మహాభారతం · అధ్యాయం 3.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.130.1
सोमकस्याश्रमे पुण्ये धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
षड्रात्रमुष्य नियतो भ्रात्रादिभिररिंदमः।
तस्मान्निर्गम्य सहसा दिशं प्रायात्तथोत्तराम् ॥ ३.१३०.१ ॥
సోమకుని పవిత్ర ఆశ్రమంలో ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు సోదరులతో కలిసి ఆరు రాత్రులు నియమంతో ఉన్నాడు; ఆ శత్రుదమనుడు అక్కడి నుండి అకస్మాత్తుగా బయలుదేరి ఉత్తర దిక్కుకు వెళ్ళాడు.
3.130.2
बहुदूरं ततो गत्वा वनं तत्र मनोहरम् ।
बहुपष्पफलाकीर्णं महानद्युपशोभितम् ॥ ३.१३०.२ ॥
తర్వాత చాలా దూరం వెళ్ళి, అక్కడ అనేక పూలు పండ్లతో నిండి, ఒక గొప్ప నది అలంకరించిన మనోహరమైన వనాన్ని చేరారు.
3.130.3
दृष्ट्वा पप्रच्छ राजाऽसौ लोमशं मुनिसत्तमम् ।
किमिदं दृश्यते रम्यं वनं बहुमृगद्विजम् ॥ ३.१३०.३ ॥
దానిని చూసి రాజు శ్రేష్ఠ ముని లోమశుడిని అడిగాడు: 'అనేక జింకలు పక్షులు ఉన్న ఈ రమణీయ వనం ఏది?'
3.130.4
बहुपुष्पफलोपेतं मुनिसङ्घैर्निषेवितम् ।
स्रवन्त्या च समायुक्तं महत्या पुण्यतोयया ॥ ३.१३०.४ ॥
ఇది అనేక పూలు పండ్లతో కూడినది, ముని సమూహాలచే సేవించబడేది, పవిత్ర జలాలు గల ఒక గొప్ప నదితో కూడినది.
3.130.5
ऋषीणामाश्रमाः पुण्या दृश्यन्ते विविधा मुने ।
कस्यायमाश्रमः पुण्यः कस्येमे मुनयोऽमलाः।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं वद त्वं वदतांवर ॥ ३.१३०.५ ॥
ఓ ముని, ఋషుల వివిధ పవిత్ర ఆశ్రమాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ పవిత్ర ఆశ్రమం ఎవరిది, ఈ నిర్మల మునులు ఎవరివారు? ఇది వినాలనుకుంటున్నాను; వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, చెప్పు.
3.130.6
शृणु राजेनद्र भद्रं ते वनस्यास्य पुरातनम् ।
वृत्तान्तं निखिलेनाद्य प्रोच्यमानं मयाऽनघ ॥ ३.१३०.६ ॥
రాజేంద్రా, విను, నీకు శుభం కలుగు గాక. ఓ నిర్దోషుడా, ఇప్పుడు ఈ వనం యొక్క ప్రాచీన వృత్తాంతాన్ని పూర్తిగా నేను చెబుతాను.
3.130.7
मृकण्डुपुत्रो मेधावी मार्कण्डेयो महामुनिः ।
बाल एव महाबुद्धिः सर्वविद्याविशारदः ॥ ३.१३०.७ ॥
మృకండు కుమారుడు, మేధావి, మహాముని మార్కండేయుడు బాల్యంలోనే గొప్ప బుద్ధిమంతుడు, సర్వవిద్యలలో నిపుణుడు.
3.130.8
मातापित्रोः प्रियं कुर्वंस्तपोर्थं वनमाविशत् ।
अत्राश्रमपदं कृत्वा तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ ३.१३०.८ ॥
తల్లిదండ్రులకు ప్రియమైనది చేస్తూ తపస్సు కోసం అతడు అడవిలో ప్రవేశించాడు. ఇక్కడ ఆశ్రమం నిర్మించి అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.
3.130.9
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रयः ।
जलस्थः शिशिरे योगी बहुकालमवर्तत ॥ ३.१३०.९ ॥
వేసవిలో పంచాగ్ని తపస్సు చేస్తూ, వర్షాకాలంలో ఆకాశం కింద నివసిస్తూ, శిశిరంలో నీటిలో నిలిచి ఆ యోగి చాలా కాలం ఇలాగే ఉన్నాడు.
3.130.10
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रविष्ठितः ।
जितेन्द्रियो जितप्राणश्चिन्तयन्दृढमव्ययम्।
अनाहारो जितक्रोधश्चिरमेवमवर्तत ॥ ३.१३०.१० ॥
చేతులు పైకెత్తి, ఆధారం లేకుండా, కాలి బొటనవేళ్ల కొనలపై నిలబడి, ఇంద్రియాలను, ప్రాణాన్ని జయించి, అవ్యయుడిని దృఢంగా ధ్యానిస్తూ, ఆహారం లేకుండా, కోపాన్ని జయించి చాలాకాలం ఇలాగే ఉన్నాడు.
3.130.11
एतस्मिन्नन्तरे राजन्ननावृष्टिः सुदारुणा ।
संभूता सर्वसंहर्त्री तया दग्धं चराचरम् ॥ ३.१३०.११ ॥
ఈ మధ్యలో, ఓ రాజా, అత్యంత భయంకరమైన అనావృష్టి ఏర్పడింది; అది అన్నింటినీ నాశనం చేసేది; దానితో చరాచరాలు దగ్ధమయ్యాయి.
3.130.12
अनावृष्ट्यां प्रवृत्तायां सर्वे च निधनं गताः ।
केचिदन्ये महात्मानो मुनयो द्विजपुङ्गवाः ॥ ३.१३०.१२ ॥
అనావృష్టి వ్యాపించినప్పుడు అందరూ మరణించారు; ద్విజులలో శ్రేష్ఠులైన కొందరు మహాత్మ మునులు కూడా.
3.130.13
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा सर्वाश्च योषितः ।
पशुपक्षिमृगाः सर्वे क्षुत्पिपासासमाकुलाः।
कृशाः शुष्कोष्ठकण्ठाश्च श्रान्ता भ्रान्ता विचेतसः ॥ ३.१३०.१३ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, స్త్రీలందరూ, పశువులు, పక్షులు, మృగాలు అన్నీ ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ, కృశించి, పొడి పెదవులు గొంతులతో, అలసి, భ్రాంతితో, చైతన్యం కోల్పోయి ఉన్నారు.
3.130.14
केनचित्पुण्यशेषेण मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
आश्रमं शनकैः प्राप्ता मूर्च्छिताः सहसाऽपतन् ॥ ३.१३०.१४ ॥
ఏదో మిగిలిన పుణ్య బలంతో వారు జ్ఞాని మార్కండేయుని ఆశ్రమానికి నెమ్మదిగా చేరుకున్నారు; కానీ హఠాత్తుగా మూర్ఛపోయి పడిపోయారు.
3.130.15
समाधिविरतो योगी मार्कण्डेयो महातपाः ।
तद्वनं निबिडं दृष्ट्वा जनैः क्षुत्तृट्समाकलैः ॥ ३.१३०.१५ ॥
సమాధి నుండి మేల్కొన్న మహాతపస్వి యోగి మార్కండేయుడు, ఆ దట్టమైన అడవిని ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతున్న జనులతో నిండి ఉండటం చూశాడు.
3.130.16
दयार्द्रहृदयो योगी शिवं ध्यात्वा हृदम्बुजे ।
तेषां संरक्षणार्थाय वेदगन्धिस्वरेण सः।
आजुहाव तदा गङ्गां तपोयोगेन भारत ॥ ३.१३०.१६ ॥
కరుణతో ఆర్ద్రమైన హృదయం గల ఆ యోగి, హృదయకమలంలో శివుని ధ్యానించి, వారిని రక్షించడానికి వేద సుగంధంతో కూడిన స్వరంతో — ఓ భారతా — తపస్సు యోగబలంతో గంగను ఆహ్వానించాడు.
3.130.17
गङ्गा समागता शीघ्रं तेनाहूताऽतिपावना ।
नाम्ना वेदनदीत्येव प्रख्याता लोकपावना ॥ ३.१३०.१७ ॥
అతనిచే ఆహ్వానించబడి, అత్యంత పావనమైన గంగ శీఘ్రంగా వచ్చింది; లోకాలను పవిత్రం చేసే ఆమె వేదనది అనే పేరుతోనే ప్రసిద్ధి చెందింది.
3.130.18
पर्जन्यश्च समाहूतः सुखं वर्षति भारत ।
सस्यानि च समृद्धानि फलमूलान्यनेकशः।
संभूतान्यत्रराजेनद्र सर्वे ते रक्षिता जनाः ॥ ३.१३०.१८ ॥
భారతా, పిలిచిన మేఘం సుఖంగా వర్షిస్తోంది. రాజేంద్రా, ఇక్కడ అనేక రకాల సమృద్ధ పంటలు, పండ్లు, దుంపలు పుట్టాయి; ఆ ప్రజలందరూ రక్షింపబడ్డారు.
3.130.19
मार्कण्डेयं प्रशंसन्तो जनाः सर्वे द्विजात्तयः ।
चिरं सुखमवर्तन्त तेन संरक्षिता नृप ॥ ३.१३०.१९ ॥
మార్కండేయుని ప్రశంసిస్తూ ద్విజులైన ప్రజలందరూ చిరకాలం సుఖంగా జీవించారు; రాజా, ఆయన చేతనే వారు రక్షింపబడ్డారు.
3.130.20
एवं विधाय रक्षां स सर्वेषां पुण्यकर्मणाम् ।
पुनश्चचार च तपः परमेश्वरतुष्टये ॥ ३.१३०.२० ॥
ఈ విధంగా పుణ్యకర్మలు చేసే వారందరినీ రక్షించి, ఆయన పరమేశ్వరుని సంతోషపెట్టడానికి మళ్ళీ తపస్సు చేశాడు.
3.130.21
एवं बहुतिथे काले प्रादुरासीन्महेश्वरः ॥ ३.१३०.२१ ॥
ఈ విధంగా చాలా రోజుల తర్వాత మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
3.130.22
दृष्ट्वा च सर्वदेवेशं चन्द्रमौलिमुमापतिम् ।
ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्देवैः सिद्धविद्याधरोरगैः ॥ ३.१३०.२२ ॥
సర్వదేవతల ప్రభువు, చంద్రుని శిరసున ధరించిన వాడు, ఉమాపతిని చూసి, బ్రహ్మ విష్ణువులు మొదలైన దేవతలు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, నాగులతో కలిసి—
3.130.23
गन्धर्वयक्षप्रवरैः सकिन्नरपतत्रिभिः ।
स्तूयमानं महादेवमव्ययं निष्कलं शिवम्।
प्रणनाम मुनिर्भक्त्या साष्टाङ्गं च पुनः पुनः ॥ ३.१३०.२३ ॥
గంధర్వులు, యక్షులలో శ్రేష్ఠులు, కింనరులు, పక్షులచే స్తుతించబడుతున్న అవ్యయుడు, నిష్కలుడు, శివమహాదేవుని ముని భక్తితో సాష్టాంగంగా పదే పదే నమస్కరించాడు.
3.130.24
प्रणम्योत्थाय सहसा बद्धाञ्जलिपुटो मुनिः ।
तुष्टाव विविधैः स्तोत्रैर्महादेवं जगत्पतिम् ॥ ३.१३०.२४ ॥
నమస్కరించి, వెంటనే లేచి, అంజలి ఘటించిన ముని వివిధ స్తోత్రాలతో మహాదేవుడూ జగత్పతి అయినవానిని స్తుతించాడు.
3.130.25
तमुवाच महादेवो मार्कण्डेयं महामुनिम् ।
वरं वरय भद्रं ते वरदोस्मि मुने तव ॥ ३.१३०.२५ ॥
అప్పుడు మహాదేవుడు మహాముని మార్కండేయునితో ఇలా అన్నాడు: "మునీ, వరం కోరుకో, నీకు శుభం కలుగుగాక; నేను నీకు వరమిచ్చువాడను."
3.130.26
एवं संबोधितस्तेन शिवेन परमात्मना ।
सगद्गदमिदं वाक्यमुवाच परमेश्वरम् ॥ ३.१३०.२६ ॥
పరమాత్మ శివుడు ఈ విధంగా సంబోధించగా, గద్గద స్వరంతో ఆ ముని పరమేశ్వరునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
3.130.27
नान्यं वरं वृणे शंभो …त्वत्पादपङ्कजे ।
भक्तिंह्यनन्यसुलभां स्व व्यभिचारिणीम् ॥ ३.१३०.२७ ॥
"శంభో, నేను వేరే వరం కోరను… నీ పాదపద్మాలపై, అనన్య భక్తితోనే లభించే, చలించని భక్తినే కోరుతున్నాను."
3.130.28
एवमुक्तोऽथ मुनिना भरतगीश्वरेश्वरः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं मार्कण्डेय महामुनिम् ॥ ३.१३०.२८ ॥
ముని ఇలా చెప్పగా, భరతుల వాక్కులకు ఈశ్వరుడైన వాడు మళ్ళీ మార్కండేయ మహాముని తో ఈ మాట అన్నాడు.
3.130.29
सम्यगाराधितः पित्रा तव पुत्रार्थमादरात् ॥ ३.१३०.२९ ॥
నీ తండ్రి కొడుకు కోసం గౌరవంతో నన్ను చక్కగా ఆరాధించాడు.
3.130.30
शतायुर्निर्गुणः पुत्रः शुभः षोडशवार्षिकः ।
उभयोरन्यमिच्छ त्वमित्युक्तः सोऽब्रवीच्च माम् ॥ ३.१३०.३० ॥
నూరేళ్ల ఆయుష్షు గల గుణహీనుడైన కుమారుడు, లేదా శుభుడైన పదహారేళ్ల కుమారుడు — ఇద్దరిలో మరొకరిని కోరుకో అని చెప్పబడినప్పుడు అతడు నాతో అన్నాడు.
3.130.31
निर्गुणो मास्तु देवेश शतायुः षोडशाब्दकः ।
सुगुणोऽस्तु सुतो मेऽद्य इति पित्रावृत पुरा ॥ ३.१३०.३१ ॥
దేవేశా, గుణహీనుడు వద్దు; నూరేళ్లు ఉన్నా పదహారేళ్లు ఉన్నా — నా కుమారుడు ఈరోజు సుగుణవంతుడై ఉండాలి అని పూర్వం తండ్రి ఎంచుకున్నాడు.
3.130.32
त्वया तप्तेन तपसा तोषितोऽहं भृशं मुने ।
दीर्घमायुर्मया दत्तं मृत्युश्च प्रतिषेधितः ॥ ३.१३०.३२ ॥
ముని, నీ తీవ్ర తపస్సుతో నేను ఎంతో సంతోషించాను; దీర్ఘాయుష్షును ప్రసాదించాను, మృత్యువును నిరోధించాను.
3.130.33
इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवान्तरधीयत ।
तस्यायमाश्रमः पुण्यस्तस्येमे मुनयोऽमलाः ॥ ३.१३०.३३ ॥
ఇలా చెప్పి భగవానుడైన ఈశుడు అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు. ఆయన ఈ ఆశ్రమం పవిత్రమైనది; ఆయన ఈ నిర్మల మునులు ఇక్కడ ఉన్నారు.
3.130.34
अत्रैकरात्रमुषिताः सर्वे मृत्युं तरन्ति वै ।
अत्रैव भरतश्रेष्ठ प्रयतो वस भूमिप ॥ ३.१३०.३४ ॥
ఇక్కడ ఒక రాత్రి నివసించిన వారందరూ మృత్యువును దాటుతారు. ఇక్కడే, భరతశ్రేష్ఠా, రాజా, సంయమంతో నివసించు.