マハーバーラタ · 章 3.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.133.1
धर्मात्मानं त्वाहुरेकं सर्वे राजन्महीक्षितः ।
स वै धर्मविरुद्धं त्वं कस्मात्कर्म चिकीर्षसि ॥ ३.१३३.१ ॥
王よ、地上のすべての支配者はあなただけを正法の魂と呼ぶ。それなのになぜ、法に反する行いをしようとするのか。
3.133.2
विहितं भक्षणं राजन्पीड्यमानस्य मे क्षुधा ।
माहिंसीर्धर्मलोभेन धर्ममुत्सृज्य मा नशः ॥ ३.१३३.२ ॥
王よ、飢えに苦しむ私にとって、これこそ定められた食物です。法への欲から私を傷つけないでください。法を捨てて滅びてはなりません。
3.133.3
संत्रस्तरूपस्त्राणार्थी त्वत्तो भीतो महाद्विज ।
मत्सकाशमनुप्रप्तः प्राणगृध्नुरयं द्विजः ॥ ३.१३३.३ ॥
大鳥よ、お前を恐れ、怯えた姿で庇護を求め、命を欲してこの鳥は私のもとに来た。
3.133.4
एवमभ्यागतस्येह कपोतस्याभयार्थिनः ।
अप्रदाने परो धर्मः किं त्वं श्येनेह पश्यसि ॥ ३.१३३.४ ॥
このように来て、安全を求める鳩を渡さないことこそ、より高い法である。鷹よ、ここに何を見るのか。
3.133.5
प्रस्पन्दमानः संभ्रान्तः कपोतः श्येन लक्ष्यते ।
मत्सकाशं जीवितार्थी तस्य त्यागो विगर्हितः ॥ ३.१३३.५ ॥
鷹よ、震え慌てた鳩は、命を求めて私のもとに来ているように見える。それを見捨てることは非難されるべきだ。
3.133.6
यो हि कश्चिद्द्विजान्हन्याद्गां वा लोकस्य मातरम् ।
शरणागतं च त्यजते तुल्यं तेषां हि पातकम् ॥ ३.१३३.६ ॥
再生族を殺す者、世界の母である牛を殺す者、あるいは庇護を求めて来た者を見捨てる者——彼らの罪は等しい。
3.133.7
आहारत्सर्वभूतानि संभवन्ति महीपते ।
आहारेण विवर्धन्ते तेन जीवन्ति जन्तवः ॥ ३.१३३.७ ॥
大地の王よ、すべての存在は食物から生じる。食物によって成長し、それによって生き物は生きる。
3.133.8
शक्यते दुस्त्यजेऽप्यर्थे चिररात्राय जीवितुम् ।
न तु भोजनमुत्सृज्य शक्यं वर्तयितुं चिरम् ॥ ३.१३३.८ ॥
捨てがたいものでさえ捨てて、長い夜を生きることはできる。しかし食物を捨てては、長く生き続けることはできない。
3.133.9
भक्ष्याद्विलोपितस्याद्य मम प्राणा विशांपते ।
विसृज्यकायमेष्यन्ति पन्थानमपुनर्भवम् ॥ ३.१३३.९ ॥
人の王よ、今日食物を奪われ、私の命の息は身体を離れて、再生のない道へ赴くであろう。
3.133.10
प्रमृते मयि धर्मात्मन्पुत्रदारादि नङ्क्ष्यति ।
रक्षमाणः कपोतं त्वं बहून्प्राणान्न रक्षसि ॥ ३.१३३.१० ॥
法を備えた者よ、私が死ねば、息子や妻などは滅びるであろう。鳩を守るあなたは、多くの命を守っていないのだ。
3.133.11
बहून्यो बाधते धर्मो न स धर्मः कुवर्त्म तत् ।
अविरोधी तु यो धर्मः स धर्मः सत्यविक्रम ॥ ३.१३३.११ ॥
多くの者を害する義務は義務ではなく、悪しき道である。しかし、誰とも衝突しない義務こそ真の義務である、真実の勇者よ。
3.133.12
विरोधिषु महीपाल निश्चित्य गुरुलाघवम् ।
न बाधा विद्यते यत्र तं धर्मं समुपाचरेत् ॥ ३.१३३.१२ ॥
大地の守護者よ、対立する義務の重さと軽さを見極めたうえで、害のない義務を実践すべきである。
3.133.13
गुरुलाघवमाज्ञाय धर्माधर्मविनिश्चये ।
यतो भूयांस्ततो राजन्कुरु धर्मविनिश्चयम् ॥ ३.१३३.१३ ॥
法と非法を判断するにあたり重さと軽さを知って、王よ、より重いものに従って法を定めよ。
3.133.14
बहुकल्याणसंयुक्तं भाषसे विहगोत्तम ।
सुपर्णः पक्षिराट् किं त्वं धर्मं ज्ञात्वाऽभिभाषसे ॥ ३.१३३.१४ ॥
鳥の中で最も優れた者よ、あなたは多くの善に満ちた言葉を語る。あなたは金翅鳥、鳥王なのか。法を知ったうえでそのように語るのか。
3.133.15
तथाहि धर्मसंयुक्तं बहुचित्रं च भाषसे ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदिति त्वां लक्षयाम्यहम्।
शरणैषिपरित्यागं कथं साध्विति मन्यसे ॥ ३.१३३.१५ ॥
このようにあなたは法にかなった、非常に多様な言葉を語る。あなたに知らぬことは何もないと私は見ている。庇護を求める者を捨てることをどうして善いと思うのか。
3.133.16
आहारार्थं समारम्भस्तव चायं विहंगम ।
शक्यश्चाप्यन्यथा कर्तुमाहारोऽप्यधिकस्त्वया ॥ ३.१३३.१६ ॥
鳥よ、あなたのこの行動は食べ物のためである。これは別のやり方でもできるし、あなたの食べ物はむしろ多くなるかもしれない。
3.133.17
गोवृषो वा वराहो वा मृगो वा महिषोपि वा ।
त्वदर्थमद्य क्रियतां यच्चान्यदिह काङ्क्षसि ॥ ३.१३३.१७ ॥
雄牛か、猪か、鹿か、あるいは水牛でも――今日あなたのためにこれを用意させよ、そしてここであなたが望む他のものも。
3.133.18
न वराहं न चोक्षाणं न मृगान्विविधांस्तथा ।
भक्षयामि महाराज किं ममान्येन केचचित् ॥ ३.१३३.१८ ॥
猪も、雄牛も、様々な鹿も、大王よ、私はそれらを食べない。他の何かが私にとって何の役に立つというのか。
3.133.19
यस्तु मे दैवविहितो भक्षः क्षत्रियपुङ्गव ।
तमुत्सृज महीपाल कपोतमिममेव मे ॥ ३.१३३.१९ ॥
クシャトリヤの中の雄牛よ、天命が私に定めた食物は、まさにこの鳩である。大地の守護者よ、それを私に放せ。
3.133.20
श्येनाः कपोतान्स्वादन्ति श्रुतिरेषा सनातनी ।
मा राजन्सारमज्ञात्वा कदलीस्कन्धमासज ॥ ३.१३३.२० ॥
鷹は鳩を食べる。これが永遠の聖典の教えである。王よ、その真髄を知らずに芭蕉の幹にすがってはならない。
3.133.21
राष्ट्रं शिवीनामृद्धं वै शाधि पक्षिभिरर्चितः ।
कृत्स्नमेतन्मया दत्तं राजवद्विहगोत्तम ॥ ३.१३३.२१ ॥
シビ族の繁栄した国を、鳥たちに敬われる者よ、治めよ。鳥の中の最上の者よ、私は王としてこれをすべてお前に与えた。
3.133.22
यं वा कामयसे कामं श्येन सर्वं ददानि ते ।
विनेमं पक्षिणं श्यन शरणार्थिनमागतम् ॥ ३.१३३.२२ ॥
鷹よ、お前が望むものは何でも与えよう。しかし、庇護を求めて来たこの鳥は放してくれ。
3.133.23
येनेमं स्थापयेथास्त्वं कर्मणा पक्षिसत्तम ।
तदाचक्ष्व करिष्यामि न हि दास्ये कपोतकम् ॥ ३.१३३.२३ ॥
鳥の中の最上の者よ、どのような行いでこれを元に戻せるのか教えてくれ。私はそれを行おう。しかし鳩は渡さない。
3.133.24
उशीनर कपोते ते यदि स्नेहो नराधिप ।
आत्मनो मांसमुत्कृत्य कपोततुलया धृतम् ॥ ३.१३३.२४ ॥
ウシーナラよ、もしお前が鳩に愛情を抱くなら、人の主よ、自らの身体から肉を切り取り、鳩の重さに見合うように置け。
3.133.25
यदा समं कपोतेन तव मांसं नृपोत्तम ।
त्वया प्रदेयं तन्मह्यं सा मे तुष्टिर्भविष्यति ॥ ३.१३३.२५ ॥
王の中の最良の者よ、お前の肉が鳩と等しくなったとき、それを私に与えねばならない。そのとき私は満足するだろう。
3.133.26
अनुग्रहमिमं मन्ये श्येन यन्माभियाचसे ।
तस्मात्तेऽद्य प्रदास्यामि स्वमांसं तुलया धृतम् ॥ ३.१३३.२६ ॥
鷹よ、お前が私に求めることを、私は恩恵と思う。ゆえに今日、秤に載せた私自身の肉をお前に与えよう。
3.133.27
अथोत्कृत्य स्वमांसं तु राजा परमधर्मवित् ।
तुलयामास कौन्तेय कपोतेन समं विभो ॥ ३.१३३.२७ ॥
すると至高のダルマを知る王は自らの肉を切り取り、鳩と釣り合うように量った。クンティーの子よ、力ある者よ。
3.133.28
ध्रियमाणः कपोतस्तु मांसेनात्यतिरिच्यते ।
पुनश्चोत्कृत्यमांसानि राजा प्रादादुशीनरः ॥ ३.१३३.२८ ॥
ところが鳩を秤にのせると、その重さは肉に勝った。そこでウシーナラ王は再び自分の肉を切り取って与えた。
3.133.29
न विद्यते यदा मांसं कपोतेन समं धृतम् ।
तत उत्कृत्तमांसोऽसावारुरोह स्वयं तुलाम् ॥ ३.१३३.२९ ॥
鳩と等しい肉が秤に見つからなかったとき、肉を切り取られた王は自ら秤に上った。
3.133.30
इन्द्रोऽहमस्मि धर्मज्ञ कपोतो हव्यवाडयम् ।
जिज्ञासमानौ धर्म त्वां यज्ञवाटमुपागतौ ॥ ३.१३३.३० ॥
法を知る者よ、私はインドラであり、この鳩は供物を運ぶアグニである。ダルマを知りたいと願い、我ら二人はお前の祭場に来たのだ。
3.133.31
यत्ते मांसानि गात्रेभ्य उक्तृत्तानि विशांपते ।
एषा ते शाश्वती कीर्तिर्लोकानभिभविष्यति ॥ ३.१३३.३१ ॥
人の主よ、あなたの手足から切り取られた肉こそ、あなたの永遠の名声であり、それは諸世界を凌駕するでしょう。
3.133.32
यावल्लोके मनुष्यास्त्वां कथयिष्यन्ति पार्थिव ।
तावत्कीर्तिश्च लोकाश्च स्थास्यन्ति तव शाश्वताः ॥ ३.१३३.३२ ॥
王よ、世の人々があなたについて語るかぎり、あなたの名声と諸世界は永遠に続くでしょう。
3.133.33
इत्युक्त्वा भूमिपतये तस्मै दत्त्वा यथेप्सितम् ।
प्रशस्य जग्मतू राजन्निन्द्राग्री तुष्टमानसौ ॥ ३.१३३.३३ ॥
このように語り、大地の主に望みのままの恩恵を与え、彼を称賛してから、王よ、インドラとアグニは満足した心で去っていった。
3.133.34
उशीनरोऽपिधर्मात्मा धर्मेणावृत्यरोदसी ।
विभ्राजमानो वपुषाऽप्यारुरोह त्रिविष्टपम् ॥ ३.१३३.३४ ॥
正しき魂のウシーナラもまた、法によって天と地を覆い、身体そのものが輝きながら、三天（トリヴィシュタパ）へと昇った。
3.133.35
तदेतत्सदनं राजन्राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
पश्यस्वैतन्मया सार्धं पुण्यं पापप्रमोचनम् ॥ ३.१३३.३५ ॥
王よ、これはあの大いなる魂の王の住まいです。私とともにこれを見なさい。これは清浄で、罪から解き放つものです。
3.133.36
तत्र वै सततं देवा मुनयश्च सनातनाः ।
दृश्यन्ते ब्राह्मणै राजन्पुण्यवद्भिर्महात्मभिः ॥ ३.१३३.३६ ॥
王よ、そこでは神々と永遠の聖者たちが常に見えます。功徳を積んだ大いなる魂のバラモンたちによって。