ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.134.1
यः कथ्यते मन्त्रविदग्र्यबुद्धि-
रौद्दालकिः श्वेतकेतुः पृथिव्याम्।
तस्याश्रमं पश्यत पाण्डवेया ।
सदाफलैरुपपन्नं महीजैः ॥ ३.१३४.१ ॥
ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତ। ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ସଦା ଫଳଦାୟୀ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖ।
3.134.2
साक्षादत्र श्वेतकेतुर्ददर्श ।
सरस्वतीं मानुषदेहरूपाम्।
वेत्स्यामि वाणीमिति संप्रवृत्तां ।
सरस्वतीं श्वेतकेतुर्बभाषे ॥ ३.१३४.२ ॥
ଏଠାରେ ଶ୍ୱେତକେତୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମନୁଷ୍ୟଦେହରୂପିଣୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। "ମୁଁ ବାଣୀକୁ ଜାଣିବି" ଏହା ଭାବି ଆଗକୁ ଆସିଥିବା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସହ ଶ୍ୱେତକେତୁ କଥା ହେଲେ।
3.134.3
अस्मिन्युगे ब्रह्मकृतां वरिष्ठा-
वास्तां मुनी मातुलभागिनेयौ।
अष्टावक्रश्चैव कहोलसूनु-
रौद्दालकिः श्वेतकेतुः पृथिव्याम् ॥ ३.१३४.३ ॥
ଏହି ଯୁଗରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ମୁନି ଥିଲେ — ମାମୁଁ ଓ ଭାଗିନେୟ। କହୋଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଏବଂ ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ, ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତ।
3.134.4
विदेहराजस् समीपतस्तौ ।
घीरावुभौ मातुलभागिनेयौ।
प्रविश्य यज्ञायतनं विवादे ।
वन्दिं निजग्राहतुरप्रमेयौ ॥ ३.१३४.४ ॥
ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ସେହି ଦୁଇଜଣ — ଧୀର ମାମୁଁ ଓ ଭାଗିନେୟ — ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବିବାଦରେ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ଧରିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଅପ୍ରମେୟ ଥିଲେ।
3.134.5
वादे भङ्क्त्वा मज्जयामास नद्याम् ॥ ३.१३४.५ ॥
ବିବାଦରେ ତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ନଦୀରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦେଲେ।
3.134.6
कथंप्रभावः स बभूव विप्र-
स्तथाभूतं यो निजग्राह वन्दिम्।
किंचाधिकृत्याथ तयोर्विवादो ।
विदेहराजस् समीप आसीत् ॥ ३.१३४.६ ॥
ସେହି ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଧରିଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ? ଏବଂ ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ବିବାଦ କେଉଁ ବିଷୟରେ ହୋଇଥିଲା?
3.134.7
अष्टावक्रः केन चासौ बभूव ।
तत्सर्वं मे लोमश शंस तत्त्वम् ॥ ३.१३४.७ ॥
ଅଷ୍ଟାବକ୍ର କେଉଁ କାରଣରୁ ସେପରି ହେଲେ? ହେ ଲୋମଶ, ତାହା ସବୁ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତୁ।
3.134.8
उद्दालकस्य नियतः शिष्य एको ।
नाम्ना कहोळेति बभूव राजन्।
शुश्रूषुराचार्यवशानुवर्ती ।
दीर्घ कालं सोऽध्ययनं चकार ॥ ३.१३४.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କର କହୋଡ ନାମକ ଜଣେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ସେବାପରାୟଣ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁବର୍ତୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ।
3.134.9
तं वै विप्राः पर्यभवंस्तु शिखा-
स्तं च ज्ञात्वा विप्रकारं गुरुः सः।
तस्मै प्रादात्सद्य एव श्रुतं च ।
भार्यां च वै दुहितरं स्वां सुजाताम् ॥ ३.१३४.९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅପମାନ ଜାଣି ଗୁରୁ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଦେଲେ, ଏବଂ ନିଜ ସୁଜାତା ନାମକ କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀରୂପେ ଦେଲେ।
3.134.10
तस्यां गर्भः समभवदग्निकल्पः ।
सोऽधीयानं पितरमथाभ्युवाच।
सर्वां रात्रिमध्ययनं करोषि ।
नेदं पितः सम्यगिवोपवर्तते ॥ ३.१३४.१० ॥
ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଗର୍ଭ ଆସିଲା। ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ପିତାଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ, "ପିତା, ଆପଣ ସାରା ରାତି ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି; ଏହା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଚାଲିଥିବା ପରି ଲାଗୁନାହିଁ।"
3.134.11
उपालब्धः शिष्यमध्ये महर्षिः ।
स तं कोपादुदरस्थं शशाप।
यस्माद्वक्रं वर्तमानो ब्रवीषि ।
तस्माद्वक्रो भवितास्यष्टधैव ॥ ३.१३४.११ ॥
ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହର୍ଷି (ପୁତ୍ରର କଥାରେ) ଅପମାନିତ ହେଲେ। କ୍ରୋଧରେ ସେ ନିଜ ଉଦରସ୍ଥ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ: "ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବଙ୍କା କଥା କହୁଛ, ତେଣୁ ତୁମେ ଆଠ ସ୍ଥାନରେ ବଙ୍କା ହେବ।"
3.134.12
स वै तथा वक्र एवाभ्यजाय-
दष्टावक्रः प्रथितो मानवेषु।
अस्यासीद्वै मातुलः श्वेतकेतुः ।
स तेन तुल्यो वयसा बभूव ॥ ३.१३४.१२ ॥
ସେ ସେହିପରି ବକ୍ର ହୋଇ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମାମୁଁ ଶ୍ୱେତକେତୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ।
3.134.13
संपीड्यमाना तु तदा सुजाता ।
विवर्धमानेन सुतेन कुक्षौ।
उवाच भर्तारमिदं रहोगता ।
प्रसाद्य हीना वसुना धनार्थिनी ॥ ३.१३४.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ଗର୍ଭରେ ବଢ଼ୁଥିବା ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତା ସୁଜାତା ନିର୍ଜନକୁ ଯାଇ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ; ଧନହୀନା ହୋଇ ଧନ ଇଚ୍ଛୁକା ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.134.14
कथं करिष्याम्यधुना महर्षे ।
मासश्चायं दशमो वर्तते मे।
नैवास्ति मे वसु किंचित्प्रदाता ।
येंनाहमेतामापदं निस्तरेयम् ॥ ३.१३४.१४ ॥
ହେ ମହର୍ଷି, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏହା ମୋର ଦଶମ ମାସ ଚାଲିଛି। ମୋ ପାଖରେ ଦେବା ପାଇଁ କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ, ଯଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ବିପଦରୁ ପାର ହୋଇପାରିବି।
3.134.15
उक्तस्त्वेवं भार्यया वै कहोळो ।
वित्तस्यार्थे जनकमथाभ्यगच्छत्।
स वै तदा वादविदा निगृह्य ।
निमज्जितो वन्दिनेहाप्सु विप्रः ॥ ३.१३४.१५ ॥
ପତ୍ନୀ ଏହିପରି କହିବାରୁ କହୋଡ ଧନ ପାଇଁ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେତେବେଳେ ବାଦବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ବନ୍ଦୀ ତାଙ୍କୁ ଧରି ଏଠାରେ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦେଲା।
3.134.16
उद्दालकस्तं तु तदा निशम्य ।
सूतेन वादेऽप्सु निमज्जितं तथा।
उवाच तां तत्रततः सुजात-
मष्टवक्रे गूहितव्योऽयमर्थः ॥ ३.१३४.१६ ॥
ସେତେବେଳେ ଉଦ୍ଦାଳକ ସୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାଦରେ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସେଠାରେ ସୁଜାତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ବିଷୟରେ ଏହି କଥା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ।
3.134.17
ररक्ष सा चापि तमस् मन्त्रं ।
जातोऽप्यसौ नैव शुश्राव विप्रः।
उद्दालकं पितरं सोऽभिमेने ।
तथाऽष्टावक्रो भ्रातरं श्वेतकेतुम् ॥ ३.१३४.१७ ॥
ସେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନ୍ତ୍ରର ରକ୍ଷା କଲେ। ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିପ୍ର ତାହା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କୁ ପିତା ବୋଲି ମାନିଲେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କ ପରି ଭାଇ ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କୁ ଭାଇ ବୋଲି ମାନିଲେ।
3.134.18
ततो वर्षे द्वादशे श्वेतकेतु-
रष्टावक्रं पितुरङ्के निषण्णम्।
अपाकर्षद्गृह्यपाणौ रुदन्तं ।
नायं तवाङ्कः पितुरित्युक्तवांश्च ॥ ३.१३४.१८ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ ଶ୍ୱେତକେତୁ ପିତାଙ୍କ କୋଳରେ ବସିଥିବା ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ଟାଣିଲେ। କାନ୍ଦୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ, "ଏହା ତୁମ ପିତାଙ୍କ କୋଳ ନୁହେଁ।"
3.134.19
यत्तेनोकतं दुरुक्तं तत्तदानीं ।
हृदि स्थितं तस्य सुदुःखमासीत्।
गृहं गत्वा मातरं सोऽथ विग्रः ।
पप्रच्छेदं क्व नु तातो ममेति ॥ ३.१३४.१९ ॥
ସେ କହିଥିବା କଠୋର ବଚନ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଗଲା; ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ହେଲା। ଘରକୁ ଯାଇ ସେ ବିପ୍ର ମାତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମୋ ପିତା କେଉଁଠି?"
3.134.20
ततः सुजाता परमार्तरूपा ।
शापाद्भीता तत्त्वमस्याचचक्षे।
तद्वै तत्त्वंसर्वमाज्ञाय रात्रा-
वित्यब्रवीच्छ्वेतकेतुं स विप्रः ॥ ३.१३४.२० ॥
ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ରୂପରେ ସୁଜାତା ଶାପରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହିଦେଲେ। ସେ ବିପ୍ର ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଜାଣି ରାତିରେ ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
3.134.21
गच्छाव यज्ञं जनकस्य राज्ञो ।
बह्वाश्चर्यः श्रूयते तस्य यज्ञः।
श्रोष्यावोऽत्र ब्राह्मणानां विवाद-
मन्नं चाग्र्यं तत्रभोक्ष्यावहे च ॥ ३.१३४.२१ ॥
ଚାଲ, ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯିବା। ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବିବାଦ ଶୁଣିବା ଏବଂ ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବା।
3.134.22
विचक्षणत्वं च भविष्यते नौ ।
शिवश्च सौम्यश्च हि ब्रह्मघोषः ॥ ३.१३४.२२ ॥
ଆମକୁ ବିଚକ୍ଷଣତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଶିବ ଓ ସୌମ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷ ମଧ୍ୟ ହେବ।
3.134.23
तौ जग्मतुर्मातुलभागिनेयौ ।
यज्ञं समृद्धं जमकस्य राज्ञः।
अष्टावक्रः पथि राज्ञा समेत्य ।
प्रोत्सार्यमाणो वाक्यमिदं जगाद ॥ ३.१३४.२३ ॥
ସେହି ମାମୁଁ ଓ ଭାଗିନେୟ ଦୁଇଜଣ ରାଜା ଜନକଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ। ପଥରେ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଦେଖା ହେଲେ, ଠେଲି ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଉଥିବା ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।