Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.117

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.117.1

स वेदाध्ययने युक्तो जमदग्निर्महातपाः ।
तपस्तेपे ततो देवान्नियमाद्वशमानयत् ॥ ३.११७.१ ॥

ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ନିଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାତପା ଜମଦଗ୍ନି ତପସ୍ୟା କଲେ; ତାପରେ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ବଶ କଲେ।

3.117.2

स प्रसेनजितं राजन्नधिगम्य नराधिपम् ।
रेणुकां वरयामास स च तस्मै ददौ नृपः ॥ ३.११७.२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ନରାଧିପ ପ୍ରସେନଜିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ରେଣୁକାକୁ ବରଣ କରିବାକୁ ମାଗିଲେ; ରାଜା ତାହା ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।

3.117.3

रेणुकां त्वथ संप्राप्य भार्यां भार्गवनन्दनः ।
आश्रमस्थस्तया सार्धं तपस्तेपेऽनुकूलया ॥ ३.११७.३ ॥

ରେଣୁକାକୁ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ପାଇ ଭୃଗୁ ବଂଶଜ ସେହି ପୁତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ରହି ଅନୁକୂଳା ପତ୍ନୀ ସହ ତପସ୍ୟା କଲେ।

3.117.4

तस्याः कुमाराश्चत्वारो जज्ञिरे रामपञ्चमाः ।
सर्वेषामजघन्यस्तु राम आसीञ्जघन्यजः ॥ ३.११७.४ ॥

ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ରାମ ପଞ୍ଚମ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କନିଷ୍ଠ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।

3.117.5

फलाहारेषु सर्वेषु गतेष्वथ सुतेषु वै ।
रेणुका स्नातुमगमत्कदाचिन्नियतव्रता ॥ ३.११७.५ ॥

ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଫଳାହାର ପାଇଁ ଯିବା ପରେ, ନିୟମବ୍ରତା ରେଣୁକା ଗୋଟିଏ ଦିନ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।

3.117.6

सा तु चित्ररथं नाम मार्तिकावतकं नृपम् ।
ददर्श रेणुका राजन्नागच्छन्ती यदृच्छया ॥ ३.११७.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆସୁଥିବା ରେଣୁକା ଦୈବାତ୍ ମାର୍ତିକାବତର ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.117.7

क्रीडन्तं सलिले दृष्ट्वा सभार्यं पद्ममालिनम् ।
ऋद्धिमन्तं ततस्तस्य स्पृहयामास रेणुका ॥ ३.११७.७ ॥

ଜଳରେ ପତ୍ନୀ ସହ ଖେଳୁଥିବା, ପଦ୍ମମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମୃଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରେଣୁକା ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ।

3.117.8

व्यभिचाराच्च तस्मात्सा क्लिन्नाम्भसि विचेतना ।
अन्तरिक्षान्निपतिता नर्मदायां महाह्रदे ॥ ३.११७.८ ॥

ସେହି ବ୍ୟଭିଚାରୀ ଇଚ୍ଛା ହେତୁ ସେ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳରେ ଅଚେତ ହୋଇ ଆକାଶରୁ ନର୍ମଦାର ମହାହ୍ରଦରେ ପଡ଼ିଲେ।

3.117.9

उतीर्य चापि सा यत्नाज्जगाम भरतर्षभ ।
प्रविवेशाश्रमं त्रस्ता तां वै भर्तान्वबुध्यत ॥ ३.११७.९ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଯତ୍ନରେ ବାହାରି ଭୀତ ହୋଇ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ।

3.117.10

स तां दृष्ट्वाच्युतांधैर्याद्ब्राह्म्या लक्ष्म्या विवर्जिताम् ।
श्रिक्शब्देन महातेजा गर्हयामास वीर्यवान् ॥ ३.११७.१० ॥

ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟଚ୍ୟୁତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶୋଭାରହିତା ଦେଖି ମହାତେଜା ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସେ 'ଶ୍ରିକ୍' ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।

3.117.11

ततो ज्येष्ठो जामदग्न्यो रुमण्वान्नाम नामतः ।
आजगाम सुषेणश्च वसुर्विश्वावसुस्तथा ॥ ३.११७.११ ॥

ତା'ପରେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ରୁମଣ୍ୱାନ ନାମକ ଆସିଲେ; ସୁଷେଣ, ବସୁ ଓ ବିଶ୍ୱାବସୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

3.117.12

तानानुपूर्व्याद्भगवान्वधे मातुरचोदयत् ।
न च ते जातसंमोहाः किंचिदूचुर्विचेतसः ॥ ३.११७.१२ ॥

ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ମାତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଓ ବିଚଳିତ ହୋଇ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।

3.117.13

ततः शशाप तान्क्रोधात्ते शप्ताश्चैतनां जहुः ।
मृगपक्षिसधर्माणः क्षिप्रमासञ्जडोपमाः ॥ ३.११७.१३ ॥

ତେବେ ସେ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ; ଅଭିଶପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଚେତନା ହରାଇଲେ। ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସ୍ୱଭାବଯୁକ୍ତ ଓ ଜଡ଼ ପିଣ୍ଡ ପରି ହୋଇଗଲେ।

3.117.14

ततो रामोऽभ्ययात्पश्चादाश्रमं परवीरहा ।
तमुवाच महामन्युर्जमदग्निर्महातपाः ॥ ३.११७.१४ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ରାମ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ମହାକ୍ରୋଧୀ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ଜମଦଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.117.15

जहीमां मातरं पापां मा च पुत्र व्यथां कृथाः ।
तत आदाय परशुं रामो मातु शिरोऽहरत् ॥ ३.११७.१५ ॥

"ପୁଅ, ଏଇ ପାପିନୀ ମାତାକୁ ମାର; ଦୁଃଖ କରନାହିଁ।" ତା'ପରେ ରାମ ପରଶୁ ନେଇ ମାତାର ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ।

3.117.16

ततस्तस्य महाराज जमदग्नेर्महात्मनः ।
कोपोऽभ्यगच्छत्सहसा प्रसन्नश्चाब्रवीदिदम् ॥ ३.११७.१६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ହଠାତ୍ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା; କିନ୍ତୁ ପରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହା କହିଲେ।

3.117.17

ममेदं वचनात्तात कृतं ते कर्म दुष्करम् ।
वृणीष्व कामान्धर्मज्ञ यावतो वाञ्छसे हृदा ॥ ३.११७.१७ ॥

"ମୋ ଏହି କଥାରେ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛ। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମ ହୃଦୟ ଯେତେ ଇଚ୍ଛା କରେ ସେତେ ବର ମାଗ।"

3.117.18

स वव्रे मातुरुत्थानमस्मृतिं च वधस्य वै ।
पापेन तेन चास्पर्शं भ्रातॄणां प्रकृतिं तथा ॥ ३.११७.१८ ॥

ସେ ମାତାଙ୍କ ପୁନର୍ଜୀବନ, ବଧର ସ୍ମୃତିଲୋପ, ସେହି ପାପରେ ଅସ୍ପର୍ଶ ରହିବା ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥା ବର ଭାବେ ମାଗିଲେ।

3.117.19

अप्रतिद्वन्द्वतां युद्धे दीर्घमायुश्च भारत ।
ददौ च सर्वान्कामांस्ताञ्जमदग्निर्महातपाः ॥ ३.११७.१९ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିହୀନତା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ; ମହାତପସ୍ୱୀ ଜମଦଗ୍ନି ସମସ୍ତ କାମନା ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।

3.117.20

कदाचित्तु तथैवास्य विनिष्क्रान्ताः सुताः प्रभो ।
अथानूपपतिर्वीरः कार्तवीर्योऽभ्यवर्तत ॥ ३.११७.२० ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ଥରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବାହାରିଯାଇଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ଅନୂପର ଅଧିପତି ବୀର କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲେ।

3.117.21

तमाश्रमपदं प्राप्तमृषिरर्ध्यात्समार्चयत् ।
स युद्धमदसंमत्तो नाभ्यनन्दत्तथाऽर्चनम् ॥ ३.११७.२१ ॥

ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଋଷି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଭଲ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ସେ ସେହି ସମ୍ମାନକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ।

3.117.22

प्रमथ्य चाश्रमात्तस्माद्धोमधेनोस्ततोबलात् ।
जहार वत्सं क्रोशन्त्या बभञ्ज च महाद्रुमान् ॥ ३.११७.२२ ॥

ସେ ଆଶ୍ରମରୁ ହୋମଧେନୁକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଟାଣି ନେଲା, କାନ୍ଦୁଥିବା ତା'ର ବାଛୁରିକୁ ନେଇଗଲା ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛମାନ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।

3.117.23

आगताय च रामाय तदाचष्ट पिता स्वयम् ।
गां च रोरुदतीं दृष्ट्वा कोपो रामं समाविशत्।
स मन्युवशमापन्नः कार्तवीर्यमुपाद्रवत् ॥ ३.११७.२३ ॥

ଫେରିଆସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ପିତା ନିଜେ ସବୁ କହିଲେ; କାନ୍ଦୁଥିବା ଗାଈକୁ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା। କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ସେ କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।

3.117.24

तस्याथ युधि विक्रम्य भार्गवः परवीरहा ।
चिच्छेद निशितैर्भल्लैर्बाहून्परिघसंनिभान् ॥ ३.११७.२४ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଭାର୍ଗବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ତାଙ୍କର ପରିଘ ସମାନ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ କାଟିଦେଲେ।

3.117.25

सहस्रसंमितान्राजन्प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
अभिभूतः स रामेण संयुक्तः कालधर्मणा ॥ ३.११७.२५ ॥

ହେ ରାଜନ, ହଜାର (ବାଣ) ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଧରି ସେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ କାଳଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲା।

3.117.26

अर्जुनस्याथ दायादा रामेण कृतमन्यवः ।
आश्रमस्थं विना रामं जमदग्निमुपाद्रवन् ॥ ३.११७.२६ ॥

ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାମ ବ୍ୟତୀତ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଜମଦଗ୍ନି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

3.117.27

ते तं जघ्नुर्महावीर्यमयुध्यन्तं तपस्विनम् ।
असकृद्रामरामेति विक्रोशन्तमनाथवत् ॥ ३.११७.२७ ॥

ସେମାନେ ସେହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧ ନ କରୁଥିବା ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ସେ ଅନାଥ ପରି 'ରାମ, ରାମ' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।

3.117.28

कार्तवीर्यस्य पुत्रास्तु जमदग्निं युधिष्ठिर ।
घातयित्वा शरैर्जग्मुर्यथागतमरिंदमाः ॥ ३.११७.२८ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ; ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଥିଲେ।

3.117.29

अपक्रान्तेषु वै तेषु जमदग्नौ तथा गते ।
समित्पाणिरुपागच्छदाश्रमं भृगुनन्दनः ॥ ३.११७.२९ ॥

ସେମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଏବଂ ଜମଦଗ୍ନି ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବା ପରେ, ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ହାତରେ ସମିଧ ଧରି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।

3.117.30

स दृष्ट्वा पितरं वीरस्तदा मृत्युवशं गतम् ।
अनर्हं तं तथाभूतं विललाप सुदुःखितः ॥ ३.११७.३० ॥

ସେହି ବୀର ତାହାଙ୍କ ପିତା ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ଯାଇଥିବାର ଦେଖି, ସେହି ଅବସ୍ଥାର ଅଯୋଗ୍ୟ ତାହାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବିଳାପ କଲା।