మహాభారతం · అధ్యాయం 3.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.114.1
रक्षांसि चैतानि चरन्ति पुत्र ।
रूपेण तेनाद्भुतदर्शनेन।
अतुल्यवीर्याण्यभिरूपवन्ति ।
विघ्रं सदा तपसश्चिन्तयन्ति ॥ ३.११४.१ ॥
కుమారా, ఈ రాక్షసులు అద్భుతమైన రూపంతో సంచరిస్తారు. సాటిలేని పరాక్రమం, అందమైన రూపం కలిగిన వీరు ఎల్లప్పుడూ తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించాలని ఆలోచిస్తారు.
3.114.2
सुरूपरूपाणि च तानि तात ।
प्रलोभयन्ते विविधैरुपायैः।
सुखाच्च लोकाच्च निपातयन्ति ।
तान्युग्ररूपाणि मुनीन्वनेषु ॥ ३.११४.२ ॥
ప్రియ కుమారా, అందమైన రూపాలు ధరించిన వారు వివిధ ఉపాయాలతో మోహింపజేస్తారు. భయంకర రూపులైన వారు అడవుల్లో మునులను సుఖం నుండి, లోకం నుండి పడదోస్తారు.
3.114.3
न तानि सेवेत मुनिर्यतात्मा ।
सतां लोकान्प्रार्थयानः कथंचित्।
कृत्वा विघ्रनं तापसानां रमन्ते ।
पापाचारास्तापसस्तान्न पश्येत् ॥ ३.११४.३ ॥
సంయమి అయిన ముని వారిని సేవించరాదు; సజ్జనుల లోకాలను కోరుకునే వాడు ఏ విధంగానూ అలా చేయరాదు. తపస్వులకు విఘ్నం కలిగించి పాపాచారులు ఆనందిస్తారు; తపస్వి వారిని చూడరాదు.
3.114.4
असज्जनेनाचरितानि पुत्र ।
पानान्यपेयानि मधूनि तानि।
माल्यानि चैतानि न वै मुनीनां ।
स्मृतानि चित्रोज्ज्वलगन्धवन्ति ॥ ३.११४.४ ॥
కుమారా, దుష్టులు సేవించే ఆ త్రాగదగని పానీయాలు, ఆ మధువులు; ఈ మాలలు, ప్రకాశవంతమైన సుగంధాలు కలవి మునులకు ఉద్దేశించినవి కావు.
3.114.5
रक्षांसि तानीति निवार्य पुत्रं ।
विभाण्डकस्तां मृगयांबभूव।
नासादयामास यदा त्र्यहेण ।
तदा स पर्याववृते श्रमाय ॥ ३.११४.५ ॥
'వారు రాక్షసులు' అని చెప్పి కుమారుడిని వారించి, విభాండకుడు వారిని వెతకడానికి బయలుదేరాడు. మూడు రోజుల్లో వారిని కనుగొనలేకపోయినప్పుడు, అలసటతో ఆయన తిరిగి వచ్చాడు.
3.114.6
यदा पुन काश्यपो वै जगाम ।
फलान्याहर्तुं विधिनाश्रमेऽसौ।
तदा पुनर्लोभयितुं जगाम ।
सा वेशायोषा मुनिमृश्यशृह्गम् ॥ ३.११४.६ ॥
కాశ్యపుడు ఫలాలు తేవడానికి విధిప్రకారం ఆశ్రమం నుండి మళ్ళీ వెళ్ళినప్పుడు, ఆ వేశ్యస్త్రీ ముని ఋష్యశృంగుడిని మళ్ళీ మోహింపజేయడానికి వెళ్ళింది.
3.114.7
दृष्ट्वैव तामृश्यशृङ्गः प्रहृष्टः ।
संभ्रान्तरूपोऽभ्यपतत्तदानीम्।
प्रोवाच चैनां भवतः श्रमाय ।
गच्छाव यावन्न पिता ममैति ॥ ३.११४.७ ॥
ఆమెను చూడగానే ఋష్యశృంగుడు సంతోషించి, కంగారుపడిన రూపంతో వెంటనే ఆమె వైపు పరుగెత్తాడు. ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'నీ అలసట తీర్చడానికి వెళ్దాం, నా తండ్రి రాకముందే.'
3.114.8
ततो राजन्काश्यपस्यैकपुत्रं ।
प्रवेश्य वेगेन विमुच्य नावम्।
प्रलोभयन्त्यो विविधैरुपायै-
राजग्मुरङ्गाधिपतेः समीपम् ॥ ३.११४.८ ॥
అప్పుడు రాజా, కాశ్యపుని ఏకైక పుత్రుడిని వేగంగా పడవలో ఎక్కించి, పడవను విడిచి, నానా ఉపాయాలతో మోహింపజేస్తూ వారు అంగదేశాధిపతి సమీపానికి వచ్చారు.
3.114.9
संस्थाप्यतामाश्रमदर्शने तु ।
संतारितां नावमथातिशुभ्राम्।
तीरादुपादाय तथैव चक्रे ।
राजाश्रमं नाम वनं विचित्रम् ॥ ३.११४.९ ॥
ఆశ్రమాన్ని చూపడానికి పడవను నిలపాలి; అతి తెల్లగా ఉన్న పడవను ఒడ్డు దాటించి, అదే విధంగా వారు ఆ విచిత్ర అరణ్యానికి 'రాజాశ్రమం' అని పేరు పెట్టారు.
3.114.10
अन्तःपुरे तं तु निवेश्य राजा ।
विभाण्डकस्यात्मजमेकपुत्रम्।
ददर्श मेघैः सहसा प्रवृष्ट-
मापूर्यणाणं च जगज्जलेन ॥ ३.११४.१० ॥
రాజు విభాండకుని ఏకైక పుత్రుడిని అంతఃపురంలో ఉంచాడు; మేఘాలు అకస్మాత్తుగా వర్షించి, నీటితో లోకమంతా నిండడాన్ని అతను చూశాడు.
3.114.11
स रोमपाद परिपूर्णकामः ।
सुतां ददावृश्यशृङ्गाय शान्ताम्।
क्रोधप्रतीकारकरं च चक्रे ।
गोभिश्च मार्गेष्वभिकर्षणं च ॥ ३.११४.११ ॥
సంపూర్ణ కోరికలు గల రోమపాదుడు తన కుమార్తె శాంతను ఋష్యశృంగునికి ఇచ్చాడు. కోపాన్ని శాంతింపజేసే ఏర్పాటు చేసి, మార్గాల్లో గోవుల ద్వారా ఆయనను ఆకర్షించే ఏర్పాటు కూడా చేశాడు.
3.114.12
विभाण्डकस्याव्रजतः स राजा ।
पशून्प्रभूतान्पशुपांश्च वीरान्।
समादिशत्पुत्रगृद्धी महर्षि-
र्विभाण्डकः परिपृच्छेद्यदा वः ॥ ३.११४.१२ ॥
విభాండకుడు వస్తున్నప్పుడు ఆ రాజు విస్తారమైన పశువులను, వీరులైన పశుపాలకులను ఆజ్ఞాపించాడు. పుత్రకాంక్షగల మహర్షి విభాండకుడు మిమ్మల్ని అడిగినప్పుడు...
3.114.13
स क्तव्यः प्राञ्जलिभिर्भवद्भिः ।
पुत्रस्य ते पशवः कर्षणं च।
किं ते प्रियं वै क्रियतां महर्षे ।
दासाः स्म सर्वे तव वाचि बद्धाः ॥ ३.११४.१३ ॥
ఆయనతో మీరు చేతులు జోడించి చెప్పాలి: 'మీ కుమారుని పశువులు, వ్యవసాయం మీవే. మహర్షీ, మీకు ఏమి ప్రియమో చేయబడుతుంది. మేమంతా మీ మాటకు కట్టుబడిన దాసులము.'
3.114.14
अथोपायात्स मुनिश्चण्डकोपः ।
स्वमाश्रमं मूलफलं गृहीत्वा।
अन्वेषमाणश्च न तत्र पुत्रं ।
ददर्श चुक्रोध ततो भृशं सः ॥ ३.११४.१४ ॥
అప్పుడు ఆ మహాకోపి ముని దుంపలు, పండ్లు తీసుకుని తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ కుమారుని కనక అన్వేషిస్తూ మిక్కిలి కోపగించాడు.
3.114.15
ततः स कोपेन विदीर्यमाण ।
आशङ्कमानो नृपतेर्विधानम्।
जगाम चम्पां प्रतिधक्ष्यमाण-
स्तमङ्गराजं सपुरं सराष्ट्रम् ॥ ३.११४.१५ ॥
అప్పుడు కోపంతో చీలిపోతున్నట్లుగా, రాజు కుట్రను అనుమానిస్తూ ఆయన చంపా నగరానికి వెళ్ళాడు. అంగరాజును అతని నగరంతో, రాజ్యంతో ప్రతిగా దహించాలని సంకల్పించి.
3.114.16
स वै श्रान्तः क्षुधितः काश्यपस्ता-
न्घोषान्समासादितवान्समृद्धान्।
गोपैश्च तैर्विधिवत्पूज्यमानो ।
राजेव तां रात्रिमुवास तत्र ॥ ३.११४.१६ ॥
అలసిపోయి ఆకలితో ఉన్న ఆ కాశ్యపుని కుమారుడు, సమృద్ధిగా ఉన్న ఆ గోశాలలకు చేరాడు. ఆ గోపాలురు విధిప్రకారం ఆయనను సత్కరించారు; ఆయన అక్కడ రాజులా ఆ రాత్రి గడిపాడు.
3.114.17
अवाप्य सत्कारमतीव हृष्टः ।
प्रोवाच कस्य प्रथिताः स्थ गोपाः।
ऊचुस्ततस्तेऽभ्युपगम्य सर्वे ।
धनं तवेदं विहितं सुतस्य ॥ ३.११४.१७ ॥
సత్కారం పొంది ఆయన ఎంతో సంతోషించి, "ఓ గోపాలులారా, మీరు ఎవరి ప్రసిద్ధ సేవకులు?" అని అడిగాడు. అప్పుడు వారందరూ దగ్గరకు వచ్చి, "ఈ ధనం మీ కుమారుని కోసమే సిద్ధం చేయబడింది" అని చెప్పారు.
3.114.18
देशेषु देशेषु स पूज्यमान-
स्तांश्चैव शृण्वन्मधुरान्प्रलापान्।
प्रशान्तभूयिष्ठरजाः प्रहृष्टः ।
समाससादाङ्गपतिं पुरस्थम् ॥ ३.११४.१८ ॥
దేశదేశాల్లో గౌరవం పొందుతూ, వారి మధురమైన మాటలు వింటూ, రజస్సు ఎక్కువగా శాంతించిన మనస్సుతో ఆయన సంతోషంగా నగరంలో ఉన్న అంగదేశాధిపతిని చేరుకున్నాడు.
3.114.19
स पूजितस्तेन नरर्षभेण ।
ददर्श पुत्रं दिवि देवं यथेन्द्रम्।
शान्तां स्नुषां चैव ददर्श तत्र ।
सौदामनीमुच्चरन्तीं यथैव ॥ ३.११४.१९ ॥
ఆ నరశ్రేష్ఠునిచే సత్కరించబడి, ఆయన తన కుమారుడిని చూశాడు; అతడు స్వర్గంలో ఇంద్రుడిలా కనిపించాడు. అక్కడ శాంతమైన కోడలిని కూడా చూశాడు; పైకి లేస్తున్న మెరుపులా ఆమె ఉంది.
3.114.20
ग्रामां श्च घोषांश्च सुतस्य दृष्ट्वा ।
शान्तां च शान्तोऽस्य परः स कोपः।
चकार तस्यैव परं प्रसादं ।
विभाण्डको भूमिपतेर्नरेद्र ॥ ३.११४.२० ॥
కుమారుని గ్రామాలు, గోశాలలను చూసి, శాంతించిన కోడలిని చూసి, ఆయన మహా కోపం శాంతించింది. ఓ నరేంద్రా, విభాండకుడు ఆ భూపతిపై గొప్ప అనుగ్రహం చూపాడు.
3.114.21
स तत्रनिक्षिप्य सुतं महर्षि-
रुवाच सूर्याग्निसमप्रभावः।
जाते च पुत्रे वनमेवाव्रजेथा ।
राज्ञः प्रियाण्यस्य सर्वाणि कृत्वा ॥ ३.११४.२१ ॥
అక్కడ కుమారుడిని ఉంచి, సూర్యుడు మరియు అగ్నితో సమానమైన ప్రభావం గల మహర్షి ఇలా అన్నాడు: కుమారుడు జన్మించిన తర్వాత నీవు అడవికే తిరిగి వెళ్లు; రాజుకు ఇష్టమైన పనులన్నీ చేసి.
3.114.22
स तद्वचः कृतवानृश्यशृङ्गो ।
ययौ च यत्रास्य पिता बभूव।
शान्ता चैनं पर्यचरन्नरेन्द्र ।
स्वे रोहिणी सोममिवानुकूला ॥ ३.११४.२२ ॥
ఋశ్యశృంగుడు ఆ మాట ప్రకారం చేసి, తన తండ్రి ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు. ఓ నరేంద్రా! శాంతా కూడా అతనికి, చంద్రునికి అనుకూలమైన రోహిణిలా సేవ చేసింది.
3.114.23
अरुन्धती वा सुभगा वसिष्ठं ।
लोपामुद्रा वा यथा ह्यगस्त्यम्।
नलस्य वै दमयन्ती यथा भू ।
द्यथा शची वज्रधरस्य चैव ॥ ३.११४.२३ ॥
అరుంధతి వసిష్ఠునికి, లోపాముద్ర అగస్త్యునికి, దమయంతి నలునికి, వజ్రధారి ఇంద్రునికి శచి ఎలా ఉన్నారో అలాగే.
3.114.24
प्रीत्या युक्ता पर्यचरन्नरेन्द्र ॥ ३.११४.२४ ॥
ప్రేమతో కూడినదై ఆమె సేవ చేసింది, ఓ నరేంద్రా.
3.114.25
तस्याश्रमः पुण्य एषोऽवभाति ।
महाह्रदं शोभयन्पुण्यकीर्तिः।
अत्रस्नातः कृतकृत्यो विशुद्ध-
स्तीर्थान्यन्यान्यनुसंयाहि राजन् ॥ ३.११४.२५ ॥
ఆమె యొక్క ఈ పుణ్య ఆశ్రమం కనిపిస్తోంది; పుణ్యకీర్తి గల ఈ మహా సరస్సును ఇది అలంకరిస్తోంది. ఇక్కడ స్నానం చేసి, కృతకృత్యుడవై, పరిశుద్ధుడవై, రాజా, ఇతర తీర్థాలకు వెళ్ళు.