マハーバーラタ · 章 3.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.111.1
एषा देवनदी पुण्या कौशिकी भरतर्षभ ।
विश्वामित्राश्रमो रम्य एष चात्र प्रकाशते ॥ ३.१११.१ ॥
バラタの牡牛よ、これは聖なる天の河カウシキーであり、ここにはヴィシュヴァーミトラの麗しい庵が輝いている。
3.111.2
आश्रमश्चैव पुण्याख्यः काश्यपस्य महात्मनः ।
ऋश्यशृङ्गः सुतो यस् तपस्वी संयतेन्द्रियः ॥ ३.१११.२ ॥
また、偉大なるカーシャパの「プニヤ」と呼ばれる庵もあり、その息子リシュヤシュリンガは感覚を抑えた苦行者である。
3.111.3
तपसो यः प्रभावेन वर्षयामास वासवम् ।
अनावृष्ठ्यां भयाद्यस्य ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.३ ॥
彼は苦行の威力によってヴァーサヴァ（インドラ）に雨を降らせ、干ばつへの恐れから、強大なヴリトラを殺す者がその人のために雨を降らせた。
3.111.4
मृग्यां जातः स तेजस्वी काश्यपस्य सुतः प्रभुः ।
विषये लोमपादस्य यश्चकाराद्भुतं महत् ॥ ३.१११.४ ॥
カーシャパの子であるその輝かしい主は雌鹿から生まれ、ロマパーダの国で偉大で不思議な業を成し遂げた。
3.111.5
निर्वर्तितेषु सस्येषु यस्मै शान्तां ददौ नृपः ।
लोमपादो दुहितरं सावित्रीं सविता यथा ॥ ३.१११.५ ॥
作物が実り終えたとき、王ロマパーダは娘シャーンターを彼に与えた。ちょうど太陽神サヴィトリがサーヴィトリーを与えたように。
3.111.6
ऋश्यशृङ्गः कथं मृग्यामुत्पन्नः काश्यपात्मजः ।
विरुद्धयोनिसंसर्गः कथं च तपसा युतः ॥ ३.१११.६ ॥
カーシャパの子リシュヤシュリンガは、どのようにして雌鹿から生まれたのか。対立する胎の結合にもかかわらず、どのようにして苦行に恵まれたのか。
3.111.7
किमर्थं च भयाच्छक्रस्तस्य बालस्य धीमतः ।
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.७ ॥
旱魃が起きたとき、強大なヴリトラを倒したインドラは、その賢い少年を恐れてなぜ雨を降らせたのか。
3.111.8
कथंरूपा च सा शान्ता राजपुत्री पतिव्रता ।
लोभयामास या चेतो मृगभूस्य तस्य वै ॥ ३.१११.८ ॥
鹿から生まれた仙人の心を惑わせたあの穏やかで夫に尽くす王女は、どのような姿であったか。
3.111.9
लोमपादश्च राजर्षिर्यदाऽश्रूयत धार्मिकः ।
कथं वै विषये तस्य नावर्षत्पाकशासनः ॥ ३.१११.९ ॥
義にかなった王仙ロマパーダの治世が聞こえたとき、パカを罰したインドラはなぜ彼の国に雨を降らせなかったのか。
3.111.10
एतन्मे भगवन्सर्वं विस्तरेण यथातथम् ।
वक्तुमर्हसि शुश्रूषोर्ऋश्यशृङ्गस् चेष्टितम् ॥ ३.१११.१० ॥
尊き方よ、聞きたく思う私に、リシュヤシュリンガの行いのすべてを、ありのままに詳しく語ってください。
3.111.11
विभाण्डकस्य ब्रह्मर्षेस्तपसा भावितात्मनः ।
अमोघवीर्यस्य सतः प्रजापतिसमद्युतेः ॥ ३.१११.११ ॥
苦行によって魂を清めた、不空の威力を持つ、プラジャーパティに等しい輝きの善人、梵仙ヴィバーンダカについて。
3.111.12
शृणु पुत्रो यथा जात ऋश्यशृङ्गः प्रतापवान् ।
महाह्रदे महातेजा बालः स्थविरसंभतः ॥ ३.१११.१२ ॥
力強きリシュヤシュリンガが息子として生まれた経緯を聞け。大きな湖で、偉大な輝きを持つその少年は、ある老仙人に育てられた。
3.111.13
महाह्रदं समासाद्य काश्यपस्तपसि स्थितः ।
दीर्घकालं रिश्रान्त ऋषिर्देवर्षिसंमितः ॥ ३.१११.१३ ॥
大きな池に着いたカーシャパは苦行に留まった。長く疲れ果てたその聖者は、神々の聖仙に等しかった。
3.111.14
तस्य रेतः प्रचस्कन्द दृष्ट्वाऽप्सरसमुर्वशीम् ।
अप्सूपस्पृशतो राजन्मृगी तच्चापिबत्तदा।
सह तोयेन तृषिता गर्भिणी चाभवत्ततः ॥ ३.१११.१४ ॥
天女ウルヴァシーを見たとき、彼の精液が漏れ出た。王よ、彼が水に触れている時、一頭の雌鹿がそれを飲んだ。渇いていた彼女は、その水とともに身ごもった。
3.111.15
सा पुरोक्ता भगवता ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
देवकन्या मृगी भूत्वा मुनिं सूय विमोक्ष्यसे ॥ ३.१११.१५ ॥
以前、世界の創造主である尊き梵天が彼女に告げていた。「神の乙女よ、お前は雌鹿となり、一人の聖者を産んで解放されるだろう」と。
3.111.16
अमोघत्वाद्विधेश्चैव भावित्वाद्दैवनिर्मितात् ।
तस्यां मृग्यां समभवत्तस्व पुत्रो महानृषिः।
ऋश्यशृङ्गस्तपोनित्यो वन एवाभ्यवर्धत ॥ ३.१११.१६ ॥
定めが決して外れず、運命によって作られていたため、その雌鹿から彼の偉大な息子、聖者リシュヤシュリンガが生まれた。苦行に常に励んだ彼は、まさに森の中で育った。
3.111.17
तस्य शृङ्गं शिरसि वै राजन्नासीन्महात्मनः ।
तेनर्श्यशृङ्ग इत्येवं तदा स प्रथितोऽभवत् ॥ ३.१११.१७ ॥
王よ、その偉大な魂の持ち主の頭には一本の角があった。それゆえ彼は当時「リシュヤシュリンガ（鹿の角）」として名高くなった。
3.111.18
न तेन दृष्टपूर्वोऽन्यः पितुरन्यत्रमानुषः ।
तस्मात्तस्य मनो नित्यं ब्रह्मचर्येऽभवन्नृप ॥ ३.१११.१८ ॥
父の他には、それまで人間を一人も見たことがなかった。ゆえに王よ、彼の心は常に梵行に留まっていた。
3.111.19
एतस्मिन्नेव काले तु सखा दशरशस्य वै ।
कलोमपाद इतिख्यातो ह्यङ्गानामीश्वरोऽभवत् ॥ ३.१११.१९ ॥
ちょうどその頃、ダシャラタの友であるロマパーダという名高い者がアンガ族の主となった。
3.111.20
तेन कामः कृतो मिथ्या ब्राह्मणेभ्य इति श्रुतिः ।
दैवोपहतसत्त्वेन धर्मज्ञेनापि भारत।
स ब्राह्मणैः परित्यक्तस्तदा भरतसत्तम ॥ ३.१११.२० ॥
彼はバラモンに対して偽りの願いをしたと聞く。運命に打たれた性質であり、法を知る者であったにもかかわらず、バーラタの最良の者よ、彼はその時バラモンたちに見捨てられた。
3.111.21
पुरोहितापचाराच्च तस्य राज्ञो यदच्छया ।
न ववर्ष सहस्राक्षस्ततोऽपीड्यन्त वै प्रजाः ॥ ३.१११.२१ ॥
祭官の過ちのゆえに、千眼のインドラはその王の上に偶然にも雨を降らせず、そのため民もまた苦しんだ。
3.111.22
स ब्राह्मणान्पर्यपृच्छत्तपोयुक्तान्मनीषिणः ।
प्रवर्षणे सुरेन्द्रस्य समर्थान्पृथिवीपते ॥ ३.१११.२२ ॥
彼は苦行に満ち、知恵あるバラモンたち、インドラの雨をもたらす力のある者たちに尋ねた、大地の主よ。
3.111.23
कथं प्रवर्षेत्पर्जन्य उपायः परिमृश्यताम् ।
तमूचुश्चोदितास्ते तु स्वमतानि मनीषिणः ॥ ३.१११.२३ ॥
雲はどうすれば雨を降らせるのか、手段を考えよ。促された賢者たちは、それぞれの意見を彼に語った。
3.111.24
तत्र त्वेको रमुनिवरस्तं राजानमुवाच ह ।
कुपितास्तव राजेन्द्र ब्राह्मणा निष्कृतिं चर ॥ ३.१११.२४ ॥
その時、一人の優れた仙人がその王に言った。王の中の王よ、バラモンたちはお前に怒っている。償いをせよ。
3.111.25
ऋश्यशृङ्गं मुनिसुतमानयस्व च पार्थिव ।
ऐणेयमनभिज्ञं च नारीणामार्जवे रतम् ॥ ३.१११.२५ ॥
王よ、鹿から生まれた聖者の子リシュヤシュリンガを連れてこい。彼は女性の素直な振る舞いを知らず、それに喜びを見出している。
3.111.26
स चेदवतरेद्राजन्विषयं ते महातपाः ।
सद्यः प्रवर्षेत्पर्जन्य इति मे नास्ति संशयः ॥ ३.१११.२६ ॥
王よ、その大苦行者があなたの国に入れば、雨雲はすぐに雨を降らすだろう。私にはそれについて疑いはない。
3.111.27
एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्कृत्वा निष्कृतिमात्मनः ।
स गत्वा पुनरागच्छत्प्रसन्नेषु द्विजातिषु ॥ ३.१११.२७ ॥
王よ、この言葉を聞き、自らの償いを行って、彼は去り、再天者たちが喜んだ時に戻ってきた。
3.111.28
राजानमागतं ज्ञात्वा प्रतिसंजगृहुः प्रजाः ।
स च ता प्रतिजग्राह पितेव हितकृत्सदा ॥ ३.१११.२८ ॥
王が来たと知って民は彼を迎えた。王もまた、常に善を行う父のように彼らを受け入れた。
3.111.29
ततोऽङ्गपतिराहूय सचिवान्मन्त्रकोविदान् ।
ऋश्यशृङ्गागमे यत्नमकरोन्मन्त्रनिश्चये ॥ ३.१११.२९ ॥
そこでアンガの王は、策略に長けた大臣たちを呼び、協議の末に、リシュヤシュリンガを招くために努力した。
3.111.30
सोऽध्यगच्छदुपायं तु तैरमात्यैः सहाच्युतः ।
शास्त्रज्ञैरलमर्थज्ञौर्नीत्यां च परिनिष्ठितैः ॥ ३.१११.३० ॥
その不動の王は、論書に通じ、利害に明るく、政治に確固たる大臣たちと共に、一つの方策を見いだした。
3.111.31
ततश्चानाययामास वारमुख्या महीपतिः ।
वेश्याः सर्वत्रनिष्णातास्ता उवाच स पार्थिवः ॥ ३.१११.३१ ॥
そこで王は、あらゆることに長けた主だった遊女たちを呼び寄せ、彼女たちに言った。
3.111.32
ऋश्यशृङ्गमृषेः पुत्रमानयध्वमुपायतः ।
लोभयित्वाऽभिविश्चास्य विषयं मम शोभनाः ॥ ३.१११.३२ ॥
美しい女たちよ、仙人の子リシュヤシュリンガを何らかの策略で連れて来なさい。彼を誘惑して信頼を得たうえで、私の国へ連れてきなさい。
3.111.33
ता राजभयभीताश्च शापभीताश्च योषितः ।
अशक्यमूचुस्तत्कार्यं विषण्णा गतचेतसः ॥ ३.१११.३३ ॥
王の怒りと呪いを恐れた女たちは、気落ちし心を乱して、その仕事は不可能だと言った。
3.111.34
तत्र त्वेका जरद्योषा राजानमिदमब्रवीत् ।
प्रयतिष्ये महाराज तमानेतुं तपोधनम् ॥ ३.१११.३४ ॥
そのとき一人の老女が王に言った。「大王よ、その苦行を富とする人を連れて来るよう努めましょう。」
3.111.35
अभिप्रेतांस्तु मे कामांस्त्वमनुज्ञातुमर्हसि ।
ततः शक्ष्याम्यानयितुमृश्यशृङ्गमृषेः सुतम् ॥ ३.१११.३५ ॥
「ただ、私の望む願いをお許しいただかねばなりません。そうすれば、仙人の子リシュヤシュリンガを連れて来られるでしょう。」
3.111.36
तस्याः सर्वमभिप्रेतमन्वजानात्स पार्थिवः ।
धनं च प्रददौ भूरि रत्नानि विविधानि च ॥ ३.१११.३६ ॥
王は彼女の望みをすべて聞き入れ、豊かな財宝と様々な宝石を与えた。
3.111.37
ततो रूपेण सपन्ना वयसा च महीपते ।
स्त्रिय आदाय काश्चित्सा जगाम वनमञ्जसा ॥ ३.१११.३७ ॥
大地の主よ、そのとき彼女は美しさと若さで競い相手に等しく、数人の女たちを連れて、すぐさま森へ去った。