Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.115

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.115.1

ततः प्रयातः कौशिक्याः पाण्डवो जनमेजय ।
आनुपूर्व्येण सर्वाणि जगामायतनान्यथ ॥ ३.११५.१ ॥

ତା'ପରେ କୌଶିକୀରୁ ଯାତ୍ରା କରି ହେ ଜନମେଜୟ, ପାଣ୍ଡବ କ୍ରମାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

3.115.2

स सागरं समासाद्य गङ्गायाः संगमे नृप ।
नदीशतानां पञ्चानां मध्ये चक्रे समाप्लवम् ॥ ३.११५.२ ॥

ସେ ସାଗରରେ ପହଞ୍ଚି, ହେ ନୃପ, ଗଙ୍ଗାର ସଙ୍ଗମରେ, ଶହେ ନଦୀ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଟିର ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ନାନ କଲେ।

3.115.3

ततः समुद्रतीरेण जगाम वसुधाधिपः ।
भ्रातृभिः सहितो वीरः कलिङ्गान्प्रति भारत ॥ ३.११५.३ ॥

ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ରତୀର ଦେଇ ବସୁଧାଧିପ ବୀର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ, ହେ ଭାରତ, କଳିଙ୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

3.115.4

एते कलिङ्गाः कौन्तेय यत्र वैतरणी नदी ।
यत्रायजत धर्मोपि देवाञ्शरणमेत्य वै ॥ ३.११५.४ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏଇ କଳିଙ୍ଗ; ଏଠାରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଛି, ଏଠାରେ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

3.115.5

ऋषिभिः समुपायुक्तं यज्ञियं गिरिशोभितम् ।
उत्तरं तीरमेतद्धि सततं द्विजसेवितम् ॥ ३.११५.५ ॥

ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ଯଜ୍ଞୋପଯୋଗୀ, ପର୍ବତ ଶୋଭିତ ଏହି ଉତ୍ତର ତୀର ସଦା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

3.115.6

समेन देवयानेन पथा स्वर्गमुपेयुषः ।
अत्रवै ऋषयोऽन्येऽपि पुरा क्रतुभिरीजिरे ॥ ३.११५.६ ॥

ଦେବଯାନ ନାମକ ସମ ପଥରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିବା; ଏଠାରେ ପୂର୍ବେ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ।

3.115.7

अत्रैव रुद्रो राजेन्द्र पशुमादत्तवान्मखे ।
पशुमादाय राजेन्द्र भागोयमिति चाब्रवीत् ॥ ३.११५.७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ହିଁ ଯଜ୍ଞରେ ରୁଦ୍ର ପଶୁଟିକୁ ନେଲେ। ପଶୁଟିକୁ ନେଇ ସେ କହିଲେ, 'ଏହା ମୋର ଭାଗ।'

3.115.8

हृते पशौ तदा देवास्तमूचुर्भरतर्षभ ।
मा परस्वमभिद्रोग्धा माधर्म्यान्नीनशः पथः ॥ ३.११५.८ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପଶୁଟି ନିଆଗଲା ବେଳେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପରର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଘାତ କର ନାହିଁ; ଅଧର୍ମରେ ପଥ ନଷ୍ଟ କର ନାହିଁ।'

3.115.9

स्वयं यज्ञेश्वरो भूत्वा कर्मणां फलदायकः ।
यज्ञं विहन्तुं भगवान्नार्हसे जगदीश्वर ॥ ३.११५.९ ॥

ତୁମେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ହୋଇ କର୍ମର ଫଳଦାତା। ହେ ଜଗଦୀଶ୍ୱର, ଭଗବାନ, ଯଜ୍ଞକୁ ବିନଷ୍ଟ କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.115.10

इतिकल्याणरूपाभिर्वाग्भिस्ते रुद्रमस्तुवन् ।
इष्ट्या चैनं तर्पयित्वा मानयांचक्रिरे तदा ॥ ३.११५.१० ॥

ଏହିପରି ସେମାନେ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବାଣୀରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଇଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେତେବେଳେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

3.115.11

ततः स पशुमुत्सृज्य देवयानेन जग्मिवान् ।
तत्रानुवंशो रुद्रस्यतं निबोध युधिष्ठिर ॥ ३.११५.११ ॥

ତା'ପରେ ସେ ପଶୁକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବଯାନ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବଂଶ ଅଛି; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।

3.115.12

अयातयामं सर्वेभ्यो भागेभ्यो भागमुत्तमम् ।
देवाः संकल्पयामासुर्भयाद्रुद्रस्य शाश्वतम् ॥ ३.११५.१२ ॥

ସମସ୍ତ ଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ତମ, ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା ଭାଗକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ସର୍ବଦା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲେ।

3.115.13

इमां गाथामत्र गायन्नपः स्पृशति यो नरः ।
देवयानोऽस्य पन्थाश्च चक्षुषाऽभिप्रकाशते ॥ ३.११५.१३ ॥

ଏଠାରେ ଏହି ଗାଥା ଗାଇ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତାର ଦେବଯାନ ପଥ ତା'ର ଆଖି ଆଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

3.115.14

ततो वैतरणीं सर्वे पाण्डवा द्रौपदी तथा ।
अवतीर्य महाभागास्तर्पयांचक्रिरे पितृन् ॥ ३.११५.१४ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ବୈତରଣୀ ନଦୀରେ ଓହ୍ଲାଇ, ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ।

3.115.15

उपस्पृश्येह विधिवदस्यां नद्यां तपोबलात् ।
मानुषादस्मि विषयादपेतः पश्य लोमश ॥ ३.११५.१५ ॥

ଏଠାରେ ଏହି ନଦୀରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଆଚମନ କରି, ତପୋବଳରେ ମୁଁ ମାନବ ବିଷୟରୁ ଦୂର ହୋଇଛି। ଦେଖ, ଲୋମଶ।

3.115.16

सर्वाल्लोँकान्प्रपश्यामि प्रसादात्तव सुव्रत ।
वैखानसानां जपतामेष शब्दो महात्मनाम् ॥ ३.११५.१६ ॥

ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମ କୃପାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଛି। ଏହା ବୈଖାନସ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଜପର ଶବ୍ଦ।

3.115.17

त्रिशतं वै सहस्राणि योजनानां युधिष्ठिर ।
यत्रध्वनिं शृणोष्येनं तूष्णीमास्स्व विशांपते ॥ ३.११५.१७ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତିନି ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରୁ ତୁମେ ଏହି ଧ୍ୱନି ଶୁଣୁଛ। ହେ ରାଜା, ନୀରବରେ ବସ।

3.115.18

एतत्स्वयंभुवो राजन्वनं दिव्यं प्रकाशते ।
यत्रायजत राजेन्द्र विश्वकर्मा प्रतापवान् ॥ ३.११५.१८ ॥

ହେ ରାଜା, ଏହା ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବନ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି; ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତାପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।

3.115.19

यस्मिन्यज्ञे हि भूर्दत्ता कश्यपाय महात्मने ।
सपर्वतवनोद्देशा दक्षिणार्थे स्वयंभुवा ॥ ३.११५.१९ ॥

ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ପର୍ବତ ଓ ବନ ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଦେଇଥିଲେ।

3.115.20

अवासीदच्च कौन्तेय दत्तमात्रा मही तदा ।
उवाच चापि कुपिता लोकश्वरमिदं प्रभुम् ॥ ३.११५.२० ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଦିଆଯିବା ମାତ୍ରେ ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ବୁଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା; କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଏହି ଲୋକେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲା।

3.115.21

न मां मर्त्याय भगवन्कस्मैचिद्दातुमर्हसि ।
प्रदानं मोघमेतत्ते यास्याम्येषा रसातलम् ॥ ३.११५.२१ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ମୋତେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟକୁ ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ଏ ଦାନ ବୃଥା; ମୁଁ ରସାତଳକୁ ଯିବି।

3.115.22

विषीदन्तीं तु तां दृष्ट्वा कश्यपो भगवानृषिः ।
प्रसादयांबभूवाथ ततो भूमिं विशांपते ॥ ३.११५.२२ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ତାକୁ ବିଷାଦରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ଭଗବାନ ଋଷି କଶ୍ୟପ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

3.115.23

ततः प्रसन्ना पृथिवी तपसा तस्य पाण्डव ।
पुनरुन्नह्य सलिलाद्देदीरूपास्थिता बभौ ॥ ३.११५.२३ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତା'ର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ପୁଣି ଜଳରୁ ଉଠି ବେଦୀ ରୂପରେ ଠିଆ ହୋଇ ଝଲସି ଉଠିଲା।

3.115.24

सैषा प्रकाशते राजन्वेदीसंस्थानलक्षणा ।
आरुह्यात्र महाराज वीर्यवान्वै भविष्यसि ॥ ३.११५.२४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବେଦୀ ରୂପରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଝଲସୁଛି। ହେ ମହାରାଜ, ଏଠାରେ ଚଢ଼ି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପରାକ୍ରମୀ ହେବ।

3.115.25

सैषा सागरमास्राद्य राजन्वेदी समाश्रिता ।
एतामारुह्य भद्रं ते त्वमेकस्तर सागरम् ॥ ३.११५.२५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଏହି ବେଦୀ ସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏଥିରେ ଆରୋହଣ କରି ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ; ତୁମେ ଏକାକୀ ଶୀଘ୍ର ସମୁଦ୍ର ପାର କର।

3.115.26

अहं च ते स्वस्त्ययनं प्रयोक्ष्ये ।
यथा त्वमेनामधिरोहसेऽद्य।
स्पृष्टा हि मर्त्येन ततः समुद्र-
मेषा वेदी प्रविशत्याजमीढ ॥ ३.११५.२६ ॥

ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ କର୍ମ କରିବି, ଯେପରି ଆଜି ତୁମେ ଏଥିରେ ଆରୋହଣ କରିପାରିବ। କାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଏହି ବେଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ହେ ଅଜମୀଢ।

3.115.27

ओंनमो विश्वगुप्ताय नमो विश्वपराय ते ।
सान्निध्यं कुरु देवेश सागरे लवणाम्भसि ॥ ३.११५.२७ ॥

ଓଁ, ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବିଶ୍ୱର ପରମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବେଶ, ଲବଣଜଳ ସମୁଦ୍ରରେ ତୁମର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ କର।

3.115.28

अग्निर्मित्रो योनिरापोऽथ देव्यो ।
विष्णो रेतस्त्वममृतस्य नाभिः।
एवं ब्रुवन्पाण्डव सत्यवाक्यं ।
वेदीमिमां त्वं तरसाऽधिरोह ॥ ३.११५.२८ ॥

ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର, ଯୋନି, ଜଳ ଏବଂ ଦେବୀଗଣ — ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରେତ ଓ ଅମୃତର ନାଭି ତୁମେ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏପରି ସତ୍ୟବାକ୍ୟ କହି ଏହି ବେଦୀରେ ଆରୋହଣ କର।

3.115.29

अग्निश्च ते योनिरिडा च देहो ।
रेतोधा विष्णोरमृतस्य नाभिः।
एवं ब्रुवन्पाण्डव सत्यवाक्यं ।
ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम् ॥ ३.११५.२९ ॥

ଅଗ୍ନି ତୁମର ଯୋନି, ଇଡା ତୁମର ଦେହ; ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରେତ ଧାରଣକାରୀ, ଅମୃତର ନାଭି। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏପରି ସତ୍ୟବାକ୍ୟ କହି ତା'ପରେ ନଦୀମାନଙ୍କ ପତି ସମୁଦ୍ରରେ ଅବଗାହନ କର।

3.115.30

अन्यथा हि कुरुश्रेष्ठ देवयोनिरपांपतिः ।
कुशाग्रेणापि कौन्तेय न स्प्रष्टव्यो महोदधिः ॥ ३.११५.३० ॥

ନହେଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବଯୋନି ଓ ଜଳର ପତି ଏହି ମହାସମୁଦ୍ରକୁ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, କୁଶ ଘାସର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.115.31

ततः कृतस्वस्त्ययनो महात्मा ।
युधिष्ठिरः सागरमभ्यगच्छत्।
कृत्वा च तच्छासनमस्य सर्वं ।
महेन्द्रमासाद्य निशामुवास ॥ ३.११५.३१ ॥

ଏହା ପରେ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ କର୍ମ କରି ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଆଦେଶର ସମସ୍ତ ପାଳନ କରି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ରାତ୍ରି ଯାପନ କଲେ।