ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.119.1
गच्छन्स तीर्थानि महानुभावः ।
पुण्यानि रम्याणि ददर्श राजा।
सर्वाणि वैप्रैरुपशोभितानि ।
क्वचित्क्वचिद्भारत सागरम्य ॥ ३.११९.१ ॥
ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਰਾਜਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਤੀਰਥ ਵੇਖਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਸਨ।
3.119.2
स वृत्तवांस्तेषु कृताभिषेकः ।
सहानुजः पार्थिवपुत्रपौत्रः।
समुद्रगां पुण्यतमां प्रशस्तां ।
जगाम पारिक्षित पाण्डुपुत्रः ॥ ३.११९.२ ॥
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਰਾਜਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਾਂਡੁਪੁੱਤਰ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਸਾਗਰਗਾਮੀ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ।
3.119.3
तत्रापि चाप्लुत्य महानुभाव ।
संतर्पयामास पितृडन्सुरांश्च।
द्विजातिमुख्येषु धनं विसृज्य ।
गोदावरीं सागरगामगच्छत् ॥ ३.११९.३ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੱਲ ਗਿਆ।
3.119.4
ततो विपाप्मा द्रविडेषु राज-
न्समुद्रमासाद्य च लोकपुण्यम्।
अगस्त्यतीर्थं च महापवित्रं-
नारीतीर्थान्यथा वीरो ददर्श ॥ ३.११९.४ ॥
ਫਿਰ ਪਾਪਰਹਿਤ ਉਹ ਵੀਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰਵਿੜ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਲੋਕ-ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਸਤਯ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਤੀਰਥ ਵੇਖੇ।
3.119.5
तत्रार्जुनस्याग्र्यधनुर्धरस्य ।
निशम्य तत्कर्म परैरशक्यम्।
संपूज्यमानः परमर्षिसङ्घैः ।
परां मुदं पाणअडुसुतः स लेभे ॥ ३.११९.५ ॥
ਉੱਥੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸੀ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਪਾਂਡੁਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਰਮ ਅਨੰਦ ਪਾਇਆ।
3.119.6
स तेषु तीर्थेष्वभिषिक्तगात्रः ।
कृष्णासहायः सहितोऽनुजैश्च।
संपूजयन्विक्रममर्जुनस्य ।
रमे महीपालपतिः पृथिव्याम् ॥ ३.११९.६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਉਹ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
3.119.7
ततः सहस्राणि गवां प्रदाय ।
तीर्थेषु तेष्वम्बुधरोत्तमस्य।
हृष्टः सह भ्रातृभिरर्जुनस्य ।
संकीर्तयामास गवां प्रदानम् ॥ ३.११९.७ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਗੋਦਾਨ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ।
3.119.8
स तानि तीर्थानि च सागरस्य ।
पुण्यानि चान्यानि बहूनि राजन्।
क्रमेण गच्छन्परिपूर्णकामः ।
शूर्पारकं पुण्यतमं ददर्श ॥ ३.११९.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੂਰਪਾਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.119.9
तत्रोदधेः कंचिदतीत्य देशं ।
ख्यातं पृथिव्यां वनमाससाद।
तप्तं सुरैरत्र तपः पुरस्ता-
दिष्टुं कतथा पुण्यपरैर्नरेन्द्रैः ॥ ३.११९.९ ॥
ਉੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਬਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪੁੰਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.119.10
स तत्र तामग्र्यधनुर्धरस्य ।
वेदीं ददर्शायतपीनबाहुः।
ऋचीकपुत्रस्य तपस्विसङ्घैः ।
समावृतां पुण्यकृदर्चनीयाम् ॥ ३.११९.१० ॥
ਉੱਥੇ ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨੇ ਰਿਚੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਹ ਵੇਦੀ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੀ।
3.119.11
ततो वसूनां वसुधाधिपः स ।
मरुद्गणानां च तथाश्विनोश्च।
वैवस्वतादित्यधनेश्वराणा-
मिन्द्रस्य विष्णोः सवितुर्विभोश्च ॥ ३.११९.११ ॥
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਸੂਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ, ਵੈਵਸਵਤ, ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸਵਿਤਾ ਤੇ ਵਿਭੂ ਦੇ (ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ).
3.119.12
भगस्य चन्द्रस्य दिवाकरस्य ।
पतेरपां साध्यगणस्य चैव।
धातुः पितॄणां च तथा महात्मा ।
रुद्रस्य राजन्सगणस्य चैव ॥ ३.११९.१२ ॥
ਭਗ, ਚੰਦਰਮਾ, ਦਿਵਾਕਰ (ਸੂਰਜ), ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਧਯ ਗਣ, ਧਾਤਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ (ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ), ਹੇ ਰਾਜਨ।
3.119.13
सरस्वत्याः सिद्धगणस्य चैव ।
पूष्णश्च ये चाप्यमरास्तथाऽन्ये।
पुण्यानि चाप्यायतनानि तेषां ।
ददर्श राजा सुमनोहराणि ॥ ३.११९.१३ ॥
ਸਰਸਵਤੀ, ਸਿੱਧ ਗਣ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਮੰਦਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖੇ।
3.119.14
तेषूपवासान्विबुधानुपोष्य ।
दुत्त्वा च रत्नानि महान्ति राजा।
तीर्थेषु सर्वेषु परिप्लुताङ्गः ।
पुनः स शूर्पारकमाजगाम ॥ ३.११९.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਸ਼ੂਰਪਾਰਕ ਨੂੰ ਆਇਆ।
3.119.15
स तेन तीरेण तु सागरस्य ।
पुनः प्रयातः सह सोदरीयैः।
द्विजैः पृथिव्यां प्रथितं महद्भि-
स्तीर्थं प्रभासं समुपाजगाम ॥ ३.११९.१५ ॥
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਸੇ ਕੰਢੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਭਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.119.16
तत्राभिषिक्तः पृथुलोहिताक्षः ।
सहानुजैर्देवगणान्पितॄंश्च।
संतर्पयामास तथैव कृष्णा ।
ते चापि विप्राः सह लोमशेन ॥ ३.११९.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਲੋਮਸ਼ ਨਾਲ ਸਨ।
3.119.17
कस द्वादशाहं जलवायुभक्षः ।
कुर्वन्क्षपाहःसु तदाऽभिषेकम्।
समन्ततोऽग्नीनुपदीपयित्वा ।
तेपे तपो धर्मभृतांवरिष्ठः ॥ ३.११९.१७ ॥
ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਰਾਤ-ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਗਨੀਆਂ ਬਾਲ ਕੇ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
3.119.18
तमुग्रमास्थाय तपश्चरन्तं ।
शुश्राव रामश्च जनार्दनश्च।
तौ सर्ववृष्णिप्रवरौ ससैन्यौ ।
युधिष्ठिरं जग्मतुराजमीढम् ॥ ३.११९.१८ ॥
ਉਸ ਘੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਸੁਣਿਆ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਅਜਮੀਢ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਗਏ।
3.119.19
ते वृष्णयः पाण्डुसुतान्समीक्ष्य ।
भूमौ शयानान्मलदिग्धगात्रान्।
अनर्हतीं द्रौपदीं चापि दृष्ट्वा ।
सुदुःखिताश्चुक्रुशुरार्तनादान् ॥ ३.११९.१९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਅਯੋਗ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ; ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
3.119.20
ततः स रामं च जनार्दनं च ।
कार्ष्णि च साम्बं च शिनेश्च पौत्रम्।
अन्यांश्च वृष्णीनुपगम्य पूजां ।
चक्रे यथाधर्ममहीनसत्वः ॥ ३.११९.२० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ, ਜਨਾਰਦਨ, ਕਾਰਸ਼ਣੀ (ਪ੍ਰਦਿਉਮਨ), ਸਾਂਬ, ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੋਤੇ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦਾ ਆਤਮਬਲ ਘਟਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
3.119.21
ते चापि सर्वान्प्रतिपूज्य पार्थां-
स्तैः सत्कृताः पाण्डुसुतैस्तथैव।
युधिष्ठिरं संपरिवार्य राज-
न्नुपाविशन्देवगणा यथेन्द्रम् ॥ ३.११९.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਭ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
3.119.22
तेषां स सर्वं चरितं परेषां ।
वने च वासं परमप्रतीतः।
अस्त्रार्थमिन्द्रस्य गतं च पार्थं ।
कृष्णे शशंसामरराजसूनुम् ॥ ३.११९.२२ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਆਚਰਣ, ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਸ, ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਏ ਪਾਰਥ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
3.119.23
श्रुत्वा तु ते तस्य वचः प्रतीता-
स्तांश्चापि दृष्ट्वा सुकृशनतीव।
नेत्रोद्भवं संमुमुचुर्महार्हा ।
दुःखार्तिजं वारि महानुभावाः ॥ ३.११९.२३ ॥
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪੂਜਯੋਗ, ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ।