ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.130.1
सोमकस्याश्रमे पुण्ये धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
षड्रात्रमुष्य नियतो भ्रात्रादिभिररिंदमः।
तस्मान्निर्गम्य सहसा दिशं प्रायात्तथोत्तराम् ॥ ३.१३०.१ ॥
ସୋମକଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଛଅ ରାତି ସଂଯମରେ ରହିଲେ; ପରେ ସେ ଶତ୍ରୁଦମନ ହଠାତ୍ ସେଠାରୁ ବାହାରି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ।
3.130.2
बहुदूरं ततो गत्वा वनं तत्र मनोहरम् ।
बहुपष्पफलाकीर्णं महानद्युपशोभितम् ॥ ३.१३०.२ ॥
ତା'ପରେ ବହୁ ଦୂର ଯାଇ ସେଠାରେ ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ବିଶାଳ ନଦୀରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର ବନ ଦେଖିଲେ।
3.130.3
दृष्ट्वा पप्रच्छ राजाऽसौ लोमशं मुनिसत्तमम् ।
किमिदं दृश्यते रम्यं वनं बहुमृगद्विजम् ॥ ३.१३०.३ ॥
ତାହା ଦେଖି ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଲୋମଶଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଅନେକ ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀ ଥିବା ଏହି ରମଣୀୟ ବନ କ'ଣ?'
3.130.4
बहुपुष्पफलोपेतं मुनिसङ्घैर्निषेवितम् ।
स्रवन्त्या च समायुक्तं महत्या पुण्यतोयया ॥ ३.१३०.४ ॥
ଏହା ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଯୁକ୍ତ, ମୁନିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଜଳର ଏକ ବିଶାଳ ନଦୀ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
3.130.5
ऋषीणामाश्रमाः पुण्या दृश्यन्ते विविधा मुने ।
कस्यायमाश्रमः पुण्यः कस्येमे मुनयोऽमलाः।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं वद त्वं वदतांवर ॥ ३.१३०.५ ॥
ହେ ମୁନି, ଋଷିମାନଙ୍କର ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ କାହାର, ଏବଂ ଏହି ନିର୍ମଳ ମୁନିମାନେ କାହାର? ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ହେ ବକ୍ତାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କୁହନ୍ତୁ।
3.130.6
शृणु राजेनद्र भद्रं ते वनस्यास्य पुरातनम् ।
वृत्तान्तं निखिलेनाद्य प्रोच्यमानं मयाऽनघ ॥ ३.१३०.६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଶୁଣ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ନିର୍ଦୋଷ, ଏବେ ଏହି ବନର ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହୁଛି।
3.130.7
मृकण्डुपुत्रो मेधावी मार्कण्डेयो महामुनिः ।
बाल एव महाबुद्धिः सर्वविद्याविशारदः ॥ ३.१३०.७ ॥
ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ମେଧାବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାମୁନି ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରୁ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସର୍ବବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
3.130.8
मातापित्रोः प्रियं कुर्वंस्तपोर्थं वनमाविशत् ।
अत्राश्रमपदं कृत्वा तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ ३.१३०.८ ॥
ମାତା-ପିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଯାଇ ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କରି ସେ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ।
3.130.9
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रयः ।
जलस्थः शिशिरे योगी बहुकालमवर्तत ॥ ३.१३०.९ ॥
ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ତପସ୍ୟା କରି, ବର୍ଷାରେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ରହି, ଶୀତରେ ଜଳରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେ ଯୋଗୀ ବହୁକାଳ ଏପରି ରହିଲେ।
3.130.10
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रविष्ठितः ।
जितेन्द्रियो जितप्राणश्चिन्तयन्दृढमव्ययम्।
अनाहारो जितक्रोधश्चिरमेवमवर्तत ॥ ३.१३०.१० ॥
ବାହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କରି, ଆଧାରବିହୀନ ହୋଇ, ପାଦର ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରାଣକୁ ଜିତି, ଅବ୍ୟୟଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ନିରାହାରୀ ଓ କ୍ରୋଧଜୟୀ ହୋଇ ସେ ବହୁକାଳ ଏପରି ରହିଲେ।
3.130.11
एतस्मिन्नन्तरे राजन्ननावृष्टिः सुदारुणा ।
संभूता सर्वसंहर्त्री तया दग्धं चराचरम् ॥ ३.१३०.११ ॥
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅନାବୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସବୁକିଛି ସଂହାର କରୁଥିଲା; ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ଚରାଚର ଦଗ୍ଧ ହେଲା।
3.130.12
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां सर्वे च निधनं गताः ।
केचिदन्ये महात्मानो मुनयो द्विजपुङ्गवाः ॥ ३.१३०.१२ ॥
ଅନାବୃଷ୍ଟି ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ; ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କେତେକ ମହାତ୍ମା ମୁନି ମଧ୍ୟ।
3.130.13
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा सर्वाश्च योषितः ।
पशुपक्षिमृगाः सर्वे क्षुत्पिपासासमाकुलाः।
कृशाः शुष्कोष्ठकण्ठाश्च श्रान्ता भ्रान्ता विचेतसः ॥ ३.१३०.१३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗ, ସମସ୍ତେ କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ, କୃଶ, ଶୁଷ୍କ ଓଷ୍ଠ ଓ କଣ୍ଠ, କ୍ଳାନ୍ତ, ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଅଚେତନ ହୋଇଥିଲେ।
3.130.14
केनचित्पुण्यशेषेण मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
आश्रमं शनकैः प्राप्ता मूर्च्छिताः सहसाऽपतन् ॥ ३.१३०.१४ ॥
କୌଣସି ଅବଶିଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ବଳରେ ସେମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; କିନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
3.130.15
समाधिविरतो योगी मार्कण्डेयो महातपाः ।
तद्वनं निबिडं दृष्ट्वा जनैः क्षुत्तृट्समाकलैः ॥ ३.१३०.१५ ॥
ସମାଧିରୁ ବିରତ ହୋଇଥିବା ମହାତପସ୍ବୀ ଯୋଗୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସେହି ଘନ ଅରଣ୍ୟକୁ କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲେ।
3.130.16
दयार्द्रहृदयो योगी शिवं ध्यात्वा हृदम्बुजे ।
तेषां संरक्षणार्थाय वेदगन्धिस्वरेण सः।
आजुहाव तदा गङ्गां तपोयोगेन भारत ॥ ३.१३०.१६ ॥
ଦୟାରେ ଆର୍ଦ୍ର ହୃଦୟ ସେହି ଯୋଗୀ ହୃଦୟକମଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବେଦଗନ୍ଧୀ ସ୍ୱରରେ — ହେ ଭାରତ — ତପ ଓ ଯୋଗବଳରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
3.130.17
गङ्गा समागता शीघ्रं तेनाहूताऽतिपावना ।
नाम्ना वेदनदीत्येव प्रख्याता लोकपावना ॥ ३.१३०.१७ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ହୋଇ ଅତି ପାବନୀ ଗଙ୍ଗା ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ; ଲୋକପାବନୀ ସେ ବେଦନଦୀ ନାମରେ ହିଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
3.130.18
पर्जन्यश्च समाहूतः सुखं वर्षति भारत ।
सस्यानि च समृद्धानि फलमूलान्यनेकशः।
संभूतान्यत्रराजेनद्र सर्वे ते रक्षिता जनाः ॥ ३.१३०.१८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଆହୂତ ମେଘ ସୁଖରେ ବର୍ଷା କରେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସମୃଦ୍ଧ ଶସ୍ୟ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ।
3.130.19
मार्कण्डेयं प्रशंसन्तो जनाः सर्वे द्विजात्तयः ।
चिरं सुखमवर्तन्त तेन संरक्षिता नृप ॥ ३.१३०.१९ ॥
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ଦୀର୍ଘକାଳ ସୁଖରେ ରହିଲେ; ହେ ନୃପ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେଲେ।
3.130.20
एवं विधाय रक्षां स सर्वेषां पुण्यकर्मणाम् ।
पुनश्चचार च तपः परमेश्वरतुष्टये ॥ ३.१३०.२० ॥
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପୁନର୍ବାର ତପସ୍ୟା କଲେ।
3.130.21
एवं बहुतिथे काले प्रादुरासीन्महेश्वरः ॥ ३.१३०.२१ ॥
ଏହିପରି ବହୁ ଦିନ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
3.130.22
दृष्ट्वा च सर्वदेवेशं चन्द्रमौलिमुमापतिम् ।
ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्देवैः सिद्धविद्याधरोरगैः ॥ ३.१३०.२२ ॥
ସର୍ବଦେବେଶ, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣକାରୀ, ଉମାପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଉରଗମାନଙ୍କ ସହିତ—
3.130.23
गन्धर्वयक्षप्रवरैः सकिन्नरपतत्रिभिः ।
स्तूयमानं महादेवमव्ययं निष्कलं शिवम्।
प्रणनाम मुनिर्भक्त्या साष्टाङ्गं च पुनः पुनः ॥ ३.१३०.२३ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ନର ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଅବ୍ୟୟ, ନିଷ୍କଳ, ଶିବ ମହାଦେବଙ୍କୁ ମୁନି ଭକ୍ତିରେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କଲେ।
3.130.24
प्रणम्योत्थाय सहसा बद्धाञ्जलिपुटो मुनिः ।
तुष्टाव विविधैः स्तोत्रैर्महादेवं जगत्पतिम् ॥ ३.१३०.२४ ॥
ପ୍ରଣାମ କରି ସହସା ଉଠି, କରଯୋଡ଼ି ମୁନି ବିବିଧ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ମହାଦେବ, ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
3.130.25
तमुवाच महादेवो मार्कण्डेयं महामुनिम् ।
वरं वरय भद्रं ते वरदोस्मि मुने तव ॥ ३.१३०.२५ ॥
ତେବେ ମହାଦେବ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମୁନି, ବର ମାଗ; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୁଁ ବରଦାତା ।"
3.130.26
एवं संबोधितस्तेन शिवेन परमात्मना ।
सगद्गदमिदं वाक्यमुवाच परमेश्वरम् ॥ ३.१३०.२६ ॥
ପରମାତ୍ମା ଶିବ ଏହିପରି ସମ୍ବୋଧନ କଲାବେଳେ, ଗଦ୍ଗଦ ସ୍ୱରରେ ମୁନି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.130.27
नान्यं वरं वृणे शंभो …त्वत्पादपङ्कजे ।
भक्तिंह्यनन्यसुलभां स्व व्यभिचारिणीम् ॥ ३.१३०.२७ ॥
"ହେ ଶମ୍ଭୋ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର ଚାହେଁ ନାହିଁ… ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ, ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ହିଁ ମିଳୁଥିବା, ଅଚଳ ଭକ୍ତି ହିଁ ମାଗୁଛି।"
3.130.28
एवमुक्तोऽथ मुनिना भरतगीश्वरेश्वरः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं मार्कण्डेय महामुनिम् ॥ ३.१३०.२८ ॥
ମୁନି ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଭରତମାନଙ୍କ ବାଣୀର ଈଶ୍ୱର ପୁଣି ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.130.29
सम्यगाराधितः पित्रा तव पुत्रार्थमादरात् ॥ ३.१३०.२९ ॥
ତୁମ ପିତା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଆଦରରେ ମୋର ଭଲ ଭାବେ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ।
3.130.30
शतायुर्निर्गुणः पुत्रः शुभः षोडशवार्षिकः ।
उभयोरन्यमिच्छ त्वमित्युक्तः सोऽब्रवीच्च माम् ॥ ३.१३०.३० ॥
ଶହେ ବର୍ଷ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଗୁଣହୀନ ପୁତ୍ର, ବା ଶୁଭ କିନ୍ତୁ ଷୋଳବର୍ଷୀୟ — ଏ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟଟି ତୁମେ ଚୟନ କର ବୋଲି କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ମୋତେ କହିଲା।
3.130.31
निर्गुणो मास्तु देवेश शतायुः षोडशाब्दकः ।
सुगुणोऽस्तु सुतो मेऽद्य इति पित्रावृत पुरा ॥ ३.१३०.३१ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ଗୁଣହୀନ ନ ହେଉ; ଶହେ ବର୍ଷ ହେଉ କି ଷୋଳ ବର୍ଷ — ମୋ ପୁତ୍ର ଆଜି ସୁଗୁଣୀ ହେଉ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ପିତା ବାଛିଥିଲେ।
3.130.32
त्वया तप्तेन तपसा तोषितोऽहं भृशं मुने ।
दीर्घमायुर्मया दत्तं मृत्युश्च प्रतिषेधितः ॥ ३.१३०.३२ ॥
ହେ ମୁନି, ତୁମ୍ଭର କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଦୀର୍ଘାୟୁ ମୁଁ ଦେଇଛି ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନିବାରଣ କରିଛି।
3.130.33
इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवान्तरधीयत ।
तस्यायमाश्रमः पुण्यस्तस्येमे मुनयोऽमलाः ॥ ३.१३०.३३ ॥
ଏହା କହି ଭଗବାନ ଈଶ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏହା ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ; ଏଠାରେ ଥିବା ଏହି ନିର୍ମଳ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କର।
3.130.34
अत्रैकरात्रमुषिताः सर्वे मृत्युं तरन्ति वै ।
अत्रैव भरतश्रेष्ठ प्रयतो वस भूमिप ॥ ३.१३०.३४ ॥
ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ବାସ କରିଥିବା ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପାର ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ହିଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଭୂମିପତି, ସଂଯମରେ ବାସ କର।