മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.111.1
एषा देवनदी पुण्या कौशिकी भरतर्षभ ।
विश्वामित्राश्रमो रम्य एष चात्र प्रकाशते ॥ ३.१११.१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഇതാ പുണ്യമായ ദേവനദി കൗശികി; ഇവിടെ വിശ്വാമിത്രന്റെ മനോഹരമായ ആശ്രമം പ്രകാശിക്കുന്നു.
3.111.2
आश्रमश्चैव पुण्याख्यः काश्यपस्य महात्मनः ।
ऋश्यशृङ्गः सुतो यस् तपस्वी संयतेन्द्रियः ॥ ३.१११.२ ॥
മഹാത്മാവായ കശ്യപന്റെ 'പുണ്യം' എന്ന ആശ്രമവുമുണ്ട്; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിയ തപസ്വിയായ ഋശ്യശൃംഗനാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ.
3.111.3
तपसो यः प्रभावेन वर्षयामास वासवम् ।
अनावृष्ठ्यां भयाद्यस्य ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.३ ॥
തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഇന്ദ്രനെക്കൊണ്ട് മഴ പെയ്യിച്ചവൻ; വരൾച്ചയുടെ ഭയത്താൽ ബലവൃത്രഹൻ (ഇന്ദ്രൻ) അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി മഴ പെയ്യിച്ചു.
3.111.4
मृग्यां जातः स तेजस्वी काश्यपस्य सुतः प्रभुः ।
विषये लोमपादस्य यश्चकाराद्भुतं महत् ॥ ३.१११.४ ॥
കശ്യപന്റെ പുത്രനായ ആ തേജസ്വിയായ പ്രഭു ഒരു മാനിൽനിന്ന് ജനിച്ചു; ലോമപാദന്റെ രാജ്യത്ത് അദ്ദേഹം മഹത്തായ ഒരു അദ്ഭുതകർമം ചെയ്തു.
3.111.5
निर्वर्तितेषु सस्येषु यस्मै शान्तां ददौ नृपः ।
लोमपादो दुहितरं सावित्रीं सविता यथा ॥ ३.१११.५ ॥
വിളകൾ പൂർണമായപ്പോൾ രാജാവായ ലോമപാദൻ തന്റെ മകൾ ശാന്തയെ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി; സവിതാവ് സാവിത്രിയെ നൽകിയതുപോലെ.
3.111.6
ऋश्यशृङ्गः कथं मृग्यामुत्पन्नः काश्यपात्मजः ।
विरुद्धयोनिसंसर्गः कथं च तपसा युतः ॥ ३.१११.६ ॥
കശ്യപന്റെ പുത്രനായ ഋശ്യശൃംഗൻ ഒരു മാനിൽ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? വിരുദ്ധ യോനികളുടെ സംയോഗത്താൽ അദ്ദേഹം തപസ്സോടെ എങ്ങനെ കൂടിയവനായി?
3.111.7
किमर्थं च भयाच्छक्रस्तस्य बालस्य धीमतः ।
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां ववर्ष बलवृत्रहा ॥ ३.१११.७ ॥
വരൾച്ച പടർന്നപ്പോൾ ബലവൃത്രനെ വധിച്ച ഇന്ദ്രൻ ആ ബുദ്ധിമാനായ ബാലന്റെ ഭയത്താൽ എന്തിന് മഴ പെയ്യിച്ചു?
3.111.8
कथंरूपा च सा शान्ता राजपुत्री पतिव्रता ।
लोभयामास या चेतो मृगभूस्य तस्य वै ॥ ३.१११.८ ॥
ആ മൃഗജാതനായ മുനിയുടെ മനസ്സിനെ മയക്കിയ ആ ശാന്തയും പതിവ്രതയുമായ രാജകുമാരി എങ്ങനെയുള്ള രൂപമുള്ളവളായിരുന്നു?
3.111.9
लोमपादश्च राजर्षिर्यदाऽश्रूयत धार्मिकः ।
कथं वै विषये तस्य नावर्षत्पाकशासनः ॥ ३.१११.९ ॥
ധാർമ്മികനായ രാജർഷി ലോമപാദനെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ രാജ്യത്തിൽ പാകശാസനനായ ഇന്ദ്രൻ എന്തിന് മഴ പെയ്യിച്ചില്ല?
3.111.10
एतन्मे भगवन्सर्वं विस्तरेण यथातथम् ।
वक्तुमर्हसि शुश्रूषोर्ऋश्यशृङ्गस् चेष्टितम् ॥ ३.१११.१० ॥
ഭഗവാനേ, കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എനിക്ക് ഋശ്യശൃംഗന്റെ പ്രവൃത്തികളെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞുതരണം.
3.111.11
विभाण्डकस्य ब्रह्मर्षेस्तपसा भावितात्मनः ।
अमोघवीर्यस्य सतः प्रजापतिसमद्युतेः ॥ ३.१११.११ ॥
തപസ്സിനാൽ ശുദ്ധാത്മാവായ, അമോഘവീര്യനായ, പ്രജാപതിക്കു തുല്യ തേജസ്സുള്ള സത്പുരുഷനായ ബ്രഹ്മർഷി വിഭാണ്ഡകനെക്കുറിച്ച്.
3.111.12
शृणु पुत्रो यथा जात ऋश्यशृङ्गः प्रतापवान् ।
महाह्रदे महातेजा बालः स्थविरसंभतः ॥ ३.१११.१२ ॥
കേൾക്കുക, പ്രതാപവാനായ ഋശ്യശൃംഗൻ പുത്രനായി എങ്ങനെ ജനിച്ചുവെന്ന്. മഹാതടാകത്തിൽ ആ മഹാതേജസ്വിയായ ബാലൻ ഒരു വൃദ്ധമുനിയാൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
3.111.13
महाह्रदं समासाद्य काश्यपस्तपसि स्थितः ।
दीर्घकालं रिश्रान्त ऋषिर्देवर्षिसंमितः ॥ ३.१११.१३ ॥
മഹാഹ്രദത്തിൽ എത്തി കാശ്യപൻ തപസ്സിൽ സ്ഥിതനായി. ദീർഘകാലം ക്ഷീണിച്ച ആ ഋഷി ദേവർഷിക്കു തുല്യനായിരുന്നു.
3.111.14
तस्य रेतः प्रचस्कन्द दृष्ट्वाऽप्सरसमुर्वशीम् ।
अप्सूपस्पृशतो राजन्मृगी तच्चापिबत्तदा।
सह तोयेन तृषिता गर्भिणी चाभवत्ततः ॥ ३.१११.१४ ॥
ഊർവശി എന്ന അപ്സരസിനെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രേതസ്സ് സ്ഖലിച്ചു. രാജാവേ, വെള്ളം തൊട്ടപ്പോൾ ഒരു പെൺമാൻ അത് കുടിച്ചു; ദാഹിച്ച അത് ആ വെള്ളത്തോടൊപ്പം ഗർഭിണിയായി.
3.111.15
सा पुरोक्ता भगवता ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
देवकन्या मृगी भूत्वा मुनिं सूय विमोक्ष्यसे ॥ ३.१११.१५ ॥
ലോകസ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് നേരത്തേ അവളോട് പറഞ്ഞു: നീ ദേവകന്യയാണ്; മാനായി മാറി ഒരു മുനിയെ പ്രസവിച്ച് നീ മോചിതയാകും.
3.111.16
अमोघत्वाद्विधेश्चैव भावित्वाद्दैवनिर्मितात् ।
तस्यां मृग्यां समभवत्तस्व पुत्रो महानृषिः।
ऋश्यशृङ्गस्तपोनित्यो वन एवाभ्यवर्धत ॥ ३.१११.१६ ॥
വിധിയുടെ അമോഘതയും ദൈവനിർമിതതയും കാരണം ആ മാനിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മഹർഷി ഋശ്യശൃംഗൻ ജനിച്ചു. തപസ്സിൽ നിത്യനിരതനായ അവൻ കാട്ടിൽത്തന്നെ വളർന്നു.
3.111.17
तस्य शृङ्गं शिरसि वै राजन्नासीन्महात्मनः ।
तेनर्श्यशृङ्ग इत्येवं तदा स प्रथितोऽभवत् ॥ ३.१११.१७ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ തലയിൽ ഒരു കൊമ്പുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അന്ന് അവൻ 'ഋശ്യശൃംഗൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായത്.
3.111.18
न तेन दृष्टपूर्वोऽन्यः पितुरन्यत्रमानुषः ।
तस्मात्तस्य मनो नित्यं ब्रह्मचर्येऽभवन्नृप ॥ ३.१११.१८ ॥
പിതാവല്ലാതെ മറ്റൊരു മനുഷ്യനെയും അവൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, അവന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽത്തന്നെ നിലകൊണ്ടു.
3.111.19
एतस्मिन्नेव काले तु सखा दशरशस्य वै ।
कलोमपाद इतिख्यातो ह्यङ्गानामीश्वरोऽभवत् ॥ ३.१११.१९ ॥
ആ കാലത്തുതന്നെ ദശരഥന്റെ സുഹൃത്തായ ലോമപാദൻ എന്ന പ്രസിദ്ധൻ അംഗരാജ്യത്തിന്റെ ഈശ്വരനായി.
3.111.20
तेन कामः कृतो मिथ्या ब्राह्मणेभ्य इति श्रुतिः ।
दैवोपहतसत्त्वेन धर्मज्ञेनापि भारत।
स ब्राह्मणैः परित्यक्तस्तदा भरतसत्तम ॥ ३.१११.२० ॥
അവൻ ബ്രാഹ്മണരോട് വ്യാജമായി ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്ന് കേൾക്കുന്നു. ഭാരതാ, ദൈവത്താൽ ഹതമായ സ്വഭാവമുള്ളവനായെങ്കിലും ധർമ്മജ്ഞനായിട്ടും, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ അവനെ ബ്രാഹ്മണർ ഉപേക്ഷിച്ചു.
3.111.21
पुरोहितापचाराच्च तस्य राज्ञो यदच्छया ।
न ववर्ष सहस्राक्षस्ततोऽपीड्यन्त वै प्रजाः ॥ ३.१११.२१ ॥
പുരോഹിതന്റെ അപരാധം നിമിത്തം ആ രാജാവിന്മേൽ സഹസ്രാക്ഷൻ മഴ പെയ്യിച്ചില്ല; അതിനാൽ പ്രജകളും പീഡിതരായി.
3.111.22
स ब्राह्मणान्पर्यपृच्छत्तपोयुक्तान्मनीषिणः ।
प्रवर्षणे सुरेन्द्रस्य समर्थान्पृथिवीपते ॥ ३.१११.२२ ॥
അവൻ തപസ്സുള്ള മനീഷികളായ ബ്രാഹ്മണരോട് — സുരേന്ദ്രന്റെ മഴ പെയ്യിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരെക്കുറിച്ച് — അന്വേഷിച്ചു, ഭൂപതേ.
3.111.23
कथं प्रवर्षेत्पर्जन्य उपायः परिमृश्यताम् ।
तमूचुश्चोदितास्ते तु स्वमतानि मनीषिणः ॥ ३.१११.२३ ॥
മേഘം എങ്ങനെ മഴ പെയ്യിക്കും, അതിന് ഉപായം ആലോചിക്കണം എന്ന്. പ്രേരിതരായ ആ മനീഷികൾ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ അവനോട് പറഞ്ഞു.
3.111.24
तत्र त्वेको रमुनिवरस्तं राजानमुवाच ह ।
कुपितास्तव राजेन्द्र ब्राह्मणा निष्कृतिं चर ॥ ३.१११.२४ ॥
അവിടെ ഒരു ശ്രേഷ്ഠ ഋഷി ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: രാജേന്ദ്രാ, ബ്രാഹ്മണർ നിന്നോട് കോപിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുക.
3.111.25
ऋश्यशृङ्गं मुनिसुतमानयस्व च पार्थिव ।
ऐणेयमनभिज्ञं च नारीणामार्जवे रतम् ॥ ३.१११.२५ ॥
രാജാവേ, ഋശ്യശൃംഗൻ എന്ന മുനിപുത്രനെ കൊണ്ടുവരിക. അവൻ മാനിന്റെ പുത്രനാണ്; സ്ത്രീകളുടെ ലളിത സ്വഭാവം അറിയാത്തവനും അതിൽ രമിക്കുന്നവനുമാണ്.
3.111.26
स चेदवतरेद्राजन्विषयं ते महातपाः ।
सद्यः प्रवर्षेत्पर्जन्य इति मे नास्ति संशयः ॥ ३.१११.२६ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാതപസ്വി നിന്റെ രാജ്യത്തിൽ വന്നാൽ മേഘം ഉടൻ മഴ പെയ്യും; ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
3.111.27
एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्कृत्वा निष्कृतिमात्मनः ।
स गत्वा पुनरागच्छत्प्रसन्नेषु द्विजातिषु ॥ ३.१११.२७ ॥
രാജാവേ, ഈ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ തന്റെ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണർ പ്രസന്നരായപ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നു.
3.111.28
राजानमागतं ज्ञात्वा प्रतिसंजगृहुः प्रजाः ।
स च ता प्रतिजग्राह पितेव हितकृत्सदा ॥ ३.१११.२८ ॥
രാജാവ് വന്നതറിഞ്ഞ് പ്രജകൾ അദ്ദേഹത്തെ എതിരേറ്റു; അദ്ദേഹവും എപ്പോഴും നന്മ ചെയ്യുന്ന പിതാവിനെപ്പോലെ അവരെ സ്വീകരിച്ചു.
3.111.29
ततोऽङ्गपतिराहूय सचिवान्मन्त्रकोविदान् ।
ऋश्यशृङ्गागमे यत्नमकरोन्मन्त्रनिश्चये ॥ ३.१११.२९ ॥
അപ്പോൾ അംഗരാജാവ് മന്ത്രകുശലരായ മന്ത്രിമാരെ വിളിച്ചുവരുത്തി, മന്ത്രനിശ്ചയത്തിൽ ഋശ്യശൃംഗന്റെ വരവിനായി ശ്രമം ചെയ്തു.
3.111.30
सोऽध्यगच्छदुपायं तु तैरमात्यैः सहाच्युतः ।
शास्त्रज्ञैरलमर्थज्ञौर्नीत्यां च परिनिष्ठितैः ॥ ३.१११.३० ॥
ആ അച്യുതനായ രാജാവ് ശാസ്ത്രജ്ഞരും അർത്ഥജ്ഞരും നീതിയിൽ ഉറച്ചവരുമായ ആ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഒരു ഉപായം കണ്ടെത്തി.
3.111.31
ततश्चानाययामास वारमुख्या महीपतिः ।
वेश्याः सर्वत्रनिष्णातास्ता उवाच स पार्थिवः ॥ ३.१११.३१ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ് സർവകാര്യങ്ങളിലും നിപുണരായ പ്രധാന വേശ്യമാരെ വരുത്തി അവരോട് പറഞ്ഞു.
3.111.32
ऋश्यशृङ्गमृषेः पुत्रमानयध्वमुपायतः ।
लोभयित्वाऽभिविश्चास्य विषयं मम शोभनाः ॥ ३.१११.३२ ॥
സുന്ദരികളേ, മഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ഋശ്യശൃംഗനെ ഒരു ഉപായത്താൽ കൊണ്ടുവരുവിൻ; അവനെ മോഹിപ്പിച്ച് വിശ്വാസം നേടി എന്റെ രാജ്യത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുവിൻ.
3.111.33
ता राजभयभीताश्च शापभीताश्च योषितः ।
अशक्यमूचुस्तत्कार्यं विषण्णा गतचेतसः ॥ ३.१११.३३ ॥
രാജഭയത്താലും ശാപഭയത്താലും ഭയന്ന ആ സ്ത്രീകൾ വിഷാദിച്ച്, മനസ്സ് തളർന്ന്, ആ കാര്യം അസാധ്യമെന്ന് പറഞ്ഞു.
3.111.34
तत्र त्वेका जरद्योषा राजानमिदमब्रवीत् ।
प्रयतिष्ये महाराज तमानेतुं तपोधनम् ॥ ३.१११.३४ ॥
അപ്പോൾ അവരിൽ ഒരു വൃദ്ധ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "മഹാരാജാവേ, ആ തപോധനനെ കൊണ്ടുവരാൻ ഞാൻ ശ്രമിക്കാം."
3.111.35
अभिप्रेतांस्तु मे कामांस्त्वमनुज्ञातुमर्हसि ।
ततः शक्ष्याम्यानयितुमृश्यशृङ्गमृषेः सुतम् ॥ ३.१११.३५ ॥
"എന്നാൽ എന്റെ ആഗ്രഹിച്ച കാമനകൾക്ക് നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകണം; അപ്പോൾ മഹർഷിയുടെ പുത്രനായ ഋശ്യശൃംഗനെ എനിക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും."
3.111.36
तस्याः सर्वमभिप्रेतमन्वजानात्स पार्थिवः ।
धनं च प्रददौ भूरि रत्नानि विविधानि च ॥ ३.१११.३६ ॥
ആ രാജാവ് അവളുടെ ആഗ്രഹിച്ച സകല കാമനകൾക്കും അനുമതി നൽകി; ധനവും പലതരം രത്നങ്ങളും ഏറെ നൽകി.
3.111.37
ततो रूपेण सपन्ना वयसा च महीपते ।
स्त्रिय आदाय काश्चित्सा जगाम वनमञ्जसा ॥ ३.१११.३७ ॥
ഓ മഹീപതേ, പിന്നീട് സൗന്ദര്യത്തിലും പ്രായത്തിലും തന്റെ സപത്‌നിമാർക്കു തുല്യരായ ചില സ്ത്രീകളെ കൂട്ടി അവൾ ഉടനെ കാട്ടിലേക്കു പോയി.