Mahābhārata · Adhyāya 3.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.11.1
किर्मीरस्य वधं क्षत्तः श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ।
रक्षसा भीमसेनस्य कथमासीत्समागमः ॥ ३.११.१ ॥
Oh Vidura, deseo oír la muerte de Kirmīra; cuéntala. ¿Cómo se produjo el encuentro de Bhīmasena con el rakshasa?
3.11.2
शृणु भीमस्य कर्मेदमतिमानषकर्मणः ।
श्रुतपूर्वं मया तेषां कथान्तेषु पुनः पुनः ॥ ३.११.२ ॥
Escucha esta hazaña de Bhīma, cuyas obras son sobrehumanas. Lo he oído antes una y otra vez, al final de los relatos.
3.11.3
इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताः ।
जग्मुस्त्रिभिरहोरात्रैः काम्यकं नाम तद्वनम् ॥ ३.११.३ ॥
Oh señor de reyes, los Pāṇḍavas, vencidos en el juego de dados, partieron de aquí y en tres días y noches llegaron a aquel bosque llamado Kāmyaka.
3.11.4
रात्रौ निशीथे त्वाभीले गतेऽर्धसमये नृप ।
प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ ३.११.४ ॥
De noche, oh rey, pasada la medianoche, a la hora en que los rakshasas devoradores de hombres y de obras terribles vagaban.
3.11.5
तद्वनं तापसा नित्यमशेषा वनचारिणः ।
दूरात्परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात्किल ॥ ३.११.५ ॥
Todos los ascetas y habitantes del bosque de aquel lugar siempre se apartaban de él desde lejos, por miedo a los devoradores de hombres.
3.11.6
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गमावृत्य भारत ।
दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः मोल्मुकं प्रत्यपद्यत ॥ ३.११.६ ॥
Oh Bhārata, al entrar ellos allí, un terrible rakshasa de ojos ardientes y rostro como antorcha bloqueó su camino y apareció ante ellos.
3.11.7
बाहू महान्तौ कृत्वा च तथास्यं च भयानकम् ।
स्थितमावृत्यपन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाः ॥ ३.११.७ ॥
Extendiendo sus dos enormes brazos y su boca terrible, se quedó de pie bloqueando el camino por el que avanzaban los héroes de los Kurus.
3.11.8
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम् ।
सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकमिवाम्बुदम् ॥ ३.११.८ ॥
Con los labios mordidos y colmillos, ojos de cobre, cabellos ardientes erguidos hacia arriba, un círculo de rayos de sol y relámpagos, como una nube con garzas.
3.11.9
सृजन्तं राक्षसीं मायां महानादनिनादितम् ।
मुञ्चन्तं विपुलान्नादान्सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.११.९ ॥
Creando ilusión demoníaca, retumbando con un gran rugido, liberando vastos sonidos, como una nube cargada de agua.
3.11.10
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम् ।
विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सह ॥ ३.११.१० ॥
Aterrorizados por su rugido, los pájaros huyeron en todas direcciones gritando, y los animales terrestres huyeron junto con los acuáticos.
3.11.11
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम् ।
तद्वनं तस्य नादेन संप्रस्थितमिवाभवत् ॥ ३.११.११ ॥
Aquel bosque, lleno de ciervos, leopardos, búfalos y osos que huían en pánico, pareció ponerse en marcha y alejarse con su rugido.
3.11.12
तस्योरुवाताभिहतास्ताम्रपल्लवबाहवः ।
विदूरजाताश्च लताः समाश्लिष्यन्ति पादपान् ॥ ३.११.१२ ॥
Golpeadas por el viento de sus muslos, las enredaderas que crecen a distancia, con sus brotes rojizos como brazos, se aferran a los árboles y los abrazan.
3.11.13
तस्मिन्क्षणेऽथ प्रववौ मारुतो भृशदारुणः ।
रजसा संवृतं तेन नष्टर्क्षमभवन्नभः ॥ ३.११.१३ ॥
En ese instante se levantó un viento muy feroz, y el cielo, cubierto de polvo, perdió sus estrellas.
3.11.14
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणामविज्ञातो महारिपुः ।
पञ्चानामिन्द्रियाणां तु शोकावेश इवातुलः ॥ ३.११.१४ ॥
El gran enemigo, no reconocido por los cinco hijos de Pāṇḍu, parecía un incomparable asalto de dolor sobre los cinco sentidos.
3.11.15
स दृष्ट्वा पाण्डवान्दूरात्कृष्णाजिनसमावृतान् ।
आवृणोत्तद्वनद्वारं मैनाक इव पर्वतः ॥ ३.११.१५ ॥
Al ver a los Pāṇḍavas desde lejos, envueltos en pieles de antílope negro, bloqueó la puerta del bosque como la montaña Maināka.
3.11.16
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचना ।
अदृष्टपूर्वं संत्रासान्न्यमीलयत लोचने ॥ ३.११.१६ ॥
Al acercarse a él, la aterrorizada Kṛṣṇā de ojos de loto cerró los ojos con un terror nunca antes visto.
3.11.17
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहा ।
पञ्चपर्वतमध्यस्था नदीवाकुलतां गता ॥ ३.११.१७ ॥
Con el cabello esparcido, soltado por la mano de Duḥśāsana, se agitó como un río entre cinco montañas.
3.11.18
विमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाः ।
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथारतिम् ॥ ३.११.१८ ॥
Allí los cinco Pāṇḍavas la sujetaron mientras ella se desmayaba, como los sentidos se aferran a sus objetos deleitosos.
3.11.19
अथ तां राक्षसीं मायामुत्थितां घोरदर्शनाम् ।
रक्षोघ्नैर्विविधैर्मन्त्रैर्धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैः ॥ ३.११.१९ ॥
Entonces Dhaumya, empleando debidamente diversos mantras que destruyen a los rākṣasas, sometió aquella māyā demoníaca surgida, de aspecto terrible.
3.11.20
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयामास वीर्यवान् ।
स नष्टमायोऽतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥ ३.११.२० ॥
Mientras los hijos de Pāṇḍu miraban, el poderoso la destruyó; entonces, perdida su māyā, quedó de pie, de gran fuerza, con los ojos abiertos de ira.
3.11.21
काममूर्तिधरः क्रूरः कालकल्पो व्यदृश्यत ।
तमुवाच ततो राजा दीर्घप्रज्ञो युधिष्ठिरः ॥ ३.११.२१ ॥
Portador de la forma que deseaba, cruel, semejante a la Muerte, apareció. Entonces el rey Yudhiṣṭhira, de largo entendimiento, le habló.
3.11.22
को भवान्कस्य वा किं ते क्रियतां कार्यमुच्यताम् ।
प्रत्युवाचाथ तद्रक्षो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ३.११.२२ ॥
"¿Quién eres, y de quién eres? ¿Qué necesitas? Dilo, que se haga la tarea." Entonces aquel rākṣasa respondió al rey del dharma Yudhiṣṭhira.
3.11.23
अहं वकस्य वै भ्राता किर्मीर इति विश्रुतः ।
वनेऽस्मिन्काम्यके शून्ये निवसामि गतज्वरः ॥ ३.११.२३ ॥
"Soy el hermano de Vaka, conocido como Kirmīra. En este desolado bosque de Kāmyaka habito, libre de ardor."
3.11.24
युधि निर्जित्य पुरुषानाहारं नित्यमाचरन् ।
के यूयमभिसंप्राप्ता भक्ष्यभूता ममान्तिकम्।
युधि निर्जित्यवः सर्वान्भक्षयिष्ये गतज्वरः ॥ ३.११.२४ ॥
"Habiendo vencido a los hombres en batalla, siempre hago de ellos mi alimento. ¿Quiénes sois vosotros, que habéis llegado a mí como presa? En batalla, habiéndoos vencido a todos, os devoraré sin inquietud."
3.11.25
युधिष्ठिरस्तु तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दुरात्मनः ।
आचचक्षे ततः सर्वं गोत्रनामादि भारत ॥ ३.११.२५ ॥
Yudhiṣṭhira, habiendo oído las palabras de aquel malvado, entonces declaró todo: su linaje, su nombre y lo demás, oh Bhārata.
3.11.26
पाण्डवो धर्मराजोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्भीमसेनार्जुनादिभिः ॥ ३.११.२६ ॥
Si ha llegado a tus oídos: yo soy Dharmarāja, un Pāṇḍava, junto con todos mis hermanos, Bhīmasena, Arjuna y los demás.
3.11.27
हृतराज्यो वने वासं वस्तुं कृतमतिस्ततः ।
वनमभ्यागतो घोरमिदं तव परिग्रहम् ॥ ३.११.२७ ॥
Privado de mi reino y resuelto a habitar en el bosque, he llegado desde allí a este terrible bosque, que ahora es tu dominio.
3.11.28
विस्मयं परमं गत्वा राक्षसो घोरदर्शनः ।
किर्मीरस्त्वब्रवीदेनं दिष्ट्या देवैरिदं मम।
उपपादितमद्येह चिरकालान्मनोरथम् ॥ ३.११.२८ ॥
Lleno del mayor asombro, el rākṣasa Kirmīra, de aspecto terrible, le dijo: 'Por fortuna y por los dioses, hoy aquí se ha cumplido mi deseo largamente acariciado.'
3.11.29
भीमसेनवधार्थं हि नित्यमभ्युद्यतायुधः ।
चरामि पृथिवीं कृत्स्नां नैनं चासादयाम्यहम् ॥ ३.११.२९ ॥
En verdad, para matar a Bhīmasena he recorrido constantemente toda la tierra con mi arma en alto, pero no había logrado encontrarlo.
3.11.30
सोयमासादितो दिष्ट्या भ्रातृहा काङ्क्षितश्चिरम् ।
अनेन हि मम भ्राता बको विनिहतः प्रियः ॥ ३.११.३० ॥
Este asesino de hermanos, a quien deseé durante mucho tiempo, ha sido hallado por fortuna; fue él quien mató a mi querido hermano Baka.
3.11.31
वैत्रकीयवने राजन्ब्राह्मणच्छद्मरूपिणा ।
विद्याबलमुपाश्रित्य न ह्मस्त्यस्यौरसं बलम् ॥ ३.११.३१ ॥
Oh rey, en el bosque Vaitrakīya, disfrazado de brahmán, apoyándose en el poder del conocimiento; no tiene fuerza natural propia.
3.11.32
हिडिम्बश्च सखा मह्मं दयितो वनगोचरः ।
हतो दुरात्मनाऽनेन स्वसा चास्य हृता पुरा ॥ ३.११.३२ ॥
Hiḍimba, mi querido amigo que vagaba por el bosque, fue muerto por este malvado; y antes también raptó a su hermana.
3.11.33
सोयमभ्यागतो मूढो ममेदं गहनं वनम् ।
प्रचारसमयेऽस्माकमर्द्धरात्रे स्थिते समे ॥ ३.११.३३ ॥
Este necio ha llegado a mi denso bosque, en el momento de nuestro deambular, a medianoche, cuando todo está en equilibrio.
3.11.34
अद्यास्य यातयिष्यामि तद्वैरं चिरसंभृतम् ।
तर्पयिष्यामि च बकं रुधिरेणास्य भूरिणा ॥ ३.११.३४ ॥
Hoy le haré pagar aquella enemistad largamente acumulada, y con su abundante sangre saciaré a Baka.
3.11.35
अद्याहमनृणो भूत्वा भ्रातुः सख्युस्तथैव च ।
शान्तिं लब्धास्मि परमां हत्वा राक्षसकण्टकम् ॥ ३.११.३५ ॥
Hoy, libre de deuda con mi hermano y mi amigo por igual, habiendo dado muerte a esta espina de los rākṣasas, he alcanzado la paz suprema.
3.11.36
यदि तेन पुरा मुक्तो भीमसेनो बकेन वै ।
अद्यैनं भक्षयिष्यामि पश्यतस्ते युधिष्ठिर ॥ ३.११.३६ ॥
Si antes Baka liberó a Bhīmasena, hoy me lo comeré a este, ante tus propios ojos, oh Yudhiṣṭhira.
3.11.37
एनं हि विपुलप्राणमद्य हत्वा वृकोदरम् ।
संभक्ष्य जरयिष्यामि यथाऽगस्त्यो महासुरम् ॥ ३.११.३७ ॥
Habiendo matado hoy a este Vṛkodara de gran aliento vital, lo devoraré y lo digeriré, como Agastya digirió al gran asura.
3.11.38
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सत्यसन्धो युधिष्ठिरः ।
नैतदस्तीति सक्रोधो भर्त्सयामास राक्षसम् ॥ ३.११.३८ ॥
Así interpelado, Yudhiṣṭhira, de alma justa y fiel a su palabra, con ira reprendió al rākṣasa diciendo: «Eso no es así».
3.11.39
ततो भीमो महाबाहुरारुज्यतरसा द्रुमम् ।
दशव्याममथोद्विद्धं निष्पत्रमकरोत्तदा ॥ ३.११.३९ ॥
Entonces Bhīma, de brazos poderosos, arrancó con fuerza un árbol de diez vyāmas de altura y lo dejó sin hojas.
3.11.40
चकार सज्यं गाण्डीवं वज्रनिष्पेषगौरवम् ।
निमेषान्तरमात्रेण तथैव विजयोऽर्जुनः ॥ ३.११.४० ॥
En un instante, Vijaya (Arjuna) tensó el Gāṇḍīva, pesado como el estruendo del rayo.
3.11.41
निवार्य भीमो जिष्णुं तं तद्रक्षो मेघनिःस्वनम् ।
अभिद्रुत्याब्रवीद्वाक्यं तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ३.११.४१ ॥
Contuvo al vencedor Arjuna, Bhīma corrió hacia aquel rākṣasa cuya voz retumbaba como una nube, y dijo: «¡Detente, detente!», oh Bhārata.
3.11.42
इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीड्य पाण्डवः ।
निष्पिष्य पाणिना पाणिं संदष्टौष्ठपुटो बली।
तमभ्यधावद्वेगेन भीमो वृक्षायुधस्तदा ॥ ३.११.४२ ॥
Tras decir esto, el Pāṇḍava, en gran cólera, ajustó su cinturón, frotó una mano contra la otra, apretó los labios, y el poderoso Bhīma, con un árbol por arma, se lanzó sobre él con velocidad.
3.11.43
यमदण्डप्रतीकाशं ततस्तं तस्य मूर्धनि ।
पातयामास वेगेन कुलिशं मघवानिव ॥ ३.११.४३ ॥
Semejante al cetro de Yama, la descargó con fuerza sobre la cabeza de él, como Indra lanza su rayo.
3.11.44
असंभ्रान्तं तु तद्रक्षः समरे प्रत्यदृश्यत ।
चिक्षेप चोल्मुकं दीप्तमशनिं ज्वलितामिव ॥ ३.११.४४ ॥
Pero aquel rakshasa apareció imperturbable en la batalla; arrojó una antorcha ardiente, como un rayo llameante.
3.11.45
तदुदस्तमलातं तु भीमः प्रहरतां वरः ।
पदा सव्येन चिक्षेप तद्रक्षः पुनराव्रजत् ॥ ३.११.४५ ॥
Pero Bhīma, el mejor de los guerreros, apartó de una patada con el pie izquierdo aquella antorcha lanzada, y el rakshasa volvió a acercarse.
3.11.46
किर्मीरश्चापि सहसा वृक्षमुत्पाट्य पाण्डवम् ।
दण्डपाणिरिव क्रुद्धः समरे प्रत्यधावत ॥ ३.११.४६ ॥
También Kirmīra, de repente, arrancó un árbol y, airado como Yama con su bastón, se lanzó en la batalla contra el Pāṇḍava.
3.11.47
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम् ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोर्यथा स्त्रीकाङ्क्षिणोः पुरा ॥ ३.११.४७ ॥
Aquello se volvió un combate de árboles, que destruía los grandes árboles, como antaño la lucha entre los hermanos Vālin y Sugrīva, que deseaban a una mujer.
3.11.48
शीर्षयोः पतिता वृक्षा विभिदुर्नैकधा तयोः ।
यथैवोत्पलपत्राणि मत्तयोर्द्विपयोस्तथा ॥ ३.११.४८ ॥
Los árboles que caían sobre sus cabezas se quebraban en muchos pedazos, como los pétalos de loto se dispersan sobre dos elefantes enloquecidos.
3.11.49
मूर्ध्निजर्झरभूतास्तु बहवस्तत्र पादपाः ।
चीराणीव व्युदस्तानि रेजुस्तत्र महावने ॥ ३.११.४९ ॥
Allí, en aquel gran bosque, muchos árboles, convertidos en cascadas desde sus copas, brillaban como vestidos arrojados.
3.11.50
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महूर्तं भरतर्षभ ।
राक्षसानां च मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च ॥ ३.११.५० ॥
Oh toro de los Bharatas, aquella lucha de árboles duró un momento, entre el jefe de los rākṣasas y el mejor de los hombres.
3.11.51
ततः शिलां समुत्क्षिप्य भीमस्य युधि तिष्ठतः ।
प्राहिणोद्रासः क्रुद्धो भीमसेनश्चचाल ह ॥ ३.११.५१ ॥
Entonces el rākṣasa enfurecido levantó una roca y la lanzó contra Bhīma, que estaba en la batalla; Bhīmasena se tambaleó.
3.11.52
तं शिलाताडनजडं पर्यधावत राक्षसः ।
बाहुविक्षिप्तकिरणः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ३.११.५२ ॥
El rākṣasa corrió alrededor de él, aturdido por el golpe de la roca, como Svarbhānu, con rayos lanzados por sus brazos, rodea al sol.
3.11.53
तावन्योन्यं समाश्लिश्य प्रकर्षन्तौ परस्परम् ।
उभावपि चकाशेते प्रवृद्धौ वृषभाविव ॥ ३.११.५३ ॥
Abrazándose y arrastrándose mutuamente, ambos brillaban como dos toros poderosos.
3.11.54
तयोरासीत्सुतुमुलः संप्रहारः सुदारुणः ।
नखदंष्ट्रायुधवतोर्व्याघ्रयोरिव दृप्तयोः ॥ ३.११.५४ ॥
Entre ambos surgió un choque de golpes tumultuoso y espantoso, como el de dos tigres orgullosos armados con garras y colmillos.
3.11.55
दुर्योधननिकाराच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः ।
कृष्णानयनदृष्टश्च व्यवर्धत वृकोदरः ॥ ३.११.५५ ॥
Enorgullecido por el agravio de Duryodhana y por la fuerza de sus brazos, y al ver que traían a Kṛṣṇā (Draupadī), Vṛkodara (Bhīma) creció aún más en furia.
3.11.56
अभिहत्याथ बाहुभ्यां प्रत्यगृह्णादमर्षितः ।
मातङ्गमिव मातङ्गः प्रभिननकरटामुखम् ॥ ३.११.५६ ॥
Golpeando con ambos brazos, el airado lo agarró a su vez, como un elefante con el rostro manando fluido de celo agarra a otro elefante.
3.11.57
स चाप्येनं ततो रक्षः प्रतिजग्राह वीर्यबान् ।
तमाक्षिपद्भीमसेनो बलेन बलिनां वरः ॥ ३.११.५७ ॥
Entonces aquel rākṣasa poderoso también lo agarró; pero Bhīmasena, el mejor de los fuertes, lo arrojó con fuerza.
3.11.58
तयोर्भुजविनिष्पेषादुभयोर्बलिनोस्तदा ।
शब्दः समभवद्घोरो वेणुस्फोटसमो युधि ॥ ३.११.५८ ॥
Del aplastamiento de los brazos de aquellos dos poderosos surgió entonces un sonido terrible en la batalla, como el crujido del bambú.
3.11.59
अथैनमाक्षिप्य बलाद्गृद्य मध्ये वृकोदरः ।
धूनयामास वेगेन वायुश्चण्ड इव द्रुमम् ॥ ३.११.५९ ॥
Entonces Vṛkodara (Bhīma), levantándolo por la fuerza y agarrándolo por el medio, lo sacudió con violencia, como un viento impetuoso sacude un árbol.
3.11.60
स भीमेन परामृष्टो दुर्बलो बलिनां रणे ।
व्यस्पन्दत यथाप्राणं विचकर्ष च पाण्डवम् ॥ ३.११.६० ॥
Aquel rākṣasa débil, atrapado por Bhīma entre los poderosos en la batalla, se retorció mientras le quedaba aliento y trató de arrastrar consigo al Pāṇḍava.
3.11.61
तत एनं परिश्रान्तमुपलक्ष्य वृकोदरः ।
योक्रयामास बाहुभ्यां पशुं रशनया यथा ॥ ३.११.६१ ॥
Entonces, al ver que estaba exhausto, Vṛkodara (Bhīma) lo ató con ambos brazos, como se ata un animal con una cuerda.
3.11.62
विनदन्तं महानादं भिन्नभिरीस्वनं बली ।
भ्रामयामास सुचिरं विस्फुरन्तमचेतसम् ॥ ३.११.६२ ॥
Rugiendo con un gran grito, con un sonido como de tambor roto, retorciéndose y sin sentido, fue hecho girar durante mucho tiempo por el fuerte (Bhīma).
3.11.63
तं विषीदन्तमाज्ञाय राक्षसं पाण्डुनन्दनः ।
प्रगृह्य तरसा दोर्भ्यां पशुमारममारयत् । ॥ ३.११.६३ ॥
Sabiendo que vacilaba, el hijo de Pāṇḍu (Bhīma) agarró con fuerza al rākṣasa con ambos brazos y lo mató como a un animal.
3.11.64
आक्रम्य च कटीदेशे जानुना राक्षसाधमम् ।
पीडयामास पाणिभ्यां तस्य कण्ठंवृकोदरः ॥ ३.११.६४ ॥
Presionando con la rodilla la cadera de aquel más vil de los rākṣasas, Vṛkodara (Bhīma) le aplastó la garganta con ambas manos.
3.11.65
अथ जर्जरसर्वाङ्गं व्यावृत्तनयनोल्बणम् ।
भूतले भ्रामयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.११.६५ ॥
Entonces Bhīma, haciéndolo girar por el suelo —con todos sus miembros destrozados, los ojos en blanco, terrible—, pronunció estas palabras.
3.11.66
हिडिम्बबकयोः पाप न त्वमश्रुप्रमार्जनम् ।
करिष्यसि गतश्चापि यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.११.६६ ॥
¡Oh malvado! No secarás lágrimas por Hiḍimba y Baka; ni siquiera cuando hayas ido a la morada de Yama.
3.11.67
इत्येवमुक्त्वा पुरुषप्रवीर-
स्तं राक्षसं क्रोधपरीतचेताः।
विस्रस्तवस्त्राभरणं स्फुरन्त-
मुद्धान्तचित्तं व्यसुमुत्ससर्ज ॥ ३.११.६७ ॥
Habiendo dicho esto, aquel héroe entre los hombres, con la mente turbada por la ira, arrojó al rākṣasa, con sus vestiduras y adornos sueltos y retorciéndose, dejándolo sin vida.
3.11.68
तस्मिन्हते तोयदतुल्यरूपे ।
कृष्णां पुरस्कृत्य नरेन्द्रपुत्राः।
भीमं प्रशस्याथ गुणैरनेकै-
र्हृष्टास्ततो द्वैतवनाय जग्मुः ॥ ३.११.६८ ॥
Cuando aquel de forma semejante a una nube fue abatido, los príncipes, poniendo a Kṛṣṇā por delante, alabaron a Bhīma por sus muchas cualidades, y alegres, se dirigieron al bosque de Dvaita.
3.11.69
एवं विनिहतः सङ्ख्ये किर्मोरो मनुजाधिप ।
भीमेन वचनात्तस् धर्मराजस्य कौरव ॥ ३.११.६९ ॥
Así fue abatido Kirmīra en batalla, oh señor de los hombres, oh Kaurava, por Bhīma, a la palabra del rey de la justicia.
3.11.70
ततो निष्कष्टकं कृत्वा वनं तदयराजितः ।
द्रौपद्या सह धर्मज्ञो वसतिं तामुवास ह ॥ ३.११.७० ॥
Entonces, habiendo librado aquel bosque de espinas, el invicto conocedor del dharma habitó allí junto con Draupadī.
3.11.71
समाश्वास्य च ते सर्वे द्रौपदीं भरतर्षभाः ।
प्रहृष्टमनसः प्रीत्या प्रसशंसुर्वृकोदरम् ॥ ३.११.७१ ॥
Tras consolar a Draupadī, todos los toros de los Bharatas, con la mente alegre, alabaron con afecto a Vṛkodara (Bhīma) en gran medida.
3.11.72
भीमबाहुबलोत्पिष्टे विनष्टे राक्षसे ततः ।
विविशुस्ते वनं वीराः क्षेमं निहतकण्टकम् ॥ ३.११.७२ ॥
Cuando aquel rākṣasa, aplastado por la fuerza de los brazos de Bhīma, fue destruido, los héroes entraron en aquel bosque, ahora seguro y libre de espinas.
3.11.73
स मया गच्छता मार्गे विनिकीर्णो भयावहः ।
वने महति दुष्टात्मा दृष्टो भीमबलाद्धतः ॥ ३.११.७३ ॥
Mientras yo viajaba por el camino, vi en el vasto bosque a aquel terrible demonio de alma perversa, esparcido y abatido por la fuerza de Bhīma.
3.11.74
तत्राश्रौषमहं चैतत्कर्म भीमस् भारत ।
ब्राह्मणानां कथयतां ये तत्रासन्समागताः ॥ ३.११.७४ ॥
Allí también escuché, oh descendiente de Bharata, la hazaña de Bhīma, mientras los brahmanes reunidos allí la relataban.
3.11.75
एवं विनिहतं सङ्ख्ये किर्मीरं रक्षसां वरम् ।
श्रुत्वा ध्यानपरो राजा निशश्वासार्तवत्तदा ॥ ३.११.७५ ॥
Al oír que Kirmīra, el mejor de los rākṣasas, había sido así abatido en la batalla, el rey, absorto en sus pensamientos, suspiró entonces como quien está afligido.