ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.123.1
भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्चयवनो नाम भारत ।
समीपे सरसस्तस्य तपस्तेपे महाद्युतिः ॥ ३.१२३.१ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਮਹਰਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
3.123.2
स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थानेन पाण्डव ।
अतिष्ठत चिरं कालमेकदेशे विशांपते ॥ ३.१२३.२ ॥
ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਂਗ ਸਥਿਰ ਹੋਇਆ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵੀਰਾਸਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
3.123.3
सवल्मीकोऽभवदृषिर्लताभिरिव संवृतः ।
कालेन महता राजन्समाकीर्णः पिपीलिकैः ॥ ३.१२३.३ ॥
ਬਾਂਬੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੀੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
3.123.4
तथा स संवृतो धीमान्मृत्पिण्ड इव सर्वशः ।
तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः ॥ ३.१२३.४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਢਕਿਆ, ਬਾਂਬੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
3.123.5
अथ दीर्घस्य कालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः ।
आजगाम सरो रम्यं विहर्तुमिदमुत्तमम् ॥ ३.१२३.५ ॥
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਯਾਤਿ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਰਮਣੀਕ ਉੱਤਮ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਆਇਆ।
3.123.6
तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहः ।
एकैव च सुता सुभ्रूः सुकन्या नाम भारत ॥ ३.१२३.६ ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੁਕੰਨਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਧੀ ਸੀ।
3.123.7
सा सखीभिः परिवृता दिव्याभरणभूषिता ।
चङ्क्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत् ॥ ३.१२३.७ ॥
ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਦਿਵਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਬਾਂਬੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ।
3.123.8
सा वै वसुमतीं तत्र पश्यन्ती सुमनोरमाम् ।
वनस्पतीन्प्रचिन्वन्ती विजहार सखीवृता ॥ ३.१२३.८ ॥
ਉਥੋਂ ਦੀ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਵੇਖਦੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ, ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਹ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
3.123.9
रूपेण वयसा चैव भदनेन मदेन च ।
बभञ्ज वनवृक्षाणां शाखाः परमपुष्पिताः ॥ ३.१२३.९ ॥
ਆਪਣੇ ਰੂਪ, ਜਵਾਨੀ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਜੰਗਲੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਫੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.123.10
तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् ।
ददर्श भार्गवो धमांश्चरन्तीमिव विद्युतम् ॥ ३.१२३.१० ॥
ਸਖੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਲੀ, ਇੱਕੋ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਸਜੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਚੱਲਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।
3.123.11
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः ।
क्षामकण्ठश्च विप्रर्षिस्तपोबलसमन्वितः।
तामाबभाषेकल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै ॥ ३.१२३.११ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸੁੱਕੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਕਲਿਆਣੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ ਸੀ।
3.123.12
ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी ।
कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता।
किंनु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने ॥ ३.१२३.१२ ॥
ਫਿਰ ਸੁਕੰਨਿਆ ਨੇ ਬਾਂਬੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਗਵ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮੋਹ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਆਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.123.13
अक्रुद्ध्यत्स तथा विद्धे नेत्रे परममन्युमान् ।
ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत् ॥ ३.१२३.१३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕ ਕੇ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
3.123.14
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमासीत्सुदुःखितम् ।
तथागतमभिप्रेक्ष्य पर्यपृच्छत्स पार्थिवः ॥ ३.१२३.१४ ॥
ਫਿਰ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਰੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ।
3.123.15
तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः ।
केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः।
ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तद्द्रुतं ब्रूत माचिरम् ॥ ३.१२३.१५ ॥
ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਛੇਤੀ ਦੱਸੋ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।
3.123.16
तमूचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् ।
सर्वोपायैर्यथाकामं भवांस्तदधिगच्छतु ॥ ३.१२३.१६ ॥
ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਓ।'
3.123.17
ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् ।
पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं पर्यजानन्न चैव ते ॥ ३.१२३.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨਰਮ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ; ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
3.123.18
आनाहार्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यमनुखार्दितम् ।
पितरं दुःखितं दृष्ट्वा सुकन्येदमथाब्रवीत् ॥ ३.१२३.१८ ॥
ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਸੈਨਾ ਦੀ ਉਸ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਕੰਨਿਆ ਨੇ ਤਦ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.123.19
मयाऽटन्त्येह वल्मीके दृष्टं सत्वमभिज्वलत् ।
खद्योतवदभिज्ञातं तन्मया विद्धमन्तिकात् ॥ ३.१२३.१९ ॥
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬਾਂਬੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜੁਗਨੂੰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵ ਵੇਖਿਆ। ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
3.123.20
एतच्छ्रुत्वा तु वल्मीकं शर्यातिस्तूर्णमभ्ययात् ।
तत्रापशय्त्तपोवृद्धं चन्द्रादित्यसमप्रभम् ॥ ३.१२३.२० ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਤੁਰੰਤ ਬਾਂਬੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.123.21
अयाचदथ सैन्यार्थं प्राञ्जलिः पृथिवीपतिः ।
अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.१२३.२१ ॥
ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ, "ਅਣਜਾਣਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਲੜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।"
3.123.22
ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा ।
अपमानादहं विद्धो ह्यनया दर्पपूर्णया ॥ ३.१२३.२२ ॥
ਤਦ ਭਾਰਗਵ ਚਿਆਵਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
3.123.23
रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहबलात्कृताम् ।
तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव।
क्षंस्यामीति महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.१२३.२३ ॥
"ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸੇ ਧੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਪਣਾ ਕੇ ਮਾਫ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਭੂਪਾਲ, ਇਹ ਸੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।"
3.123.24
ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् ।
ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने ॥ ३.१२३.२४ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਹਾਤਮਾ ਚਿਆਵਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
3.123.25
प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह ।
प्राप्तप्रसादौ राजा वै ससैन्यः पुरमाव्रजत् ॥ ३.१२३.२५ ॥
ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਨਗਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
3.123.26
सुकन्याऽपि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दिता ।
नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च ॥ ३.१२३.२६ ॥
ਸੁਕੰਨਿਆ ਨੇ ਵੀ ਤਪਸਵੀ ਪਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਤਪ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
3.123.27
अग्नीनामतीथीनां च शुश्रूषुनसूयिका ।
समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना ॥ ३.१२३.२७ ॥
ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।