ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.114.1
रक्षांसि चैतानि चरन्ति पुत्र ।
रूपेण तेनाद्भुतदर्शनेन।
अतुल्यवीर्याण्यभिरूपवन्ति ।
विघ्रं सदा तपसश्चिन्तयन्ति ॥ ३.११४.१ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ଅତୁଳନୀୟ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ ଏମାନେ ସର୍ବଦା ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇବାକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
3.114.2
सुरूपरूपाणि च तानि तात ।
प्रलोभयन्ते विविधैरुपायैः।
सुखाच्च लोकाच्च निपातयन्ति ।
तान्युग्ररूपाणि मुनीन्वनेषु ॥ ३.११४.२ ॥
ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ ଏମାନେ ନାନା ଉପାୟରେ ପ୍ରଲୋଭିତ କରନ୍ତି। ଉଗ୍ର ରୂପଧାରୀ ଏମାନେ ବନରେ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ଲୋକରୁ ପତିତ କରନ୍ତି।
3.114.3
न तानि सेवेत मुनिर्यतात्मा ।
सतां लोकान्प्रार्थयानः कथंचित्।
कृत्वा विघ्रनं तापसानां रमन्ते ।
पापाचारास्तापसस्तान्न पश्येत् ॥ ३.११४.३ ॥
ସଂଯମୀ ମୁନି ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବେ ନାହିଁ; ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଲୋକ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା କେହି ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏପରି କରିବେ ନାହିଁ। ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇ ପାପାଚାରୀମାନେ ରମନ୍ତି; ତପସ୍ୱୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।
3.114.4
असज्जनेनाचरितानि पुत्र ।
पानान्यपेयानि मधूनि तानि।
माल्यानि चैतानि न वै मुनीनां ।
स्मृतानि चित्रोज्ज्वलगन्धवन्ति ॥ ३.११४.४ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଅସଜ୍ଜନମାନେ ସେବନ କରୁଥିବା ସେହି ଅପେୟ ପାନୀୟ ଓ ମଧୁ; ଏହି ମାଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ମୃତ ନୁହେଁ।
3.114.5
रक्षांसि तानीति निवार्य पुत्रं ।
विभाण्डकस्तां मृगयांबभूव।
नासादयामास यदा त्र्यहेण ।
तदा स पर्याववृते श्रमाय ॥ ३.११४.५ ॥
'ସେମାନେ ରାକ୍ଷସ' ବୋଲି କହି ପୁତ୍ରକୁ ନିବାରଣ କରି ବିଭାଣ୍ଡକ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ। ତିନି ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଇ ନ ପାରି, କ୍ଳାନ୍ତିରେ ସେ ଫେରିଲେ।
3.114.6
यदा पुन काश्यपो वै जगाम ।
फलान्याहर्तुं विधिनाश्रमेऽसौ।
तदा पुनर्लोभयितुं जगाम ।
सा वेशायोषा मुनिमृश्यशृह्गम् ॥ ३.११४.६ ॥
କଶ୍ୟପ ଫଳ ଆଣିବାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆଶ୍ରମରୁ ପୁଣି ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ବେଶ୍ୟା-ସ୍ତ୍ରୀ ମୁନି ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୁଣି ଲୋଭାଇବାକୁ ଗଲା।
3.114.7
दृष्ट्वैव तामृश्यशृङ्गः प्रहृष्टः ।
संभ्रान्तरूपोऽभ्यपतत्तदानीम्।
प्रोवाच चैनां भवतः श्रमाय ।
गच्छाव यावन्न पिता ममैति ॥ ३.११४.७ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ବ୍ୟଗ୍ର ରୂପରେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମର କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର କରିବାକୁ ଚାଲ, ଯାବତ୍ ମୋ ପିତା ନ ଆସନ୍ତି।'
3.114.8
ततो राजन्काश्यपस्यैकपुत्रं ।
प्रवेश्य वेगेन विमुच्य नावम्।
प्रलोभयन्त्यो विविधैरुपायै-
राजग्मुरङ्गाधिपतेः समीपम् ॥ ३.११४.८ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନାଆରେ ଚଢ଼ାଇ, ନାଆ ଛାଡ଼ି, ନାନା ଉପାୟରେ ଲୋଭାଇ ସେମାନେ ଅଙ୍ଗଦେଶର ଅଧିପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
3.114.9
संस्थाप्यतामाश्रमदर्शने तु ।
संतारितां नावमथातिशुभ्राम्।
तीरादुपादाय तथैव चक्रे ।
राजाश्रमं नाम वनं विचित्रम् ॥ ३.११४.९ ॥
ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ନାଆକୁ ରଖାଯାଉ। ଅତି ଶୁଭ୍ର ନାଆକୁ କୂଳରୁ ନେଇ ସେମାନେ ସେହି ବିଚିତ୍ର ଅରଣ୍ୟର ନାମ 'ରାଜାଶ୍ରମ' ରଖିଲେ।
3.114.10
अन्तःपुरे तं तु निवेश्य राजा ।
विभाण्डकस्यात्मजमेकपुत्रम्।
ददर्श मेघैः सहसा प्रवृष्ट-
मापूर्यणाणं च जगज्जलेन ॥ ३.११४.१० ॥
ରାଜା ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରଖିଲେ; ମେଘରୁ ହଠାତ୍ ବର୍ଷା ହୋଇ ଜଗତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ସେ ଦେଖିଲେ।
3.114.11
स रोमपाद परिपूर्णकामः ।
सुतां ददावृश्यशृङ्गाय शान्ताम्।
क्रोधप्रतीकारकरं च चक्रे ।
गोभिश्च मार्गेष्वभिकर्षणं च ॥ ३.११४.११ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣକାମ ରୋମପାଦ ନିଜ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଲେ। କ୍ରୋଧର ପ୍ରତିକାର କରୁଥିବା ଉପାୟ କଲେ ଏବଂ ପଥରେ ଗାଈମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
3.114.12
विभाण्डकस्याव्रजतः स राजा ।
पशून्प्रभूतान्पशुपांश्च वीरान्।
समादिशत्पुत्रगृद्धी महर्षि-
र्विभाण्डकः परिपृच्छेद्यदा वः ॥ ३.११४.१२ ॥
ବିଭାଣ୍ଡକ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ରାଜା ଅନେକ ପଶୁ ଓ ବୀର ପଶୁପାଳକମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ପୁତ୍ରକାମୀ ମହର୍ଷି ବିଭାଣ୍ଡକ ଯେବେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବେ...
3.114.13
स क्तव्यः प्राञ्जलिभिर्भवद्भिः ।
पुत्रस्य ते पशवः कर्षणं च।
किं ते प्रियं वै क्रियतां महर्षे ।
दासाः स्म सर्वे तव वाचि बद्धाः ॥ ३.११४.१३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆପଣମାନେ ହାତଯୋଡ଼ି କହିବେ: 'ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ପଶୁ ଓ କୃଷି ଆପଣଙ୍କର ହିଁ। ହେ ମହର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ କଣ ପ୍ରିୟ କରାଯିବ? ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ବଦ୍ଧ ଦାସ।'
3.114.14
अथोपायात्स मुनिश्चण्डकोपः ।
स्वमाश्रमं मूलफलं गृहीत्वा।
अन्वेषमाणश्च न तत्र पुत्रं ।
ददर्श चुक्रोध ततो भृशं सः ॥ ३.११४.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡକୋପୀ ମୁନି ମୂଳ ଓ ଫଳ ନେଇ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନ ପାଇ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
3.114.15
ततः स कोपेन विदीर्यमाण ।
आशङ्कमानो नृपतेर्विधानम्।
जगाम चम्पां प्रतिधक्ष्यमाण-
स्तमङ्गराजं सपुरं सराष्ट्रम् ॥ ३.११४.१५ ॥
ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ କୌଶଳ ସନ୍ଦେହ କରି ସେ ଚମ୍ପା ନଗରୀକୁ ଗଲେ। ଅଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନଗର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ସହିତ ପ୍ରତିଫଳରେ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ।
3.114.16
स वै श्रान्तः क्षुधितः काश्यपस्ता-
न्घोषान्समासादितवान्समृद्धान्।
गोपैश्च तैर्विधिवत्पूज्यमानो ।
राजेव तां रात्रिमुवास तत्र ॥ ३.११४.१६ ॥
କ୍ଳାନ୍ତ ଓ କ୍ଷୁଧିତ ସେ କାଶ୍ୟପପୁତ୍ର ସମୃଦ୍ଧ ସେହି ଗୋଶାଳାମାନଙ୍କରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଗୋପମାନେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ସେ ରାଜାଙ୍କ ପରି ସେଠାରେ ସେହି ରାତ୍ରି ରହିଲେ।
3.114.17
अवाप्य सत्कारमतीव हृष्टः ।
प्रोवाच कस्य प्रथिताः स्थ गोपाः।
ऊचुस्ततस्तेऽभ्युपगम्य सर्वे ।
धनं तवेदं विहितं सुतस्य ॥ ३.११४.१७ ॥
ସତ୍କାର ପାଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ଗୋପଗଣ, ତୁମେମାନେ କାହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେବକ?" ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ, "ଏହି ଧନ ତୁମ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ହିଁ ରଖାଯାଇଛି।"
3.114.18
देशेषु देशेषु स पूज्यमान-
स्तांश्चैव शृण्वन्मधुरान्प्रलापान्।
प्रशान्तभूयिष्ठरजाः प्रहृष्टः ।
समाससादाङ्गपतिं पुरस्थम् ॥ ३.११४.१८ ॥
ଦେଶେ ଦେଶେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କର ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ଯାହାର ରଜସ୍ ପ୍ରାୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନଗରରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗପତି ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
3.114.19
स पूजितस्तेन नरर्षभेण ।
ददर्श पुत्रं दिवि देवं यथेन्द्रम्।
शान्तां स्नुषां चैव ददर्श तत्र ।
सौदामनीमुच्चरन्तीं यथैव ॥ ३.११४.१९ ॥
ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ଶାନ୍ତ ପୁତ୍ରବଧୂକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା ବିଜୁଳି ପରି ସେ ଥିଲେ।
3.114.20
ग्रामां श्च घोषांश्च सुतस्य दृष्ट्वा ।
शान्तां च शान्तोऽस्य परः स कोपः।
चकार तस्यैव परं प्रसादं ।
विभाण्डको भूमिपतेर्नरेद्र ॥ ३.११४.२० ॥
ପୁତ୍ରର ଗ୍ରାମ ଓ ଗୋଶାଳା ଦେଖି, ଏବଂ ଶାନ୍ତ ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ସେହି ମହାକ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ବିଭାଣ୍ଡକ ସେହି ଭୂପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ମହା କୃପା କଲେ।
3.114.21
स तत्रनिक्षिप्य सुतं महर्षि-
रुवाच सूर्याग्निसमप्रभावः।
जाते च पुत्रे वनमेवाव्रजेथा ।
राज्ञः प्रियाण्यस्य सर्वाणि कृत्वा ॥ ३.११४.२१ ॥
ସେଠାରେ ପୁତ୍ରକୁ ରଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହର୍ଷି କହିଲେ — ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ତୁମେ ବନକୁ ହିଁ ଫେରିଯିବ; ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି।
3.114.22
स तद्वचः कृतवानृश्यशृङ्गो ।
ययौ च यत्रास्य पिता बभूव।
शान्ता चैनं पर्यचरन्नरेन्द्र ।
स्वे रोहिणी सोममिवानुकूला ॥ ३.११४.२२ ॥
ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ସେହି ବାକ୍ୟ ପାଳନ କରି ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ଶାନ୍ତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ ରୋହିଣୀ ପରି ସେବା କଲେ।
3.114.23
अरुन्धती वा सुभगा वसिष्ठं ।
लोपामुद्रा वा यथा ह्यगस्त्यम्।
नलस्य वै दमयन्ती यथा भू ।
द्यथा शची वज्रधरस्य चैव ॥ ३.११४.२३ ॥
ଯେପରି ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ ଅରୁନ୍ଧତୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି, କିମ୍ବା ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି, ଦମୟନ୍ତୀ ନଳଙ୍କ ପ୍ରତି, ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଶଚୀ ଥିଲେ।
3.114.24
प्रीत्या युक्ता पर्यचरन्नरेन्द्र ॥ ३.११४.२४ ॥
ପ୍ରୀତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ସେବା କଲେ, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର।
3.114.25
तस्याश्रमः पुण्य एषोऽवभाति ।
महाह्रदं शोभयन्पुण्यकीर्तिः।
अत्रस्नातः कृतकृत्यो विशुद्ध-
स्तीर्थान्यन्यान्यनुसंयाहि राजन् ॥ ३.११४.२५ ॥
ତାଙ୍କର ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଏହି ପୁଣ୍ୟକୀର୍ତ୍ତି ମହାହ୍ରଦର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଛି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି କୃତକୃତ୍ୟ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଆଡ଼େ ଯାଅ।