మహాభారతం · అధ్యాయం 3.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.112.1
सा तु नाव्याश्रमं चक्रे राजकार्यार्थसिद्धये ।
संदेशाच्चैव नृपतेः स्वबुद्ध्या चैव भारत ॥ ३.११२.१ ॥
భరతవంశీయుడా! రాజు ఆజ్ఞతో, తన స్వబుద్ధితో, రాజకార్య సిద్ధి కోసం ఆమె ఒక నావ-ఆశ్రమాన్ని నిర్మించింది.
3.112.2
नानापुष्पफलैर्वृक्षैः कृत्रिमैरुपशोभितैः ।
नानागुल्मलतोपेतैः स्वादुकामफलप्रदैः ॥ ३.११२.२ ॥
అది అనేక రకాల పుష్పాలు, ఫలాలు కలిగిన కృత్రిమ వృక్షాలతో అలంకరించబడి, వివిధ పొదలు, తీగలతో కూడి, రుచికరమైన కోరిన ఫలాలను ఇచ్చేది.
3.112.3
अतीव रमणीयं तदतीव च मनोहरम् ।
चक्रे नाव्याश्रमं रम्यमद्भुतोपमदेर्शनम् ॥ ३.११२.३ ॥
ఆ నావ-ఆశ్రమాన్ని అత్యంత రమణీయంగా, అత్యంత మనోహరంగా నిర్మించింది; సుందరమైనది, అద్భుత రూపం కలిగినది.
3.112.4
ततो निवध्य सा नावमदूरे काश्यपाश्रमात् ।
चारयामास पुरुषैर्विहारं तस्य वै मुनेः ॥ ३.११२.४ ॥
తరువాత ఆమె ఆ నావను కాశ్యపుని ఆశ్రమానికి దగ్గరగా కట్టి, తన మనుషుల ద్వారా ఆ ముని విహారాన్ని జరిపించింది.
3.112.5
ततो दुहितरं वेश्यां समाधायेतिकार्यताम् ।
दृष्ट्वाऽन्तरं काशय्पस्य प्राहिणोद्बुद्धिसंमताम् ॥ ३.११२.५ ॥
తరువాత ఆమె తన కూతురైన వేశ్యకు ఈ పని చేయమని సూచించి, కాశ్యపుని అవకాశాన్ని చూసి, బుద్ధిమంతులు ఆమోదించిన ఆమెను పంపింది.
3.112.6
सा तत्र गत्वा कुशला तपोनित्यस्य संनिधौ ।
आश्रमं तं समासाद्य ददर्श तमृषेः सुतम् ॥ ३.११२.६ ॥
ఆమె అక్కడికి వెళ్లి, నిత్యం తపస్సు చేసే ఆ ఋషి సమీపానికి చేరి, ఆ ఋషి పుత్రుడిని చూసింది.
3.112.7
कच्चिन्मुने कुशलं तापसानां ।
कच्चिच्च वो मूलफलं प्रभूतम्।
कच्चिद्भवान्रमते चाश्रेऽस्मिं-
स्त्वां वै द्रष्टुं सांप्रतमागतास्मि ॥ ३.११२.७ ॥
ఓ ముని, తపస్వుల క్షేమమేనా? మీ వద్ద వేర్లు, పండ్లు సమృద్ధిగా ఉన్నాయా? మీరు ఈ ఆశ్రమంలో ఆనందంగా ఉన్నారా? మిమ్మల్ని చూడటానికే ఇప్పుడు వచ్చాను.
3.112.8
कच्चित्तपो वर्धते तापसानां ।
पिता च ते कच्चिदहीनतेजाः।
कच्चित्त्वया प्रीयतेचैव विप्र ।
कच्चित्स्वाध्यायः क्रियते चर्श्यशृङ्गः ॥ ३.११२.८ ॥
తపస్వుల తపస్సు వర్ధిల్లుతోందా? నీ తండ్రి తేజస్సు తగ్గకుండా ఉందా? ఓ విప్రుడా, నీవు ఆనందంగా ఉన్నావా? ఓ ఋష్యశృంగా, స్వాధ్యాయం జరుగుతోందా?
3.112.9
ऋद्ध्या भवाञ्ज्योतिरिव प्रकाशते ।
मन्ये चाहं त्वामभिवादनीयम्।
पाद्यं वै ते संप्रदास्यामि कामा-
द्यथाधर्मं फलमूलानि चैव ॥ ३.११२.९ ॥
నీవు సంపదతో వెలుగులా ప్రకాశిస్తున్నావు. నేను నిన్ను నమస్కరించదగినదిగా భావిస్తున్నాను. నీకు పాద్య జలం ఇస్తాను; ఇష్టానుసారం, ధర్మప్రకారం ఫలాలు, మూలాలు కూడా ఇస్తాను.
3.112.10
कौश्यां बृस्यामास्स्व यथोपजोषं ।
कृष्णाजिनेनावृतायां सुखाय।
क्व चाश्रमस्तव किं नाम चेदं ।
व्रतंब्रह्मंश्चरसि हि देववत्त्वम् ॥ ३.११२.१० ॥
కుశ గడ్డి చాపపై, నల్లజింక చర్మంతో కప్పిన ఆసనంపై, నీకు నచ్చినట్లు సుఖంగా కూర్చో. నీ ఆశ్రమం ఎక్కడ, దాని పేరేమిటి? ఓ బ్రాహ్మణుడా, నీవు దేవతలా వ్రతం ఆచరిస్తున్నావు.
3.112.11
ममाश्रमः काश्यपपुत्र रम्य-
स्त्रियोजनं शैलमिमं परेण।
तत्रस्वधर्मोऽनभिवादनं नो ।
न चोदकं पाद्यमुपस्पृशामः ॥ ३.११२.११ ॥
ఓ కశ్యపుని కుమారా, నా ఆశ్రమం రమణీయమైనది; ఈ పర్వతానికి అవతల మూడు యోజనాల దూరంలో ఉంది. అక్కడ మా ధర్మం: మేము నమస్కారం చేయము, పాద్య జలాన్ని కూడా స్పృశించము.
3.112.12
भवता नाभिवाद्योऽहमभिवाद्यो भवान्मया ।
व्रतमेतादृशं ब्रह्मन्परिष्वज्यो भवान्मया ॥ ३.११२.१२ ॥
మీరు నన్ను నమస్కరించనక్కర్లేదు; నేను మిమ్మల్ని నమస్కరిస్తాను. బ్రాహ్మణా, నా వ్రతం ఇలాంటిదే: నేను మిమ్మల్ని ఆలింగనం చేసుకోవాలి.
3.112.13
फलानि पक्वानि ददानि तेऽहं ।
भल्लातकान्यामलकानि चैव।
करूषकानीङ्गुदधन्वनानि ।
प्रियालानां काङ्क्षितं वै कुरुष्व ॥ ३.११२.१३ ॥
నేను నీకు పండిన ఫలాలు ఇస్తాను — భల్లాతకాలు, ఉసిరికాయలు, కరూషకాలు, ఇంగుదీ వనఫలాలు, ప్రియాల ఫలాలలో నీకు కావలసినవి చేయి.
3.112.14
सा तानि सर्वाणि विसर्जयित्वा ।
भक्ष्याण्यनर्हाणि ददौ ततोऽस्मै।
तान्यृश्यशृङ्गाय महारसानि ।
भृशं सुरूपाणि च मोदकानि ॥ ३.११२.१४ ॥
ఆమె వాటన్నిటినీ పక్కన పెట్టి, అనర్హమైన ఆహారాలను విసర్జించి, తరువాత ఋశ్యశృంగునికి అత్యంత రుచికరమైన, అందమైన మోదకాలను ఇచ్చింది.
3.112.15
ददौ च माल्यानि सुगन्धवन्ति ।
चित्राणि वासांसि च भानुमन्ति।
पेयानि चाग्र्याणि ततो मुमोद ।
चिक्रीड चैव प्रजहास चैव ॥ ३.११२.१५ ॥
ఆమె సుగంధ మాలలు, రంగురంగుల ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలు, ఉత్తమ పానీయాలు ఇచ్చింది; అతను ఆనందించి, ఆడి, నవ్వాడు కూడా.
3.112.16
सा कन्दुकेनारमतास्य मूले ।
विभज्यमाना फलिता लतेव।
गात्रैश्च गात्राणि निषेवमाणा ।
समाश्लिषच्चासकृदृश्यशृङ्गम् ॥ ३.११२.१६ ॥
ఆమె అతని దగ్గర బంతితో ఆడింది; ఫలించిన తీగలా వంగి, తన అవయవాలతో అతని అవయవాలను రాసుకుంటూ, పదే పదే ఋశ్యశృంగుని ఆలింగనం చేసుకుంది.
3.112.17
सर्जानशोकांस्तिलकांश्च वृक्षा-
न्सुपुष्पितानवनाम्यावभज्य।
विलज्जमानेव मदाभिभूता ।
प्रोभयामास सुतं महर्षेः ॥ ३.११२.१७ ॥
సాల, అశోక, తిలక వృక్షాలను వంచి విరిచి, మదంతో ఆవరింపబడినదై సిగ్గుపడుతున్నట్లు ఆమె మహర్షి కుమారుని ఉద్రేకపరచింది.
3.112.18
अथर्श्यशृङ्गं विकृतंसमीक्ष्य ।
पुनः पुनः पीञ्य च कायमस्य।
अवेक्ष्यमाणा शनकैर्जगाम ।
कृत्वाऽग्निहोत्रस्य तदाऽपदेशम् ॥ ३.११२.१८ ॥
అప్పుడు ఋశ్యశృంగుడు వికృతంగా ఉండటం చూసి, అతని శరీరాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ నొక్కి, వెనక్కి చూస్తూ నెమ్మదిగా వెళ్ళిపోయింది, అగ్నిహోత్రాన్ని సాకుగా చేసి.
3.112.19
तस्यां गतायां मदनेन मत्तो ।
विचेतनश्चाभवदृश्यशृङ्गः।
तामेव भावेन गतेन शून्ये ।
विनिःश्वसन्नार्तरूपो बभूव ॥ ३.११२.१९ ॥
ఆమె వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, మదనంతో ఉన్మత్తుడైన ఋశ్యశృంగుడు చైతన్యం కోల్పోయాడు; ఆమెనే మనసులో తలచి, శూన్యంలో దీర్ఘంగా నిట్టూర్చుతూ వేదనతో కుంగిపోయాడు.
3.112.20
ततो मुहूर्ताद्धरिपिङ्गलाक्षः ।
प्रवेष्टितो रोमभिरानखाग्रात्।
स्वाध्यायवान्वृत्तसमाधियुक्तो ।
विभाण्डकः काश्यपः प्रादुरासीत् ॥ ३.११२.२० ॥
అప్పుడు క్షణంలో, పసుపు-ఆకుపచ్చ కళ్ళతో, గోళ్ల కొనల వరకు రోమాలతో కప్పబడి, స్వాధ్యాయము, సమాధిలో నిలిచిన కశ్యపుని కుమారుడు విభాండకుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
3.112.21
सोऽपश्यदासीनमुपेत्य पुत्रं ।
ध्यायन्तमेकं विपरीतचित्तम्।
विनिःश्वसन्तं मुहुरूर्ध्वदृष्टिं ।
विभाण्कः पुत्रमुवाच दीनम् ॥ ३.११२.२१ ॥
ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళి, ఒంటరిగా కూర్చుని ధ్యానిస్తూ, కలత మనసుతో, పదే పదే దీర్ఘంగా నిట్టూర్చుతూ, పైకి చూస్తున్న తన కుమారుని చూశాడు; విభాండకుడు దీనుడైన కుమారునితో అన్నాడు.
3.112.22
न कल्पिताः समिधः किंनु तात ।
कच्चिद्धुतं चाग्निहोऽत्रं त्वयाऽद्य।
न संसृष्टं क्रियते द्वारभागे ।
सुवृक्षाणा खण्डने कः प्रवृत्तः ॥ ३.११२.२२ ॥
కుమారా, సమిధలు సిద్ధం చేయలేదా? ఈ రోజు నువ్వు అగ్నిహోత్రాన్ని ఆహుతి చేయలేదా? ద్వారభాగంలో మంచి వృక్షాలను నరకే పని ఎవరు మొదలుపెట్టారు?
3.112.23
सुनिर्णिक्तं स्रुक्स्रुवं होमधेनुः ।
कच्चित्सवत्साद्यकृता त्वया च।
कोप्यागतः शुश्रूषणायेह पुत्र ।
कुतश्चित्रं माल्यमिदं प्रवृद्धम् ॥ ३.११२.२३ ॥
స్రుక్, స్రువాలు బాగా కడిగారా? హోమధేనువును దూడతో సహా నువ్వు ఈ రోజు పాలు తీయలేదా? కుమారా, ఇక్కడ సేవ కోసం ఎవరైనా వచ్చారా? ఈ వింతైన మాల ఎక్కడి నుంచి వచ్చి ఇంత పెద్దదిగా పెరిగింది?
3.112.24
न वै यथापूर्वमिवासि पुत्र ।
चिन्तापरश्चासि विचेतनश्च।
दीनोतिमात्रं किमिवाद्य खिन्नः ।
पृच्छामि त्वां क इहाद्यागतोऽभूत् ॥ ३.११२.२४ ॥
కుమారా, నువ్వు ఇంతకుముందులా లేవు. చింతలో మునిగి, స్పృహ కోల్పోయినట్లు ఉన్నావు. ఈ రోజు ఎందుకింత దుఃఖంతో, అలసటతో ఉన్నావు? నిన్ను అడుగుతున్నాను, ఈ రోజు ఇక్కడికి ఎవరు వచ్చారు?