మహాభారతం · అధ్యాయం 3.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.117.1
स वेदाध्ययने युक्तो जमदग्निर्महातपाः ।
तपस्तेपे ततो देवान्नियमाद्वशमानयत् ॥ ३.११७.१ ॥
వేదాధ్యయనంలో నిమగ్నుడైన ఆ మహాతపస్వి జమదగ్ని తపస్సు చేశాడు; తరువాత నియమంతో దేవతలను తన వశంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.
3.117.2
स प्रसेनजितं राजन्नधिगम्य नराधिपम् ।
रेणुकां वरयामास स च तस्मै ददौ नृपः ॥ ३.११७.२ ॥
ఓ రాజా, అతడు మానవాధిపతి ప్రసేనజితుని వద్దకు వెళ్లి రేణుకను వివాహమడిగాడు; ఆ రాజు ఆమెను అతనికి ఇచ్చాడు.
3.117.3
रेणुकां त्वथ संप्राप्य भार्यां भार्गवनन्दनः ।
आश्रमस्थस्तया सार्धं तपस्तेपेऽनुकूलया ॥ ३.११७.३ ॥
రేణుకను భార్యగా పొందిన భృగువంశపు పుత్రుడు ఆశ్రమంలో నివసిస్తూ, అనుకూలవతియైన ఆమెతో కలిసి తపస్సు చేశాడు.
3.117.4
तस्याः कुमाराश्चत्वारो जज्ञिरे रामपञ्चमाः ।
सर्वेषामजघन्यस्तु राम आसीञ्जघन्यजः ॥ ३.११७.४ ॥
ఆమెకు నలుగురు కుమారులు జన్మించారు; రాముడు ఐదవవాడు. అందరిలోనూ చిన్నవాడు రాముడే.
3.117.5
फलाहारेषु सर्वेषु गतेष्वथ सुतेषु वै ।
रेणुका स्नातुमगमत्कदाचिन्नियतव्रता ॥ ३.११७.५ ॥
పుత్రులందరూ ఫలాహారానికి వెళ్లినప్పుడు, నియమవ్రతురాలైన రేణుక ఒకప్పుడు స్నానానికి వెళ్లింది.
3.117.6
सा तु चित्ररथं नाम मार्तिकावतकं नृपम् ।
ददर्श रेणुका राजन्नागच्छन्ती यदृच्छया ॥ ३.११७.६ ॥
ఓ రాజా, వస్తూ ఉన్న రేణుక యాదృచ్ఛికంగా మార్తికావతానికి చెందిన చిత్రరథుడనే రాజును చూసింది.
3.117.7
क्रीडन्तं सलिले दृष्ट्वा सभार्यं पद्ममालिनम् ।
ऋद्धिमन्तं ततस्तस्य स्पृहयामास रेणुका ॥ ३.११७.७ ॥
నీటిలో భార్యతో ఆడుకుంటూ, పద్మమాల ధరించిన, ఐశ్వర్యవంతుడైన అతనిని చూసి రేణుక అతనిపై కోరిక పెంచుకుంది.
3.117.8
व्यभिचाराच्च तस्मात्सा क्लिन्नाम्भसि विचेतना ।
अन्तरिक्षान्निपतिता नर्मदायां महाह्रदे ॥ ३.११७.८ ॥
ఆ వ్యభిచార భావం వల్ల ఆమె తడిగా ఉన్న నీటిలో స్పృహ కోల్పోయి, ఆకాశం నుండి నర్మదా మహాసరస్సులో పడిపోయింది.
3.117.9
उतीर्य चापि सा यत्नाज्जगाम भरतर्षभ ।
प्रविवेशाश्रमं त्रस्ता तां वै भर्तान्वबुध्यत ॥ ३.११७.९ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఆమె ప్రయత్నంతో బయటకు వచ్చి భయపడి ఆశ్రమంలో ప్రవేశించింది; ఆమె భర్త ఆమెను గుర్తించాడు.
3.117.10
स तां दृष्ट्वाच्युतांधैर्याद्ब्राह्म्या लक्ष्म्या विवर्जिताम् ।
श्रिक्शब्देन महातेजा गर्हयामास वीर्यवान् ॥ ३.११७.१० ॥
ఆమె ధైర్యం కోల్పోయి బ్రాహ్మీ తేజస్సు లేకుండా ఉండటం చూసి, మహాతేజస్వి, పరాక్రమశాలి అయిన అతడు 'శ్రిక్' అనే పదంతో ఆమెను నిందించాడు.
3.117.11
ततो ज्येष्ठो जामदग्न्यो रुमण्वान्नाम नामतः ।
आजगाम सुषेणश्च वसुर्विश्वावसुस्तथा ॥ ३.११७.११ ॥
అప్పుడు జమదగ్ని పెద్ద కుమారుడు రుమణ్వాన్ అనే పేరుతో వచ్చాడు; సుషేణుడు, వసువు, విశ్వావసువు కూడా వచ్చారు.
3.117.12
तानानुपूर्व्याद्भगवान्वधे मातुरचोदयत् ।
न च ते जातसंमोहाः किंचिदूचुर्विचेतसः ॥ ३.११७.१२ ॥
భగవంతుడు వారిని క్రమంగా తల్లిని చంపమని ప్రేరేపించాడు; కానీ వారు మోహంతో కలతచెంది ఏమీ మాట్లాడలేదు.
3.117.13
ततः शशाप तान्क्रोधात्ते शप्ताश्चैतनां जहुः ।
मृगपक्षिसधर्माणः क्षिप्रमासञ्जडोपमाः ॥ ३.११७.१३ ॥
అప్పుడు అతడు కోపంతో వారిని శపించాడు; శపించబడిన వారు చైతన్యాన్ని కోల్పోయారు. వారు త్వరలోనే లేళ్ళు, పక్షుల స్వభావం గలవారై, జడ పిండాల వలె అయ్యారు.
3.117.14
ततो रामोऽभ्ययात्पश्चादाश्रमं परवीरहा ।
तमुवाच महामन्युर्जमदग्निर्महातपाः ॥ ३.११७.१४ ॥
అప్పుడు శత్రువీరులను సంహరించే రాముడు ఆశ్రమానికి వెనుక వచ్చాడు. అక్కడ మహాక్రోధుడు, మహాతపస్వి అయిన జమదగ్ని అతనితో ఇలా అన్నాడు.
3.117.15
जहीमां मातरं पापां मा च पुत्र व्यथां कृथाः ।
तत आदाय परशुं रामो मातु शिरोऽहरत् ॥ ३.११७.१५ ॥
"కుమారా, ఈ పాపిని తల్లిని చంపు; దుఃఖపడకు." అప్పుడు రాముడు గొడ్డలిని తీసుకుని తల్లి తలను నరికాడు.
3.117.16
ततस्तस्य महाराज जमदग्नेर्महात्मनः ।
कोपोऽभ्यगच्छत्सहसा प्रसन्नश्चाब्रवीदिदम् ॥ ३.११७.१६ ॥
మహారాజా, అప్పుడు ఆ మహాత్ముడైన జమదగ్నికి అకస్మాత్తుగా కోపం వచ్చింది; కానీ తరువాత ప్రసన్నుడై ఇలా అన్నాడు.
3.117.17
ममेदं वचनात्तात कृतं ते कर्म दुष्करम् ।
वृणीष्व कामान्धर्मज्ञ यावतो वाञ्छसे हृदा ॥ ३.११७.१७ ॥
"నా ఈ మాట ప్రకారం, ప్రియ కుమారా, నీవు ఈ కఠిన కార్యాన్ని చేశావు. ధర్మజ్ఞుడా, నీ హృదయం కోరినన్ని కోరికలను కోరుకో."
3.117.18
स वव्रे मातुरुत्थानमस्मृतिं च वधस्य वै ।
पापेन तेन चास्पर्शं भ्रातॄणां प्रकृतिं तथा ॥ ३.११७.१८ ॥
అతడు తల్లి పునరుజ్జీవనాన్ని, వధ జ్ఞాపకం లేకపోవడాన్ని, ఆ పాపంతో అంటకుండా ఉండటాన్ని, సోదరుల పూర్వ స్థితిని వరంగా కోరాడు.
3.117.19
अप्रतिद्वन्द्वतां युद्धे दीर्घमायुश्च भारत ।
ददौ च सर्वान्कामांस्ताञ्जमदग्निर्महातपाः ॥ ३.११७.१९ ॥
ఓ భారత, యుద్ధంలో సాటిలేని ప్రతిద్వంద్వరాహిత్యాన్ని, దీర్ఘాయువును ఇచ్చాడు; మహాతపస్వి జమదగ్ని వారికి సమస్త కోరికలనూ ప్రసాదించాడు.
3.117.20
कदाचित्तु तथैवास्य विनिष्क्रान्ताः सुताः प्रभो ।
अथानूपपतिर्वीरः कार्तवीर्योऽभ्यवर्तत ॥ ३.११७.२० ॥
ప్రభూ, ఒకసారి అతని కుమారులు కూడా అలాగే బయటకు వెళ్లిపోయారు; అప్పుడు అనూప దేశాధిపతి వీరుడైన కార్తవీర్యుడు వచ్చాడు.
3.117.21
तमाश्रमपदं प्राप्तमृषिरर्ध्यात्समार्चयत् ।
स युद्धमदसंमत्तो नाभ्यनन्दत्तथाऽर्चनम् ॥ ३.११७.२१ ॥
ఆశ్రమానికి వచ్చిన అతన్ని ఋషి అర్ఘ్యంతో బాగా సత్కరించాడు; కానీ యుద్ధమదంతో మత్తెక్కిన అతడు ఆ సత్కారాన్ని మెచ్చుకోలేదు.
3.117.22
प्रमथ्य चाश्रमात्तस्माद्धोमधेनोस्ततोबलात् ।
जहार वत्सं क्रोशन्त्या बभञ्ज च महाद्रुमान् ॥ ३.११७.२२ ॥
ఆ ఆశ్రమం నుండి యజ్ఞధేనువును బలవంతంగా లాక్కెళ్ళి, అరుస్తున్న దాని దూడను తీసుకుపోయాడు; పెద్ద వృక్షాలనూ విరిచాడు.
3.117.23
आगताय च रामाय तदाचष्ट पिता स्वयम् ।
गां च रोरुदतीं दृष्ट्वा कोपो रामं समाविशत्।
स मन्युवशमापन्नः कार्तवीर्यमुपाद्रवत् ॥ ३.११७.२३ ॥
తిరిగి వచ్చిన రాముడికి తండ్రి స్వయంగా జరిగినదంతా చెప్పాడు; ఏడుస్తున్న గోవును చూసి రాముడిలో కోపం ప్రవేశించింది. అతడు కోపవశుడై కార్తవీర్యుడి మీదికి దూకాడు.
3.117.24
तस्याथ युधि विक्रम्य भार्गवः परवीरहा ।
चिच्छेद निशितैर्भल्लैर्बाहून्परिघसंनिभान् ॥ ३.११७.२४ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో పరాక్రమంతో దాడి చేసిన భార్గవుడు, శత్రువీరులను సంహరించువాడు, వాడి భల్లాలతో అతడి పరిఘలవంటి బాహువులను ఛేదించాడు.
3.117.25
सहस्रसंमितान्राजन्प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
अभिभूतः स रामेण संयुक्तः कालधर्मणा ॥ ३.११७.२५ ॥
రాజా, వేలాది బాణాలతో అందమైన ధనుస్సును ఎత్తిన అతడు రాముని చేత ఓడింపబడి కాలధర్మంతో కూడినవాడయ్యాడు.
3.117.26
अर्जुनस्याथ दायादा रामेण कृतमन्यवः ।
आश्रमस्थं विना रामं जमदग्निमुपाद्रवन् ॥ ३.११७.२६ ॥
అప్పుడు అర్జునుని వారసులు, రాముని పట్ల కోపంతో, రాముడు తప్ప ఆశ్రమంలో ఉన్న జమదగ్నిపై దాడి చేశారు.
3.117.27
ते तं जघ्नुर्महावीर्यमयुध्यन्तं तपस्विनम् ।
असकृद्रामरामेति विक्रोशन्तमनाथवत् ॥ ३.११७.२७ ॥
వారు మహాబలుడైన, యుద్ధం చేయని ఆ తపస్విని చంపారు; అతడు అనాథలా 'రామా, రామా' అని పదేపదే అరుస్తూ ఉన్నాడు.
3.117.28
कार्तवीर्यस्य पुत्रास्तु जमदग्निं युधिष्ठिर ।
घातयित्वा शरैर्जग्मुर्यथागतमरिंदमाः ॥ ३.११७.२८ ॥
యుధిష్ఠిరా, కార్తవీర్యుని కుమారులు జమదగ్నిని బాణాలతో చంపి, వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్ళారు; వారు శత్రువులను అణచువారు.
3.117.29
अपक्रान्तेषु वै तेषु जमदग्नौ तथा गते ।
समित्पाणिरुपागच्छदाश्रमं भृगुनन्दनः ॥ ३.११७.२९ ॥
వారు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, జమదగ్ని ఆ విధంగా మరణించగా, భృగు నందనుడు చేతిలో సమిధలతో ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
3.117.30
स दृष्ट्वा पितरं वीरस्तदा मृत्युवशं गतम् ।
अनर्हं तं तथाभूतं विललाप सुदुःखितः ॥ ३.११७.३० ॥
ఆ వీరుడు అప్పుడు తన తండ్రి మృత్యువు వశమై పడి ఉండటం చూసి, ఆ స్థితికి అర్హుడు కాని ఆయనను చూచి, అత్యంత దుఃఖంతో విలపించాడు.