महाभारत · अध्याय 3.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.125.1
ततः श्रुत्वा तु शर्यातिर्वयस्थं च्यवनं कृतम् ।
सुहृष्टः सेनया सार्धमुपायाद्भार्गवाश्रमम् ॥ ३.१२५.१ ॥
च्यवन तरुण केला गेला हे ऐकून शर्याती अत्यंत आनंदित झाला आणि सैन्यासह भार्गवाच्या आश्रमाकडे गेला.
3.125.2
च्यवनं च सुकन्यां च दृष्ट्वा देवसुताविव ।
रेमे सभार्यः शर्यातिः कृत्स्नां प्राप्य महीमिव ॥ ३.१२५.२ ॥
च्यवन आणि सुकन्या यांना देवपुत्रांसारखे पाहून शर्याती पत्नीसह संपूर्ण पृथ्वी मिळाल्यासारखा आनंदला.
3.125.3
ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः ।
उपोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे मनोरमाः ॥ ३.१२५.३ ॥
त्या ऋषीने सत्कार केलेला पृथ्वीपती शर्याती पत्नीसह जवळ बसून मनोहर व कल्याणकारी कथा बोलू लागला.
3.125.4
अथैनं भार्गवो राजन्नुवाच परिसान्त्वयन् ।
याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय ॥ ३.१२५.४ ॥
तेव्हा भार्गवाने राजाला धीर देत म्हटले, 'हे राजा, मी तुझा यज्ञ करवीन; साहित्य तयार कर.'
3.125.5
ततः परमसंहृष्टः शर्यातिरवनीपतिः ।
च्यवनस्य महाराज तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत् ॥ ३.१२५.५ ॥
तेव्हा अत्यंत आनंदित झालेल्या पृथ्वीपती शर्यातीने, हे महाराजा, च्यवनाच्या त्या वचनाचा सन्मान केला.
3.125.6
प्रशस्तेऽहनि यज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् ।
कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम् ॥ ३.१२५.६ ॥
शुभ दिवशी शर्यातीने यज्ञास योग्य, सर्व इच्छांनी समृद्ध असे उत्तम यज्ञस्थान बांधवून घेतले.
3.125.7
तत्रैनं च्यवनो राजन्याजयामास भार्गवः ।
अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि निबोध मे ॥ ३.१२५.७ ॥
हे राजा, तेथे भार्गव च्यवनाने त्याच्याकडून यज्ञ करवला. तेथे घडलेले अद्भुत प्रसंग माझ्याकडून ऐका.
3.125.8
अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा ।
तमिन्द्रो वारयामास गृह्णानं स तयोर्ग्रहम् ॥ ३.१२५.८ ॥
तेव्हा च्यवनाने दोन देव अश्विनींचा सोमभाग घेतला. तो घेणाऱ्याला इंद्राने अडवले.
3.125.9
उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः ।
भिषजौ दिवि देवानां कर्मणा तेन नार्हतः ॥ ३.१२५.९ ॥
हे दोघे, नासत्य अश्विनी, सोमाला पात्र नाहीत असे माझे मत आहे. स्वर्गात देवांचे वैद्य असल्यामुळे, त्या कर्मामुळे ते पात्र नाहीत.
3.125.10
मावमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवत्तरौ ।
यौ चक्रतुर्मां मधवन्वृन्दारकमिवाजरम् ॥ ३.१२५.१० ॥
हे मघवन्, रूप आणि धन यांत अधिक असलेल्या या महात्म्यांचा अपमान करू नकोस. त्यांनी मला एका जरारहित श्रेष्ठ देवाप्रमाणे केले आहे.
3.125.11
ऋते त्वां विबुधांश्चान्यान्कथं वै नार्हतः सवम् ।
अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि पुरंदर ॥ ३.१२५.११ ॥
तुला आणि इतर देवांखेरीज, अश्विनी सोमयज्ञासाठी कसे पात्र नाहीत? हे देवेन्द्रा, हे पुरंदरा, या अश्विनींनाही देवच समज.
3.125.12
चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ ।
लोके चरन्तौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः ॥ ३.१२५.१२ ॥
ते वैद्य आहेत, कर्म करणारे आहेत, इच्छेनुसार रूप धारण करण्याची शक्ती असलेले आहेत; जगात मानवांमध्ये संचार करतात. मग येथे ते सोमासाठी कसे पात्र ठरतील?
3.125.13
एतदेव तदा वाक्यमाम्रेडयति वासवे ।
अनादृत्यततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः ॥ ३.१२५.१३ ॥
तेव्हा वासवाला हेच वचन पुन्हा म्हणून त्याची थट्टा करीत, इंद्राचा अनादर करून भार्गवाने ते पात्र घेतले.
3.125.14
ग्रहीष्यन्तं तु तं सोममश्विनोरुत्तमं तदा ।
समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१२५.१४ ॥
अश्विनींचे उत्तम सोमपात्र तो घेणार आहे हे पाहून बलभित् देव हे वचन बोलला.
3.125.15
आभ्यामर्ताय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् ।
वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम् ॥ ३.१२५.१५ ॥
जर तू स्वतः या दोघांसाठी सोम घेशील, तर मी तुझ्यावर भयंकर आणि अनुपम वज्र प्रहार करीन.
3.125.16
एवमुक्तः स्मयन्निन्द्रमभिवीक्ष्यस भार्गवः ।
जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम् ॥ ३.१२५.१६ ॥
असे म्हटल्यावर भार्गव हसत इंद्राकडे पाहून, विधीनुसार अश्विनींसाठी उत्तम सोमपात्र घेता झाला.
3.125.17
ततोऽस्मै प्राहरद्वज्रं घोररूपं शचीपतिः ।
तस्य प्रहरतो बाहुं स्तम्भयामास भार्गवः ॥ ३.१२५.१७ ॥
तेव्हा शचीपतीने त्याच्यावर भयंकर रूपाचे वज्र प्रहार केले; प्रहार करणाऱ्या त्याच्या बाहूला भार्गवाने स्तंभित केले.
3.125.18
तं स्तम्भयित्वा च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् ।
कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः ॥ ३.१२५.१८ ॥
त्याला स्तंभित करून च्यवनाने मंत्राने अग्नीत आहुती दिली; कृत्येची इच्छा करणारा तो महातेजस्वी देवाला हानी पोहोचवण्यास सिद्ध झाला.
3.125.19
ततः कृत्याऽथ संजज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् ।
मदो नाम महावीर्यो बृहत्कायो महासुरः ॥ ३.१२५.१९ ॥
तेव्हा त्या मुनींच्या तपोबलाने कृत्या निर्माण झाली. मद नावाचा महापराक्रमी, विशालकाय महासुर प्रकट झाला.
3.125.20
शरीरं यस् निर्देष्टुमशक्यं तु सुरासुरैः ।
तस्यास्यमभवद्धोरं तीक्ष्णाग्रदशनं महत् ॥ ३.१२५.२० ॥
त्याचे शरीर देव आणि असुरांनाही वर्णन करता येणार नाही असे होते. त्याचे मुख भयानक होते, तीक्ष्ण टोकांचे मोठे दात त्यात होते.
3.125.21
हनुरेका स्थिता त्वस्य भूमावेका दिवं गता ।
चतस्रश्चायता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् ॥ ३.१२५.२१ ॥
त्याचा एक जबडा पृथ्वीवर स्थिर होता, दुसरा स्वर्गापर्यंत पोहोचला होता. त्याचे चार लांब सुळे प्रत्येकी शंभर योजने पसरले होते.
3.125.22
इतरे तस्य दशना बभूवुर्दशयोजनाः ।
प्रासादशिखराकाराः शूलाग्रसमदर्शनाः ॥ ३.१२५.२२ ॥
त्याचे इतर दात दहा योजने लांब होते. ते प्रासादशिखरांसारखे आकाराचे आणि भाल्याच्या टोकांसारखे दिसत होते.
3.125.23
बाहू परिघसंकाशावायतावयुतं समौ ।
नेत्रे रविशशिप्रख्ये वक्रं कालाग्निसंनिभम् ॥ ३.१२५.२३ ॥
त्याचे दोन्ही बाहू लोखंडी गदांसारखे लांब आणि समान होते, जणू दहा हजार योजने. त्याचे डोळे सूर्यचंद्रासारखे आणि मुख कालाग्नीसारखे होते.
3.125.24
लेलिहञ्जिह्वया वक्रं विद्युच्चपललोलया ।
व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात् ॥ ३.१२५.२४ ॥
वीजेसारख्या चंचल जिभेने तो आपले तोंड चाटत होता. उघडे तोंड आणि भयानक नजर घेऊन तो जणू बळजबरीने सारे जग गिळत होता.
3.125.25
स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् ।
महता घोररूपेण लोकाञ्शब्देन नादयत् ॥ ३.१२५.२५ ॥
तो संतप्त होऊन, गिळून टाकण्याच्या इच्छेने, शतक्रतू (इंद्र) याच्यावर धावून गेला. आपल्या महाभयंकर रूपाने आणि गर्जनेने त्याने सर्व लोक दुमदुमवले.