มหาภารตะ · อัธยายะ 3.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.112.1
सा तु नाव्याश्रमं चक्रे राजकार्यार्थसिद्धये ।
संदेशाच्चैव नृपतेः स्वबुद्ध्या चैव भारत ॥ ३.११२.१ ॥
โอ้ทายาทแห่งภรตะ นางจึงสร้างอาศรมบนเรือตามพระบัญชาของพระราชา และด้วยปัญญาของตนเอง เพื่อให้กิจของพระราชาสำเร็จ
3.112.2
नानापुष्पफलैर्वृक्षैः कृत्रिमैरुपशोभितैः ।
नानागुल्मलतोपेतैः स्वादुकामफलप्रदैः ॥ ३.११२.२ ॥
อาศรมนั้นประดับด้วยต้นไม้ที่ทำขึ้นเทียม มีดอกและผลหลากหลาย มีพุ่มไม้และเถาวัลย์มากมาย ให้ผลที่รสอร่อยและน่าปรารถนา
3.112.3
अतीव रमणीयं तदतीव च मनोहरम् ।
चक्रे नाव्याश्रमं रम्यमद्भुतोपमदेर्शनम् ॥ ३.११२.३ ॥
นางสร้างอาศรมบนเรือนั้นให้งดงามยิ่งนัก น่ารื่นรมย์ยิ่งนัก มีรูปลักษณ์อันน่าอัศจรรย์
3.112.4
ततो निवध्य सा नावमदूरे काश्यपाश्रमात् ।
चारयामास पुरुषैर्विहारं तस्य वै मुनेः ॥ ३.११२.४ ॥
จากนั้นนางผูกเรือไว้ไม่ไกลจากอาศรมของกัศยปะ แล้วให้บริวารของนางทำการเล่นสนุกเพื่อฤๅษีผู้นั้น
3.112.5
ततो दुहितरं वेश्यां समाधायेतिकार्यताम् ।
दृष्ट्वाऽन्तरं काशय्पस्य प्राहिणोद्बुद्धिसंमताम् ॥ ३.११२.५ ॥
ต่อมา นางสั่งให้ลูกสาวหญิงโสเภณีของตนทำตามกิจนี้ และเมื่อเห็นโอกาสที่จะเข้าใกล้กัศยปะ นางจึงส่งลูกสาวไป ด้วยความเห็นชอบของผู้มีปัญญา
3.112.6
सा तत्र गत्वा कुशला तपोनित्यस्य संनिधौ ।
आश्रमं तं समासाद्य ददर्श तमृषेः सुतम् ॥ ३.११२.६ ॥
นางไปถึงที่นั้นด้วยความฉลาด เข้าใกล้ฤๅษีผู้มั่นคงในตบะ มาถึงอาศรมนั้นแล้วก็พบบุตรของฤๅษี
3.112.7
कच्चिन्मुने कुशलं तापसानां ।
कच्चिच्च वो मूलफलं प्रभूतम्।
कच्चिद्भवान्रमते चाश्रेऽस्मिं-
स्त्वां वै द्रष्टुं सांप्रतमागतास्मि ॥ ३.११२.७ ॥
ท่านฤๅษี ผู้ทรงตบะทั้งหลายสบายดีหรือ รากไม้และผลไม้ของท่านมีอุดมสมบูรณ์หรือ ท่านพอใจอยู่ในอาศรมนี้หรือ ข้าพเจ้ามาในบัดนี้เพื่อจะพบท่าน
3.112.8
कच्चित्तपो वर्धते तापसानां ।
पिता च ते कच्चिदहीनतेजाः।
कच्चित्त्वया प्रीयतेचैव विप्र ।
कच्चित्स्वाध्यायः क्रियते चर्श्यशृङ्गः ॥ ३.११२.८ ॥
ตบะของนักพรตทั้งหลายเจริญขึ้นหรือ บิดาของท่านยังมีรัศมีที่ไม่เสื่อมถอยหรือ พราหมณ์ ท่านมีความยินดีหรือ โอ ฤษยศฤงคะ การสวดศึกษาพระเวทกระทำอยู่หรือ
3.112.9
ऋद्ध्या भवाञ्ज्योतिरिव प्रकाशते ।
मन्ये चाहं त्वामभिवादनीयम्।
पाद्यं वै ते संप्रदास्यामि कामा-
द्यथाधर्मं फलमूलानि चैव ॥ ३.११२.९ ॥
ท่านส่องแสงรุ่งเรืองดุจแสงประทีป ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านควรแก่การกราบไหว้ ข้าพเจ้าจะถวายน้ำล้างเท้า และผลไม้กับรากไม้ตามที่ควรแก่ธรรม ตามที่ท่านปรารถนา
3.112.10
कौश्यां बृस्यामास्स्व यथोपजोषं ।
कृष्णाजिनेनावृतायां सुखाय।
क्व चाश्रमस्तव किं नाम चेदं ।
व्रतंब्रह्मंश्चरसि हि देववत्त्वम् ॥ ३.११२.१० ॥
เชิญนั่งตามสบายบนอาสนะหญ้ากุศะที่ปูด้วยหนังกวางดำ เพื่อความสุขสบาย อาศรมของท่านอยู่ที่ไหน และมีชื่อว่าอะไร พราหมณ์ ท่านประพฤติวัตรเหมือนเทพเจ้า
3.112.11
ममाश्रमः काश्यपपुत्र रम्य-
स्त्रियोजनं शैलमिमं परेण।
तत्रस्वधर्मोऽनभिवादनं नो ।
न चोदकं पाद्यमुपस्पृशामः ॥ ३.११२.११ ॥
โอ บุตรของกัศยปะ อาศรมของข้าพเจ้าน่ารื่นรมย์ อยู่ฝั่งโน้นของภูเขานี้ ห่างไปสามโยชน์ ที่นั่นธรรมของพวกเราคือไม่ต้องไหว้กัน และไม่ต้องรับน้ำเพื่อล้างเท้า
3.112.12
भवता नाभिवाद्योऽहमभिवाद्यो भवान्मया ।
व्रतमेतादृशं ब्रह्मन्परिष्वज्यो भवान्मया ॥ ३.११२.१२ ॥
ท่านไม่จำต้องไหว้ข้าพเจ้า และข้าพเจ้าจะไหว้ท่าน พราหมณ์ วัตรของข้าพเจ้าเป็นเช่นนี้ ข้าพเจ้าต้องกอดท่าน
3.112.13
फलानि पक्वानि ददानि तेऽहं ।
भल्लातकान्यामलकानि चैव।
करूषकानीङ्गुदधन्वनानि ।
प्रियालानां काङ्क्षितं वै कुरुष्व ॥ ३.११२.१३ ॥
ข้าพเจ้าจะให้ผลไม้สุกแก่ท่าน ได้แก่ ผลภัลลาตกะ ผลอามลกะ ผลกรูษกะ และผลอิงคุทีในป่า ท่านต้องการผลปริยาลาอันใด ก็จงเลือกเอาเถิด
3.112.14
सा तानि सर्वाणि विसर्जयित्वा ।
भक्ष्याण्यनर्हाणि ददौ ततोऽस्मै।
तान्यृश्यशृङ्गाय महारसानि ।
भृशं सुरूपाणि च मोदकानि ॥ ३.११२.१४ ॥
นางจัดแยกอาหารที่ไม่เหมาะสมออกไปทั้งหมด แล้วถวายขนมโมทกะที่มีรสชาติเลิศและงดงามยิ่งแก่ฤษยศฤงคะ
3.112.15
ददौ च माल्यानि सुगन्धवन्ति ।
चित्राणि वासांसि च भानुमन्ति।
पेयानि चाग्र्याणि ततो मुमोद ।
चिक्रीड चैव प्रजहास चैव ॥ ३.११२.१५ ॥
นางยังถวายพวงมาลัยหอมกลิ่นและผ้าลายหลากสีที่เปล่งประกาย รวมทั้งเครื่องดื่มชั้นเลิศ ท่านก็ปีติยินดี เล่นสนุก และหัวเราะด้วย
3.112.16
सा कन्दुकेनारमतास्य मूले ।
विभज्यमाना फलिता लतेव।
गात्रैश्च गात्राणि निषेवमाणा ।
समाश्लिषच्चासकृदृश्यशृङ्गम् ॥ ३.११२.१६ ॥
นางเล่นลูกบอลอยู่ใกล้ท่าน เอนกายโยกไปมาดุจเถาวัลย์ที่ออกผลดก สัมผัสอวัยวะของท่านด้วยอวัยวะของนาง กอดฤษยศฤงคะซ้ำแล้วซ้ำเล่า
3.112.17
सर्जानशोकांस्तिलकांश्च वृक्षा-
न्सुपुष्पितानवनाम्यावभज्य।
विलज्जमानेव मदाभिभूता ।
प्रोभयामास सुतं महर्षेः ॥ ३.११२.१७ ॥
นางโน้มและหักต้นสาละ ต้นอโศก และต้นติลกะที่ออกดอกบาน ถูกความใคร่ครอบงำ ดุจอับอาย นางปลุกบุตรของมหาฤๅษีให้ตื่นขึ้น
3.112.18
अथर्श्यशृङ्गं विकृतंसमीक्ष्य ।
पुनः पुनः पीञ्य च कायमस्य।
अवेक्ष्यमाणा शनकैर्जगाम ।
कृत्वाऽग्निहोत्रस्य तदाऽपदेशम् ॥ ३.११२.१८ ॥
ครั้นเห็นฤษยศฤงคะกระวนกระวาย และบีบร่างกายของท่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า นางก็ค่อย ๆ เดินจากไป หันมองกลับไปมา อ้างว่าจะไปทำอัคนิโหตร
3.112.19
तस्यां गतायां मदनेन मत्तो ।
विचेतनश्चाभवदृश्यशृङ्गः।
तामेव भावेन गतेन शून्ये ।
विनिःश्वसन्नार्तरूपो बभूव ॥ ३.११२.१९ ॥
เมื่อนางจากไปแล้ว ฤษยศฤงคะถูกความใคร่ทำให้มึนเมา หมดสติ คิดถึงแต่นางเท่านั้น ถอนใจยาวในความว่างเปล่า จึงตกอยู่ในความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
3.112.20
ततो मुहूर्ताद्धरिपिङ्गलाक्षः ।
प्रवेष्टितो रोमभिरानखाग्रात्।
स्वाध्यायवान्वृत्तसमाधियुक्तो ।
विभाण्डकः काश्यपः प्रादुरासीत् ॥ ३.११२.२० ॥
จากนั้นไม่นาน วิภาณฑกะบุตรของกัศยปะ มีดวงตาสีเหลืองแดงดุจลิง มีขนปกคลุมตั้งแต่ศีรษะจนถึงปลายเล็บ ผู้ขยันศึกษาและมั่นคงในสมาธิ ก็ปรากฏตัวขึ้น
3.112.21
सोऽपश्यदासीनमुपेत्य पुत्रं ।
ध्यायन्तमेकं विपरीतचित्तम्।
विनिःश्वसन्तं मुहुरूर्ध्वदृष्टिं ।
विभाण्कः पुत्रमुवाच दीनम् ॥ ३.११२.२१ ॥
เมื่อเข้าไปใกล้ เขาเห็นบุตรของตนนั่งอยู่ผู้เดียว กำลังทำสมาธิด้วยจิตที่ปั่นป่วน ถอนใจยาวซ้ำแล้วซ้ำอีก จ้องมองขึ้นไปข้างบน วิภาณฑกจึงกล่าวกับบุตรผู้หม่นหมองนั้น
3.112.22
न कल्पिताः समिधः किंनु तात ।
कच्चिद्धुतं चाग्निहोऽत्रं त्वयाऽद्य।
न संसृष्टं क्रियते द्वारभागे ।
सुवृक्षाणा खण्डने कः प्रवृत्तः ॥ ३.११२.२२ ॥
ลูกเอ๋ย ฟืนสำหรับจุดไฟยังไม่ได้เตรียมไว้หรือ เจ้าได้ทำอัคนิโหตรบูชาในวันนี้แล้วหรือยัง ใครเป็นผู้เริ่มตัดต้นไม้ดีๆ ที่บริเวณหน้าประตู โดยไม่จัดการให้เรียบร้อยเสียก่อน
3.112.23
सुनिर्णिक्तं स्रुक्स्रुवं होमधेनुः ।
कच्चित्सवत्साद्यकृता त्वया च।
कोप्यागतः शुश्रूषणायेह पुत्र ।
कुतश्चित्रं माल्यमिदं प्रवृद्धम् ॥ ३.११२.२३ ॥
ช้อนสรุกและสรุวะได้ล้างไว้อย่างสะอาดแล้วหรือ วันนี้เจ้าได้รีดนมโคโหมธนุกับลูกโคแล้วหรือยัง ลูกเอ๋ย มีใครมาที่นี่เพื่อรับใช้หรือไม่ พวงมาลัยอันน่าอัศจรรย์และเติบโตใหญ่โตนี้มาจากที่ใดกัน
3.112.24
न वै यथापूर्वमिवासि पुत्र ।
चिन्तापरश्चासि विचेतनश्च।
दीनोतिमात्रं किमिवाद्य खिन्नः ।
पृच्छामि त्वां क इहाद्यागतोऽभूत् ॥ ३.११२.२४ ॥
ลูกเอ๋ย เจ้าไม่เหมือนเดิมเสียแล้ว เจ้าดูกังวลและใจลอย วันนี้เจ้าหม่นหมองและทุกข์ใจถึงเพียงนี้เพราะเหตุใด พ่อถามเจ้าว่า วันนี้มีใครมาที่นี่บ้าง