Mahābhārata · Adhyāya 3.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.116.1
स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः ।
तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह ॥ ३.११६.१ ॥
Habiendo pasado allí aquella única noche, el señor de la tierra, junto con sus hermanos, mostró el mayor honor a los ascetas.
3.116.2
लोमशस्तस्य तान्सर्वानाचख्यौ तत्र तापसान् ।
भृगूनङ्गिरसश्चैव वसिष्ठानथ काश्यपान् ॥ ३.११६.२ ॥
Lomaśa le señaló a todos aquellos ascetas allí presentes, nombrando a los Bhṛgus, los Aṅgirasas, los Vasiṣṭhas y luego los Kāśyapas.
3.116.3
तान्समेत्य सा राजर्षिरभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
रामस्यानुचरं वीरमपृच्छदकृतव्रणम् ॥ ३.११६.३ ॥
Acercándose a todos ellos, el rey-sabio los saludó con las manos juntas y preguntó al valiente acompañante de Rāma, Akṛtavraṇa.
3.116.4
कदा नु रामो भगवांस्तापसो दर्शयिष्यति ।
तमहं तपसा युक्तं द्रष्टुमिच्छामि भार्गवम् ॥ ३.११६.४ ॥
¿Cuándo se mostrará el venerable Rāma, aquel asceta? Deseo ver a aquel Bhārgava, dotado de austeridad.
3.116.5
आयानेवासि विदितो रामस्य विदितात्मनः ।
प्रीतिस्त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति ॥ ३.११६.५ ॥
Ya eres conocido por Rāma, el de alma dominada, por tu llegada; Rāma siente afecto por ti y pronto se te mostrará.
3.116.6
चतुर्दशीमष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाः ।
अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री श्वश्चतुर्दशी ॥ ३.११६.६ ॥
Los ascetas ven a Rāma en el decimocuarto y el octavo día; pasada esta noche, mañana será el decimocuarto día.
3.116.7
ततो द्रक्ष्यसि रामं त्वं कृष्णाजिनजटाधरम् ।
भवाननुगतो रामं जामदग्न्यं महाबलम्।
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः ॥ ३.११६.७ ॥
Entonces verás a Rāma, vestido con piel de antílope negro y cabello enmarañado. Tú seguiste a Rāma, hijo de Jamadagni, el de gran fuerza, y fuiste testigo presencial de todas las acciones pasadas.
3.116.8
स भवान्कथयत्वद्य यथा रामेण निर्जिताः ।
आहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना ॥ ३.११६.८ ॥
Entonces cuéntame ahora: ¿cómo y por qué causa fueron vencidos en batalla todos los kṣatriyas por Rāma?
3.116.9
हन्त ते कथयिष्यामि महदाख्यानमुत्तमम् ।
भृगूणां राजशार्दूल वंशे जातस्य भारत ॥ ३.११६.९ ॥
Bien, te contaré un relato grande y excelente, oh tigre entre reyes, descendiente de Bharata, sobre aquel nacido en el linaje de los Bhṛgus.
3.116.10
रामस्य जामदग्न्यस्य चरितं देवसंमितम् ।
हैहयाधिपतेश्चैव कार्तवीर्यस् भारत ॥ ३.११६.१० ॥
La conducta de Rāma, hijo de Jamadagni, semejante a los dioses, y también la de Kārtavīrya, señor de los Haihayas, oh Bhārata.
3.116.11
रामेण चार्जुनो नाम हैहयाधिपतिर्हतिः ।
तस्य बाहुशतान्यासंस्त्रीणि सप्त च पाण्डव ॥ ३.११६.११ ॥
Rāma mató al señor de los Haihayas llamado Arjuna. Oh Pāṇḍava, tenía cien brazos, tres y siete.
3.116.12
दत्तात्रेयप्रसादेन विमानं काञ्चनं तथा ।
ऐश्वर्यं सर्वभूतेषु पृथिव्यां पृथिवीपते ॥ ३.११६.१२ ॥
Por la gracia de Dattātreya obtuvo un carro aéreo de oro y el dominio sobre todos los seres de la tierra, oh señor de la tierra.
3.116.13
अव्घाहतगतिश्चैव रथस्तस्य महात्मनः ।
रथेन तेन तु सदावरदानेन वीर्यवान् ॥ ३.११६.१३ ॥
Su carro avanzaba sin obstáculos; y con ese carro, que siempre le fue concedido por un don, aquel de gran alma se volvió poderoso.
3.116.14
ममर्द देवान्यक्षांश्च ऋषींश्चैव समन्ततः ।
भूतांश्चैव स सर्वांस्तु पीडयामास सर्वतः ॥ ३.११६.१४ ॥
Aplastó a los dioses, a los yakṣas y a los sabios por todas partes, y atormentó a todos los seres por doquier.
3.116.15
ततो देवाः समेत्याहुर्ऋषयश्च महाव्रताः ।
देवदेवं सुरारिघ्नं विष्णुं सत्यपराक्रमम्।
भगवन्भूतरार्थमर्जुनं जहि वै प्रभो ॥ ३.११६.१५ ॥
Entonces los dioses y los sabios de grandes votos se reunieron y hablaron a Viṣṇu, dios de dioses, matador de los enemigos de los dioses, de verdadero valor: 'Oh bienaventurado señor, oh señor, protector de los seres, mata a Arjuna.'
3.116.16
विमानेन च दिव्येन हैहयाधिपतिः प्रभुः ।
शचीसहायं क्रीडन्तं धर्षयामास वासवम् ॥ ३.११६.१६ ॥
Y en un carro celestial, el señor de los Haihayas asaltó a Vāsava (Indra) mientras jugaba con Śacī a su lado.
3.116.17
ततस्तु भगवान्देवः शक्रेण सहितस्तदा ।
कार्तवीर्यविनाशार्थं मन्त्रयामास भारत ॥ ३.११६.१७ ॥
Entonces el bienaventurado dios, unido a Śakra (Indra), deliberó para la destrucción de Kārtavīrya, oh Bhārata.
3.116.18
यत्तद्भूतहितं कार्यं सुरेन्द्रेण निवेदितम् ।
संप्रतिश्रुत्य तत्सर्वं भगवाँल्लोकपूजितः।
जगाम बदरीं रम्यां स्वमेवाश्रममण्डलम् ॥ ३.११६.१८ ॥
Cuando el señor de los dioses expuso la tarea beneficiosa para los seres, el bienaventurado, venerado en los mundos, aceptó todo ello y se fue a la agradable Badarī, a su propio círculo de ermitas.
3.116.19
एतस्मिन्नेव काले तु पृथिव्यां पृथिवीपतिः ।
कान्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवः सुमहाबलः।
गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम ह ॥ ३.११६.१९ ॥
En ese mismo tiempo, en la tierra, hubo en Kānyakubja un gran rey de inmenso poder, renombrado en el mundo como Gādhi; se fue a vivir al bosque.
3.116.20
वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञेऽप्सरःसमा ।
ऋचीको भार्गवस्तां च वरयामास भारत ॥ ३.११६.२० ॥
Mientras vivía en el bosque, le nació una hija semejante a una apsaras; oh Bhārata, el bhārgava Ṛcīka pidió su mano en matrimonio.
3.116.21
तमुवाच ततो गाधिर्ब्राह्मणं संशितव्रतम् ।
उचितं नः कुले किंचित्पूर्वैर्यत्संप्रवर्तितम् ॥ ३.११६.२१ ॥
Entonces Gādhi dijo a aquel brahmán de votos severos: 'En nuestra familia existe una costumbre apropiada, establecida por nuestros antepasados.'
3.116.22
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् ।
सहस्रं वाजिनां शुक्लमिति विद्धि द्विजोत्तम ॥ ३.११६.२२ ॥
'Oh mejor de los dos nacidos, sabe que de un lado hay mil caballos blancos, de orejas oscuras, pálidos y veloces.'
3.116.23
न चापि भगवान्वाच्योदीयतामिति भार्गव ।
देया मे दुहिता चैव त्वद्विधाय महात्मने ॥ ३.११६.२३ ॥
'Y, venerable, no digas "que se dé". Oh Bhārgava, mi hija debe ser entregada a un magnánimo como tú.'
3.116.24
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् ।
दास्याम्यश्वसहस्रं ते मम भार्या सुताऽस्तु ते ॥ ३.११६.२४ ॥
'De un lado te daré mil caballos, de orejas oscuras, pálidos y veloces; que mi esposa sea tu hija.'
3.116.25
ददास्यश्वसहस्रं मे तव भार्या सुताऽस्तु मे ॥ ३.११६.२५ ॥
Te daré mil caballos; que tu esposa sea mi hija.
3.116.26
स तथेति प्रतिज्ञाय राजन्वरुणमब्रवीत् ।
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्।
सहस्रं वाजिनामेकं शुल्कार्थं प्रतिदीयताम् ॥ ३.११६.२६ ॥
Oh rey, él aceptó diciendo «así sea» y dijo a Varuṇa: que se den mil caballos, de un lado de los de orejas oscuras, blancos y veloces, como precio de la novia.
3.116.27
तस्मै प्रादात्सहस्रं वै वाजिनां वरुणस्तदा ।
तदश्वतीर्थं विख्यातमुत्थिता यत्र ते हयाः ॥ ३.११६.२७ ॥
Entonces Varuṇa le dio en efecto mil caballos; aquel lugar, donde surgieron esos caballos, se hizo célebre como el Vado de los Caballos.
3.116.28
गङ्गायां कान्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा ।
ततो गाधिः सुतां चास्मै जन्याश्चासन्सुरास्तदा ॥ ३.११६.२८ ॥
En Kānyakubja, a orillas del Gaṅgā, entonces entregó a Satyavatī; luego Gādhi también le dio a su hija, y los dioses fueron el séquito nupcial.
3.116.29
लब्धं हयसहस्रं तु तां च दृष्ट्वा दिवौकसः ।
विस्मयं परमं जग्मुस्तमेव दिवि संस्तुवन् ॥ ३.११६.२९ ॥
Al obtener los mil caballos y verla, los moradores del cielo se llenaron de gran asombro, y en el cielo comenzaron a alabarle.
3.116.30
धर्मेण लब्ध्वा तां भार्यामृचीको द्विजसत्तमः ।
यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया ॥ ३.११६.३० ॥
Habiéndola obtenido por medio del dharma como esposa, Ṛcīka, el mejor de los dos veces nacidos, se deleitó con aquella de cintura esbelta como deseaba y como a ella le agradaba.
3.116.31
तं विवाहे कृतेराजन्सभार्यमवलोककः ।
आजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च ॥ ३.११६.३१ ॥
Oh rey, cuando la boda estuvo terminada, el mejor de los Bhṛgus llegó allí con su esposa; al ver a su hijo, se alegró.
3.116.32
भार्यापती तमासीनं भृगुं सुरगणार्चितम् ।
अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस्तदा ॥ ३.११६.३२ ॥
Viendo a Bhṛgu, honrado por las huestes de los dioses, sentado allí, el marido y la mujer lo veneraron y se quedaron de pie a su lado con las palmas juntas.
3.116.33
ततः स्नुषां स भगवान्प्रहृष्टो भृगुरब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्यस्मि तवेप्सितम् ॥ ३.११६.३३ ॥
Entonces el venerable Bhṛgu, complacido, dijo a su nuera: 'Oh afortunada, elige un don; yo soy quien da lo que deseas.'
3.116.34
सा वै प्रसादयाभास तं गुरुं पुत्रकारणात् ।
आत्मनश्चैव मातुश्च प्रसादं च चकार सः ॥ ३.११६.३४ ॥
Por causa de un hijo ella aplacó a aquel venerable anciano, y él mostró favor tanto a ella como a su madre.
3.116.35
ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै ।
आलिङ्गेतां पृथग्वृक्षौ साऽस्वत्थं त्वमुदुम्बरम् ॥ ३.११६.३५ ॥
En tu época fértil, tras bañarte para el rito puṃsavana, tú y tu madre debéis abrazar cada una un árbol distinto: ella el aśvattha, y tú el udumbara.
3.116.36
चरुद्वयमिदं भद्रे जनन्याश्च तवैव च ।
विश्वमावर्तयित्वा तु मया यत्नेन साधितम् ॥ ३.११६.३६ ॥
Oh bendita, estos son dos caru: uno para tu madre y otro para ti; los he preparado con esmero, después de remover todo.
3.116.37
प्राशितव्यं प्रयत्नेन तेत्युक्त्वाऽदर्शनं गतः ।
आलिङ्गने चरौ चैव चक्रतुस्ते विपर्ययम् ॥ ३.११६.३७ ॥
Diciendo: "Esto debe comerse con cuidado", desapareció de la vista. En el abrazo y en las dos ofrendas, ambas hicieron un intercambio.
3.116.38
ततः पुन स भगवान्काले बहुतिथे गते ।
दिव्यज्ञानाद्विदित्वा तु भगवानागतः पुनः ॥ ३.११६.३८ ॥
Luego, tras pasar muchos días, aquel venerable, sabiéndolo por conocimiento divino, volvió a llegar.
3.116.39
अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं श्नुषाम् ॥ ३.११६.३९ ॥
Entonces Bhṛgu, de gran esplendor, habló a su nuera Satyavatī.
3.116.40
उपयुक्तश्चरुर्भद्रे वृक्षे चालिङ्गनं कृतम् ।
विपरीतेन ते सुभ्रूर्मात्रा चैवासि वञ्चिता ॥ ३.११६.४० ॥
Oh, dama gentil, el carū ha sido comido, y el abrazo se hizo junto al árbol. Oh, de bellas cejas, por el cambio tú y tu madre habéis sido engañadas.
3.116.41
क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस्तव सुतो महान् ।
भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गमास्थितः ॥ ३.११६.४१ ॥
El hijo de tu madre, aunque kṣatriya, tendrá la conducta de un brahmán; será grande, de gran valor, y seguirá el camino de los virtuosos.
3.116.42
ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुनःपुनः ।
न मे पुत्रो भवेदीदृक्कामं पौत्रो भवेदिति ॥ ३.११६.४२ ॥
Entonces ella apaciguó una y otra vez a su suegro: "Que mi hijo no sea así; si es tu deseo, que el nieto sea así."
3.116.43
एवमस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता ।
क्रालं प्रतीक्षती गर्भं धारयामास यत्नतः ॥ ३.११६.४३ ॥
"Así sea", dijo ella, complacida por él, oh Pāṇḍava; esperando el momento oportuno, llevó el embrión con cuidado.
3.116.44
जमदग्निं ततः पुत्रं जज्ञे सा काल आगते ।
तेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम् ॥ ३.११६.४४ ॥
Entonces, cuando llegó el tiempo debido, dio a luz a un hijo llamado Jamadagni, dotado de esplendor y resplandor, gozo del linaje de Bhṛgu.
3.116.45
स वर्धमानस्तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन च ।
बहूनृषीन्महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत ॥ ३.११६.४५ ॥
Creciendo radiante por el estudio del Veda, oh hijo de Pāṇḍu, superó a muchos sabios por su gran brillo.
3.116.46
तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद्भरतर्षभ ।
चतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम् ॥ ३.११६.४६ ॥
A él, oh toro de los Bharatas, se le reveló toda la ciencia del arco, y aparecieron las cuatro clases de armas para quien tenía un esplendor como el sol.