ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.11.1
किर्मीरस्य वधं क्षत्तः श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ।
रक्षसा भीमसेनस्य कथमासीत्समागमः ॥ ३.११.१ ॥
ಕ್ಷತ್ತನೇ, ಕಿರ್ಮೀರನ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು. ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗೆ ಭೀಮಸೇನನ ಸಮಾಗಮ ಹೇಗಾಯಿತು?
3.11.2
शृणु भीमस्य कर्मेदमतिमानषकर्मणः ।
श्रुतपूर्वं मया तेषां कथान्तेषु पुनः पुनः ॥ ३.११.२ ॥
ಕೇಳು, ಅತಿಮಾನುಷ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಭೀಮನ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು. ಅವರ ಕುರಿತು ಕಥೆಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
3.11.3
इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताः ।
जग्मुस्त्रिभिरहोरात्रैः काम्यकं नाम तद्वनम् ॥ ३.११.३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಪಾಂಡವರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಮೂರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮ್ಯಕ ಎಂಬ ಆ ವನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
3.11.4
रात्रौ निशीथे त्वाभीले गतेऽर्धसमये नृप ।
प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ ३.११.४ ॥
ಅರಸನೇ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ, ನರಭಕ್ಷಕರೂ ಘೋರ ಕರ್ಮಿಗಳೂ ಆದ ರಾಕ್ಷಸರು ಸಂಚರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ.
3.11.5
तद्वनं तापसा नित्यमशेषा वनचारिणः ।
दूरात्परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात्किल ॥ ३.११.५ ॥
ಆ ವನದ ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ಎಲ್ಲ ವನವಾಸಿಗಳೂ ಸದಾ ನರಭಕ್ಷಕರ ಭಯದಿಂದ ದೂರದಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
3.11.6
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गमावृत्य भारत ।
दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः मोल्मुकं प्रत्यपद्यत ॥ ३.११.६ ॥
ಭರತನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಉರಿಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬನು ಅವರ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
3.11.7
बाहू महान्तौ कृत्वा च तथास्यं च भयानकम् ।
स्थितमावृत्यपन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाः ॥ ३.११.७ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಭಯಂಕರ ಮುಖದಿಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದು ನಿಂತನು; ಅದರ ಮೂಲಕ ಕುರುವೀರರು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.11.8
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम् ।
सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकमिवाम्बुदम् ॥ ३.११.८ ॥
ಕಚ್ಚಿದ ತುಟಿ ಮತ್ತು ಕೋರೆದಾಡೆಗಳುಳ್ಳವನು, ತಾಮ್ರದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳುವ ಉರಿಯುವ ಕೂದಲುಳ್ಳವನು, ಸೂರ್ಯಕಿರಣ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ವೃತ್ತವುಳ್ಳವನು, ಬಕಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮೋಡದಂತೆ.
3.11.9
सृजन्तं राक्षसीं मायां महानादनिनादितम् ।
मुञ्चन्तं विपुलान्नादान्सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.११.९ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ, ವಿಪುಲ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ನೀರಿನ ಮೋಡದಂತೆ.
3.11.10
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम् ।
विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सह ॥ ३.११.१० ॥
ಅವನ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಬೆದರಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಕೂಗುತ್ತಾ ಹಾರಿಹೋದವು; ನೆಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೀರಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಓಡಿದವು.
3.11.11
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम् ।
तद्वनं तस्य नादेन संप्रस्थितमिवाभवत् ॥ ३.११.११ ॥
ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಜಿಂಕೆ, ಚಿರತೆ, ಎಮ್ಮೆ, ಕರಡಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಕಾಡು, ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಂತಾಯಿತು.
3.11.12
तस्योरुवाताभिहतास्ताम्रपल्लवबाहवः ।
विदूरजाताश्च लताः समाश्लिष्यन्ति पादपान् ॥ ३.११.१२ ॥
ಅವನ ತೊಡೆಗಳ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ತಾಮ್ರ ಬಣ್ಣದ ಚಿಗುರುಗಳ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
3.11.13
तस्मिन्क्षणेऽथ प्रववौ मारुतो भृशदारुणः ।
रजसा संवृतं तेन नष्टर्क्षमभवन्नभः ॥ ३.११.१३ ॥
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣದಾದವು.
3.11.14
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणामविज्ञातो महारिपुः ।
पञ्चानामिन्द्रियाणां तु शोकावेश इवातुलः ॥ ३.११.१४ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಐವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಮಹಾಶತ್ರು; ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೋಕ ಆವರಿಸಿದಂತಿತ್ತು.
3.11.15
स दृष्ट्वा पाण्डवान्दूरात्कृष्णाजिनसमावृतान् ।
आवृणोत्तद्वनद्वारं मैनाक इव पर्वतः ॥ ३.११.१५ ॥
ಅವನು ದೂರದಿಂದ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಹೊದ್ದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೈನಾಕ ಪರ್ವತದಂತೆ ಅರಣ್ಯದ್ವಾರವನ್ನು ತಡೆದನು.
3.11.16
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचना ।
अदृष्टपूर्वं संत्रासान्न्यमीलयत लोचने ॥ ३.११.१६ ॥
ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಭಯಭೀತ ಕಮಲನಯನೆ ಕೃಷ್ಣೆ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಳು.
3.11.17
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहा ।
पञ्चपर्वतमध्यस्था नदीवाकुलतां गता ॥ ३.११.१७ ॥
ದುಃಶಾಸನನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಚದುರಿದ ಕೂದಲಿನವಳಾಗಿ, ಐದು ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ನದಿಯಂತೆ ಅವಳು ವ್ಯಾಕುಲಳಾದಳು.
3.11.18
विमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाः ।
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथारतिम् ॥ ३.११.१८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಐವರು ಪಾಂಡವರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.
3.11.19
अथ तां राक्षसीं मायामुत्थितां घोरदर्शनाम् ।
रक्षोघ्नैर्विविधैर्मन्त्रैर्धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैः ॥ ३.११.१९ ॥
ಆಗ ಧೌಮ್ಯನು ಎದ್ದೇಳಿದ ಆ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಾಯೆಯನ್ನು, ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿದನು.
3.11.20
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयामास वीर्यवान् ।
स नष्टमायोऽतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥ ३.११.२० ॥
ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು; ಆಗ ಅವನ ಮಾಯೆ ನಷ್ಟವಾಯಿತು, ಅವನು ಅತಿಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತನು.
3.11.21
काममूर्तिधरः क्रूरः कालकल्पो व्यदृश्यत ।
तमुवाच ततो राजा दीर्घप्रज्ञो युधिष्ठिरः ॥ ३.११.२१ ॥
ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸುವ, ಕ್ರೂರನಾದ, ಕಾಲನಂತಿರುವ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ದೀರ್ಘದರ್ಶಿಯಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.11.22
को भवान्कस्य वा किं ते क्रियतां कार्यमुच्यताम् ।
प्रत्युवाचाथ तद्रक्षो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ३.११.२२ ॥
"ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರವನು? ನಿನಗೇನು ಬೇಕು? ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು." ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
3.11.23
अहं वकस्य वै भ्राता किर्मीर इति विश्रुतः ।
वनेऽस्मिन्काम्यके शून्ये निवसामि गतज्वरः ॥ ३.११.२३ ॥
"ನಾನು ವಕನ ಸಹೋದರ, ಕಿರ್ಮೀರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಈ ಶೂನ್ಯ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ."
3.11.24
युधि निर्जित्य पुरुषानाहारं नित्यमाचरन् ।
के यूयमभिसंप्राप्ता भक्ष्यभूता ममान्तिकम्।
युधि निर्जित्यवः सर्वान्भक्षयिष्ये गतज्वरः ॥ ३.११.२४ ॥
"ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗೆದ್ದು ನಾನು ಸದಾ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಹಾರವಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೀವು ಯಾರು? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ."
3.11.25
युधिष्ठिरस्तु तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दुरात्मनः ।
आचचक्षे ततः सर्वं गोत्रनामादि भारत ॥ ३.११.२५ ॥
ಆ ದುರಾತ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆಗ ತನ್ನ ಗೋತ್ರ, ಹೆಸರು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು, ಭಾರತ.
3.11.26
पाण्डवो धर्मराजोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्भीमसेनार्जुनादिभिः ॥ ३.११.२६ ॥
ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಪಾಂಡವನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ; ಭೀಮಸೇನ, ಅರ್ಜುನ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ.
3.11.27
हृतराज्यो वने वासं वस्तुं कृतमतिस्ततः ।
वनमभ्यागतो घोरमिदं तव परिग्रहम् ॥ ३.११.२७ ॥
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಈ ಭಯಂಕರ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
3.11.28
विस्मयं परमं गत्वा राक्षसो घोरदर्शनः ।
किर्मीरस्त्वब्रवीदेनं दिष्ट्या देवैरिदं मम।
उपपादितमद्येह चिरकालान्मनोरथम् ॥ ३.११.२८ ॥
ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸ ಕಿರ್ಮೀರನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಸೆ ಈಡೇರಿತು.'
3.11.29
भीमसेनवधार्थं हि नित्यमभ्युद्यतायुधः ।
चरामि पृथिवीं कृत्स्नां नैनं चासादयाम्यहम् ॥ ३.११.२९ ॥
ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ಸದಾ ಆಯುಧವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ; ಆದರೆ ಇವನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
3.11.30
सोयमासादितो दिष्ट्या भ्रातृहा काङ्क्षितश्चिरम् ।
अनेन हि मम भ्राता बको विनिहतः प्रियः ॥ ३.११.३० ॥
ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಂದವನೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಾನು ಬಯಸಿದವನೂ ಆದ ಇವನು ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಾನೆ; ಇವನೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ ಬಕನನ್ನು ಕೊಂದನು.
3.11.31
वैत्रकीयवने राजन्ब्राह्मणच्छद्मरूपिणा ।
विद्याबलमुपाश्रित्य न ह्मस्त्यस्यौरसं बलम् ॥ ३.११.३१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ವೈತ್ರಕೀಯ ವನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷ ಧರಿಸಿ, ವಿದ್ಯಾ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು; ಇವನಿಗೆ ಸಹಜ ಬಲವಿಲ್ಲ.
3.11.32
हिडिम्बश्च सखा मह्मं दयितो वनगोचरः ।
हतो दुरात्मनाऽनेन स्वसा चास्य हृता पुरा ॥ ३.११.३२ ॥
ಹಿಡಿಂಬ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಿತ್ರ, ವನದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವವನು; ಈ ದುರಾತ್ಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಹಿಂದೆ ಇವನ ತಂಗಿಯನ್ನೂ ಇವನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದನು.
3.11.33
सोयमभ्यागतो मूढो ममेदं गहनं वनम् ।
प्रचारसमयेऽस्माकमर्द्धरात्रे स्थिते समे ॥ ३.११.३३ ॥
ಈ ಮೂಢನು ನನ್ನ ಈ ದಟ್ಟವಾದ ವನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ನಾವು ಸಂಚರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮವಾಗಿರುವಾಗ.
3.11.34
अद्यास्य यातयिष्यामि तद्वैरं चिरसंभृतम् ।
तर्पयिष्यामि च बकं रुधिरेणास्य भूरिणा ॥ ३.११.३४ ॥
ಇಂದು ನಾನು ಇವನಿಂದ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಆ ವೈರವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇವನ ಹೇರಳ ರಕ್ತದಿಂದ ಬಕನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.11.35
अद्याहमनृणो भूत्वा भ्रातुः सख्युस्तथैव च ।
शान्तिं लब्धास्मि परमां हत्वा राक्षसकण्टकम् ॥ ३.११.३५ ॥
ಇಂದು ನಾನು ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರನ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಈ ರಾಕ್ಷಸ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಕೊಂದು ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
3.11.36
यदि तेन पुरा मुक्तो भीमसेनो बकेन वै ।
अद्यैनं भक्षयिष्यामि पश्यतस्ते युधिष्ठिर ॥ ३.११.३६ ॥
ಹಿಂದೆ ಬಕನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ನಾನು ಇವನನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ — ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ.
3.11.37
एनं हि विपुलप्राणमद्य हत्वा वृकोदरम् ।
संभक्ष्य जरयिष्यामि यथाऽगस्त्यो महासुरम् ॥ ३.११.३७ ॥
ಇಂದು ವಿಪುಲ ಪ್ರಾಣವುಳ್ಳ ವೃಕೋದರನನ್ನು ಕೊಂದು, ನುಂಗಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಮಹಾಸುರನನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ನಾನು ಇವನನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.
3.11.38
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सत्यसन्धो युधिष्ठिरः ।
नैतदस्तीति सक्रोधो भर्त्सयामास राक्षसम् ॥ ३.११.३८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸತ್ಯಸಂಧ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು 'ಇದು ಹಾಗಲ್ಲ' ಎಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಗದರಿಸಿದನು.
3.11.39
ततो भीमो महाबाहुरारुज्यतरसा द्रुमम् ।
दशव्याममथोद्विद्धं निष्पत्रमकरोत्तदा ॥ ३.११.३९ ॥
ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ರಭಸದಿಂದ ಹತ್ತು ವ್ಯಾಮ ಎತ್ತರದ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
3.11.40
चकार सज्यं गाण्डीवं वज्रनिष्पेषगौरवम् ।
निमेषान्तरमात्रेण तथैव विजयोऽर्जुनः ॥ ३.११.४० ॥
ವಜ್ರದ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ ಭಾರವಾದ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ವಿಜಯ ಅರ್ಜುನನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆದೆಯೇರಿಸಿದನು.
3.11.41
निवार्य भीमो जिष्णुं तं तद्रक्षो मेघनिःस्वनम् ।
अभिद्रुत्याब्रवीद्वाक्यं तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ३.११.४१ ॥
ಜಯಶಾಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ತಡೆದ ಭೀಮನು, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುವ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು, ಓ ಭಾರತ!
3.11.42
इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीड्य पाण्डवः ।
निष्पिष्य पाणिना पाणिं संदष्टौष्ठपुटो बली।
तमभ्यधावद्वेगेन भीमो वृक्षायुधस्तदा ॥ ३.११.४२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ನಡುಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಕೈಯಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ಉಜ್ಜಿ, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿ, ಬಲಶಾಲಿ ಭೀಮನು ಮರವನ್ನೇ ಆಯುಧವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.11.43
यमदण्डप्रतीकाशं ततस्तं तस्य मूर्धनि ।
पातयामास वेगेन कुलिशं मघवानिव ॥ ३.११.४३ ॥
ಯಮನ ದಂಡದಂತಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಹರಿಸಿದನು.
3.11.44
असंभ्रान्तं तु तद्रक्षः समरे प्रत्यदृश्यत ।
चिक्षेप चोल्मुकं दीप्तमशनिं ज्वलितामिव ॥ ३.११.४४ ॥
ಆದರೆ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕದಲದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಉರಿಯುವ ಉಲ್ಮುಕವನ್ನು ಎಸೆದನು, ಉರಿಯುವ ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ.
3.11.45
तदुदस्तमलातं तु भीमः प्रहरतां वरः ।
पदा सव्येन चिक्षेप तद्रक्षः पुनराव्रजत् ॥ ३.११.४५ ॥
ಆದರೆ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಎಡಗಾಲಿನಿಂದ ಎಸೆದ ಉಲ್ಮುಕವನ್ನು ಒದ್ದು ದೂರ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದನು.
3.11.46
किर्मीरश्चापि सहसा वृक्षमुत्पाट्य पाण्डवम् ।
दण्डपाणिरिव क्रुद्धः समरे प्रत्यधावत ॥ ३.११.४६ ॥
ಕಿರ್ಮೀರನೂ ಕೂಡ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಕಿತ್ತು, ದಂಡಧಾರಿಯಾದ ಯಮನಂತೆ ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.11.47
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम् ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोर्यथा स्त्रीकाङ्क्षिणोः पुरा ॥ ३.११.४७ ॥
ಅದು ಮರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ವೃಕ್ಷಯುದ್ಧವಾಯಿತು; ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಯಸಿದ ಸಹೋದರರಾದ ವಾಲಿ-ಸುಗ್ರೀವರ ಯುದ್ಧದಂತೆ.
3.11.48
शीर्षयोः पतिता वृक्षा विभिदुर्नैकधा तयोः ।
यथैवोत्पलपत्राणि मत्तयोर्द्विपयोस्तथा ॥ ३.११.४८ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಮರಗಳು ಅನೇಕ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಚದುರಿದವು; ಮದಿಸಿದ ಎರಡು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ತಾವರೆಯ ದಳಗಳಂತೆ.
3.11.49
मूर्ध्निजर्झरभूतास्तु बहवस्तत्र पादपाः ।
चीराणीव व्युदस्तानि रेजुस्तत्र महावने ॥ ३.११.४९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತುದಿಯಿಂದ ಜಲಪಾತಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮರಗಳು, ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
3.11.50
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महूर्तं भरतर्षभ ।
राक्षसानां च मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च ॥ ३.११.५० ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಮರಗಳ ಯುದ್ಧ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಡೆಯಿತು—ರಾಕ್ಷಸರ ಮುಖ್ಯನಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೂ ನಡುವೆ.
3.11.51
ततः शिलां समुत्क्षिप्य भीमस्य युधि तिष्ठतः ।
प्राहिणोद्रासः क्रुद्धो भीमसेनश्चचाल ह ॥ ३.११.५१ ॥
ನಂತರ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಒಂದು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಭೀಮನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಭೀಮಸೇನನು ಅಲುಗಾಡಿದನು.
3.11.52
तं शिलाताडनजडं पर्यधावत राक्षसः ।
बाहुविक्षिप्तकिरणः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ३.११.५२ ॥
ಬಂಡೆಯ ಏಟಿನಿಂದ ಮರಗಟ್ಟಿದ ಆ ಭೀಮನ ಸುತ್ತ ರಾಕ್ಷಸನು ಓಡಾಡಿದನು—ತನ್ನ ತೋಳುಗಳ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುವ ಸ್ವರ್ಭಾನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವಂತೆ.
3.11.53
तावन्योन्यं समाश्लिश्य प्रकर्षन्तौ परस्परम् ।
उभावपि चकाशेते प्रवृद्धौ वृषभाविव ॥ ३.११.५३ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಿತ ಎರಡು ಹೋರಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದರು.
3.11.54
तयोरासीत्सुतुमुलः संप्रहारः सुदारुणः ।
नखदंष्ट्रायुधवतोर्व्याघ्रयोरिव दृप्तयोः ॥ ३.११.५४ ॥
ಉಗುರು ಮತ್ತು ಕೋರೆದಾಡೆಗಳನ್ನೇ ಆಯುಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಎರಡು ಹುಲಿಗಳಂತೆ, ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು.
3.11.55
दुर्योधननिकाराच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः ।
कृष्णानयनदृष्टश्च व्यवर्धत वृकोदरः ॥ ३.११.५५ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಅವಮಾನದಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲದಿಂದಲೂ ಗರ್ವಿತನಾದ, ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು (ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು) ಕರೆತರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆದನು.
3.11.56
अभिहत्याथ बाहुभ्यां प्रत्यगृह्णादमर्षितः ।
मातङ्गमिव मातङ्गः प्रभिननकरटामुखम् ॥ ३.११.५६ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಮದ ಸುರಿಯುವ ಮುಖದ ಆನೆಯು ಮತ್ತೊಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
3.11.57
स चाप्येनं ततो रक्षः प्रतिजग्राह वीर्यबान् ।
तमाक्षिपद्भीमसेनो बलेन बलिनां वरः ॥ ३.११.५७ ॥
ಆಗ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ಆದರೆ ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೀಮಸೇನನು ಅವನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಎಸೆದನು.
3.11.58
तयोर्भुजविनिष्पेषादुभयोर्बलिनोस्तदा ।
शब्दः समभवद्घोरो वेणुस्फोटसमो युधि ॥ ३.११.५८ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಲಿಷ್ಠರ ತೋಳುಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರು ಸೀಳಿದಂತೆ ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದ ಹುಟ್ಟಿತು.
3.11.59
अथैनमाक्षिप्य बलाद्गृद्य मध्ये वृकोदरः ।
धूनयामास वेगेन वायुश्चण्ड इव द्रुमम् ॥ ३.११.५९ ॥
ನಂತರ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಅವನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿ ಮರವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುವಂತೆ ವೇಗದಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದನು.
3.11.60
स भीमेन परामृष्टो दुर्बलो बलिनां रणे ।
व्यस्पन्दत यथाप्राणं विचकर्ष च पाण्डवम् ॥ ३.११.६० ॥
ಭೀಮನಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದುರ್ಬಲ ರಾಕ್ಷಸನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣ ಇರುವವರೆಗೂ ಒದ್ದಾಡಿ, ಪಾಂಡವನನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.
3.11.61
तत एनं परिश्रान्तमुपलक्ष्य वृकोदरः ।
योक्रयामास बाहुभ्यां पशुं रशनया यथा ॥ ३.११.६१ ॥
ಆಗ ದಣಿದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಹಗ್ಗದಿಂದ ಪಶುವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಂತೆ ತನ್ನ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು.
3.11.62
विनदन्तं महानादं भिन्नभिरीस्वनं बली ।
भ्रामयामास सुचिरं विस्फुरन्तमचेतसम् ॥ ३.११.६२ ॥
ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕೂಗುತ್ತ, ಒಡೆದ ನಗಾರಿಯಂತಹ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತ, ತೊಳಲಾಡುತ್ತ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ ಅವನನ್ನು ಬಲಶಾಲಿ (ಭೀಮ) ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ತಿರುಗಿಸಿದನು.
3.11.63
तं विषीदन्तमाज्ञाय राक्षसं पाण्डुनन्दनः ।
प्रगृह्य तरसा दोर्भ्यां पशुमारममारयत् । ॥ ३.११.६३ ॥
ಅವನು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ (ಭೀಮ) ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಶುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಕೊಂದನು.
3.11.64
आक्रम्य च कटीदेशे जानुना राक्षसाधमम् ।
पीडयामास पाणिभ्यां तस्य कण्ठंवृकोदरः ॥ ३.११.६४ ॥
ಸೊಂಟದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲಿನಿಂದ ಆ ಅಧಮ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಒತ್ತಿ, ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನ ಕಂಠವನ್ನು ಹಿಸುಕಿದನು.
3.11.65
अथ जर्जरसर्वाङ्गं व्यावृत्तनयनोल्बणम् ।
भूतले भ्रामयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.११.६५ ॥
ಆಗ ಸರ್ವಾಂಗ ಜರ್ಜರಿತನಾಗಿ, ಕಣ್ಣು ತಿರುಗುತ್ತ, ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಭೀಮ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.11.66
हिडिम्बबकयोः पाप न त्वमश्रुप्रमार्जनम् ।
करिष्यसि गतश्चापि यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.११.६६ ॥
ಪಾಪಿಯೇ! ನೀನು ಹಿಡಿಂಬ ಮತ್ತು ಬಕರಿಗಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೂ ಸಹ.
3.11.67
इत्येवमुक्त्वा पुरुषप्रवीर-
स्तं राक्षसं क्रोधपरीतचेताः।
विस्रस्तवस्त्राभरणं स्फुरन्त-
मुद्धान्तचित्तं व्यसुमुत्ससर्ज ॥ ३.११.६७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಲಕಿದ ಆ ಪುರುಷವೀರನು, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಪ್ರಾಣರಹಿತನನ್ನಾಗಿಸಿ ಬಿಸುಟನು.
3.11.68
तस्मिन्हते तोयदतुल्यरूपे ।
कृष्णां पुरस्कृत्य नरेन्द्रपुत्राः।
भीमं प्रशस्याथ गुणैरनेकै-
र्हृष्टास्ततो द्वैतवनाय जग्मुः ॥ ३.११.६८ ॥
ಮೇಘಸದೃಶ ರೂಪದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಹತನಾದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು (ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು) ಮುಂದಿಟ್ಟು ರಾಜಕುಮಾರರು ಭೀಮನ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ದ್ವೈತವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
3.11.69
एवं विनिहतः सङ्ख्ये किर्मोरो मनुजाधिप ।
भीमेन वचनात्तस् धर्मराजस्य कौरव ॥ ३.११.६९ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪನೇ, ಕೌರವನೇ! ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಮೀರನು ಹತನಾದನು. ಧರ್ಮರಾಜನ ಮಾತಿನಂತೆ ಭೀಮನಿಂದ.
3.11.70
ततो निष्कष्टकं कृत्वा वनं तदयराजितः ।
द्रौपद्या सह धर्मज्ञो वसतिं तामुवास ह ॥ ३.११.७० ॥
ನಂತರ ಆ ವನವನ್ನು ಮುಳ್ಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅಜೇಯನಾದ ಧರ್ಮಜ್ಞನು ದ್ರೌಪದಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
3.11.71
समाश्वास्य च ते सर्वे द्रौपदीं भरतर्षभाः ।
प्रहृष्टमनसः प्रीत्या प्रसशंसुर्वृकोदरम् ॥ ३.११.७१ ॥
ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಭರತವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವೃಕೋದರನನ್ನು (ಭೀಮನನ್ನು) ಬಹಳವಾಗಿ ಹೊಗಳಿದರು.
3.11.72
भीमबाहुबलोत्पिष्टे विनष्टे राक्षसे ततः ।
विविशुस्ते वनं वीराः क्षेमं निहतकण्टकम् ॥ ३.११.७२ ॥
ಭೀಮನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಪುಡಿಯಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನಾಶವಾದ ನಂತರ, ಆ ವೀರರು ಮುಳ್ಳಿಲ್ಲದ, ಕ್ಷೇಮವಾದ ಆ ವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
3.11.73
स मया गच्छता मार्गे विनिकीर्णो भयावहः ।
वने महति दुष्टात्मा दृष्टो भीमबलाद्धतः ॥ ३.११.७३ ॥
ನಾನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಭಯಂಕರನನ್ನು ಕಂಡೆನು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಭೀಮನ ಬಲದಿಂದ ಹತನಾಗಿದ್ದನು.
3.11.74
तत्राश्रौषमहं चैतत्कर्म भीमस् भारत ।
ब्राह्मणानां कथयतां ये तत्रासन्समागताः ॥ ३.११.७४ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನೂ ಭೀಮನ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದೆನು.
3.11.75
एवं विनिहतं सङ्ख्ये किर्मीरं रक्षसां वरम् ।
श्रुत्वा ध्यानपरो राजा निशश्वासार्तवत्तदा ॥ ३.११.७५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹತನಾದ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕಿರ್ಮೀರನ ಕುರಿತು ಕೇಳಿ, ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದ ರಾಜನು ಆಗ ದುಃಖಿತನಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟನು.