മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.121.1
न राम कालः परिदेवनाय ।
यदुत्तरं त्वत्र तदेव सर्वे।
समाचरामो ह्यनतीतकालं ।
युधिष्ठिरो यद्यपि नाह किंचित् ॥ ३.१२१.१ ॥
രാമാ, വിലപിക്കാനുള്ള സമയമല്ല. ഇതിനുള്ള മറുപടി തന്നെ കാലം കടക്കുംമുമ്പ് നാമെല്ലാവരും ചെയ്യണം. യുധിഷ്ഠിരൻ ഒന്നും പറയുന്നില്ലെങ്കിലും.
3.121.2
ये नाथवन्तोऽद्य भवन्ति लोके ।
ते नात्मना कर्म समारन्ते।
तेषां तु कार्येषु भवन्ति नाथाः ।
शैब्यादयो राम यथा ययातेः ॥ ३.१२१.२ ॥
ഇന്ന് ലോകത്തിൽ രക്ഷകരുള്ളവർ സ്വയം കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നില്ല. അവരുടെ കാര്യങ്ങളിൽ രക്ഷകർ തന്നെയുണ്ടാകുന്നു, രാമാ, യയാതിയുടെ ശൈബ്യൻ മുതലായവരെപ്പോലെ.
3.121.3
येषां तथा राम समारभन्ते ।
कार्याणि नाथाः स्वमतेन लोके।
रते नाथवन्तः पुरुषप्रवीरा ।
नानाथवत्कृच्छ्रमवाप्नुवन्ति ॥ ३.१२१.३ ॥
രാമാ, ആരുടെ കാര്യങ്ങൾ രക്ഷകർ ഇങ്ങനെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ലോകത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നുവോ, രക്ഷകരുള്ള വീരപുരുഷന്മാർ രക്ഷകരില്ലാത്തവരെപ്പോലെ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നില്ല.
3.121.4
कस्मादिमौ रामजनार्दनौ च ।
प्रद्युम्नसाम्बौ च मया समेतौ।
वसन्त्यरण्ये सह सोदरीयै-
स्त्रैलोक्यनाथानभिगम्य पार्थाः ॥ ३.१२१.४ ॥
രാമനും ജനാർദ്ദനനും പ്രദ്യുമ്നനും സാംബനും എന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന്, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ നാഥന്മാരെ സമീപിച്ചിട്ടും, പാർത്ഥന്മാർ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം എന്തിന് കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നു?
3.121.5
निर्यातु साध्यद्य दशार्हसेना ।
प्रभूतनानायुधचित्रवर्मा।
यमक्षयं गच्छतु धार्तराष्ट्रः ।
सबान्धवो वृष्णिबलाभिभूतः ॥ ३.१२१.५ ॥
ഇന്ന് ദശാർഹസേന അനേകം ആയുധങ്ങളും ചിത്രകവചങ്ങളും ധരിച്ച് പുറപ്പെടട്ടെ. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം വൃഷ്ണിസേനയാൽ പരാജിതനായി യമലോകത്തേക്ക് പോകട്ടെ.
3.121.6
त्वं ह्येव कोपात्पृथिवीमपीमां ।
संवेष्टयेस्तिष्ठतु शार्ह्गधन्वा।
स धार्तराष्ट्रं जहि सानुबन्धं ।
वृत्रं यथा देवपतिर्महेन्द्रः ॥ ३.१२१.६ ॥
നീ തന്നെ കോപത്താൽ ഈ ഭൂമിയെയും ചുറ്റിപ്പൊതിയാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; ശാർങ്ഗധന്വാവ് (കൃഷ്ണൻ) നിൽക്കട്ടെ. അവൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം സംഹരിക്കട്ടെ, ദേവേന്ദ്രനായ മഹേന്ദ്രൻ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചതുപോലെ.
3.121.7
भ्राता च मे यः स सखा गुरुश्च ।
जनार्दनस्यात्मसमश्च पार्थः।
तदर्थमेको हि य उद्यमन्वै ।
करोति कर्णोऽस्त्रमवारणीयम् ॥ ३.१२१.७ ॥
എന്റെ സഹോദരനും സുഹൃത്തും ഗുരുവുമായവനും, ജനാർദ്ദനന്റെ ആത്മാവിനു തുല്യനായ പാർത്ഥനും (അർജുനൻ) — അവനുവേണ്ടി മാത്രം കർണൻ ഒറ്റയ്ക്ക് തടുക്കാനാകാത്ത ആ അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു.
3.121.8
यदर्थमैच्छन्मनुजाः सुपुत्रं ।
शिष्यं गुरुं चाप्रतिकूलवादम्।
यदर्थमभ्युद्यतमुत्तमं त-
त्करोति कर्माग्र्यमपारणीयम् ॥ ३.१२१.८ ॥
മനുഷ്യർ ആരുടെ ഹേതുവായി നല്ലൊരു പുത്രനെയും ശിഷ്യനെയും എതിർവാദം പറയാത്ത ഗുരുവിനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ; ആരുടെ ഹേതുവായി ഈ ഉത്തമ യത്നം ആരംഭിച്ചുവോ, അതിനായി അവൻ തടുക്കാനാകാത്ത ശ്രേഷ്ഠകർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
3.121.9
तस्यास्त्रवर्षाण्यहमुत्तमास्त्रै-
र्विहत्य सर्वाणइ रणेऽभिभूय।
कायाच्छिरः सर्पविषाग्निकल्पैः ।
शरोत्तमैरुन्मथिताऽस्मि राम ॥ ३.१२१.९ ॥
അവന്റെ അസ്ത്രവർഷങ്ങളെല്ലാം ഉത്തമ അസ്ത്രങ്ങളാൽ തടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാവരെയും കീഴടക്കി, സർപ്പവിഷവും അഗ്നിയും പോലുള്ള ശ്രേഷ്ഠ ശരങ്ങളാൽ അവന്റെ ശിരസ്സ് ഉടലിൽനിന്ന് ഞാൻ വേർപെടുത്തി — ഹേ രാമാ, ഞാൻ തന്നെയാണ് അവനെ മഥിച്ചവൻ.
3.121.10
खङ्गेन चाहं निशितेन सङ्ख्ये ।
कायाच्छिरस्तस्य बलात्प्रमत्य।
ततोऽस् सर्वाननुगान्हनिष्ये ।
दुर्योधनं चापि कुरूश्च सर्वान् ॥ ३.१२१.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള വാൾകൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെ അവന്റെ ശിരസ്സ് ബലമായി ഉടലിൽനിന്ന് വെട്ടിമാറ്റും; പിന്നെ അവന്റെ എല്ലാ അനുചരന്മാരെയും വധിക്കും, ദുര്യോധനനെയും എല്ലാ കുരുക്കളെയും കൂടി.
3.121.11
आत्तायुधं मामिह रौहिणएय ।
पश्यन्तु भैमा युधि जातहर्षाः।
निघ्नन्तमेकं कुरुयोधमुख्या-
नग्निं महाकक्षमिवान्तकाले ॥ ३.१२१.११ ॥
ആയുധമേന്തിയ എന്നെ, രൗഹിണേയനെ, യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഭൈമന്മാർ കാണട്ടെ; അന്തകാലത്ത് മഹാവനം ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ കുരുയോധമുഖ്യരെ ഒറ്റയ്ക്ക് സംഹരിക്കുന്നവനെ.
3.121.12
प्रद्युम्नमुक्तान्निशितान्न शक्ताः ।
सोढुं कृपद्रोणविकर्णकर्णाः।
जानासि पीर्यं च तवात्मजस्य ।
कार्ष्णिर्भवत्येव यथा रणस्थः ॥ ३.१२१.१२ ॥
പ്രദ്യുമ്നൻ എയ്ത മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളെ കൃപൻ, ദ്രോണൻ, വികർണൻ, കർണൻ എന്നിവർക്ക് സഹിക്കാനായില്ല. നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ വീര്യവും, യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന കാർഷ്ണി പ്രദ്യുമ്നനും എങ്ങനെയെന്ന് നിങ്ങൾ അറിയുന്നു.
3.121.13
साम्बः ससूतं सरथं भुजाभ्यां ।
दुःशासनं शास्तु बलात्प्रमथ्य।
न विद्यतेजाम्बवतीसुतस्य ।
रणेऽविषह्यं हि रणोत्कटस्य ॥ ३.१२१.१३ ॥
സാംബൻ സാരഥിയോടും രഥത്തോടും കൂടി കൈകളാൽ ദുഃശാസനനെ ബലാൽ തകർത്ത് ശിക്ഷിക്കട്ടെ. ജാംബവതീപുത്രന് യുദ്ധത്തിൽ സഹിക്കാനാവാത്തതായി ഒന്നുമില്ല; അവൻ രണോത്കടനാണ്.
3.121.14
एतेन बालेन हि शम्बरस्य ।
दैत्यस्य सैन्यं सहसा प्रणुन्नम्।
हतः स पापो युधि केवलेन ।
युद्धेऽद्वितीयो हरितुल्यवीर्यः ॥ ३.१२१.१४ ॥
ഈ ബാലൻ തന്നെയാണ് ദൈത്യൻ ശംബരന്റെ സേനയെ പെട്ടെന്ന് തുരത്തിയത്. ആ പാപിയെ യുദ്ധത്തിൽ ഇവൻ തനിച്ചാണ് വധിച്ചത്. യുദ്ധത്തിൽ അദ്വിതീയനും ഹരിയുടെ വീര്യത്തിന് തുല്യനുമാണ്.
3.121.15
वृत्तोरुरत्यायतपीनबाहु-
रेतेन सङ्ख्ये निहतोऽश्वचक्रः।
को नाम साम्बस्य महारथस्य ।
रणे समक्षं रथमभ्युदीयात् ॥ ३.१२१.१५ ॥
വട്ടത്തുടകളും നീണ്ട തടിച്ച ബാഹുക്കളുമുള്ള ആ അശ്വചക്രനെ യുദ്ധത്തിൽ ഇവൻ വധിച്ചു. മഹാരഥനായ സാംബന്റെ മുന്നിൽ അവന്റെ രഥത്തിനെതിരെ മുന്നേറാൻ ആരാണ് ധൈര്യപ്പെടുക?
3.121.16
यथा प्रविश्यान्तरमन्तकस्य ।
काले मनुष्यो न विनिष्क्रमेत।
तथा प्रविश्यान्तरमस्य सङ्ख्ये ।
को नाम जीवन्पुनराव्रजेच्च ॥ ३.१२१.१६ ॥
കാലന്റെ ഇടയിൽ പ്രവേശിച്ച മനുഷ്യൻ യഥാസമയം പിന്നെ പുറത്തുവരാത്തതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ അവനിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് ജീവനോടെ തിരിച്ചുവരുന്നവൻ ആരുണ്ട്?
3.121.17
द्रोणं कच भीष्मं च महारथौ तौ ।
सुतैर्वृतं चाप्यथ सोमदत्तम्।
सर्वाणइ सैन्यानि च वासुदेवः ।
प्रधक्ष्यते सायकवह्निजालैः ॥ ३.१२१.१७ ॥
ദ്രോണനും കൃപനും ഭീഷ്മനും, ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരും, പുത്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സോമദത്തനും, എല്ലാ സേനകളും — ഇവരെയെല്ലാം വാസുദേവൻ അമ്പുകളാകുന്ന അഗ്നിജാലങ്ങളാൽ ദഹിപ്പിക്കും.
3.121.18
किंनाम लोकेषु विषह्ममस्ति-
कृष्णस्य सर्वेषु सदेवकेषु।
आत्तायुधस्योत्तमबाणपाणे-
श्चक्रायुधस्याप्रतिमस्य युद्धे ॥ ३.१२१.१८ ॥
ലോകങ്ങളിൽ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാവരിലും, കൃഷ്ണനെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ആരുണ്ട്? ആയുധമെടുത്തവൻ, ഉത്തമബാണം കയ്യിലേന്തിയവൻ, ചക്രായുധൻ, യുദ്ധത്തിൽ അതുല്യൻ ആയവൻ.
3.121.19
ततो निरुद्धोऽप्यसिचर्मपाणि-
र्महीमिमां धार्तराष्ट्रैर्विसंज्ञैः।
हृतोत्तमाङ्गैर्निहतैः करोतु ।
कीर्णाङ्कुशैर्वेदिमिवाध्वरेषु ॥ ३.१२१.१९ ॥
അപ്പോൾ തടയപ്പെട്ടാലും, വാളും പരിചയും കയ്യിലേന്തി, ഈ ഭൂമിയെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ — ബോധശൂന്യരായി, തലയറ്റ്, വധിക്കപ്പെട്ടവർ — കൊണ്ടു നിറയ്ക്കട്ടെ, യാഗങ്ങളിൽ അങ്കുശങ്ങൾ ചിതറിയ വേദി പോലെ.
3.121.20
गदोल्मुकौ बाहुकभानुनीथाः ।
शूरश्र सङ्ख्ये निशठः कुमारः।
रणोत्कटौ सारणचारुदेष्णौ ।
कुलोचितं विप्रथयन्तु कर्म ॥ ३.१२१.२० ॥
ഗദോൽമുകന്മാർ രണ്ടുപേരും, ബാഹുകനും ഭാനുവും നീഥനും, ശൂരനും യുദ്ധത്തിൽ നിശഠനായ കുമാരനും, രണോത്കടന്മാരായ സാരണനും ചാരുദേഷ്ണനും — തങ്ങളുടെ കുലത്തിന് യോജിച്ച കർമ്മം പ്രകടിപ്പിക്കട്ടെ.
3.121.21
सवृष्णिभोजान्धकयोधमुख्या ।
समागता सात्वतशूरसेना।
हत्वा रणे तान्धृतराष्ट्रपुत्रा-
न्लोके यशः स्फीतमुपाकरोतु ॥ ३.१२१.२१ ॥
വൃഷ്ണി, ഭോജ, അന്ധക വംശങ്ങളിലെ മുഖ്യ യോദ്ധാക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന സാത്വതരുടെ ശൂരസേന, യുദ്ധത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ വധിച്ച് ലോകത്ത് വലിയ യശസ്സ് നേടട്ടെ.
3.121.22
ततोऽभिमन्युः पृथिवीं प्रशास्तु ।
यावद्व्रतं धर्मभृतांवरिष्ठः।
युधिष्ठिरः पारयते महात्मा ।
द्यूते यथोक्तं कुरुसत्तमेन ॥ ३.१२१.२२ ॥
അപ്പോൾ അഭിമന്യു ഭൂമിയെ ഭരിക്കട്ടെ; ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാത്മാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ, കൗരവശ്രേഷ്ഠൻ ദ്യൂതത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കുന്നതുവരെ.
3.121.23
अस्मत्प्रमुक्तैर्विशिखैर्जितारि-
स्ततो महीं भोक्ष्यति धर्मराजः।
निर्धार्तराष्ट्रां हतसूतपुत्रा-
मेतद्धि नः कृत्यतमं यशस्यम् ॥ ३.१२१.२३ ॥
നമ്മിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ശേഷം ധർമ്മരാജാവ് ഭൂമി അനുഭവിക്കും; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരില്ലാത്തതും സൂതപുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടതുമായ ആ ഭൂമിയെ. ഇതാണ് നമുക്ക് ഏറ്റവും ആവശ്യമായതും യശസ്സ് നൽകുന്നതുമായ കർത്തവ്യം.
3.121.24
असंशयं माधव सत्यमेत-
द्गृह्णीम ते वाक्यमदीनसत्व।
स्वाभ्यां भुजाभ्यामजितां तु भूमिं ।
नेच्छेत्कुरूणामृषभः कथंचित् ॥ ३.१२१.२४ ॥
സംശയമില്ല, മാധവാ, ഇത് സത്യം; നിന്റെ വാക്ക് ഞങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു, അദീനസത്വനേ. കൗരവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ വൃഷഭൻ സ്വന്തം ഭുജങ്ങളാൽ ജയിക്കപ്പെടാത്ത ഭൂമിയെ ഒരു നിലയിലും ആഗ്രഹിക്കില്ല.
3.121.25
न ह्येष कामान्न भयान्न लोभा-
द्युधिष्ठिरो जातु जह्यात्स्वधर्मम्।
भीमार्जुनौ चातिरथौ यमौ च ।
तथैव कृष्णा द्रुपदात्मजेयम् ॥ ३.१२१.२५ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ ആഗ്രഹത്താലോ ഭയത്താലോ ലോഭത്താലോ ഒരിക്കലും സ്വധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കില്ല. ഭീമാർജ്ജുനന്മാരും, അതിരഥരായ ഇരട്ടകളും, അതുപോലെ ദ്രുപദപുത്രിയായ ഈ കൃഷ്ണയും.
3.121.26
उभौ हि युद्धेऽप्रतिमौ पृथिव्यां ।
वृकोदरश्चैव धनंजयश्च।
कस्मान्न कृत्स्नां पृथिवीं प्रशासे-
न्माद्रीसुताभ्यां च पुरस्कृतोऽयम् ॥ ३.१२१.२६ ॥
ഭൂമിയിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഈ രണ്ടുപേരും അതുല്യരാണ് — വൃകോദരനും ധനഞ്ജയനും. മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരാൽ മുന്നിൽ നിർത്തപ്പെട്ട നീ എന്തുകൊണ്ട് സമസ്ത ഭൂമിയെയും ഭരിച്ചുകൂടാ?
3.121.27
यदा तु पाञ्चालपतिर्महात्मा ।
सकेकयश्चेदिपतिर्वयं च।
युध्येम विक्रम्य रणे समेता-
स्तदैव सर्वे रिपवो हि न स्युः ॥ ३.१२१.२७ ॥
മഹാത്മാവായ പാഞ്ചാലരാജാവും കേകയരോടൊപ്പം ചേദിരാജാവും ഞങ്ങളും ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ വീര്യത്തോടെ പോരാടുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ ശത്രുക്കളെല്ലാം ഇല്ലാതാകും.
3.121.28
नेदं चित्रं माधव यद्ब्रवीषि ।
सत्यं तु मे रक्ष्यतमं न राज्यम्।
कृष्णस्तु मां वेद यथावदेकः ।
कृष्णं च वेदाहमथो यथावत् ॥ ३.१२१.२८ ॥
മാധവാ, നീ പറയുന്നതിൽ അത്ഭുതമില്ല. എനിക്ക് സത്യമാണ് ഏറ്റവും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്; രാജ്യമല്ല. കൃഷ്ണൻ മാത്രമേ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയൂ; ഞാനും കൃഷ്ണനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നു.
3.121.29
यदैव कालं पुरुषप्रवीरो ।
वेत्स्यत्ययं माधव विक्रमस्य।
तदा रणे त्वं च शिनिप्रवीर ।
सुयोधनं जेष्यसि केशवश्च ॥ ३.१२१.२९ ॥
ഈ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ വിക്രമത്തിന്റെ കാലം അറിയുമ്പോൾ — ഓ മാധവാ, അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ നീയും ശിനിവീരനും കേശവനും സുയോധനനെ ജയിക്കും.
3.121.30
प्रतिप्रयान्त्वद्य दशार्हवीरा ।
दृष्टोस्मि नाथैर्नरलोकनाथैः।
धर्मेऽप्रमादं कुरुताप्रमेया ।
द्रष्टाऽस्मि भूयः सुखिनः समेतान् ॥ ३.१२१.३० ॥
ഇന്ന് ദശാർഹവീരന്മാർ മടങ്ങിപ്പോകട്ടെ. ഈ മനുഷ്യലോകനാഥന്മാരാൽ ഞാൻ കാണപ്പെട്ടു. അപ്രമേയരേ, ധർമ്മത്തിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തുവിൻ; നിങ്ങളെല്ലാവരും വീണ്ടും സന്തോഷത്തോടെ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നത് ഞാൻ കാണും.
3.121.31
तेऽन्योन्यमामन्त्र्य तथाऽभिवाद्य ।
वृद्धान्परिष्वज्य शिशूंश्च सर्वान्।
यदुप्रवीराः स्वगृहाणि जग्मु-
स्ते चापि तीर्थान्यमुसंविचेरुः ॥ ३.१२१.३१ ॥
അവർ പരസ്പരം യാത്ര ചോദിച്ച്, യഥാവിധി വന്ദിച്ച്, വൃദ്ധരെയും എല്ലാ കുട്ടികളെയും ആലിംഗനം ചെയ്ത്, യാദവവീരന്മാർ സ്വന്തം ഗൃഹങ്ങളിലേക്ക് പോയി; അവരും തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
3.121.32
विसृज्य वृष्णीननु धर्मराजौ ।
विदर्भराजोपचितां सुतीर्थाम्।
जगाम पुण्यां सरितं पयोष्णीं ।
सभ्रातृभृत्यः सह लोमशेन ॥ ३.१२१.३२ ॥
വൃഷ്ണികളെ യാത്രയാക്കി, ധർമ്മരാജന്മാർ ഇരുവരും വിദർഭരാജാവിന്റെ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, നല്ല തീർത്ഥങ്ങളുള്ള പുണ്യമായ പയോഷ്ണി നദിയിലേക്ക് പോയി; സഹോദരന്മാരും ഭൃത്യന്മാരും ലോമശനോടൊപ്പം.
3.121.33
सुतेन सोमेन विमिश्रतोयां ।
पयः पयोष्णीं प्रति सोध्युवास।
द्विजातिमुख्यैर्मुदितैर्महात्मा ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिर्वराभिः ॥ ३.१२१.३३ ॥
സോമനോടു കൂടി കലർന്ന ജലമുള്ള പയോഷ്ണിക്ക് സമീപം ആ മഹാത്മാവ് വസിച്ചു; സന്തുഷ്ടരായ മുഖ്യ ബ്രാഹ്മണരാൽ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്തുതികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്.