മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.119.1
गच्छन्स तीर्थानि महानुभावः ।
पुण्यानि रम्याणि ददर्श राजा।
सर्वाणि वैप्रैरुपशोभितानि ।
क्वचित्क्वचिद्भारत सागरम्य ॥ ३.११९.१ ॥
മഹാനുഭാവനായ രാജാവ് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് പുണ്യവും രമ്യവുമായ തീർത്ഥങ്ങൾ കണ്ടു. അവയെല്ലാം ബ്രാഹ്മണരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഭാരതാ, ചിലയിടങ്ങളിൽ അവ കടൽത്തീരത്തായിരുന്നു.
3.119.2
स वृत्तवांस्तेषु कृताभिषेकः ।
सहानुजः पार्थिवपुत्रपौत्रः।
समुद्रगां पुण्यतमां प्रशस्तां ।
जगाम पारिक्षित पाण्डुपुत्रः ॥ ३.११९.२ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത അദ്ദേഹം അനുജന്മാരോടും രാജപുത്രന്മാരോടും പൗത്രന്മാരോടുമൊപ്പം, പരീക്ഷിത്തിന്റെ വംശജനായ പാണ്ഡുപുത്രൻ, അതിപുണ്യവും പ്രശംസനീയവുമായ കടൽക്കരയിലെ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി.
3.119.3
तत्रापि चाप्लुत्य महानुभाव ।
संतर्पयामास पितृडन्सुरांश्च।
द्विजातिमुख्येषु धनं विसृज्य ।
गोदावरीं सागरगामगच्छत् ॥ ३.११९.३ ॥
അവിടെയും സ്നാനം ചെയ്ത് ആ മഹാനുഭാവൻ പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. ശ്രേഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാർക്ക് ധനം നൽകി, കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഗോദാവരിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം പോയി.
3.119.4
ततो विपाप्मा द्रविडेषु राज-
न्समुद्रमासाद्य च लोकपुण्यम्।
अगस्त्यतीर्थं च महापवित्रं-
नारीतीर्थान्यथा वीरो ददर्श ॥ ३.११९.४ ॥
പിന്നീട് പാപരഹിതനായ ആ വീരൻ, രാജാവേ, ദ്രാവിഡദേശങ്ങളിൽ കടലിലെത്തി, ലോകത്തെ പവിത്രമാക്കുന്ന അഗസ്ത്യതീർത്ഥവും അതിപവിത്രമായ നാരീതീർത്ഥങ്ങളും കണ്ടു.
3.119.5
तत्रार्जुनस्याग्र्यधनुर्धरस्य ।
निशम्य तत्कर्म परैरशक्यम्।
संपूज्यमानः परमर्षिसङ्घैः ।
परां मुदं पाणअडुसुतः स लेभे ॥ ३.११९.५ ॥
അവിടെ, വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനന്റെ, മറ്റുള്ളവർക്ക് അസാധ്യമായ ആ കർമ്മം കേട്ട്, മഹർഷിസംഘങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് പാണ്ഡുപുത്രൻ പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു.
3.119.6
स तेषु तीर्थेष्वभिषिक्तगात्रः ।
कृष्णासहायः सहितोऽनुजैश्च।
संपूजयन्विक्रममर्जुनस्य ।
रमे महीपालपतिः पृथिव्याम् ॥ ३.११९.६ ॥
ആ തീർഥങ്ങളിൽ അഭിഷേകത്താൽ ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടെ, കൃഷ്ണയോടും അനുജന്മാരോടും ചേർന്ന്, അർജുനന്റെ വിക്രമത്തെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട്, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ നാഥൻ സന്തോഷിച്ചു.
3.119.7
ततः सहस्राणि गवां प्रदाय ।
तीर्थेषु तेष्वम्बुधरोत्तमस्य।
हृष्टः सह भ्रातृभिरर्जुनस्य ।
संकीर्तयामास गवां प्रदानम् ॥ ३.११९.७ ॥
പിന്നീട് ആ തീർഥങ്ങളിൽ, സമുദ്രത്തിലെ ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ഥാനത്ത്, ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്ത്, സന്തോഷത്തോടെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അർജുനന്റെ ഗോദാനത്തെ കീർത്തിച്ചു.
3.119.8
स तानि तीर्थानि च सागरस्य ।
पुण्यानि चान्यानि बहूनि राजन्।
क्रमेण गच्छन्परिपूर्णकामः ।
शूर्पारकं पुण्यतमं ददर्श ॥ ३.११९.८ ॥
രാജാവേ, ആ തീർഥങ്ങളും സമുദ്രത്തിലെ മറ്റനേകം പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും ക്രമമായി സന്ദർശിച്ച്, പൂർണകാമനായി അദ്ദേഹം അതിപുണ്യമായ ശൂർപാരകത്തെ കണ്ടു.
3.119.9
तत्रोदधेः कंचिदतीत्य देशं ।
ख्यातं पृथिव्यां वनमाससाद।
तप्तं सुरैरत्र तपः पुरस्ता-
दिष्टुं कतथा पुण्यपरैर्नरेन्द्रैः ॥ ३.११९.९ ॥
അവിടെ സമുദ്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രദേശം കടന്ന്, ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു വനത്തിലെത്തി; പണ്ട് ദേവന്മാർ അവിടെ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു, പുണ്യതത്പരരായ രാജാക്കന്മാർ യജ്ഞം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു.
3.119.10
स तत्र तामग्र्यधनुर्धरस्य ।
वेदीं ददर्शायतपीनबाहुः।
ऋचीकपुत्रस्य तपस्विसङ्घैः ।
समावृतां पुण्यकृदर्चनीयाम् ॥ ३.११९.१० ॥
അവിടെ നീണ്ടു പുഷ്ടമായ ബാഹുക്കളുള്ള ആ ശ്രേഷ്ഠ വില്ലാളി ഋചീകപുത്രന്റെ ആ വേദി കണ്ടു; അത് തപസ്വിസംഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും പുണ്യകർമികൾ ആരാധിക്കത്തക്കതുമായിരുന്നു.
3.119.11
ततो वसूनां वसुधाधिपः स ।
मरुद्गणानां च तथाश्विनोश्च।
वैवस्वतादित्यधनेश्वराणा-
मिन्द्रस्य विष्णोः सवितुर्विभोश्च ॥ ३.११९.११ ॥
അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ അധിപനായ ആ രാജാവ് വസുക്കളുടെയും മരുദ്ഗണങ്ങളുടെയും ഇരട്ട അശ്വിനിമാരുടെയും വൈവസ്വതൻ, ആദിത്യന്മാർ, ധനേശ്വരൻ, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, സവിതാവ്, വിഭു എന്നിവരുടെയും (തീർഥങ്ങളിൽ).
3.119.12
भगस्य चन्द्रस्य दिवाकरस्य ।
पतेरपां साध्यगणस्य चैव।
धातुः पितॄणां च तथा महात्मा ।
रुद्रस्य राजन्सगणस्य चैव ॥ ३.११९.१२ ॥
ഭഗന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും ദിവാകരന്റെയും ജലാധിപന്റെയും സാധ്യഗണത്തിന്റെയും ധാതാവിന്റെയും പിതൃക്കളുടെയും മഹാത്മാവായ രുദ്രന്റെയും ഗണങ്ങളുടെയും (തീർഥങ്ങളിൽ), രാജാവേ.
3.119.13
सरस्वत्याः सिद्धगणस्य चैव ।
पूष्णश्च ये चाप्यमरास्तथाऽन्ये।
पुण्यानि चाप्यायतनानि तेषां ।
ददर्श राजा सुमनोहराणि ॥ ३.११९.१३ ॥
സരസ്വതിയുടെയും സിദ്ധഗണത്തിന്റെയും പൂഷാവിന്റെയും മറ്റ് അമരന്മാരുടെയും പുണ്യവും അതിമനോഹരവുമായ ആലയങ്ങൾ രാജാവ് കണ്ടു.
3.119.14
तेषूपवासान्विबुधानुपोष्य ।
दुत्त्वा च रत्नानि महान्ति राजा।
तीर्थेषु सर्वेषु परिप्लुताङ्गः ।
पुनः स शूर्पारकमाजगाम ॥ ३.११९.१४ ॥
അവിടെ ദേവന്മാർക്കായി ഉപവസിച്ചും മഹത്തായ രത്നങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തും സകല തീർഥങ്ങളിലും പൂർണമായി മുങ്ങിക്കുളിച്ചും രാജാവ് വീണ്ടും ശൂർപാരകത്തിലെത്തി.
3.119.15
स तेन तीरेण तु सागरस्य ।
पुनः प्रयातः सह सोदरीयैः।
द्विजैः पृथिव्यां प्रथितं महद्भि-
स्तीर्थं प्रभासं समुपाजगाम ॥ ३.११९.१५ ॥
അവൻ സമുദ്രതീരത്തിലൂടെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വീണ്ടും പുറപ്പെട്ട്, ഭൂമിയിൽ ദ്വിജന്മാരാൽ പ്രസിദ്ധമായ മഹാതീർഥം പ്രഭാസത്തിലെത്തി.
3.119.16
तत्राभिषिक्तः पृथुलोहिताक्षः ।
सहानुजैर्देवगणान्पितॄंश्च।
संतर्पयामास तथैव कृष्णा ।
ते चापि विप्राः सह लोमशेन ॥ ३.११९.१६ ॥
അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട, വിശാലമായ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള അവൻ അനുജന്മാരോടൊപ്പം ദേവഗണങ്ങൾക്കും പിതൃക്കൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്തു; അതുപോലെ കൃഷ്ണയും ചെയ്തു. ആ ബ്രാഹ്മണരും ലോമശനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
3.119.17
कस द्वादशाहं जलवायुभक्षः ।
कुर्वन्क्षपाहःसु तदाऽभिषेकम्।
समन्ततोऽग्नीनुपदीपयित्वा ।
तेपे तपो धर्मभृतांवरिष्ठः ॥ ३.११९.१७ ॥
പന്ത്രണ്ടു ദിവസം വെള്ളവും വായുവും മാത്രം ആഹാരമാക്കി, രാവും പകലും സ്നാനം ചെയ്തും ചുറ്റും അഗ്നികളെ ജ്വലിപ്പിച്ചും ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ തപസ്സു ചെയ്തു.
3.119.18
तमुग्रमास्थाय तपश्चरन्तं ।
शुश्राव रामश्च जनार्दनश्च।
तौ सर्ववृष्णिप्रवरौ ससैन्यौ ।
युधिष्ठिरं जग्मतुराजमीढम् ॥ ३.११९.१८ ॥
ആ കഠിനതപസ്സിലേർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവനെക്കുറിച്ച് രാമനും ജനാർദ്ദനനും കേട്ടു; വൃഷ്ണികുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരും സൈന്യസമേതം അജമീഢവംശജനായ യുധിഷ്ഠിരരാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
3.119.19
ते वृष्णयः पाण्डुसुतान्समीक्ष्य ।
भूमौ शयानान्मलदिग्धगात्रान्।
अनर्हतीं द्रौपदीं चापि दृष्ट्वा ।
सुदुःखिताश्चुक्रुशुरार्तनादान् ॥ ३.११९.१९ ॥
ആ വൃഷ്ണികൾ പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ നിലത്ത് കിടക്കുന്നതും ശരീരങ്ങൾ അഴുക്കു പുരണ്ടതും കണ്ടു; അത്തരമൊരവസ്ഥയ്ക്ക് അർഹയല്ലാത്ത ദ്രൗപദിയെയും കണ്ടു; അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി അവർ ആർത്തനാദം ചെയ്തു.
3.119.20
ततः स रामं च जनार्दनं च ।
कार्ष्णि च साम्बं च शिनेश्च पौत्रम्।
अन्यांश्च वृष्णीनुपगम्य पूजां ।
चक्रे यथाधर्ममहीनसत्वः ॥ ३.११९.२० ॥
അപ്പോൾ അവൻ രാമനെയും ജനാർദ്ദനനെയും, കാർഷ്ണി (പ്രദ്യുമ്നൻ), സാംബൻ, ശിനിയുടെ പൗത്രൻ (സാത്യകി), മറ്റു വൃഷ്ണികളെയും അടുത്തുചെന്ന് ധർമ്മാനുസരണം പൂജിച്ചു; അവന്റെ സത്ത്വം ക്ഷയിച്ചിരുന്നില്ല.
3.119.21
ते चापि सर्वान्प्रतिपूज्य पार्थां-
स्तैः सत्कृताः पाण्डुसुतैस्तथैव।
युधिष्ठिरं संपरिवार्य राज-
न्नुपाविशन्देवगणा यथेन्द्रम् ॥ ३.११९.२१ ॥
അവരും എല്ലാവരെയും ആദരിച്ച്, പാണ്ഡുപുത്രന്മാരാൽ അതുപോലെ സത്കരിക്കപ്പെട്ട്, ഹേ രാജാവേ, ഇന്ദ്രനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ദേവഗണങ്ങളെപ്പോലെ യുധിഷ്ഠിരനെ വളഞ്ഞിരുന്നു.
3.119.22
तेषां स सर्वं चरितं परेषां ।
वने च वासं परमप्रतीतः।
अस्त्रार्थमिन्द्रस्य गतं च पार्थं ।
कृष्णे शशंसामरराजसूनुम् ॥ ३.११९.२२ ॥
അദ്ദേഹം അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി, അവരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും സമസ്ത ആചാരങ്ങളും, കാട്ടിലെ വാസവും, അസ്ത്രങ്ങൾക്കായി ഇന്ദ്രന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയ പാർത്ഥനെയും കുറിച്ച് കൃഷ്ണനോട് ദേവരാജപുത്രനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
3.119.23
श्रुत्वा तु ते तस्य वचः प्रतीता-
स्तांश्चापि दृष्ट्वा सुकृशनतीव।
नेत्रोद्भवं संमुमुचुर्महार्हा ।
दुःखार्तिजं वारि महानुभावाः ॥ ३.११९.२३ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ സന്തോഷിച്ചു; അത്യന്തം ക്ഷീണിതരായ അവരെ കണ്ട് ആദരണീയരായ ആ മഹാനുഭാവർ ദുഃഖവും വേദനയും മൂലമുണ്ടായ കണ്ണുനീർ വാർത്തു.