മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.11.1
किर्मीरस्य वधं क्षत्तः श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ।
रक्षसा भीमसेनस्य कथमासीत्समागमः ॥ ३.११.१ ॥
ക്ഷത്താവേ, കിർമ്മീരന്റെ വധം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അത് പറയൂ. രാക്ഷസനുമായി ഭീമസേനന്റെ സമാഗമം എങ്ങനെയുണ്ടായി?
3.11.2
शृणु भीमस्य कर्मेदमतिमानषकर्मणः ।
श्रुतपूर्वं मया तेषां कथान्तेषु पुनः पुनः ॥ ३.११.२ ॥
അതിമാനുഷകർമ്മം ചെയ്ത ഭീമന്റെ ഈ കർമ്മം കേൾക്കൂ. അവരെക്കുറിച്ച് കഥകളുടെ അവസാനത്തിൽ ഞാൻ മുമ്പ് പലതവണ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
3.11.3
इतः प्रयाता राजेन्द्र पाण्डवा द्यूतनिर्जिताः ।
जग्मुस्त्रिभिरहोरात्रैः काम्यकं नाम तद्वनम् ॥ ३.११.३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ചൂതിൽ തോറ്റ പാണ്ഡവർ ഇവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ട് മൂന്നു പകലും രാത്രിയും കൊണ്ട് കാമ്യകം എന്ന ആ വനത്തിൽ എത്തി.
3.11.4
रात्रौ निशीथे त्वाभीले गतेऽर्धसमये नृप ।
प्रचारे पुरुषादानां रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ ३.११.४ ॥
രാജാവേ, അർദ്ധരാത്രിക്ക് ശേഷം, നരഭോജികളും ഘോരകർമ്മികളുമായ രാക്ഷസർ സഞ്ചരിക്കുന്ന സമയത്ത് രാത്രിയിൽ.
3.11.5
तद्वनं तापसा नित्यमशेषा वनचारिणः ।
दूरात्परिहरन्ति स्म पुरुषादभयात्किल ॥ ३.११.५ ॥
ആ വനത്തിലെ തപസ്വികളും വനവാസികളെല്ലാവരും നരഭോജികളുടെ ഭയം കൊണ്ട് എപ്പോഴും ദൂരെനിന്നുതന്നെ അതിനെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.
3.11.6
तेषां प्रविशतां तत्र मार्गमावृत्य भारत ।
दीप्ताक्षं भीषणं रक्षः मोल्मुकं प्रत्यपद्यत ॥ ३.११.६ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ പ്രവേശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവരുടെ വഴി തടഞ്ഞുകൊണ്ട്, എരിയുന്ന കണ്ണുകളുള്ള ഭീകരനായ ഒരു രാക്ഷസൻ അവരുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
3.11.7
बाहू महान्तौ कृत्वा च तथास्यं च भयानकम् ।
स्थितमावृत्यपन्थानं येन यान्ति कुरूद्वहाः ॥ ३.११.७ ॥
അവൻ തന്റെ രണ്ടു വലിയ ബാഹുക്കൾ നീട്ടി, ഭയങ്കരമായ മുഖം തുറന്ന്, വഴി തടഞ്ഞുകൊണ്ട് നിന്നു; അതിലൂടെയാണ് കുരുവീരന്മാർ പോകുന്നത്.
3.11.8
दष्टोष्ठदंष्ट्रं ताम्राक्षं प्रदीप्तोर्ध्वशिरोरुहम् ।
सार्करश्मितडिच्चक्रं सबलाकमिवाम्बुदम् ॥ ३.११.८ ॥
കടിച്ച ചുണ്ടും കൊമ്പൻ പല്ലുകളുമുള്ളവൻ, ചെമ്പുനിറ കണ്ണുകളുള്ളവൻ, മുകളിലേക്ക് ജ്വലിക്കുന്ന മുടിയുള്ളവൻ, സൂര്യരശ്മികളും മിന്നലും ചക്രംപോലെ ചുറ്റുന്നവൻ, കൊക്കുകളോടുകൂടിയ മേഘംപോലെ.
3.11.9
सृजन्तं राक्षसीं मायां महानादनिनादितम् ।
मुञ्चन्तं विपुलान्नादान्सतोयमिव तोयदम् ॥ ३.११.९ ॥
രാക്ഷസമായ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, മഹാഗർജ്ജനത്താൽ മുഴങ്ങുന്നവൻ, വിപുലമായ നാദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നവൻ, വെള്ളം നിറഞ്ഞ മേഘംപോലെ.
3.11.10
तस्य नादेन संत्रस्ताः पक्षिणः सर्वतोदिशम् ।
विमुक्तनादाः संपेतुः स्थलजा जलजैः सह ॥ ३.११.१० ॥
അവന്റെ ഗർജ്ജനത്താൽ ഭയന്ന പക്ഷികൾ എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറന്നുപോയി; കരയിലെ ജീവികൾ വെള്ളത്തിലെ ജീവികളോടൊപ്പം ഓടി.
3.11.11
संप्रद्रुतमृगद्वीपिमहिषर्क्षसमाकुलम् ।
तद्वनं तस्य नादेन संप्रस्थितमिवाभवत् ॥ ३.११.११ ॥
ഓടിപ്പോകുന്ന മാനുകളും പുലികളും എരുമകളും കരടികളും നിറഞ്ഞ ആ കാട്, അവന്റെ ഗർജ്ജനത്താൽ മാറിപ്പോകുന്നതുപോലെയായി.
3.11.12
तस्योरुवाताभिहतास्ताम्रपल्लवबाहवः ।
विदूरजाताश्च लताः समाश्लिष्यन्ति पादपान् ॥ ३.११.१२ ॥
അവന്റെ തുടകളിലെ കാറ്റേറ്റ്, ചെമ്പുനിറ തളിരുകളാകുന്ന കൈകളുള്ള, ദൂരത്തു വളർന്ന വള്ളികൾ മരങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു.
3.11.13
तस्मिन्क्षणेऽथ प्रववौ मारुतो भृशदारुणः ।
रजसा संवृतं तेन नष्टर्क्षमभवन्नभः ॥ ३.११.१३ ॥
ആ നിമിഷത്തിൽ അതിഭയങ്കരമായ കാറ്റ് വീശി; പൊടിയാൽ മൂടിയ ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ മറഞ്ഞു.
3.11.14
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणामविज्ञातो महारिपुः ।
पञ्चानामिन्द्रियाणां तु शोकावेश इवातुलः ॥ ३.११.१४ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർക്കും അറിയപ്പെടാത്ത മഹാശത്രു; അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും അതുല്യമായ ദുഃഖം ആവേശിച്ചതുപോലെ.
3.11.15
स दृष्ट्वा पाण्डवान्दूरात्कृष्णाजिनसमावृतान् ।
आवृणोत्तद्वनद्वारं मैनाक इव पर्वतः ॥ ३.११.१५ ॥
കറുത്ത മാൻതോൽ പുതച്ച പാണ്ഡവരെ ദൂരെനിന്നു കണ്ട അവൻ മൈനാകപർവതംപോലെ വനദ്വാരം മറച്ചു.
3.11.16
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचना ।
अदृष्टपूर्वं संत्रासान्न्यमीलयत लोचने ॥ ३.११.१६ ॥
അവന്റെ അടുത്തെത്തിയ ഭയന്ന താമരക്കണ്ണി കൃഷ്ണ, മുമ്പൊരിക്കലും കാണാത്ത ഭീതിയാൽ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
3.11.17
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहा ।
पञ्चपर्वतमध्यस्था नदीवाकुलतां गता ॥ ३.११.१७ ॥
ദുഃശാസനന്റെ കൈയാൽ അഴിഞ്ഞു ചിതറിയ മുടിയോടെ, അഞ്ചു പർവതങ്ങൾക്കിടയിലെ നദിപോലെ അവൾ വ്യാകുലയായി.
3.11.18
विमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाः ।
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथारतिम् ॥ ३.११.१८ ॥
അവിടെ മോഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവളെ അഞ്ചു പാണ്ഡവരും പിടിച്ചു; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തമായി പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നതുപോലെ.
3.11.19
अथ तां राक्षसीं मायामुत्थितां घोरदर्शनाम् ।
रक्षोघ्नैर्विविधैर्मन्त्रैर्धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैः ॥ ३.११.१९ ॥
അപ്പോൾ ധൗമ്യൻ ഉയർന്നുവന്ന ആ ഭയങ്കരരൂപിണിയായ രാക്ഷസമായയെ, രാക്ഷസഘ്നമായ വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ യഥാവിധി പ്രയോഗിച്ച് ശമിപ്പിച്ചു.
3.11.20
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयामास वीर्यवान् ।
स नष्टमायोऽतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥ ३.११.२० ॥
പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ നോക്കിനിൽക്കെ ആ വീര്യവാൻ അതിനെ നശിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ മായ നശിച്ച്, അത്യന്തം ബലവാനായി, കോപത്താൽ വിടർന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ നിന്നു.
3.11.21
काममूर्तिधरः क्रूरः कालकल्पो व्यदृश्यत ।
तमुवाच ततो राजा दीर्घप्रज्ञो युधिष्ठिरः ॥ ३.११.२१ ॥
ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുന്ന, ക്രൂരനായ, കാലസമനായ അവൻ പ്രത്യക്ഷനായി. അപ്പോൾ ദീർഘദർശിയായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
3.11.22
को भवान्कस्य वा किं ते क्रियतां कार्यमुच्यताम् ।
प्रत्युवाचाथ तद्रक्षो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ३.११.२२ ॥
"നീ ആര്? ആരുടേതാണ്? നിനക്കെന്താണ് വേണ്ടത്? ചെയ്യേണ്ട കാര്യം പറയൂ." അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ധർമ്മരാജനായ യുധിഷ്ഠിരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.11.23
अहं वकस्य वै भ्राता किर्मीर इति विश्रुतः ।
वनेऽस्मिन्काम्यके शून्ये निवसामि गतज्वरः ॥ ३.११.२३ ॥
"ഞാൻ വകന്റെ സഹോദരനാണ്, കിർമ്മീരൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധൻ. ഈ ശൂന്യമായ കാമ്യകവനത്തിൽ ഞാൻ നിശ്ചിന്തനായി വസിക്കുന്നു."
3.11.24
युधि निर्जित्य पुरुषानाहारं नित्यमाचरन् ।
के यूयमभिसंप्राप्ता भक्ष्यभूता ममान्तिकम्।
युधि निर्जित्यवः सर्वान्भक्षयिष्ये गतज्वरः ॥ ३.११.२४ ॥
"യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യരെ ജയിച്ച് ഞാൻ എന്നും ആഹാരം കഴിക്കുന്നു. ആഹാരമായി എന്റെ അടുത്ത് വന്ന നിങ്ങൾ ആരാണ്? യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ജയിച്ച് ഞാൻ നിശ്ചിന്തനായി ഭക്ഷിക്കും."
3.11.25
युधिष्ठिरस्तु तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दुरात्मनः ।
आचचक्षे ततः सर्वं गोत्रनामादि भारत ॥ ३.११.२५ ॥
ആ ദുരാത്മാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ ഗോത്രവും നാമവും മറ്റെല്ലാം പറഞ്ഞു, ഭാരതാ.
3.11.26
पाण्डवो धर्मराजोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्भीमसेनार्जुनादिभिः ॥ ३.११.२६ ॥
നിന്റെ ചെവിയിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ പാണ്ഡവനായ ധർമ്മരാജാവാണ്; ഭീമസേനൻ, അർജുനൻ തുടങ്ങിയ സഹോദരന്മാരെല്ലാവരോടും കൂടി.
3.11.27
हृतराज्यो वने वासं वस्तुं कृतमतिस्ततः ।
वनमभ्यागतो घोरमिदं तव परिग्रहम् ॥ ३.११.२७ ॥
രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് കാട്ടിൽ വസിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ച് അവിടെനിന്ന് നിന്റെ അധീനതയിലുള്ള ഈ ഭയങ്കരമായ വനത്തിലെത്തി.
3.11.28
विस्मयं परमं गत्वा राक्षसो घोरदर्शनः ।
किर्मीरस्त्वब्रवीदेनं दिष्ट्या देवैरिदं मम।
उपपादितमद्येह चिरकालान्मनोरथम् ॥ ३.११.२८ ॥
അത്യധികം വിസ്മയിച്ച ഭയങ്കര രൂപിയായ രാക്ഷസൻ കിർമീരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു — 'ഭാഗ്യത്താലും ദേവന്മാരാലും ഇന്ന് ഇവിടെ എന്റെ ദീർഘകാലാഭിലാഷം സാധിച്ചു.'
3.11.29
भीमसेनवधार्थं हि नित्यमभ्युद्यतायुधः ।
चरामि पृथिवीं कृत्स्नां नैनं चासादयाम्यहम् ॥ ३.११.२९ ॥
ഭീമസേനനെ വധിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം ഞാൻ എപ്പോഴും ആയുധം ഉയർത്തി ഭൂമി മുഴുവൻ അലഞ്ഞു; പക്ഷേ ഇവനെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരുന്നില്ല.
3.11.30
सोयमासादितो दिष्ट्या भ्रातृहा काङ्क्षितश्चिरम् ।
अनेन हि मम भ्राता बको विनिहतः प्रियः ॥ ३.११.३० ॥
സഹോദരഘാതകനും ഞാൻ ദീർഘകാലമായി ആഗ്രഹിച്ചവനുമായ ഇവനെ ഭാഗ്യത്താൽ കിട്ടി; ഇവനാണ് എന്റെ പ്രിയ സഹോദരൻ ബകനെ കൊന്നത്.
3.11.31
वैत्रकीयवने राजन्ब्राह्मणच्छद्मरूपिणा ।
विद्याबलमुपाश्रित्य न ह्मस्त्यस्यौरसं बलम् ॥ ३.११.३१ ॥
ഹേ രാജാവേ, വൈത്രകീയ വനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണ വേഷം ധരിച്ച്, വിദ്യയുടെ ബലത്തെ ആശ്രയിച്ചവൻ; ഇവന് സ്വാഭാവിക ബലമില്ല.
3.11.32
हिडिम्बश्च सखा मह्मं दयितो वनगोचरः ।
हतो दुरात्मनाऽनेन स्वसा चास्य हृता पुरा ॥ ३.११.३२ ॥
ഹിഡിംബൻ, എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്ത്, വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ; ഈ ദുരാത്മാവിനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. മുൻപ് ഇവന്റെ സഹോദരിയെയും ഇവൻ അപഹരിച്ചു.
3.11.33
सोयमभ्यागतो मूढो ममेदं गहनं वनम् ।
प्रचारसमयेऽस्माकमर्द्धरात्रे स्थिते समे ॥ ३.११.३३ ॥
ഈ മൂഢൻ എന്റെ ഈ നിബിഡ വനത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു; നമ്മൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന സമയത്ത്, അർദ്ധരാത്രിയിൽ, എല്ലാം സമമായിരിക്കുമ്പോൾ.
3.11.34
अद्यास्य यातयिष्यामि तद्वैरं चिरसंभृतम् ।
तर्पयिष्यामि च बकं रुधिरेणास्य भूरिणा ॥ ३.११.३४ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ ഇവനോട് ദീർഘകാലമായി സഞ്ചിതമായ ആ വൈരം തീർക്കും; ഇവന്റെ ധാരാളം രക്തംകൊണ്ട് ബകനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും.
3.11.35
अद्याहमनृणो भूत्वा भ्रातुः सख्युस्तथैव च ।
शान्तिं लब्धास्मि परमां हत्वा राक्षसकण्टकम् ॥ ३.११.३५ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ സഹോദരന്റെയും സുഹൃത്തിന്റെയും കടം തീർന്നവനായി, ഈ രാക്ഷസ-കണ്ടകനെ വധിച്ച് പരമശാന്തി നേടിയിരിക്കുന്നു.
3.11.36
यदि तेन पुरा मुक्तो भीमसेनो बकेन वै ।
अद्यैनं भक्षयिष्यामि पश्यतस्ते युधिष्ठिर ॥ ३.११.३६ ॥
മുൻപ് ബകൻ ഭീമസേനനെ വിട്ടയച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ ഇവനെ ഭക്ഷിക്കും — ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, നീ കാൺകെ.
3.11.37
एनं हि विपुलप्राणमद्य हत्वा वृकोदरम् ।
संभक्ष्य जरयिष्यामि यथाऽगस्त्यो महासुरम् ॥ ३.११.३७ ॥
ഇന്ന് മഹാപ്രാണനായ ഈ വൃകോദരനെ കൊന്ന് വിഴുങ്ങി, അഗസ്ത്യൻ മഹാസുരനെ ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ ഞാൻ ഇവനെ ദഹിപ്പിക്കും.
3.11.38
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सत्यसन्धो युधिष्ठिरः ।
नैतदस्तीति सक्रोधो भर्त्सयामास राक्षसम् ॥ ३.११.३८ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ധർമ്മാത്മാവും സത്യസന്ധനുമായ യുധിഷ്ഠിരൻ, 'അങ്ങനെയല്ല' എന്ന് കോപത്തോടെ ആ രാക്ഷസനെ ശാസിച്ചു.
3.11.39
ततो भीमो महाबाहुरारुज्यतरसा द्रुमम् ।
दशव्याममथोद्विद्धं निष्पत्रमकरोत्तदा ॥ ३.११.३९ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ വേഗത്തിൽ പത്ത് വ്യാമം ഉയരമുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തെ പറിച്ചെടുത്ത് ഇലകളില്ലാത്തതാക്കി.
3.11.40
चकार सज्यं गाण्डीवं वज्रनिष्पेषगौरवम् ।
निमेषान्तरमात्रेण तथैव विजयोऽर्जुनः ॥ ३.११.४० ॥
വജ്രനാദം പോലെ ഭാരമുള്ള ഗാണ്ഡീവം വിജയനായ അർജുനൻ ഒരു നിമിഷനേരംകൊണ്ട് ഞാണിട്ടു.
3.11.41
निवार्य भीमो जिष्णुं तं तद्रक्षो मेघनिःस्वनम् ।
अभिद्रुत्याब्रवीद्वाक्यं तिष्ठतिष्ठेति भारत ॥ ३.११.४१ ॥
വിജയിയായ അർജുനനെ തടഞ്ഞ ഭീമൻ, മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന ആ രാക്ഷസന്റെ നേരെ ഓടിച്ചെന്ന് 'നിൽക്ക്, നിൽക്ക്!' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഹേ ഭാരതാ!
3.11.42
इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीड्य पाण्डवः ।
निष्पिष्य पाणिना पाणिं संदष्टौष्ठपुटो बली।
तमभ्यधावद्वेगेन भीमो वृक्षायुधस्तदा ॥ ३.११.४२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, അത്യന്തം കുപിതനായ പാണ്ഡവൻ അരക്കച്ച മുറുക്കി, കൈ കൈയോട് ഞെരിച്ച്, ചുണ്ടുകൾ കടിച്ചമർത്തി, ബലവാനായ ഭീമൻ മരത്തെ ആയുധമാക്കി വേഗത്തിൽ അവന്റെ നേരെ കുതിച്ചു.
3.11.43
यमदण्डप्रतीकाशं ततस्तं तस्य मूर्धनि ।
पातयामास वेगेन कुलिशं मघवानिव ॥ ३.११.४३ ॥
യമദണ്ഡത്തിന് സമാനമായ അത് അവന്റെ തലയിൽ വേഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ വജ്രം എറിയുന്നതുപോലെ അവൻ പതിപ്പിച്ചു.
3.11.44
असंभ्रान्तं तु तद्रक्षः समरे प्रत्यदृश्यत ।
चिक्षेप चोल्मुकं दीप्तमशनिं ज्वलितामिव ॥ ३.११.४४ ॥
എന്നാൽ ആ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ കുലുങ്ങാതെ കാണപ്പെട്ടു; ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു കൊള്ളിയെ, ജ്വലിക്കുന്ന ഇടിമിന്നൽ പോലെ അവൻ എറിഞ്ഞു.
3.11.45
तदुदस्तमलातं तु भीमः प्रहरतां वरः ।
पदा सव्येन चिक्षेप तद्रक्षः पुनराव्रजत् ॥ ३.११.४५ ॥
എന്നാൽ പോരാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ ഇടതുകാലുകൊണ്ട് എറിയപ്പെട്ട ആ കൊള്ളിയെ തട്ടിക്കളഞ്ഞു; ആ രാക്ഷസൻ വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നു.
3.11.46
किर्मीरश्चापि सहसा वृक्षमुत्पाट्य पाण्डवम् ।
दण्डपाणिरिव क्रुद्धः समरे प्रत्यधावत ॥ ३.११.४६ ॥
കീർമീരനും പെട്ടെന്ന് ഒരു വൃക്ഷം പിഴുതെടുത്ത്, ദണ്ഡധാരിയായ യമനെപ്പോലെ കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവനു നേരെ പാഞ്ഞു.
3.11.47
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम् ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोर्यथा स्त्रीकाङ्क्षिणोः पुरा ॥ ३.११.४७ ॥
അത് മരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന വൃക്ഷയുദ്ധമായി; മുമ്പ് സ്ത്രീയെ ആഗ്രഹിച്ച സഹോദരന്മാരായ വാലിയും സുഗ്രീവനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധംപോലെ.
3.11.48
शीर्षयोः पतिता वृक्षा विभिदुर्नैकधा तयोः ।
यथैवोत्पलपत्राणि मत्तयोर्द्विपयोस्तथा ॥ ३.११.४८ ॥
അവരുടെ തലകളിൽ വീണ വൃക്ഷങ്ങൾ പലതായി പിളർന്നു; മദിച്ച രണ്ടാനകളുടെ മേൽ വീണ താമരയിതളുകൾ പോലെ.
3.11.49
मूर्ध्निजर्झरभूतास्तु बहवस्तत्र पादपाः ।
चीराणीव व्युदस्तानि रेजुस्तत्र महावने ॥ ३.११.४९ ॥
ആ മഹാവനത്തിൽ മുകളിൽ നിന്ന് അരുവികളെന്നപോലെ വീണ പല മരങ്ങളും എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി.
3.11.50
तद्वृक्षयुद्धमभवन्महूर्तं भरतर्षभ ।
राक्षसानां च मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च ॥ ३.११.५० ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ വൃക്ഷയുദ്ധം ഒരു നിമിഷനേരം നീണ്ടുനിന്നു—രാക്ഷസപ്രധാനനും മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനും തമ്മിൽ.
3.11.51
ततः शिलां समुत्क्षिप्य भीमस्य युधि तिष्ठतः ।
प्राहिणोद्रासः क्रुद्धो भीमसेनश्चचाल ह ॥ ३.११.५१ ॥
പിന്നെ കോപിച്ച രാക്ഷസൻ ഒരു പാറയെടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന ഭീമനുനേരെ എറിഞ്ഞു; ഭീമസേനൻ ഇളകിപ്പോയി.
3.11.52
तं शिलाताडनजडं पर्यधावत राक्षसः ।
बाहुविक्षिप्तकिरणः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ३.११.५२ ॥
പാറയുടെ അടിയേറ്റ് മരവിച്ചുപോയ ആ ഭീമനെ ചുറ്റി രാക്ഷസൻ ഓടി—തന്റെ കൈകളുടെ രശ്മികൾ വീശുന്ന സ്വർഭാനു സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നതുപോലെ.
3.11.53
तावन्योन्यं समाश्लिश्य प्रकर्षन्तौ परस्परम् ।
उभावपि चकाशेते प्रवृद्धौ वृषभाविव ॥ ३.११.५३ ॥
പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത്, പരസ്പരം വലിച്ചുകൊണ്ട്, ഇരുവരും വളർന്നു വലുതായ രണ്ടു കാളകളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
3.11.54
तयोरासीत्सुतुमुलः संप्रहारः सुदारुणः ।
नखदंष्ट्रायुधवतोर्व्याघ्रयोरिव दृप्तयोः ॥ ३.११.५४ ॥
നഖങ്ങളും കോമ്പല്ലുകളും ആയുധമാക്കിയ അഹങ്കാരികളായ രണ്ടു കടുവകളെപ്പോലെ അവർക്കിടയിൽ അതികഠിനവും ഭയങ്കരവുമായ പോരാട്ടമുണ്ടായി.
3.11.55
दुर्योधननिकाराच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः ।
कृष्णानयनदृष्टश्च व्यवर्धत वृकोदरः ॥ ३.११.५५ ॥
ദുര്യോധനന്റെ അപമാനത്താലും സ്വന്തം ഭുജബലത്താലും ഗർവിതനായ, കൃഷ്ണയെ (ദ്രൗപദിയെ) കൊണ്ടുവരുന്നത് കണ്ട വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) കൂടുതൽ ക്രുദ്ധനായി വളർന്നു.
3.11.56
अभिहत्याथ बाहुभ्यां प्रत्यगृह्णादमर्षितः ।
मातङ्गमिव मातङ्गः प्रभिननकरटामुखम् ॥ ३.११.५६ ॥
ക്രോധത്തോടെ ഇരു കൈകൾകൊണ്ടും അടിച്ചശേഷം, മദം ഒഴുകുന്ന മുഖമുള്ള ആന മറ്റൊരാനയെ എന്നപോലെ അവനെ പിടികൂടി.
3.11.57
स चाप्येनं ततो रक्षः प्रतिजग्राह वीर्यबान् ।
तमाक्षिपद्भीमसेनो बलेन बलिनां वरः ॥ ३.११.५७ ॥
അപ്പോൾ ആ വീരനായ രാക്ഷസനും അവനെ പിടികൂടി; എന്നാൽ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമസേനൻ അവനെ ബലത്താൽ എടുത്തെറിഞ്ഞു.
3.11.58
तयोर्भुजविनिष्पेषादुभयोर्बलिनोस्तदा ।
शब्दः समभवद्घोरो वेणुस्फोटसमो युधि ॥ ३.११.५८ ॥
ആ ഇരുവരും ബലവാന്മാരുടെ ഭുജങ്ങൾ ഞെരിച്ചപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ മുളപൊട്ടുന്നതുപോലെ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദമുണ്ടായി.
3.11.59
अथैनमाक्षिप्य बलाद्गृद्य मध्ये वृकोदरः ।
धूनयामास वेगेन वायुश्चण्ड इव द्रुमम् ॥ ३.११.५९ ॥
പിന്നീട് വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) അവനെ ബലത്താൽ ഉയർത്തി നടുവിൽ പിടിച്ച്, ഭയങ്കര കാറ്റ് മരത്തെ ഉലയ്ക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ഇളക്കി.
3.11.60
स भीमेन परामृष्टो दुर्बलो बलिनां रणे ।
व्यस्पन्दत यथाप्राणं विचकर्ष च पाण्डवम् ॥ ३.११.६० ॥
ഭീമനാൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ആ ദുർബലനായ രാക്ഷസൻ, യുദ്ധത്തിൽ ബലവാന്മാരുടെ നടുവിൽ പ്രാണനുള്ള കാലം വരെ പിടഞ്ഞു; പാണ്ഡവനെയും വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിച്ചു.
3.11.61
तत एनं परिश्रान्तमुपलक्ष्य वृकोदरः ।
योक्रयामास बाहुभ्यां पशुं रशनया यथा ॥ ३.११.६१ ॥
അപ്പോൾ ക്ഷീണിതനായ അവനെ കണ്ട വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) കയർകൊണ്ട് മൃഗത്തെ കെട്ടുന്നതുപോലെ തന്റെ ഇരു കൈകളാൽ അവനെ ബന്ധിച്ചു.
3.11.62
विनदन्तं महानादं भिन्नभिरीस्वनं बली ।
भ्रामयामास सुचिरं विस्फुरन्तमचेतसम् ॥ ३.११.६२ ॥
മഹാനാദത്തിൽ അലറിക്കൊണ്ട്, പൊട്ടിയ ചെണ്ടപോലെ ശബ്ദിച്ച്, പിടയുന്ന, ബോധമറ്റ അവനെ ബലവാൻ (ഭീമൻ) ദീർഘനേരം ചുഴറ്റി.
3.11.63
तं विषीदन्तमाज्ञाय राक्षसं पाण्डुनन्दनः ।
प्रगृह्य तरसा दोर्भ्यां पशुमारममारयत् । ॥ ३.११.६३ ॥
അവൻ തളരുന്നത് അറിഞ്ഞ പാണ്ഡുപുത്രൻ (ഭീമൻ) ആ രാക്ഷസനെ ബലമായി ഇരു കൈകളാലും പിടിച്ച് മൃഗത്തെപ്പോലെ കൊന്നു.
3.11.64
आक्रम्य च कटीदेशे जानुना राक्षसाधमम् ।
पीडयामास पाणिभ्यां तस्य कण्ठंवृकोदरः ॥ ३.११.६४ ॥
അരക്കെട്ടിൽ മുട്ടുകൊണ്ട് ആ അധമരാക്ഷസനെ അമർത്തി, വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) ഇരു കൈകളാൽ അവന്റെ കഴുത്ത് ഞെരിച്ചു.
3.11.65
अथ जर्जरसर्वाङ्गं व्यावृत्तनयनोल्बणम् ।
भूतले भ्रामयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३.११.६५ ॥
അപ്പോൾ സർവാംഗവും ചതഞ്ഞ്, കണ്ണുകൾ മറിഞ്ഞ്, ഭീകരനായ അവനെ ഭീമൻ നിലത്ത് ചുഴറ്റി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.11.66
हिडिम्बबकयोः पाप न त्वमश्रुप्रमार्जनम् ।
करिष्यसि गतश्चापि यमस्य सदनं प्रति ॥ ३.११.६६ ॥
പാപിയേ! ഹിഡിംബനും ബകനുമായി നീ കണ്ണീർ തുടയ്ക്കുകയില്ല; യമന്റെ വസതിയിലേക്ക് പോയാലും.
3.11.67
इत्येवमुक्त्वा पुरुषप्रवीर-
स्तं राक्षसं क्रोधपरीतचेताः।
विस्रस्तवस्त्राभरणं स्फुरन्त-
मुद्धान्तचित्तं व्यसुमुत्ससर्ज ॥ ३.११.६७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ക്രോധത്താൽ മനസ്സ് വിഭ്രമിച്ച ആ പുരുഷവീരൻ, വസ്ത്രാഭരണങ്ങൾ അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞ് പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആ രാക്ഷസനെ പ്രാണനറ്റവനാക്കി ഉപേക്ഷിച്ചു.
3.11.68
तस्मिन्हते तोयदतुल्यरूपे ।
कृष्णां पुरस्कृत्य नरेन्द्रपुत्राः।
भीमं प्रशस्याथ गुणैरनेकै-
र्हृष्टास्ततो द्वैतवनाय जग्मुः ॥ ३.११.६८ ॥
മേഘസദൃശരൂപനായ ആ രാക്ഷസൻ വധിക്കപ്പെട്ടശേഷം, കൃഷ്ണയെ (ദ്രൗപദിയെ) മുന്നിൽ നിർത്തി രാജപുത്രന്മാർ ഭീമന്റെ പലവിധ ഗുണങ്ങളെ പ്രശംസിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ദ്വൈതവനത്തിലേക്ക് പോയി.
3.11.69
एवं विनिहतः सङ्ख्ये किर्मोरो मनुजाधिप ।
भीमेन वचनात्तस् धर्मराजस्य कौरव ॥ ३.११.६९ ॥
മനുജാധിപനേ, കൗരവാ! ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ കിർമീരൻ വധിക്കപ്പെട്ടു. ധർമരാജന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഭീമൻ മുഖേന.
3.11.70
ततो निष्कष्टकं कृत्वा वनं तदयराजितः ।
द्रौपद्या सह धर्मज्ञो वसतिं तामुवास ह ॥ ३.११.७० ॥
പിന്നീട് ആ വനത്തെ മുള്ളില്ലാത്തതാക്കി, ജേതാവല്ലാത്ത ധർമജ്ഞൻ ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം ആ വാസസ്ഥലത്ത് വസിച്ചു.
3.11.71
समाश्वास्य च ते सर्वे द्रौपदीं भरतर्षभाः ।
प्रहृष्टमनसः प्रीत्या प्रसशंसुर्वृकोदरम् ॥ ३.११.७१ ॥
ദ്രൗപദിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഭരതശ്രേഷ്ഠരെല്ലാവരും സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ സ്നേഹത്തോടെ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) ഏറെ പ്രശംസിച്ചു.
3.11.72
भीमबाहुबलोत्पिष्टे विनष्टे राक्षसे ततः ।
विविशुस्ते वनं वीराः क्षेमं निहतकण्टकम् ॥ ३.११.७२ ॥
ഭീമന്റെ ബാഹുബലത്താൽ ഞെരിഞ്ഞമർന്ന ആ രാക്ഷസൻ നശിച്ചശേഷം, ആ വീരന്മാർ മുള്ളില്ലാതെ ക്ഷേമമായ ആ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.11.73
स मया गच्छता मार्गे विनिकीर्णो भयावहः ।
वने महति दुष्टात्मा दृष्टो भीमबलाद्धतः ॥ ३.११.७३ ॥
ഞാൻ വഴിയിൽ പോകുമ്പോൾ ആ ഭയങ്കരനെ കണ്ടു. വലിയ കാട്ടിൽ ചിതറിക്കിടന്ന ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് ഭീമന്റെ ബലത്താൽ വധിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
3.11.74
तत्राश्रौषमहं चैतत्कर्म भीमस् भारत ।
ब्राह्मणानां कथयतां ये तत्रासन्समागताः ॥ ३.११.७४ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ബ്രാഹ്മണർ പറയുമ്പോൾ ഞാനും ഭീമന്റെ ആ കർമ്മം കേട്ടു.
3.11.75
एवं विनिहतं सङ्ख्ये किर्मीरं रक्षसां वरम् ।
श्रुत्वा ध्यानपरो राजा निशश्वासार्तवत्तदा ॥ ३.११.७५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇപ്രകാരം വധിക്കപ്പെട്ട രാക്ഷസരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കിർമ്മീരനെക്കുറിച്ച് കേട്ട്, ധ്യാനനിരതനായ രാജാവ് അപ്പോൾ ദുഃഖിതനെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ടു.