ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.115.1
ततः प्रयातः कौशिक्याः पाण्डवो जनमेजय ।
आनुपूर्व्येण सर्वाणि जगामायतनान्यथ ॥ ३.११५.१ ॥
ਫਿਰ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਤੋਂ ਤੁਰਿਆ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
3.115.2
स सागरं समासाद्य गङ्गायाः संगमे नृप ।
नदीशतानां पञ्चानां मध्ये चक्रे समाप्लवम् ॥ ३.११५.२ ॥
ਉਹ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ, ਸੌ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
3.115.3
ततः समुद्रतीरेण जगाम वसुधाधिपः ।
भ्रातृभिः सहितो वीरः कलिङ्गान्प्रति भारत ॥ ३.११५.३ ॥
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਵੀਰ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਲਿੰਗਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
3.115.4
एते कलिङ्गाः कौन्तेय यत्र वैतरणी नदी ।
यत्रायजत धर्मोपि देवाञ्शरणमेत्य वै ॥ ३.११५.४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਹ ਕਲਿੰਗ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਨੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.115.5
ऋषिभिः समुपायुक्तं यज्ञियं गिरिशोभितम् ।
उत्तरं तीरमेतद्धि सततं द्विजसेवितम् ॥ ३.११५.५ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ, ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢਾ ਸਦਾ ਦਵਿਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.115.6
समेन देवयानेन पथा स्वर्गमुपेयुषः ।
अत्रवै ऋषयोऽन्येऽपि पुरा क्रतुभिरीजिरे ॥ ३.११५.६ ॥
ਦੇਵਯਾਨ ਨਾਮਕ ਸਮਤਲ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ ਹੋਏ; ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
3.115.7
अत्रैव रुद्रो राजेन्द्र पशुमादत्तवान्मखे ।
पशुमादाय राजेन्द्र भागोयमिति चाब्रवीत् ॥ ३.११५.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਲੈ ਲਿਆ। ਪਸ਼ੂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਹੈ।'
3.115.8
हृते पशौ तदा देवास्तमूचुर्भरतर्षभ ।
मा परस्वमभिद्रोग्धा माधर्म्यान्नीनशः पथः ॥ ३.११५.८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਪਸ਼ੂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਕਰ।'
3.115.9
स्वयं यज्ञेश्वरो भूत्वा कर्मणां फलदायकः ।
यज्ञं विहन्तुं भगवान्नार्हसे जगदीश्वर ॥ ३.११५.९ ॥
ਤੂੰ ਆਪ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਜਗਦੀਸ਼ਵਰ, ਭਗਵਾਨ, ਯੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
3.115.10
इतिकल्याणरूपाभिर्वाग्भिस्ते रुद्रमस्तुवन् ।
इष्ट्या चैनं तर्पयित्वा मानयांचक्रिरे तदा ॥ ३.११५.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਇਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਤਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
3.115.11
ततः स पशुमुत्सृज्य देवयानेन जग्मिवान् ।
तत्रानुवंशो रुद्रस्यतं निबोध युधिष्ठिर ॥ ३.११५.११ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵਯਾਨ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਹੈ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹ ਸੁਣ।
3.115.12
अयातयामं सर्वेभ्यो भागेभ्यो भागमुत्तमम् ।
देवाः संकल्पयामासुर्भयाद्रुद्रस्य शाश्वतम् ॥ ३.११५.१२ ॥
ਸਭ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ, ਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਭਾਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.115.13
इमां गाथामत्र गायन्नपः स्पृशति यो नरः ।
देवयानोऽस्य पन्थाश्च चक्षुषाऽभिप्रकाशते ॥ ३.११५.१३ ॥
ਇੱਥੇ ਇਹ ਗਾਥਾ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਦੇਵਯਾਨ ਮਾਰਗ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.115.14
ततो वैतरणीं सर्वे पाण्डवा द्रौपदी तथा ।
अवतीर्य महाभागास्तर्पयांचक्रिरे पितृन् ॥ ३.११५.१४ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।
3.115.15
उपस्पृश्येह विधिवदस्यां नद्यां तपोबलात् ।
मानुषादस्मि विषयादपेतः पश्य लोमश ॥ ३.११५.१५ ॥
ਇੱਥੇ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਵੇਖੋ, ਲੋਮਸ਼।
3.115.16
सर्वाल्लोँकान्प्रपश्यामि प्रसादात्तव सुव्रत ।
वैखानसानां जपतामेष शब्दो महात्मनाम् ॥ ३.११५.१६ ॥
ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਵੈਖਾਨਸ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ।
3.115.17
त्रिशतं वै सहस्राणि योजनानां युधिष्ठिर ।
यत्रध्वनिं शृणोष्येनं तूष्णीमास्स्व विशांपते ॥ ३.११५.१७ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਤੂੰ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾ।
3.115.18
एतत्स्वयंभुवो राजन्वनं दिव्यं प्रकाशते ।
यत्रायजत राजेन्द्र विश्वकर्मा प्रतापवान् ॥ ३.११५.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਵੈਂਭੂ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਵਣ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ।
3.115.19
यस्मिन्यज्ञे हि भूर्दत्ता कश्यपाय महात्मने ।
सपर्वतवनोद्देशा दक्षिणार्थे स्वयंभुवा ॥ ३.११५.१९ ॥
ਜਿਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਵੈਂਭੂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਬਨਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ।
3.115.20
अवासीदच्च कौन्तेय दत्तमात्रा मही तदा ।
उवाच चापि कुपिता लोकश्वरमिदं प्रभुम् ॥ ३.११५.२० ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗੀ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਲੋਕੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
3.115.21
न मां मर्त्याय भगवन्कस्मैचिद्दातुमर्हसि ।
प्रदानं मोघमेतत्ते यास्याम्येषा रसातलम् ॥ ३.११५.२१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਰਨਹਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਮੈਂ ਰਸਾਤਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
3.115.22
विषीदन्तीं तु तां दृष्ट्वा कश्यपो भगवानृषिः ।
प्रसादयांबभूवाथ ततो भूमिं विशांपते ॥ ३.११५.२२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਡੁੱਬਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
3.115.23
ततः प्रसन्ना पृथिवी तपसा तस्य पाण्डव ।
पुनरुन्नह्य सलिलाद्देदीरूपास्थिता बभौ ॥ ३.११५.२३ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੜ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
3.115.24
सैषा प्रकाशते राजन्वेदीसंस्थानलक्षणा ।
आरुह्यात्र महाराज वीर्यवान्वै भविष्यसि ॥ ३.११५.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੇਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇਂਗਾ।
3.115.25
सैषा सागरमास्राद्य राजन्वेदी समाश्रिता ।
एतामारुह्य भद्रं ते त्वमेकस्तर सागरम् ॥ ३.११५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਇਹ ਵੇਦੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ।
3.115.26
अहं च ते स्वस्त्ययनं प्रयोक्ष्ये ।
यथा त्वमेनामधिरोहसेऽद्य।
स्पृष्टा हि मर्त्येन ततः समुद्र-
मेषा वेदी प्रविशत्याजमीढ ॥ ३.११५.२६ ॥
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਵਸਤਿਅਯਨ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਤੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅਜਮੀੜ੍ਹ।
3.115.27
ओंनमो विश्वगुप्ताय नमो विश्वपराय ते ।
सान्निध्यं कुरु देवेश सागरे लवणाम्भसि ॥ ३.११५.२७ ॥
ਓਮ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਖ਼ਸ਼।
3.115.28
अग्निर्मित्रो योनिरापोऽथ देव्यो ।
विष्णो रेतस्त्वममृतस्य नाभिः।
एवं ब्रुवन्पाण्डव सत्यवाक्यं ।
वेदीमिमां त्वं तरसाऽधिरोह ॥ ३.११५.२८ ॥
ਅਗਨੀ, ਮਿੱਤਰ, ਯੋਨੀ, ਜਲ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ — ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਬੀਜ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਬੋਲ ਕੇ ਇਸ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ।
3.115.29
अग्निश्च ते योनिरिडा च देहो ।
रेतोधा विष्णोरमृतस्य नाभिः।
एवं ब्रुवन्पाण्डव सत्यवाक्यं ।
ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम् ॥ ३.११५.२९ ॥
ਅਗਨੀ ਤੇਰੀ ਯੋਨੀ ਹੈ, ਇੜਾ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ; ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਬੀਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਬੋਲ ਕੇ ਫਿਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।
3.115.30
अन्यथा हि कुरुश्रेष्ठ देवयोनिरपांपतिः ।
कुशाग्रेणापि कौन्तेय न स्प्रष्टव्यो महोदधिः ॥ ३.११५.३० ॥
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਯੋਨੀ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਇਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
3.115.31
ततः कृतस्वस्त्ययनो महात्मा ।
युधिष्ठिरः सागरमभ्यगच्छत्।
कृत्वा च तच्छासनमस्य सर्वं ।
महेन्द्रमासाद्य निशामुवास ॥ ३.११५.३१ ॥
ਫਿਰ ਸ੍ਵਸਤਿਅਯਨ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਗਏ। ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।