มหาภารตะ · อัธยายะ 3.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.123.1
भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्चयवनो नाम भारत ।
समीपे सरसस्तस्य तपस्तेपे महाद्युतिः ॥ ३.१२३.१ ॥
ภารตะ ผู้เป็นบุตรของมหาฤๅษีภฤคุชื่อจยวนะ ใกล้ทะเลสาบนั้น ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้บำเพ็ญตบะ
3.123.2
स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थानेन पाण्डव ।
अतिष्ठत चिरं कालमेकदेशे विशांपते ॥ ३.१२३.२ ॥
ท่านผู้มีเดชอันยิ่งใหญ่ยืนนิ่งดุจตอไม้ในท่าทีของวีรบุรุษ โอ บุตรแห่งปาณฑุ โอ เจ้าแห่งประชาชน ท่านยืนอยู่ในที่เดียวเป็นเวลานาน
3.123.3
सवल्मीकोऽभवदृषिर्लताभिरिव संवृतः ।
कालेन महता राजन्समाकीर्णः पिपीलिकैः ॥ ३.१२३.३ ॥
ฤๅษีถูกจอมปลวกหุ้มห่อ ดุจถูกเถาวัลย์ปกคลุม โอ พระราชา เมื่อกาลเวลาผ่านไปนานนัก ก็ถูกมดปกคลุมทั่วร่าง
3.123.4
तथा स संवृतो धीमान्मृत्पिण्ड इव सर्वशः ।
तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः ॥ ३.१२३.४ ॥
ท่านผู้มีปัญญาถูกปกคลุมทั่วทั้งตัวเช่นนั้น ดุจก้อนดิน ถูกจอมปลวกล้อมไว้ ได้บำเพ็ญตบะอันเข้มงวด
3.123.5
अथ दीर्घस्य कालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः ।
आजगाम सरो रम्यं विहर्तुमिदमुत्तमम् ॥ ३.१२३.५ ॥
ต่อมา เมื่อกาลเวลาผ่านไปนานแล้ว พระราชาพระนามว่าศรยาติได้เสด็จมายังทะเลสาบอันงดงามและประเสริฐแห่งนี้เพื่อทรงสำราญพระทัย
3.123.6
तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहः ।
एकैव च सुता सुभ्रूः सुकन्या नाम भारत ॥ ३.१२३.६ ॥
พระองค์มีมเหสีสี่พันพระองค์ และ โอ ภารตะ มีพระธิดาองค์เดียว มีคิ้วงามพระนามว่าสุกันยา
3.123.7
सा सखीभिः परिवृता दिव्याभरणभूषिता ।
चङ्क्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत् ॥ ३.१२३.७ ॥
นางมีบริวารล้อมรอบ ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ ขณะเดินเล่นไปมา นางได้เข้าไปใกล้จอมปลวกของภารควะ
3.123.8
सा वै वसुमतीं तत्र पश्यन्ती सुमनोरमाम् ।
वनस्पतीन्प्रचिन्वन्ती विजहार सखीवृता ॥ ३.१२३.८ ॥
นางเห็นแผ่นดินอันงดงามน่ารื่นรมย์ยิ่งที่นั่น และเก็บดอกไม้จากต้นไม้ทั้งหลาย ท่ามกลางบริวาร นางก็เที่ยวเล่นไป
3.123.9
रूपेण वयसा चैव भदनेन मदेन च ।
बभञ्ज वनवृक्षाणां शाखाः परमपुष्पिताः ॥ ३.१२३.९ ॥
ด้วยรูปโฉม วัยสาว เสน่ห์ และความทะนงของนาง นางได้หักกิ่งไม้ของต้นไม้ในป่าที่บานสะพรั่งเต็มที่
3.123.10
तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् ।
ददर्श भार्गवो धमांश्चरन्तीमिव विद्युतम् ॥ ३.१२३.१० ॥
ภารควะเห็นนางอยู่ตามลำพัง ไม่มีบริวาร นุ่งห่มผ้าผืนเดียว ประดับประดาร่างกาย เคลื่อนไหวดุจสายฟ้าแลบ
3.123.11
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः ।
क्षामकण्ठश्च विप्रर्षिस्तपोबलसमन्वितः।
तामाबभाषेकल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै ॥ ३.१२३.११ ॥
ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ เพ่งมองนางในที่เปลี่ยวนั้นด้วยความเพลิดเพลิน ฤๅษีผู้เป็นพราหมณ์ มีลำคอแห้งผาก ประกอบด้วยพลังแห่งตบะ ได้เอ่ยวาจากับหญิงสาวผู้เป็นมงคลนั้น แต่นางมิได้ยินท่านเลย
3.123.12
ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी ।
कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता।
किंनु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने ॥ ३.१२३.१२ ॥
ครั้งนั้น สุกันยาเห็นดวงตาทั้งสองของภารควะในจอมปลวก ด้วยความอยากรู้อยากเห็น และถูกความหลงในจิตใจบงการ นางจึงกล่าวว่า "นี่คืออะไรกันแน่" แล้วเอาหนามแทงดวงตาของท่าน
3.123.13
अक्रुद्ध्यत्स तथा विद्धे नेत्रे परममन्युमान् ।
ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत् ॥ ३.१२३.१३ ॥
เมื่อนางแทงดวงตาของท่าน ท่านผู้มีความโกรธอันรุนแรงก็โกรธเคืองยิ่ง แล้วท่านจึงปิดกั้นและกลบอุจจาระและปัสสาวะของกองทัพศรยาติ
3.123.14
ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमासीत्सुदुःखितम् ।
तथागतमभिप्रेक्ष्य पर्यपृच्छत्स पार्थिवः ॥ ३.१२३.१४ ॥
เมื่ออุจจาระและปัสสาวะถูกปิดกั้นไว้ กองทัพก็เดือดร้อนยิ่งนัก พระราชาทรงเห็นเหตุการณ์เช่นนั้น จึงทรงสอบถามไปทั่วทุกด้าน
3.123.15
तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः ।
केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः।
ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तद्द्रुतं ब्रूत माचिरम् ॥ ३.१२३.१५ ॥
ผู้ใดได้ทำให้ภารควะผู้ยิ่งใหญ่ ผู้บำเพ็ญตบะอยู่เสมอ ชราแล้ว และเป็นผู้มักโกรธเป็นพิเศษ ต้องเดือดร้อนที่นี่ในวันนี้ ท่านรู้หรือไม่รู้ก็จงรีบบอกข้าพเจ้าโดยเร็ว อย่าช้าเลย
3.123.16
तमूचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् ।
सर्वोपायैर्यथाकामं भवांस्तदधिगच्छतु ॥ ३.१२३.१६ ॥
ทหารทั้งหมดกราบทูลพระองค์ว่า "พวกข้าพระองค์ไม่ทราบว่าได้ทำผิดอะไรไว้ ขอให้พระองค์ทรงค้นหาด้วยทุกวิถีทาง ตามพระประสงค์เถิด"
3.123.17
ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् ।
पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं पर्यजानन्न चैव ते ॥ ३.१२३.१७ ॥
ครั้งนั้น พระราชาผู้ปกครองแผ่นดินทรงสอบถามเหล่าสหาย ทั้งด้วยวาจาอ่อนโยนและวาจาเคร่งขรึม ด้วยพระองค์เอง แต่พวกเขาก็ไม่ทราบเช่นกัน
3.123.18
आनाहार्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यमनुखार्दितम् ।
पितरं दुःखितं दृष्ट्वा सुकन्येदमथाब्रवीत् ॥ ३.१२३.१८ ॥
เมื่อเห็นกองทัพที่ถูกความทุกข์ทรมานจากการปิดกั้นเช่นนั้น และเห็นบิดาโศกเศร้า สุกันยาจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
3.123.19
मयाऽटन्त्येह वल्मीके दृष्टं सत्वमभिज्वलत् ।
खद्योतवदभिज्ञातं तन्मया विद्धमन्तिकात् ॥ ३.१२३.१९ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้าเดินเที่ยวอยู่ใกล้จอมปลวกที่นี่ ข้าพเจ้าเห็นสัตว์ตัวหนึ่งเรืองแสงดุจแมลงหิ่งห้อย ข้าพเจ้าจำได้เมื่ออยู่ใกล้ จึงได้แทงมันไป
3.123.20
एतच्छ्रुत्वा तु वल्मीकं शर्यातिस्तूर्णमभ्ययात् ।
तत्रापशय्त्तपोवृद्धं चन्द्रादित्यसमप्रभम् ॥ ३.१२३.२० ॥
เมื่อได้ฟังดังนี้ ศรยาติก็รีบเสด็จไปยังจอมปลวก และที่นั่น พระองค์ได้เห็นผู้ที่ชราด้วยการบำเพ็ญตบะ มีรัศมีเทียบเท่าดวงจันทร์และดวงอาทิตย์
3.123.21
अयाचदथ सैन्यार्थं प्राञ्जलिः पृथिवीपतिः ।
अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.१२३.२१ ॥
จากนั้นพระราชาผู้เป็นจอมแผ่นดินได้ประนมมือขออภัยเพื่อกองทัพของตน กล่าวว่า ขอท่านโปรดให้อภัยในสิ่งที่หญิงสาวผู้โง่เขลาได้กระทำต่อท่านเพราะความไม่รู้
3.123.22
ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा ।
अपमानादहं विद्धो ह्यनया दर्पपूर्णया ॥ ३.१२३.२२ ॥
ครั้งนั้น จ्यวนะผู้สืบเชื้อสายภารควะจึงกล่าวแก่พระราชาว่า ข้าพเจ้าถูกความอับอายทิ่มแทงจนบาดเจ็บ แท้จริงแล้วเป็นเพราะนางผู้เต็มไปด้วยความทระนงนี้
3.123.23
रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहबलात्कृताम् ।
तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव।
क्षंस्यामीति महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ३.१२३.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าจะรับธิดาของท่านผู้เปี่ยมด้วยรูปโฉมและความงามสง่า ซึ่งถูกยกให้ด้วยกำลังของความโลภและความหลง แล้วข้าจะให้อภัย ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ข้าขอกล่าวความจริงนี้แก่ท่าน
3.123.24
ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् ।
ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने ॥ ३.१२३.२४ ॥
ศรยาติรับทราบถ้อยคำของฤๅษี จึงมิได้ลังเลพิจารณา ยกธิดาของตนให้แก่จ्यวนะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.123.25
प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह ।
प्राप्तप्रसादौ राजा वै ससैन्यः पुरमाव्रजत् ॥ ३.१२३.२५ ॥
เมื่อรับหญิงสาวนั้นไว้แล้ว พระผู้ทรงอำนาจก็ทรงพอพระทัย ส่วนพระราชาเมื่อได้รับความโปรดปรานแล้ว ก็เสด็จกลับนครพร้อมด้วยกองทัพ
3.123.26
सुकन्याऽपि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दिता ।
नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च ॥ ३.१२३.२६ ॥
ฝ่ายสุกัญญาก็เช่นกัน เมื่อได้สามีเป็นตาปส ผู้ไม่มีที่ติ นางรับใช้เขาเป็นนิตย์ด้วยความรักใคร่ ด้วยการบำเพ็ญตบะและการปฏิบัติตามวินัย
3.123.27
अग्नीनामतीथीनां च शुश्रूषुनसूयिका ।
समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना ॥ ३.१२३.२७ ॥
นางผู้มีใบหน้างดงามและไม่ริษยา ปรนนิบัติบูชาไฟศักดิ์สิทธิ์และแขกผู้มาเยือน และได้ทำให้จ्यวนะพอพระทัยอย่างรวดเร็ว