മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.133.1
धर्मात्मानं त्वाहुरेकं सर्वे राजन्महीक्षितः ।
स वै धर्मविरुद्धं त्वं कस्मात्कर्म चिकीर्षसि ॥ ३.१३३.१ ॥
രാജാവേ, ഭൂമി ഭരിക്കുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും നിങ്ങളെ മാത്രം ധർമ്മാത്മാവെന്ന് വിളിക്കുന്നു; എന്നിട്ടും ധർമ്മവിരുദ്ധമായ കർമ്മം നിങ്ങൾ എന്തിന് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
3.133.2
विहितं भक्षणं राजन्पीड्यमानस्य मे क्षुधा ।
माहिंसीर्धर्मलोभेन धर्ममुत्सृज्य मा नशः ॥ ३.१३३.२ ॥
രാജാവേ, വിശപ്പുകൊണ്ട് വലയുന്ന എനിക്ക് വിധിച്ച ആഹാരം ഇതാണ്. ധർമ്മലോഭത്താൽ എന്നെ ഹിംസിക്കരുത്; ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് നശിക്കരുത്.
3.133.3
संत्रस्तरूपस्त्राणार्थी त्वत्तो भीतो महाद्विज ।
मत्सकाशमनुप्रप्तः प्राणगृध्नुरयं द्विजः ॥ ३.१३३.३ ॥
മഹാപക്ഷീ, നിന്നെ ഭയന്ന്, ഭയന്ന രൂപത്തോടെ സംരക്ഷണം തേടി, ജീവനെ കൊതിക്കുന്ന ഈ പക്ഷി എന്റെ അടുത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു.
3.133.4
एवमभ्यागतस्येह कपोतस्याभयार्थिनः ।
अप्रदाने परो धर्मः किं त्वं श्येनेह पश्यसि ॥ ३.१३३.४ ॥
ഇവിടെ ഇങ്ങനെ വന്ന്, അഭയം കൊതിക്കുന്ന പ്രാവിന് കൊടുക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് വലിയ ധർമ്മം എന്ന് ഓ ശ്യേനാ, നീ ഇവിടെ എന്ത് കാണുന്നു?
3.133.5
प्रस्पन्दमानः संभ्रान्तः कपोतः श्येन लक्ष्यते ।
मत्सकाशं जीवितार्थी तस्य त्यागो विगर्हितः ॥ ३.१३३.५ ॥
ഓ ശ്യേനാ, വിറച്ചും പരിഭ്രമിച്ചും നിൽക്കുന്ന ഈ പ്രാവ് ജീവൻ കൊതിച്ച് എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നതായി കാണുന്നു; അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നിന്ദ്യമാണ്.
3.133.6
यो हि कश्चिद्द्विजान्हन्याद्गां वा लोकस्य मातरम् ।
शरणागतं च त्यजते तुल्यं तेषां हि पातकम् ॥ ३.१३३.६ ॥
ആരെങ്കിലും ദ്വിജന്മാരെയോ, ലോകമാതാവായ പശുവിനെയോ കൊന്നാലും, ശരണം തേടിവന്നവനെ ഉപേക്ഷിച്ചാലും, അവരുടെ പാപം തുല്യമാണ്.
3.133.7
आहारत्सर्वभूतानि संभवन्ति महीपते ।
आहारेण विवर्धन्ते तेन जीवन्ति जन्तवः ॥ ३.१३३.७ ॥
ഓ മഹീപതേ, സർവഭൂതങ്ങളും ആഹാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആഹാരത്താൽ അവ വളരുന്നു; അതിനാൽ ജീവികൾ ജീവിക്കുന്നു.
3.133.8
शक्यते दुस्त्यजेऽप्यर्थे चिररात्राय जीवितुम् ।
न तु भोजनमुत्सृज्य शक्यं वर्तयितुं चिरम् ॥ ३.१३३.८ ॥
ഉപേക്ഷിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വസ്തുവിനെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ദീർഘകാലം ജീവിക്കാം; എന്നാൽ ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച് ദീർഘകാലം ജീവിക്കാനാവില്ല.
3.133.9
भक्ष्याद्विलोपितस्याद्य मम प्राणा विशांपते ।
विसृज्यकायमेष्यन्ति पन्थानमपुनर्भवम् ॥ ३.१३३.९ ॥
ഹേ വിശാംപതേ, ഇന്ന് ആഹാരം നഷ്ടപ്പെട്ട എന്റെ പ്രാണങ്ങൾ ഈ ശരീരം വിട്ട് പുനർജന്മമില്ലാത്ത വഴിയിലേക്ക് പോകും.
3.133.10
प्रमृते मयि धर्मात्मन्पुत्रदारादि नङ्क्ष्यति ।
रक्षमाणः कपोतं त्वं बहून्प्राणान्न रक्षसि ॥ ३.१३३.१० ॥
ഹേ ധർമാത്മാവേ, ഞാൻ മരിച്ചാൽ എന്റെ പുത്രന്മാരും ഭാര്യയും മറ്റുള്ളവരും നശിക്കും. പ്രാവിനെ രക്ഷിക്കുമ്പോൾ നീ പല പ്രാണങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുന്നില്ല.
3.133.11
बहून्यो बाधते धर्मो न स धर्मः कुवर्त्म तत् ।
अविरोधी तु यो धर्मः स धर्मः सत्यविक्रम ॥ ३.१३३.११ ॥
അനേകരെ ഉപദ്രവിക്കുന്ന ധർമം ധർമമല്ല; അത് തെറ്റായ വഴിയാണ്. എന്നാൽ ആർക്കും വിരോധമില്ലാത്ത ധർമമാണ് ധർമം, സത്യവിക്രമാ.
3.133.12
विरोधिषु महीपाल निश्चित्य गुरुलाघवम् ।
न बाधा विद्यते यत्र तं धर्मं समुपाचरेत् ॥ ३.१३३.१२ ॥
ഹേ മഹീപാലാ, വിരോധിക്കുന്ന ധർമങ്ങളിൽ ഗുരുത്വവും ലഘുത്വവും നിശ്ചയിച്ച്, ഏതിൽ ബാധയില്ലയോ ആ ധർമം ആചരിക്കണം.
3.133.13
गुरुलाघवमाज्ञाय धर्माधर्मविनिश्चये ।
यतो भूयांस्ततो राजन्कुरु धर्मविनिश्चयम् ॥ ३.१३३.१३ ॥
ധർമ്മാധർമ്മ നിശ്ചയത്തിൽ ഗുരുത്വവും ലഘുത്വവും അറിഞ്ഞ്, ഹേ രാജൻ, ഏതാണോ അധികം ഭാരമുള്ളത് അതനുസരിച്ച് ധർമ്മ നിശ്ചയം ചെയ്യുക.
3.133.14
बहुकल्याणसंयुक्तं भाषसे विहगोत्तम ।
सुपर्णः पक्षिराट् किं त्वं धर्मं ज्ञात्वाऽभिभाषसे ॥ ३.१३३.१४ ॥
പക്ഷികളിൽ ഉത്തമനേ, നീ വളരെ മംഗളകരമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നു. നീ സുപർണ്ണനോ പക്ഷിരാജനോ? ധർമ്മം അറിഞ്ഞിട്ടാണോ നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത്?
3.133.15
तथाहि धर्मसंयुक्तं बहुचित्रं च भाषसे ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचिदिति त्वां लक्षयाम्यहम्।
शरणैषिपरित्यागं कथं साध्विति मन्यसे ॥ ३.१३३.१५ ॥
അതുപോലെ നീ ധർമ്മം നിറഞ്ഞതും വളരെ വിചിത്രവുമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നു. നിനക്ക് അറിയാത്തതായി ഒന്നുമില്ലെന്ന് ഞാൻ നിന്നെ കാണുന്നു. ശരണം തേടിയവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് എങ്ങനെ നല്ലതെന്ന് നീ കരുതുന്നു?
3.133.16
आहारार्थं समारम्भस्तव चायं विहंगम ।
शक्यश्चाप्यन्यथा कर्तुमाहारोऽप्यधिकस्त्वया ॥ ३.१३३.१६ ॥
ഹേ പക്ഷീ, ഇത് നിന്റെ ആഹാരത്തിനായുള്ള ശ്രമമാണ്. ഇത് മറ്റൊരു വിധത്തിലും ചെയ്യാം; നിനക്ക് ആഹാരം കൂടുതലും ലഭിക്കാം.
3.133.17
गोवृषो वा वराहो वा मृगो वा महिषोपि वा ।
त्वदर्थमद्य क्रियतां यच्चान्यदिह काङ्क्षसि ॥ ३.१३३.१७ ॥
കാള, അല്ലെങ്കിൽ പന്നി, അല്ലെങ്കിൽ മാൻ, അല്ലെങ്കിൽ എരുമ - ഇന്ന് നിനക്കുവേണ്ടി ഇത് ഒരുക്കട്ടെ, ഇവിടെ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും.
3.133.18
न वराहं न चोक्षाणं न मृगान्विविधांस्तथा ।
भक्षयामि महाराज किं ममान्येन केचचित् ॥ ३.१३३.१८ ॥
പന്നിയെയോ, കാളകളെയോ, വിവിധതരം മാനുകളെയോ ഞാൻ തിന്നുന്നില്ല, മഹാരാജാവേ. എനിക്ക് മറ്റൊന്നുകൊണ്ട് എന്ത് കാര്യം?
3.133.19
यस्तु मे दैवविहितो भक्षः क्षत्रियपुङ्गव ।
तमुत्सृज महीपाल कपोतमिममेव मे ॥ ३.१३३.१९ ॥
ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠനേ, ദൈവം എനിക്കായി നിശ്ചയിച്ച ആഹാരം ഇതാണ്; ഭൂമിപാലാ, ഈ പ്രാവിനെ എനിക്കു വിട്ടുതരിക.
3.133.20
श्येनाः कपोतान्स्वादन्ति श्रुतिरेषा सनातनी ।
मा राजन्सारमज्ञात्वा कदलीस्कन्धमासज ॥ ३.१३३.२० ॥
പരുന്തുകൾ പ്രാവുകളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു; ഇതാണ് സനാതനമായ ശ്രുതി. രാജാവേ, സാരമറിയാതെ വാഴത്തണ്ടിൽ പറ്റിപ്പിടിക്കരുത്.
3.133.21
राष्ट्रं शिवीनामृद्धं वै शाधि पक्षिभिरर्चितः ।
कृत्स्नमेतन्मया दत्तं राजवद्विहगोत्तम ॥ ३.१३३.२१ ॥
ശിബികളുടെ സമൃദ്ധമായ രാഷ്ട്രത്തെ, പക്ഷികളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനേ, നീ ഭരിക്കുക. പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ രാജാവിനെപ്പോലെ നിനക്കു നൽകി.
3.133.22
यं वा कामयसे कामं श्येन सर्वं ददानि ते ।
विनेमं पक्षिणं श्यन शरणार्थिनमागतम् ॥ ३.१३३.२२ ॥
പരുന്തേ, നീ എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു തരാം; എന്നാൽ ശരണം തേടി വന്ന ഈ പക്ഷിയെ വിട്ടയക്കുക.
3.133.23
येनेमं स्थापयेथास्त्वं कर्मणा पक्षिसत्तम ।
तदाचक्ष्व करिष्यामि न हि दास्ये कपोतकम् ॥ ३.१३३.२३ ॥
പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനേ, ഏത് കർമ്മത്താൽ നീ ഇവനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുമോ അതു പറയുക; ഞാൻ അതു ചെയ്യാം, എന്നാൽ പ്രാവിനെ ഞാൻ നൽകുകയില്ല.
3.133.24
उशीनर कपोते ते यदि स्नेहो नराधिप ।
आत्मनो मांसमुत्कृत्य कपोततुलया धृतम् ॥ ३.१३३.२४ ॥
ഉശീനരാ, പ്രാവിനോട് നിനക്കു സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ, നരാധിപാ, നിന്റെ സ്വന്തം ശരീരത്തിലെ മാംസം മുറിച്ച് പ്രാവിന്റെ തൂക്കത്തിനു തുല്യമായി വയ്ക്കുക.
3.133.25
यदा समं कपोतेन तव मांसं नृपोत्तम ।
त्वया प्रदेयं तन्मह्यं सा मे तुष्टिर्भविष्यति ॥ ३.१३३.२५ ॥
ഹേ നൃപോത്തമാ, നിന്റെ മാംസം പ്രാവിനു സമമാകുമ്പോൾ, അത് നീ എനിക്കു നൽകണം; അപ്പോഴേ എനിക്കു തൃപ്തിയാകൂ.
3.133.26
अनुग्रहमिमं मन्ये श्येन यन्माभियाचसे ।
तस्मात्तेऽद्य प्रदास्यामि स्वमांसं तुलया धृतम् ॥ ३.१३३.२६ ॥
ഹേ ശ്യേനാ, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നത് ഞാൻ ഒരു അനുഗ്രഹമായി കരുതുന്നു; അതിനാൽ ഇന്ന് തുലാസിൽ വെച്ച എന്റെ സ്വന്തം മാംസം നിനക്കു ഞാൻ തരും.
3.133.27
अथोत्कृत्य स्वमांसं तु राजा परमधर्मवित् ।
तुलयामास कौन्तेय कपोतेन समं विभो ॥ ३.१३३.२७ ॥
അപ്പോൾ പരമധർമ്മം അറിയുന്ന രാജാവ് സ്വന്തം മാംസം മുറിച്ച്, ഹേ കൗന്തേയ, ഹേ വിഭോ, അത് പ്രാവിനോട് സമമായി തൂക്കി.
3.133.28
ध्रियमाणः कपोतस्तु मांसेनात्यतिरिच्यते ।
पुनश्चोत्कृत्यमांसानि राजा प्रादादुशीनरः ॥ ३.१३३.२८ ॥
എന്നാൽ പ്രാവിനെ തുലാസിൽ വെച്ചപ്പോൾ അത് മാംസത്തേക്കാൾ ഭാരമേറി; അപ്പോൾ ഉശീനരരാജാവ് വീണ്ടും തന്റെ മാംസം മുറിച്ചു നൽകി.
3.133.29
न विद्यते यदा मांसं कपोतेन समं धृतम् ।
तत उत्कृत्तमांसोऽसावारुरोह स्वयं तुलाम् ॥ ३.१३३.२९ ॥
പ്രാവിനു സമമായ മാംസം തുലാസിൽ കണ്ടില്ല; അപ്പോൾ മാംസം മുറിക്കപ്പെട്ട ആ രാജാവ് സ്വയം തുലാസിൽ കയറി.
3.133.30
इन्द्रोऽहमस्मि धर्मज्ञ कपोतो हव्यवाडयम् ।
जिज्ञासमानौ धर्म त्वां यज्ञवाटमुपागतौ ॥ ३.१३३.३० ॥
ഹേ ധർമ്മജ്ഞാ, ഞാൻ ഇന്ദ്രനാണ്; ഈ പ്രാവ് ഹവ്യവാഹനനായ അഗ്നിയാണ്; ധർമ്മം അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിന്റെ യാഗശാലയിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.
3.133.31
यत्ते मांसानि गात्रेभ्य उक्तृत्तानि विशांपते ।
एषा ते शाश्वती कीर्तिर्लोकानभिभविष्यति ॥ ३.१३३.३१ ॥
ഓ ജനങ്ങളുടെ പാലകാ, നിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് മുറിച്ചെടുത്ത മാംസം നിന്റെ ശാശ്വത കീർത്തിയാണ്; അത് ലോകങ്ങളെ കീഴടക്കും.
3.133.32
यावल्लोके मनुष्यास्त्वां कथयिष्यन्ति पार्थिव ।
तावत्कीर्तिश्च लोकाश्च स्थास्यन्ति तव शाश्वताः ॥ ३.१३३.३२ ॥
ഓ രാജാവേ, ലോകത്തിൽ മനുഷ്യർ നിന്നെക്കുറിച്ച് പറയുന്നിടത്തോളം നിന്റെ കീർത്തിയും ലോകങ്ങളും ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കും.
3.133.33
इत्युक्त्वा भूमिपतये तस्मै दत्त्वा यथेप्सितम् ।
प्रशस्य जग्मतू राजन्निन्द्राग्री तुष्टमानसौ ॥ ३.१३३.३३ ॥
ഇതു പറഞ്ഞ് ഭൂപതിക്ക് അവൻ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ വരം നൽകി, അവനെ പ്രശംസിച്ച്, ഓ രാജാവേ, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ പോയി.
3.133.34
उशीनरोऽपिधर्मात्मा धर्मेणावृत्यरोदसी ।
विभ्राजमानो वपुषाऽप्यारुरोह त्रिविष्टपम् ॥ ३.१३३.३४ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ ഉശീനരനും ധർമ്മത്താൽ ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും മൂടി, ശരീരത്തോടെ തന്നെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് ത്രിവിഷ്ടപത്തിൽ കയറി.
3.133.35
तदेतत्सदनं राजन्राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
पश्यस्वैतन्मया सार्धं पुण्यं पापप्रमोचनम् ॥ ३.१३३.३५ ॥
ഓ രാജാവേ, ഇത് ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ വാസസ്ഥലമാണ്. എന്നോടൊപ്പം ഇത് കാണുക; ഇത് പുണ്യമാണ്, പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
3.133.36
तत्र वै सततं देवा मुनयश्च सनातनाः ।
दृश्यन्ते ब्राह्मणै राजन्पुण्यवद्भिर्महात्मभिः ॥ ३.१३३.३६ ॥
അവിടെ നിരന്തരം ദേവന്മാരും സനാതന മുനിമാരും കാണപ്പെടുന്നു, ഓ രാജാവേ, പുണ്യവാന്മാരായ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരാൽ.