Mahābhārata · Adhyāya 3.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.121.1
न राम कालः परिदेवनाय ।
यदुत्तरं त्वत्र तदेव सर्वे।
समाचरामो ह्यनतीतकालं ।
युधिष्ठिरो यद्यपि नाह किंचित् ॥ ३.१२१.१ ॥
Oh Rāma, no es tiempo de lamentarse. Hagamos todos lo que exige la respuesta, sin dejar pasar el tiempo, aunque Yudhiṣṭhira no diga nada.
3.121.2
ये नाथवन्तोऽद्य भवन्ति लोके ।
ते नात्मना कर्म समारन्ते।
तेषां तु कार्येषु भवन्ति नाथाः ।
शैब्यादयो राम यथा ययातेः ॥ ३.१२१.२ ॥
Quienes hoy en el mundo tienen protectores no emprenden acciones por sí mismos; en sus asuntos son los protectores quienes actúan, oh Rāma, como Śaibya y otros hicieron por Yayāti.
3.121.3
येषां तथा राम समारभन्ते ।
कार्याणि नाथाः स्वमतेन लोके।
रते नाथवन्तः पुरुषप्रवीरा ।
नानाथवत्कृच्छ्रमवाप्नुवन्ति ॥ ३.१२१.३ ॥
Oh Rāma, para aquellos cuyos asuntos sus protectores emprenden así por propia voluntad en el mundo, los héroes que tienen protectores no sufren penurias como quienes no los tienen.
3.121.4
कस्मादिमौ रामजनार्दनौ च ।
प्रद्युम्नसाम्बौ च मया समेतौ।
वसन्त्यरण्ये सह सोदरीयै-
स्त्रैलोक्यनाथानभिगम्य पार्थाः ॥ ३.१२१.४ ॥
¿Por qué estos dos, Rāma y Janārdana, junto con Pradyumna y Sāmba, que se han unido a mí, viven en el bosque con sus hermanos, los hijos de Pṛthā, pudiendo acudir a los señores de los tres mundos?
3.121.5
निर्यातु साध्यद्य दशार्हसेना ।
प्रभूतनानायुधचित्रवर्मा।
यमक्षयं गच्छतु धार्तराष्ट्रः ।
सबान्धवो वृष्णिबलाभिभूतः ॥ ३.१२१.५ ॥
Que hoy salga el ejército de los Daśārhas, con muchas armas variadas y armaduras brillantes, y que el hijo de Dhṛtarāṣṭra, con sus parientes, vencido por el ejército de los Vṛṣṇi, vaya a la morada de Yama.
3.121.6
त्वं ह्येव कोपात्पृथिवीमपीमां ।
संवेष्टयेस्तिष्ठतु शार्ह्गधन्वा।
स धार्तराष्ट्रं जहि सानुबन्धं ।
वृत्रं यथा देवपतिर्महेन्द्रः ॥ ३.१२१.६ ॥
Tú solo, con ira, podrías envolver incluso esta tierra; que Śārṅgadhanvā se mantenga aparte. Que él abata al hijo de Dhṛtarāṣṭra junto con sus seguidores, como Mahendra, señor de los dioses, abatió a Vṛtra.
3.121.7
भ्राता च मे यः स सखा गुरुश्च ।
जनार्दनस्यात्मसमश्च पार्थः।
तदर्थमेको हि य उद्यमन्वै ।
करोति कर्णोऽस्त्रमवारणीयम् ॥ ३.१२१.७ ॥
Aquel que es mi hermano, amigo y maestro, y Pārtha (Arjuna), igual al propio ser de Janārdana — por su causa, solo Karṇa se esfuerza por lanzar aquella arma irresistible.
3.121.8
यदर्थमैच्छन्मनुजाः सुपुत्रं ।
शिष्यं गुरुं चाप्रतिकूलवादम्।
यदर्थमभ्युद्यतमुत्तमं त-
त्करोति कर्माग्र्यमपारणीयम् ॥ ३.१२१.८ ॥
Por cuyo bien los hombres desean un buen hijo, un discípulo y un maestro que no se oponga; por cuyo bien se ha emprendido esta suprema empresa — por ese bien él realiza la hazaña primera e insoportable.
3.121.9
तस्यास्त्रवर्षाण्यहमुत्तमास्त्रै-
र्विहत्य सर्वाणइ रणेऽभिभूय।
कायाच्छिरः सर्पविषाग्निकल्पैः ।
शरोत्तमैरुन्मथिताऽस्मि राम ॥ ३.१२१.९ ॥
Habiendo rechazado todas sus lluvias de armas con las mejores armas y vencido a todos en la batalla, con flechas excelentes semejantes al veneno de serpiente y al fuego, le corté la cabeza del cuerpo — yo, oh Rāma, soy quien lo aplastó.
3.121.10
खङ्गेन चाहं निशितेन सङ्ख्ये ।
कायाच्छिरस्तस्य बलात्प्रमत्य।
ततोऽस् सर्वाननुगान्हनिष्ये ।
दुर्योधनं चापि कुरूश्च सर्वान् ॥ ३.१२१.१० ॥
Con una espada afilada, en la batalla, yo mismo le golpearé la cabeza del cuerpo por la fuerza; luego mataré a todos sus seguidores, y también a Duryodhana y a todos los Kurus.
3.121.11
आत्तायुधं मामिह रौहिणएय ।
पश्यन्तु भैमा युधि जातहर्षाः।
निघ्नन्तमेकं कुरुयोधमुख्या-
नग्निं महाकक्षमिवान्तकाले ॥ ३.१२१.११ ॥
Que los hijos de Bhīma me vean aquí, al hijo de Rohiṇī, con el arma en la mano, gozosos en la batalla, abatiendo yo solo a los principales guerreros de los Kurus, como un fuego que arde en el gran bosque en la hora de la muerte.
3.121.12
प्रद्युम्नमुक्तान्निशितान्न शक्ताः ।
सोढुं कृपद्रोणविकर्णकर्णाः।
जानासि पीर्यं च तवात्मजस्य ।
कार्ष्णिर्भवत्येव यथा रणस्थः ॥ ३.१२१.१२ ॥
Kṛpa, Droṇa, Vikarṇa y Karṇa no pudieron soportar las afiladas flechas lanzadas por Pradyumna. Usted conoce el valor de su hijo y cómo es Pradyumna, el hijo de Kṛṣṇa, cuando se mantiene en la batalla.
3.121.13
साम्बः ससूतं सरथं भुजाभ्यां ।
दुःशासनं शास्तु बलात्प्रमथ्य।
न विद्यतेजाम्बवतीसुतस्य ।
रणेऽविषह्यं हि रणोत्कटस्य ॥ ३.१२१.१३ ॥
Que Sāmba, con su auriga y su carro, aplaste a Duḥśāsana por la fuerza con sus brazos y lo castigue. Para el hijo de Jāmbavatī nada en la batalla es insoportable, pues es el guerrero feroz de la contienda.
3.121.14
एतेन बालेन हि शम्बरस्य ।
दैत्यस्य सैन्यं सहसा प्रणुन्नम्।
हतः स पापो युधि केवलेन ।
युद्धेऽद्वितीयो हरितुल्यवीर्यः ॥ ३.१२१.१४ ॥
Por este mismo joven el ejército del daitya Śambara fue repentinamente rechazado. Aquel malvado fue muerto en batalla por él solo. Sin rival en la batalla, su valor igual al de Hari.
3.121.15
वृत्तोरुरत्यायतपीनबाहु-
रेतेन सङ्ख्ये निहतोऽश्वचक्रः।
को नाम साम्बस्य महारथस्य ।
रणे समक्षं रथमभ्युदीयात् ॥ ३.१२१.१५ ॥
De muslos redondeados y brazos largos y gruesos, aquel Aśvacakra fue muerto en la batalla por este. ¿Quién, ante los ojos del gran guerrero de carro Sāmba, osaría avanzar contra su carro en la batalla?
3.121.16
यथा प्रविश्यान्तरमन्तकस्य ।
काले मनुष्यो न विनिष्क्रमेत।
तथा प्रविश्यान्तरमस्य सङ्ख्ये ।
को नाम जीवन्पुनराव्रजेच्च ॥ ३.१२१.१६ ॥
Como el hombre que ha entrado en el intervalo de la Muerte no sale de nuevo cuando llega su hora, así, quien entre en el intervalo de este en la batalla, ¿quién podría vivir y regresar?
3.121.17
द्रोणं कच भीष्मं च महारथौ तौ ।
सुतैर्वृतं चाप्यथ सोमदत्तम्।
सर्वाणइ सैन्यानि च वासुदेवः ।
प्रधक्ष्यते सायकवह्निजालैः ॥ ३.१२१.१७ ॥
Droṇa y Kṛpa, Bhīṣma, esos dos grandes guerreros de carro, Somadatta rodeado de sus hijos, y todos los ejércitos: Vāsudeva los quemará con redes de flechas ardientes.
3.121.18
किंनाम लोकेषु विषह्ममस्ति-
कृष्णस्य सर्वेषु सदेवकेषु।
आत्तायुधस्योत्तमबाणपाणे-
श्चक्रायुधस्याप्रतिमस्य युद्धे ॥ ३.१२१.१८ ॥
¿Quién en todos los mundos, junto con los dioses, puede soportar a Kṛṣṇa, el que ha tomado sus armas, cuya mano sostiene las mejores flechas, el portador del disco, sin par en la batalla?
3.121.19
ततो निरुद्धोऽप्यसिचर्मपाणि-
र्महीमिमां धार्तराष्ट्रैर्विसंज्ञैः।
हृतोत्तमाङ्गैर्निहतैः करोतु ।
कीर्णाङ्कुशैर्वेदिमिवाध्वरेषु ॥ ३.१२१.१९ ॥
Entonces, aunque detenido, con espada y escudo en mano, que llene esta tierra con los hijos de Dhṛtarāṣṭra — sin sentido, con las cabezas cortadas, muertos — como un altar sembrado de aguijones en los sacrificios.
3.121.20
गदोल्मुकौ बाहुकभानुनीथाः ।
शूरश्र सङ्ख्ये निशठः कुमारः।
रणोत्कटौ सारणचारुदेष्णौ ।
कुलोचितं विप्रथयन्तु कर्म ॥ ३.१२१.२० ॥
Que los dos portadores de mazas-antorcha, Bāhuka, Bhānu, Nītha, el héroe Niśaṭha, el príncipe en la batalla, los feroces Sāraṇa y Cārudeṣṇa, muestren hazañas dignas de su linaje.
3.121.21
सवृष्णिभोजान्धकयोधमुख्या ।
समागता सात्वतशूरसेना।
हत्वा रणे तान्धृतराष्ट्रपुत्रा-
न्लोके यशः स्फीतमुपाकरोतु ॥ ३.१२१.२१ ॥
Que el valiente ejército de los Sātvatas, reunido con los principales guerreros de los vṛṣṇis, bhojas y andhakas, mate en batalla a los hijos de Dhṛtarāṣṭra y gane gran fama en el mundo.
3.121.22
ततोऽभिमन्युः पृथिवीं प्रशास्तु ।
यावद्व्रतं धर्मभृतांवरिष्ठः।
युधिष्ठिरः पारयते महात्मा ।
द्यूते यथोक्तं कुरुसत्तमेन ॥ ३.१२१.२२ ॥
Entonces que Abhimanyu gobierne la tierra hasta que el magnánimo Yudhiṣṭhira, el mejor de los que sostienen el dharma, cumpla su voto tal como lo dictó en el juego de dados el mejor de los kurus.
3.121.23
अस्मत्प्रमुक्तैर्विशिखैर्जितारि-
स्ततो महीं भोक्ष्यति धर्मराजः।
निर्धार्तराष्ट्रां हतसूतपुत्रा-
मेतद्धि नः कृत्यतमं यशस्यम् ॥ ३.१२१.२३ ॥
Tras vencer a sus enemigos con flechas disparadas por nosotros, el rey del dharma disfrutará entonces de la tierra, libre de los hijos de Dhṛtarāṣṭra y con el hijo del cochero muerto. Este es para nosotros el deber más necesario y glorioso.
3.121.24
असंशयं माधव सत्यमेत-
द्गृह्णीम ते वाक्यमदीनसत्व।
स्वाभ्यां भुजाभ्यामजितां तु भूमिं ।
नेच्छेत्कुरूणामृषभः कथंचित् ॥ ३.१२१.२४ ॥
Sin duda, Mādhava, esto es verdad; aceptamos tus palabras, oh tú de espíritu indómito. El toro de los kurus no desearía de ninguna manera la tierra que no haya sido conquistada por sus propios dos brazos.
3.121.25
न ह्येष कामान्न भयान्न लोभा-
द्युधिष्ठिरो जातु जह्यात्स्वधर्मम्।
भीमार्जुनौ चातिरथौ यमौ च ।
तथैव कृष्णा द्रुपदात्मजेयम् ॥ ३.१२१.२५ ॥
Yudhiṣṭhira nunca abandonaría su propio dharma por deseo, ni por miedo, ni por codicia. Bhīma y Arjuna, los grandes guerreros de carro, los gemelos igualmente, y esta Kṛṣṇā, hija de Drupada, son iguales.
3.121.26
उभौ हि युद्धेऽप्रतिमौ पृथिव्यां ।
वृकोदरश्चैव धनंजयश्च।
कस्मान्न कृत्स्नां पृथिवीं प्रशासे-
न्माद्रीसुताभ्यां च पुरस्कृतोऽयम् ॥ ३.१२१.२६ ॥
En la batalla, sobre la tierra, estos dos son incomparables: Vṛkodara y Dhanaṃjaya. ¿Por qué, apoyado por los dos hijos de Mādrī, no gobiernas toda la tierra?
3.121.27
यदा तु पाञ्चालपतिर्महात्मा ।
सकेकयश्चेदिपतिर्वयं च।
युध्येम विक्रम्य रणे समेता-
स्तदैव सर्वे रिपवो हि न स्युः ॥ ३.१२१.२७ ॥
Cuando el magnánimo señor de los Pañcālas, junto con los Kekayas y el señor de los Cedis, y nosotros, reunidos, luchemos con valor en la batalla, entonces ciertamente no quedarán enemigos.
3.121.28
नेदं चित्रं माधव यद्ब्रवीषि ।
सत्यं तु मे रक्ष्यतमं न राज्यम्।
कृष्णस्तु मां वेद यथावदेकः ।
कृष्णं च वेदाहमथो यथावत् ॥ ३.१२१.२८ ॥
Mādhava, no es extraño lo que dices. Para mí, lo que más debe protegerse es la verdad, no el reino. Solo Kṛṣṇa me conoce verdaderamente, y yo también conozco verdaderamente a Kṛṣṇa.
3.121.29
यदैव कालं पुरुषप्रवीरो ।
वेत्स्यत्ययं माधव विक्रमस्य।
तदा रणे त्वं च शिनिप्रवीर ।
सुयोधनं जेष्यसि केशवश्च ॥ ३.१२१.२९ ॥
Cuando este mejor de los hombres conozca el momento de su valor, oh Mādhava, entonces en la batalla tú, el mejor de los Śini, y Keśava vencerán a Suyodhana.
3.121.30
प्रतिप्रयान्त्वद्य दशार्हवीरा ।
दृष्टोस्मि नाथैर्नरलोकनाथैः।
धर्मेऽप्रमादं कुरुताप्रमेया ।
द्रष्टाऽस्मि भूयः सुखिनः समेतान् ॥ ३.१२१.३० ॥
Hoy que los héroes de los Daśārha regresen. He sido visto por estos señores del mundo de los hombres. Oh inconmensurables, sed vigilantes en el dharma; volveré a veros a todos felices y reunidos.
3.121.31
तेऽन्योन्यमामन्त्र्य तथाऽभिवाद्य ।
वृद्धान्परिष्वज्य शिशूंश्च सर्वान्।
यदुप्रवीराः स्वगृहाणि जग्मु-
स्ते चापि तीर्थान्यमुसंविचेरुः ॥ ३.१२१.३१ ॥
Tras despedirse unos de otros y saludarse como corresponde, y tras abrazar a los ancianos y a todos los niños, los héroes de los Yadu regresaron a sus hogares; y ellos también recorrieron los tīrthas sagrados.
3.121.32
विसृज्य वृष्णीननु धर्मराजौ ।
विदर्भराजोपचितां सुतीर्थाम्।
जगाम पुण्यां सरितं पयोष्णीं ।
सभ्रातृभृत्यः सह लोमशेन ॥ ३.१२१.३२ ॥
Tras despedir a los Vṛṣṇi, los dos reyes del dharma fueron al sagrado río Payoṣṇī, rico en buenos vados y lleno de gente del rey de Vidarbha, junto a sus hermanos y criados, y con Lomaśa.
3.121.33
सुतेन सोमेन विमिश्रतोयां ।
पयः पयोष्णीं प्रति सोध्युवास।
द्विजातिमुख्यैर्मुदितैर्महात्मा ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिर्वराभिः ॥ ३.१२१.३३ ॥
Aquel de alma grande habitó junto al Payoṣṇī, cuyas aguas se mezclan con las del hijo de Soma, siendo alabado con excelentes himnos por los principales brahmanes, que se regocijaban.