మహాభారతం · అధ్యాయం 3.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.123.1
भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्चयवनो नाम भारत ।
समीपे सरसस्तस्य तपस्तेपे महाद्युतिः ॥ ३.१२३.१ ॥
భృగు మహర్షి కుమారుడు చ్యవనుడు అనే పేరుగలవాడు జన్మించెను, భారతా. ఆ సరస్సు సమీపంలో మహాతేజస్వి తపస్సు చేసెను.
3.123.2
स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थानेन पाण्डव ।
अतिष्ठत चिरं कालमेकदेशे विशांपते ॥ ३.१२३.२ ॥
స్థాణువులా నిశ్చలుడై మహాతేజస్వి వీరాసనంలో, పాండవా, విశాంపతీ, ఒకే చోట చాలాకాలం నిలిచి ఉండెను.
3.123.3
सवल्मीकोऽभवदृषिर्लताभिरिव संवृतः ।
कालेन महता राजन्समाकीर्णः पिपीलिकैः ॥ ३.१२३.३ ॥
పుట్టతో కప్పబడిన ఆ ఋషి లతలతో కప్పబడినవాడిలా అయ్యెను. రాజా, చాలాకాలానికి అతడు చీమలతో నిండిపోయెను.
3.123.4
तथा स संवृतो धीमान्मृत्पिण्ड इव सर्वशः ।
तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः ॥ ३.१२३.४ ॥
ఆ విధంగా ఆ బుద్ధిమంతుడు మట్టి ముద్దలా పూర్తిగా కప్పబడి, పుట్టతో చుట్టబడి ఘోర తపస్సు చేసెను.
3.123.5
अथ दीर्घस्य कालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः ।
आजगाम सरो रम्यं विहर्तुमिदमुत्तमम् ॥ ३.१२३.५ ॥
అప్పుడు చాలాకాలం తర్వాత శర్యాతి అనే రాజు విహరించడానికి ఈ రమణీయమైన ఉత్తమ సరస్సుకు వచ్చెను.
3.123.6
तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहः ।
एकैव च सुता सुभ्रूः सुकन्या नाम भारत ॥ ३.१२३.६ ॥
అతనికి నాలుగు వేల భార్యలు ఉండిరి. భారతా, సుకన్య అనే పేరుగల అందమైన కనుబొమలున్న ఒకే ఒక కుమార్తె ఉండెను.
3.123.7
सा सखीभिः परिवृता दिव्याभरणभूषिता ।
चङ्क्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत् ॥ ३.१२३.७ ॥
ఆమె స్నేహితులతో చుట్టుముట్టబడి, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించుకొని, విహరిస్తూ భార్గవుని పుట్ట వద్దకు చేరింది.
3.123.8
सा वै वसुमतीं तत्र पश्यन्ती सुमनोरमाम् ।
वनस्पतीन्प्रचिन्वन्ती विजहार सखीवृता ॥ ३.१२३.८ ॥
ఆమె అక్కడి మనోహరమైన భూమిని చూస్తూ, చెట్ల నుండి పూలు ఏరుతూ, స్నేహితులతో కూడి విహరించింది.
3.123.9
रूपेण वयसा चैव भदनेन मदेन च ।
बभञ्ज वनवृक्षाणां शाखाः परमपुष्पिताः ॥ ३.१२३.९ ॥
తన రూపంతో, యౌవనంతో, మోహనత్వంతో, గర్వంతో, అడవి చెట్ల అత్యంత పుష్పించిన కొమ్మలను ఆమె విరిచింది.
3.123.10
तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् ।
ददर्श भार्गवो धमांश्चरन्तीमिव विद्युतम् ॥ ३.१२३.१० ॥
స్నేహితులు లేకుండా, ఒకే వస్త్రంతో, అలంకరించుకొని ఒంటరిగా ఉన్న ఆమెను భార్గవుడు చూశాడు; ఆమె నడుస్తున్న మెరుపులా ఉంది.
3.123.11
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः ।
क्षामकण्ठश्च विप्रर्षिस्तपोबलसमन्वितः।
तामाबभाषेकल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै ॥ ३.१२३.११ ॥
ఆమెను చూస్తూ, ఏకాంతంలో ఆ పరమతేజస్వి ఆనందించాడు. ఎండిన గొంతుతో, తపోబలంతో కూడిన ఆ విప్రఋషి ఆ శుభవతితో మాట్లాడాడు; కానీ ఆమె అతని మాట వినలేదు.
3.123.12
ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी ।
कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता।
किंनु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने ॥ ३.१२३.१२ ॥
అప్పుడు సుకన్య పుట్టలో భార్గవుని రెండు కళ్లను చూసింది; కుతూహలంతో, బుద్ధి మోహబలంతో, 'ఇది ఏమిటి?' అని అంటూ ముల్లుతో అతని కళ్లను గుచ్చింది.
3.123.13
अक्रुद्ध्यत्स तथा विद्धे नेत्रे परममन्युमान् ।
ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत् ॥ ३.१२३.१३ ॥
అది ఆయన కళ్ళను గుచ్చగా ఆయన మహా కోపగ్రస్తుడయ్యాడు. అప్పుడు శర్యాతి సైన్యం యొక్క మలమూత్రాలను ఆయన అన్నివైపులా అడ్డుకుని కప్పివేశాడు.
3.123.14
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमासीत्सुदुःखितम् ।
तथागतमभिप्रेक्ष्य पर्यपृच्छत्स पार्थिवः ॥ ३.१२३.१४ ॥
అప్పుడు మలమూత్రాలు ఆగిపోవడంతో సైన్యం మిక్కిలి దుఃఖించింది. ఆ స్థితిని చూసి ఆ రాజు చుట్టూ ఉన్నవారిని విచారించాడు.
3.123.15
तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः ।
केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः।
ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तद्द्रुतं ब्रूत माचिरम् ॥ ३.१२३.१५ ॥
తపస్సులో ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నమైన, వృద్ధుడైన, ముఖ్యంగా కోపస్వభావుడైన ఆ మహాత్ముడు భార్గవునికి ఈ రోజు ఇక్కడ ఎవరు అపకారం చేశారు? మీకు తెలిసినా తెలియకపోయినా, వెంటనే చెప్పండి, ఆలస్యం చేయకండి.
3.123.16
तमूचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् ।
सर्वोपायैर्यथाकामं भवांस्तदधिगच्छतु ॥ ३.१२३.१६ ॥
సైనికులందరూ ఆయనతో ఇలా అన్నారు: 'ఎవరు అపకారం చేశారో మాకు తెలియదు. మీరు అన్ని ఉపాయాలతో, మీకు ఇష్టమైనట్టు దాన్ని తెలుసుకోండి.'
3.123.17
ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् ।
पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं पर्यजानन्न चैव ते ॥ ३.१२३.१७ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు స్వయంగా మృదువైన మాటలతో, కఠినమైన మాటలతో తన మిత్రవర్గాన్ని విచారించాడు; వారికి కూడా తెలియలేదు.
3.123.18
आनाहार्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यमनुखार्दितम् ।
पितरं दुःखितं दृष्ट्वा सुकन्येदमथाब्रवीत् ॥ ३.१२३.१८ ॥
అడ్డుకోవడం వల్ల కలిగిన ఆ సైన్యపు బాధను, దాని వల్ల కలిగిన కష్టాన్ని చూసి, దుఃఖిస్తున్న తండ్రిని చూసి, సుకన్య అప్పుడు ఇలా అంది.
3.123.19
मयाऽटन्त्येह वल्मीके दृष्टं सत्वमभिज्वलत् ।
खद्योतवदभिज्ञातं तन्मया विद्धमन्तिकात् ॥ ३.१२३.१९ ॥
నేను ఇక్కడ పుట్టలో తిరుగుతున్నప్పుడు, మిణుగురు పురుగులా ప్రకాశిస్తున్న ఒక ప్రాణిని చూశాను. దగ్గరగా వెళ్లి దానిని గుర్తించి, దానిని గుచ్చాను.
3.123.20
एतच्छ्रुत्वा तु वल्मीकं शर्यातिस्तूर्णमभ्ययात् ।
तत्रापशय्त्तपोवृद्धं चन्द्रादित्यसमप्रभम् ॥ ३.१२३.२० ॥
ఇది విని శర్యాతి వెంటనే పుట్ట వైపు వెళ్లాడు. అక్కడ తపస్సులో వృద్ధుడైన, చంద్రసూర్యులతో సమానమైన కాంతి గల వ్యక్తిని చూశాడు.
3.123.21
अयाचदथ सैन्यार्थं प्राञ्जलिः पृथिवीपतिः ।
अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.१२३.२१ ॥
అప్పుడు భూపతి చేతులు జోడించి, సేన కోసం వేడుకున్నాడు. "అజ్ఞానంతో ఆ బాలిక మీకు చేసిన దానిని మీరు క్షమించాలి" అన్నాడు.
3.123.22
ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा ।
अपमानादहं विद्धो ह्यनया दर्पपूर्णया ॥ ३.१२३.२२ ॥
అప్పుడు భార్గవ చ్యవనుడు ఆ రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "గర్వంతో నిండిన ఈమె నన్ను అవమానించడం వల్ల నేను నిజంగానే గాయపడ్డాను."
3.123.23
रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहबलात्कृताम् ।
तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव।
क्षंस्यामीति महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.१२३.२३ ॥
"ఓ రాజా! రూపశోభ, ఔదార్యాలతో కూడిన, లోభమోహాల బలంతో చేయబడ్డ మీ ఆ కుమార్తెనే నేను స్వీకరించి క్షమిస్తాను. ఓ భూపాలా, ఇది నిజంగా మీకు చెబుతున్నాను."
3.123.24
ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् ।
ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने ॥ ३.१२३.२४ ॥
ఋషి మాటను గ్రహించి, శర్యాతి ఆలోచించకుండా తన కుమార్తెను మహాత్ముడైన చ్యవనునికి ఇచ్చాడు.
3.123.25
प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह ।
प्राप्तप्रसादौ राजा वै ससैन्यः पुरमाव्रजत् ॥ ३.१२३.२५ ॥
ఆ కన్యను స్వీకరించి భగవంతుడు ప్రసన్నుడయ్యాడు. అనుగ్రహం పొందిన రాజు సైన్యంతో నగరానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
3.123.26
सुकन्याऽपि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दिता ।
नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च ॥ ३.१२३.२६ ॥
సుకన్య కూడా తపస్వియైన భర్తను పొంది, నిందారహితంగా, ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, తపస్సుతో, నియమంతో ఆయనకు సేవ చేసింది.
3.123.27
अग्नीनामतीथीनां च शुश्रूषुनसूयिका ।
समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना ॥ ३.१२३.२७ ॥
అగ్నులకు, అతిథులకు సేవ చేస్తూ, అసూయ లేనిదైన ఆ శుభముఖి త్వరగా చ్యవనుని సంతోషపెట్టింది.