మహాభారతం · అధ్యాయం 3.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.116.1
स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः ।
तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह ॥ ३.११६.१ ॥
ఆ భూపతి అక్కడ ఆ ఒక్క రాత్రి గడిపి, తన సోదరులతో కలిసి తపస్వులకు అత్యధిక సత్కారం చేశాడు.
3.116.2
लोमशस्तस्य तान्सर्वानाचख्यौ तत्र तापसान् ।
भृगूनङ्गिरसश्चैव वसिष्ठानथ काश्यपान् ॥ ३.११६.२ ॥
లోమశుడు అక్కడి ఆ తపస్వులందరినీ అతనికి చూపించి పేర్లు చెప్పాడు — భృగువులు, అంగిరసులు, వసిష్ఠులు, ఆ తర్వాత కశ్యపులు.
3.116.3
तान्समेत्य सा राजर्षिरभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
रामस्यानुचरं वीरमपृच्छदकृतव्रणम् ॥ ३.११६.३ ॥
వారందరినీ చేరి, ఆ రాజర్షి అంజలి ఘటించి వందనం చేసి, రాముని వీర అనుచరుడైన అకృతవ్రణుని అడిగాడు.
3.116.4
कदा नु रामो भगवांस्तापसो दर्शयिष्यति ।
तमहं तपसा युक्तं द्रष्टुमिच्छामि भार्गवम् ॥ ३.११६.४ ॥
భగవంతుడైన రాముడు, ఆ తపస్వి, ఎప్పుడు దర్శనమిస్తాడు? తపస్సుతో కూడిన ఆ భార్గవుణ్ణి చూడాలని నేను కోరుతున్నాను.
3.116.5
आयानेवासि विदितो रामस्य विदितात्मनः ।
प्रीतिस्त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति ॥ ३.११६.५ ॥
నీవు వచ్చిన వెంటనే ఆత్మజ్ఞుడైన రాముడికి నీవు తెలిసిపోయావు. నీపై రాముడికి ప్రీతి ఉంది; అతడు త్వరలోనే నీకు దర్శనమిస్తాడు.
3.116.6
चतुर्दशीमष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाः ।
अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री श्वश्चतुर्दशी ॥ ३.११६.६ ॥
తపస్వులు చతుర్దశి, అష్టమి రోజులలో రాముణ్ణి దర్శిస్తారు. ఈ రాత్రి గడిచిపోతే రేపు చతుర్దశి అవుతుంది.
3.116.7
ततो द्रक्ष्यसि रामं त्वं कृष्णाजिनजटाधरम् ।
भवाननुगतो रामं जामदग्न्यं महाबलम्।
प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः ॥ ३.११६.७ ॥
అప్పుడు కృష్ణాజినం, జటలు ధరించిన రాముడిని నీవు చూస్తావు. మహాబలుడైన జామదగ్న్య రాముని అనుసరించిన మీరు, పూర్వం జరిగిన సర్వ కర్మలకు ప్రత్యక్ష సాక్షి.
3.116.8
स भवान्कथयत्वद्य यथा रामेण निर्जिताः ।
आहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना ॥ ३.११६.८ ॥
కాబట్టి మీరు ఇప్పుడు చెప్పండి: యుద్ధంలో రాముని చేత క్షత్రియులందరూ ఎలా, ఏ కారణంగా ఓడింపబడ్డారో.
3.116.9
हन्त ते कथयिष्यामि महदाख्यानमुत्तमम् ।
भृगूणां राजशार्दूल वंशे जातस्य भारत ॥ ३.११६.९ ॥
సరే, నీకు ఒక గొప్ప, ఉత్తమమైన ఆఖ్యానాన్ని చెబుతాను, ఓ రాజశార్దూలా భరతవంశీయుడా, భృగువంశంలో జన్మించిన వాని గురించి.
3.116.10
रामस्य जामदग्न्यस्य चरितं देवसंमितम् ।
हैहयाधिपतेश्चैव कार्तवीर्यस् भारत ॥ ३.११६.१० ॥
జామదగ్న్య రాముని చరితము, దేవతలతో సమానమైనది, హైహయాధిపతి కార్తవీర్యుని చరితము కూడా, ఓ భరతా.
3.116.11
रामेण चार्जुनो नाम हैहयाधिपतिर्हतिः ।
तस्य बाहुशतान्यासंस्त्रीणि सप्त च पाण्डव ॥ ३.११६.११ ॥
రాముని చేత అర్జునుడనే హైహయాధిపతి హతుడయ్యాడు. ఓ పాండవా, అతనికి వందల బాహువులుండెను, మూడు మరియు ఏడు.
3.116.12
दत्तात्रेयप्रसादेन विमानं काञ्चनं तथा ।
ऐश्वर्यं सर्वभूतेषु पृथिव्यां पृथिवीपते ॥ ३.११६.१२ ॥
దత్తాత్రేయుని అనుగ్రహం చేత అతనికి బంగారు విమానం, పృథ్విలోని సర్వ ప్రాణులపై ఐశ్వర్యం లభించాయి. ఓ పృథ్వీపతీ.
3.116.13
अव्घाहतगतिश्चैव रथस्तस्य महात्मनः ।
रथेन तेन तु सदावरदानेन वीर्यवान् ॥ ३.११६.१३ ॥
అతని రథం అడ్డులేని గతి కలది; ఆ మహాత్ముడు ఆ రథంతో, సదా వరదానం వల్ల లభించిన దానితో, పరాక్రమవంతుడయ్యాడు.
3.116.14
ममर्द देवान्यक्षांश्च ऋषींश्चैव समन्ततः ।
भूतांश्चैव स सर्वांस्तु पीडयामास सर्वतः ॥ ३.११६.१४ ॥
అతడు దేవతలను, యక్షులను, ఋషులను అన్నివైపులా అణచివేశాడు; సమస్త ప్రాణులనూ అన్నివైపులా పీడించాడు.
3.116.15
ततो देवाः समेत्याहुर्ऋषयश्च महाव्रताः ।
देवदेवं सुरारिघ्नं विष्णुं सत्यपराक्रमम्।
भगवन्भूतरार्थमर्जुनं जहि वै प्रभो ॥ ३.११६.१५ ॥
అప్పుడు దేవతలు, మహావ్రతులైన ఋషులు కలిసి దేవదేవుడు, సురశత్రువులను హతమార్చువాడు, సత్యపరాక్రముడు అయిన విష్ణువుతో అన్నారు: 'భగవంతుడా, ప్రభూ, ప్రాణుల రక్షకుడా, ఆ అర్జునుని సంహరించు.'
3.116.16
विमानेन च दिव्येन हैहयाधिपतिः प्रभुः ।
शचीसहायं क्रीडन्तं धर्षयामास वासवम् ॥ ३.११६.१६ ॥
దివ్య విమానంతో హైహయాధిపతి, ప్రభువు, శచితో కలసి క్రీడిస్తున్న వాసవుడిని (ఇంద్రుడిని) పీడించాడు.
3.116.17
ततस्तु भगवान्देवः शक्रेण सहितस्तदा ।
कार्तवीर्यविनाशार्थं मन्त्रयामास भारत ॥ ३.११६.१७ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన దేవుడు శక్రునితో కలిసి కార్తవీర్యుని వినాశం కోసం ఆలోచించాడు, భారతా.
3.116.18
यत्तद्भूतहितं कार्यं सुरेन्द्रेण निवेदितम् ।
संप्रतिश्रुत्य तत्सर्वं भगवाँल्लोकपूजितः।
जगाम बदरीं रम्यां स्वमेवाश्रममण्डलम् ॥ ३.११६.१८ ॥
సురేంద్రుడు ప్రాణుల హితమైన ఆ కార్యాన్ని నివేదించగా, దాన్ని అంగీకరించి లోకపూజితుడైన భగవంతుడు రమ్యమైన బదరికి, తన ఆశ్రమ మండలానికే వెళ్లాడు.
3.116.19
एतस्मिन्नेव काले तु पृथिव्यां पृथिवीपतिः ।
कान्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवः सुमहाबलः।
गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम ह ॥ ३.११६.१९ ॥
అదే సమయంలో భూమిపై పృథివీపతి, కాన్యకుబ్జలో ఒక మహాబలుడైన రాజు ఉండేవాడు; లోకంలో గాధి అని ప్రసిద్ధుడైన అతడు వనవాసానికి వెళ్ళాడు.
3.116.20
वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञेऽप्सरःसमा ।
ऋचीको भार्गवस्तां च वरयामास भारत ॥ ३.११६.२० ॥
అతడు అడవిలో నివసిస్తుండగా అతనికి అప్సరసతో సమానమైన ఒక కుమార్తె జన్మించింది; ఓ భారతా, భార్గవుడు ఋచీకుడు ఆమెను వివాహం కోరాడు.
3.116.21
तमुवाच ततो गाधिर्ब्राह्मणं संशितव्रतम् ।
उचितं नः कुले किंचित्पूर्वैर्यत्संप्रवर्तितम् ॥ ३.११६.२१ ॥
అప్పుడు గాధి కఠిన వ్రతం గల ఆ బ్రాహ్మణునితో ఇలా అన్నాడు: 'మన కులంలో మన పూర్వులు స్థాపించిన ఒక తగిన ఆచారం ఉంది.'
3.116.22
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् ।
सहस्रं वाजिनां शुक्लमिति विद्धि द्विजोत्तम ॥ ३.११६.२२ ॥
'ద్విజోత్తమా, ఒకవైపు నల్లని చెవులు, పాలిపోయిన రంగు, వేగం కలిగిన తెల్లని గుర్రాలు వెయ్యి ఉన్నాయని తెలుసుకో.'
3.116.23
न चापि भगवान्वाच्योदीयतामिति भार्गव ।
देया मे दुहिता चैव त्वद्विधाय महात्मने ॥ ३.११६.२३ ॥
'భగవంతుడా, "దీన్ని ఇవ్వు" అని అనకండి. భార్గవా, నా కుమార్తె మీలాంటి మహాత్ముడికే ఇవ్వాలి.'
3.116.24
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् ।
दास्याम्यश्वसहस्रं ते मम भार्या सुताऽस्तु ते ॥ ३.११६.२४ ॥
'ఒకవైపు నల్లని చెవులు, పాలిపోయిన రంగు, వేగం గల వెయ్యి గుర్రాలను నీకు ఇస్తాను; నా భార్య నీ కుమార్తె అవుతుంది.'
3.116.25
ददास्यश्वसहस्रं मे तव भार्या सुताऽस्तु मे ॥ ३.११६.२५ ॥
నీకు వెయ్యి గుర్రాలను ఇస్తాను; నీ భార్య నా కుమార్తె అవుతుంది.
3.116.26
स तथेति प्रतिज्ञाय राजन्वरुणमब्रवीत् ।
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्।
सहस्रं वाजिनामेकं शुल्कार्थं प्रतिदीयताम् ॥ ३.११६.२६ ॥
రాజా, అతడు 'సరే' అని అంగీకరించి వరుణునితో అన్నాడు: నల్లని చెవులు, తెలుపు, వేగం కలిగిన గుర్రాలలో ఒక వైపు నుండి వెయ్యి గుర్రాలను కన్యాశుల్కంగా ఇవ్వాలి.
3.116.27
तस्मै प्रादात्सहस्रं वै वाजिनां वरुणस्तदा ।
तदश्वतीर्थं विख्यातमुत्थिता यत्र ते हयाः ॥ ३.११६.२७ ॥
అప్పుడు వరుణుడు అతనికి వెయ్యి గుర్రాలను ఇచ్చాడు. ఆ గుర్రాలు ఉద్భవించిన చోటు 'అశ్వతీర్థం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
3.116.28
गङ्गायां कान्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा ।
ततो गाधिः सुतां चास्मै जन्याश्चासन्सुरास्तदा ॥ ३.११६.२८ ॥
గంగా తీరంలోని కాన్యకుబ్జంలో గాధి సత్యవతిని అతనికి ఇచ్చాడు. తరువాత గాధి తన కుమార్తెను కూడా అతనికి ఇచ్చాడు; దేవతలు వివాహ బృందంగా ఉన్నారు.
3.116.29
लब्धं हयसहस्रं तु तां च दृष्ट्वा दिवौकसः ।
विस्मयं परमं जग्मुस्तमेव दिवि संस्तुवन् ॥ ३.११६.२९ ॥
వెయ్యి గుర్రాలు లభించడం, ఆమెను చూచి స్వర్గవాసులు మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడ్డారు; స్వర్గంలోనే అతన్నే స్తుతించారు.
3.116.30
धर्मेण लब्ध्वा तां भार्यामृचीको द्विजसत्तमः ।
यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया ॥ ३.११६.३० ॥
ధర్మంగా ఆమెను భార్యగా పొందిన ద్విజోత్తముడు ఋచీకుడు, సుందరమైన నడుము కలిగిన ఆమెతో, తనకు కోరిక కలిగినట్లు, ఆమెకు ఇష్టమైనట్లు ఆనందించాడు.
3.116.31
तं विवाहे कृतेराजन्सभार्यमवलोककः ।
आजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च ॥ ३.११६.३१ ॥
రాజా, వివాహం జరిగిన తర్వాత భృగువంశశ్రేష్ఠుడు తన భార్యతో కలిసి అక్కడకు వచ్చాడు; కుమారుడిని చూసి సంతోషించాడు.
3.116.32
भार्यापती तमासीनं भृगुं सुरगणार्चितम् ।
अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस्तदा ॥ ३.११६.३२ ॥
దేవగణాలచే పూజింపబడిన భృగువు ఆసీనుడై ఉండగా, భార్యాభర్తలు ఆయనను పూజించి అంజలి ఘటించి నిలిచారు.
3.116.33
ततः स्नुषां स भगवान्प्रहृष्टो भृगुरब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्यस्मि तवेप्सितम् ॥ ३.११६.३३ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన భృగువు ఆనందించి కోడలితో ఇలా అన్నాడు: 'సౌభాగ్యవతీ, వరం కోరుకో; నీకు కావలసినది ఇచ్చేవాడను నేనే.'
3.116.34
सा वै प्रसादयाभास तं गुरुं पुत्रकारणात् ।
आत्मनश्चैव मातुश्च प्रसादं च चकार सः ॥ ३.११६.३४ ॥
ఆమె కుమారుని కోసం ఆ గురువును ప్రసన్నం చేసుకుంది. ఆయనా తనకు, తన తల్లికి కూడా అనుగ్రహం చూపాడు.
3.116.35
ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै ।
आलिङ्गेतां पृथग्वृक्षौ साऽस्वत्थं त्वमुदुम्बरम् ॥ ३.११६.३५ ॥
ఋతుకాలంలో నీవు, నీ తల్లి, పుంసవనానికై స్నానం చేసి, వేరువేరు వృక్షాలను కౌగలించుకోవాలి: ఆమె రావిచెట్టును, నువ్వు మేడిచెట్టును.
3.116.36
चरुद्वयमिदं भद्रे जनन्याश्च तवैव च ।
विश्वमावर्तयित्वा तु मया यत्नेन साधितम् ॥ ३.११६.३६ ॥
కళ్యాణీ, ఇవి రెండు చరువులు — ఒకటి నీ తల్లికి, ఒకటి నీకు; నేను అన్నీ కలిపి జాగ్రత్తగా సిద్ధం చేశాను.
3.116.37
प्राशितव्यं प्रयत्नेन तेत्युक्त्वाऽदर्शनं गतः ।
आलिङ्गने चरौ चैव चक्रतुस्ते विपर्ययम् ॥ ३.११६.३७ ॥
"దీనిని జాగ్రత్తగా తినాలి" అని చెప్పి అతడు అదృశ్యమయ్యాడు. ఆలింగనంలోనూ రెండు చరువులలోనూ వారిద్దరూ మార్పు చేశారు.
3.116.38
ततः पुन स भगवान्काले बहुतिथे गते ।
दिव्यज्ञानाद्विदित्वा तु भगवानागतः पुनः ॥ ३.११६.३८ ॥
తరువాత చాలా రోజులు గడిచాక, దివ్యజ్ఞానంతో తెలుసుకుని ఆ భగవానుడు మళ్లీ వచ్చాడు.
3.116.39
अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं श्नुषाम् ॥ ३.११६.३९ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి భృగువు కోడలు సత్యవతితో ఇలా అన్నాడు.
3.116.40
उपयुक्तश्चरुर्भद्रे वृक्षे चालिङ्गनं कृतम् ।
विपरीतेन ते सुभ्रूर्मात्रा चैवासि वञ्चिता ॥ ३.११६.४० ॥
ఓ శుభవతీ, చరువు తినబడింది, చెట్టు వద్ద ఆలింగనం జరిగింది. ఓ అందమైన కనుబొమ్మలున్నదానా, విపరీతం వల్ల నీవు, నీ తల్లి మోసగించబడ్డారు.
3.116.41
क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस्तव सुतो महान् ।
भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गमास्थितः ॥ ३.११६.४१ ॥
నీ తల్లి కుమారుడు క్షత్రియుడైనా బ్రాహ్మణ ఆచారంతో ఉంటాడు; అతడు మహావీర్యుడై, సాధువుల మార్గాన్ని అనుసరించి గొప్పవాడవుతాడు.
3.116.42
ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुनःपुनः ।
न मे पुत्रो भवेदीदृक्कामं पौत्रो भवेदिति ॥ ३.११६.४२ ॥
తరువాత ఆమె మామగారిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రసన్నం చేసుకుంది — "నా కుమారుడు ఇలా కాకూడదు; కోరితే మనవడు ఇలా కావచ్చు."
3.116.43
एवमस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता ।
क्रालं प्रतीक्षती गर्भं धारयामास यत्नतः ॥ ३.११६.४३ ॥
"అలాగే కానివ్వు" అని, పాండవా, అతనిచే ఆనందింపజేయబడిన ఆమె, తగిన కాలం కోసం వేచి ఉంటూ జాగ్రత్తగా గర్భాన్ని ధరించింది.
3.116.44
जमदग्निं ततः पुत्रं जज्ञे सा काल आगते ।
तेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम् ॥ ३.११६.४४ ॥
అనంతరం సమయం రాగా ఆమె జమదగ్ని అనే కుమారుని కన్నది; అతడు తేజస్సు, వర్చస్సు కలిగిన భార్గవ వంశపు ఆనందం.
3.116.45
स वर्धमानस्तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन च ।
बहूनृषीन्महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत ॥ ३.११६.४५ ॥
అతడు వేద అధ్యయనంతో పెరిగి, తేజస్వి అయ్యి, పాండవా, అనేక ఋషులను అధిగమించాడు.
3.116.46
तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद्भरतर्षभ ।
चतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम् ॥ ३.११६.४६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అతనికి సమస్త ధనుర్వేదం ప్రకాశించింది; సూర్యతుల్య తేజస్సు కలవాడికి నాలుగు విధాల అస్త్రాలు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యాయి.