Mahābhārata · Adhyāya 3.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.111.1
एषा देवनदी पुण्या कौशिकी भरतर्षभ ।
विश्वामित्राश्रमो रम्य एष चात्र प्रकाशते ॥ ३.१११.१ ॥
Oh toro de los Bharatas, este es el río divino y sagrado Kauśikī, y aquí resplandece el agradable ermitaño de Viśvāmitra.
3.111.2
आश्रमश्चैव पुण्याख्यः काश्यपस्य महात्मनः ।
ऋश्यशृङ्गः सुतो यस् तपस्वी संयतेन्द्रियः ॥ ३.१११.२ ॥
Y está también el sagrado eremitorio del magnánimo Kāśyapa, cuyo hijo Ṛśyaśṛṅga es un asceta de sentidos dominados.
3.111.3
तपसो यः प्रभावेन वर्षयामास वासवम् ।
अनावृष्ठ्यां भयाद्यस्य ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.३ ॥
Por el poder de su austeridad hizo llover a Vāsava, y por temor a la sequía el matador del poderoso Vṛtra llovió por su causa.
3.111.4
मृग्यां जातः स तेजस्वी काश्यपस्य सुतः प्रभुः ।
विषये लोमपादस्य यश्चकाराद्भुतं महत् ॥ ३.१११.४ ॥
Ese resplandeciente señor, hijo de Kāśyapa, nació de una cierva, y en el reino de Lomapāda realizó una gran hazaña maravillosa.
3.111.5
निर्वर्तितेषु सस्येषु यस्मै शान्तां ददौ नृपः ।
लोमपादो दुहितरं सावित्रीं सविता यथा ॥ ३.१११.५ ॥
Cuando las cosechas estuvieron maduras, el rey Lomapāda le dio a su hija Śāntā, como Savitṛ dio a Sāvitrī.
3.111.6
ऋश्यशृङ्गः कथं मृग्यामुत्पन्नः काश्यपात्मजः ।
विरुद्धयोनिसंसर्गः कथं च तपसा युतः ॥ ३.१११.६ ॥
¿Cómo nació Ṛśyaśṛṅga, hijo de Kāśyapa, de una cierva? ¿Y cómo llegó a estar dotado de austeridad a pesar de la unión de vientres opuestos?
3.111.7
किमर्थं च भयाच्छक्रस्तस्य बालस्य धीमतः ।
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.७ ॥
¿Por qué, por temor a aquel sabio niño, Indra, matador de Vṛtra el poderoso, hizo llover cuando había comenzado la sequía?
3.111.8
कथंरूपा च सा शान्ता राजपुत्री पतिव्रता ।
लोभयामास या चेतो मृगभूस्य तस्य वै ॥ ३.१११.८ ॥
¿Qué forma tenía aquella princesa serena y fiel a su esposo que sedujo la mente de aquel nacido de un ciervo?
3.111.9
लोमपादश्च राजर्षिर्यदाऽश्रूयत धार्मिकः ।
कथं वै विषये तस्य नावर्षत्पाकशासनः ॥ ३.१११.९ ॥
Cuando se supo del justo rey sabio Lomapāda, ¿por qué Indra, el castigador de Paka, no hizo llover en su reino?
3.111.10
एतन्मे भगवन्सर्वं विस्तरेण यथातथम् ।
वक्तुमर्हसि शुश्रूषोर्ऋश्यशृङ्गस् चेष्टितम् ॥ ३.१११.१० ॥
Oh venerable, tengo deseo de escuchar; te ruego que me cuentes, con todo detalle y tal como sucedió, toda la historia de las hazañas de Ṛśyaśṛṅga.
3.111.11
विभाण्डकस्य ब्रह्मर्षेस्तपसा भावितात्मनः ।
अमोघवीर्यस्य सतः प्रजापतिसमद्युतेः ॥ ३.१११.११ ॥
Del brahmarṣi Vibhāṇḍaka, de alma purificada por la austeridad, de poder infalible, hombre virtuoso de un esplendor igual al de Prajāpati.
3.111.12
शृणु पुत्रो यथा जात ऋश्यशृङ्गः प्रतापवान् ।
महाह्रदे महातेजा बालः स्थविरसंभतः ॥ ३.१११.१२ ॥
Escucha cómo nació como hijo el poderoso Ṛśyaśṛṅga. En el gran lago, aquel niño de gran esplendor fue criado por un anciano.
3.111.13
महाह्रदं समासाद्य काश्यपस्तपसि स्थितः ।
दीर्घकालं रिश्रान्त ऋषिर्देवर्षिसंमितः ॥ ३.१११.१३ ॥
Habiendo llegado al gran lago, Kāśyapa permaneció en austeridad. El sabio, fatigado durante mucho tiempo, era igual a un devarṣi.
3.111.14
तस्य रेतः प्रचस्कन्द दृष्ट्वाऽप्सरसमुर्वशीम् ।
अप्सूपस्पृशतो राजन्मृगी तच्चापिबत्तदा।
सह तोयेन तृषिता गर्भिणी चाभवत्ततः ॥ ३.१११.१४ ॥
Al ver a la apsaras Urvaśī, su semen se derramó. Oh rey, mientras él tocaba el agua, una cierva la bebió; sedienta, quedó preñada de aquella agua.
3.111.15
सा पुरोक्ता भगवता ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
देवकन्या मृगी भूत्वा मुनिं सूय विमोक्ष्यसे ॥ ३.१११.१५ ॥
Hace tiempo, el venerable Brahmā, creador de los mundos, le había dicho: tú, doncella divina, serás una cierva, darás a luz a un sabio y entonces serás liberada.
3.111.16
अमोघत्वाद्विधेश्चैव भावित्वाद्दैवनिर्मितात् ।
तस्यां मृग्यां समभवत्तस्व पुत्रो महानृषिः।
ऋश्यशृङ्गस्तपोनित्यो वन एवाभ्यवर्धत ॥ ३.१११.१६ ॥
Porque el decreto es infalible y fue ordenado por el destino, de aquella cierva nació su gran hijo, el sabio Ṛśyaśṛṅga, constante en la austeridad, que creció en el bosque.
3.111.17
तस्य शृङ्गं शिरसि वै राजन्नासीन्महात्मनः ।
तेनर्श्यशृङ्ग इत्येवं तदा स प्रथितोऽभवत् ॥ ३.१११.१७ ॥
Oh rey, aquel de alma grande tenía un cuerno sobre la cabeza; por eso entonces se hizo famoso con el nombre de Ṛśyaśṛṅga.
3.111.18
न तेन दृष्टपूर्वोऽन्यः पितुरन्यत्रमानुषः ।
तस्मात्तस्य मनो नित्यं ब्रह्मचर्येऽभवन्नृप ॥ ३.१११.१८ ॥
Antes no había visto a ningún otro ser humano que no fuera su padre. Por eso, oh rey, su mente estuvo siempre fija en la disciplina de la castidad.
3.111.19
एतस्मिन्नेव काले तु सखा दशरशस्य वै ।
कलोमपाद इतिख्यातो ह्यङ्गानामीश्वरोऽभवत् ॥ ३.१११.१९ ॥
En ese mismo tiempo, Lomapāda, amigo de Daśaratha y famoso por ello, llegó a ser señor de los Aṅgas.
3.111.20
तेन कामः कृतो मिथ्या ब्राह्मणेभ्य इति श्रुतिः ।
दैवोपहतसत्त्वेन धर्मज्ञेनापि भारत।
स ब्राह्मणैः परित्यक्तस्तदा भरतसत्तम ॥ ३.१११.२० ॥
Se dice que pidió falsamente algo a los brahmanes. Aunque de carácter herido por el destino y conocedor del dharma, oh Bhārata, mejor de los Bharatas, fue entonces abandonado por los brahmanes.
3.111.21
पुरोहितापचाराच्च तस्य राज्ञो यदच्छया ।
न ववर्ष सहस्राक्षस्ततोऽपीड्यन्त वै प्रजाः ॥ ३.१११.२१ ॥
Por la falta del sacerdote, el de mil ojos, Indra, no hizo llover sobre aquel rey, y así también los súbditos sufrieron.
3.111.22
स ब्राह्मणान्पर्यपृच्छत्तपोयुक्तान्मनीषिणः ।
प्रवर्षणे सुरेन्द्रस्य समर्थान्पृथिवीपते ॥ ३.१११.२२ ॥
Preguntó a los brahmanes, sabios dotados de austeridad, que fueran capaces de hacer llover por obra de Indra, oh señor de la tierra.
3.111.23
कथं प्रवर्षेत्पर्जन्य उपायः परिमृश्यताम् ।
तमूचुश्चोदितास्ते तु स्वमतानि मनीषिणः ॥ ३.१११.२३ ॥
¿Cómo podría llover la nube? Que se considere un medio. Animados, aquellos sabios le expusieron sus propias opiniones.
3.111.24
तत्र त्वेको रमुनिवरस्तं राजानमुवाच ह ।
कुपितास्तव राजेन्द्र ब्राह्मणा निष्कृतिं चर ॥ ३.१११.२४ ॥
Entonces un sabio excelente habló a aquel rey: Oh señor de reyes, los brahmanes están enojados contigo; realiza la expiación.
3.111.25
ऋश्यशृङ्गं मुनिसुतमानयस्व च पार्थिव ।
ऐणेयमनभिज्ञं च नारीणामार्जवे रतम् ॥ ३.१११.२५ ॥
Oh rey, trae al hijo del sabio Ṛśyaśṛṅga, nacido de un ciervo, ignorante de la conducta sencilla de las mujeres y deleitado en ella.
3.111.26
स चेदवतरेद्राजन्विषयं ते महातपाः ।
सद्यः प्रवर्षेत्पर्जन्य इति मे नास्ति संशयः ॥ ३.१११.२६ ॥
Oh rey, si aquel gran asceta entrara en tu reino, la nube de lluvia llovería de inmediato; de ello no tengo duda.
3.111.27
एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्कृत्वा निष्कृतिमात्मनः ।
स गत्वा पुनरागच्छत्प्रसन्नेषु द्विजातिषु ॥ ३.१११.२७ ॥
Oh rey, tras oír estas palabras y hacer expiación por sí mismo, él fue y volvió de nuevo, cuando los dvija estuvieron complacidos.
3.111.28
राजानमागतं ज्ञात्वा प्रतिसंजगृहुः प्रजाः ।
स च ता प्रतिजग्राह पितेव हितकृत्सदा ॥ ३.१११.२८ ॥
Sabiendo que el rey había llegado, los súbditos le dieron la bienvenida; y él, como un padre que siempre hace el bien, los acogió.
3.111.29
ततोऽङ्गपतिराहूय सचिवान्मन्त्रकोविदान् ।
ऋश्यशृङ्गागमे यत्नमकरोन्मन्त्रनिश्चये ॥ ३.१११.२९ ॥
Entonces el señor de Aṅga convocó a sus ministros, expertos en el consejo, y tras decidir el asunto, se esforzó por la llegada de Ṛśyaśṛṅga.
3.111.30
सोऽध्यगच्छदुपायं तु तैरमात्यैः सहाच्युतः ।
शास्त्रज्ञैरलमर्थज्ञौर्नीत्यां च परिनिष्ठितैः ॥ ३.१११.३० ॥
Aquel rey inquebrantable, junto con esos ministros, conocedores de los tratados, de lo útil y firmes en el arte de gobernar, halló un medio.
3.111.31
ततश्चानाययामास वारमुख्या महीपतिः ।
वेश्याः सर्वत्रनिष्णातास्ता उवाच स पार्थिवः ॥ ३.१११.३१ ॥
Entonces el rey hizo llamar a las principales cortesanas, expertas en todo, y les habló.
3.111.32
ऋश्यशृङ्गमृषेः पुत्रमानयध्वमुपायतः ।
लोभयित्वाऽभिविश्चास्य विषयं मम शोभनाः ॥ ३.१११.३२ ॥
Hermosas, traed al hijo del sabio, Ṛśyaśṛṅga, por algún artificio; habiéndolo seducido y ganado su confianza, traedlo a mi reino.
3.111.33
ता राजभयभीताश्च शापभीताश्च योषितः ।
अशक्यमूचुस्तत्कार्यं विषण्णा गतचेतसः ॥ ३.१११.३३ ॥
Temerosas del temor del rey y de una maldición, las mujeres, abatidas y con el ánimo perturbado, dijeron que la tarea era imposible.
3.111.34
तत्र त्वेका जरद्योषा राजानमिदमब्रवीत् ।
प्रयतिष्ये महाराज तमानेतुं तपोधनम् ॥ ३.१११.३४ ॥
Entonces una mujer anciana dijo al rey: "Gran rey, me esforzaré por traer a aquel rico en austeridades."
3.111.35
अभिप्रेतांस्तु मे कामांस्त्वमनुज्ञातुमर्हसि ।
ततः शक्ष्याम्यानयितुमृश्यशृङ्गमृषेः सुतम् ॥ ३.१११.३५ ॥
"Pero debéis concederme el permiso para mis deseos; entonces podré traer al hijo del sabio, Ṛśyaśṛṅga."
3.111.36
तस्याः सर्वमभिप्रेतमन्वजानात्स पार्थिवः ।
धनं च प्रददौ भूरि रत्नानि विविधानि च ॥ ३.१११.३६ ॥
El rey concedió todos sus deseos, y le dio abundantes riquezas y joyas de muchas clases.
3.111.37
ततो रूपेण सपन्ना वयसा च महीपते ।
स्त्रिय आदाय काश्चित्सा जगाम वनमञ्जसा ॥ ३.१११.३७ ॥
Entonces ella, igual en belleza y juventud a sus rivales, oh señor de la tierra, tomó consigo a algunas mujeres y se marchó de inmediato al bosque.