మహాభారతం · అధ్యాయం 3.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.134.1
यः कथ्यते मन्त्रविदग्र्यबुद्धि-
रौद्दालकिः श्वेतकेतुः पृथिव्याम्।
तस्याश्रमं पश्यत पाण्डवेया ।
सदाफलैरुपपन्नं महीजैः ॥ ३.१३४.१ ॥
మంత్రజ్ఞులలో అగ్రగణ్యమైన బుద్ధి గలవాడు, ఉద్దాలకుని కుమారుడు శ్వేతకేతువు అని భూమిపై పేర్కొనబడేవాడు. పాండవులారా, ఎల్లప్పుడూ ఫలించే వృక్షాలతో కూడిన అతని ఆశ్రమాన్ని చూడండి.
3.134.2
साक्षादत्र श्वेतकेतुर्ददर्श ।
सरस्वतीं मानुषदेहरूपाम्।
वेत्स्यामि वाणीमिति संप्रवृत्तां ।
सरस्वतीं श्वेतकेतुर्बभाषे ॥ ३.१३४.२ ॥
ఇక్కడ శ్వేతకేతువు నేరుగా మానవ దేహరూపంలో ఉన్న సరస్వతిని చూశాడు. "వాణిని నేను తెలుసుకుంటాను" అని భావించి ముందుకు వచ్చిన సరస్వతితో శ్వేతకేతువు మాట్లాడాడు.
3.134.3
अस्मिन्युगे ब्रह्मकृतां वरिष्ठा-
वास्तां मुनी मातुलभागिनेयौ।
अष्टावक्रश्चैव कहोलसूनु-
रौद्दालकिः श्वेतकेतुः पृथिव्याम् ॥ ३.१३४.३ ॥
ఈ యుగంలో బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠులైన ఇద్దరు మునులు ఉండిరి — మేనమామ, మేనల్లుడు. కహోలుని కుమారుడు అష్టావక్రుడు, ఉద్దాలకుని కుమారుడు శ్వేతకేతువు, వీరు భూమిపై ప్రసిద్ధులు.
3.134.4
विदेहराजस् समीपतस्तौ ।
घीरावुभौ मातुलभागिनेयौ।
प्रविश्य यज्ञायतनं विवादे ।
वन्दिं निजग्राहतुरप्रमेयौ ॥ ३.१३४.४ ॥
విదేహ రాజు సమీపంలో ఆ ఇద్దరు — ధీరులైన మేనమామ, మేనల్లుడు — యజ్ఞశాలలో ప్రవేశించి వాదంలో వందిని గెలిచి పట్టుకున్నారు. వారిద్దరూ అప్రమేయులు.
3.134.5
वादे भङ्क्त्वा मज्जयामास नद्याम् ॥ ३.१३४.५ ॥
వాదంలో ఓడించి, అతన్ని నదిలో ముంచివేశాడు.
3.134.6
कथंप्रभावः स बभूव विप्र-
स्तथाभूतं यो निजग्राह वन्दिम्।
किंचाधिकृत्याथ तयोर्विवादो ।
विदेहराजस् समीप आसीत् ॥ ३.१३४.६ ॥
అంతటి వందిని పట్టుకున్న ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎంతటి ప్రభావం కలవాడు? విదేహ రాజు సమీపంలో ఆ ఇద్దరి వివాదం దేనిని గురించి జరిగింది?
3.134.7
अष्टावक्रः केन चासौ बभूव ।
तत्सर्वं मे लोमश शंस तत्त्वम् ॥ ३.१३४.७ ॥
అష్టావక్రుడు ఎందుకు అలా అయ్యాడు? ఓ లోమశా, అంతా నాకు యథార్థంగా చెప్పు.
3.134.8
उद्दालकस्य नियतः शिष्य एको ।
नाम्ना कहोळेति बभूव राजन्।
शुश्रूषुराचार्यवशानुवर्ती ।
दीर्घ कालं सोऽध्ययनं चकार ॥ ३.१३४.८ ॥
ఓ రాజా, ఉద్దాలకునికి కహోడుడు అనే పేరుగల ఒక నియతమైన శిష్యుడు ఉండేవాడు. అతడు సేవాభావం కలవాడు, గురువు ఆజ్ఞను అనుసరించేవాడు; దీర్ఘకాలం అధ్యయనం చేశాడు.
3.134.9
तं वै विप्राः पर्यभवंस्तु शिखा-
स्तं च ज्ञात्वा विप्रकारं गुरुः सः।
तस्मै प्रादात्सद्य एव श्रुतं च ।
भार्यां च वै दुहितरं स्वां सुजाताम् ॥ ३.१३४.९ ॥
బ్రాహ్మణులు అతన్ని తిరస్కరించారు. కానీ అతనికి జరిగిన అవమానాన్ని తెలుసుకున్న గురువు వెంటనే అతనికి విద్యను ప్రసాదించాడు; తన కుమార్తె సుజాతను అతనికి భార్యగా ఇచ్చాడు.
3.134.10
तस्यां गर्भः समभवदग्निकल्पः ।
सोऽधीयानं पितरमथाभ्युवाच।
सर्वां रात्रिमध्ययनं करोषि ।
नेदं पितः सम्यगिवोपवर्तते ॥ ३.१३४.१० ॥
ఆమె గర్భంలో అగ్నిసమానమైన తేజస్సు గల శిశువు ఏర్పడ్డాడు. అధ్యయనం చేస్తున్న తండ్రితో అతడు ఇలా అన్నాడు: "నాన్నా, మీరు రాత్రంతా అధ్యయనం చేస్తున్నారు; ఇది సరిగ్గా జరుగుతున్నట్లు కనబడటం లేదు."
3.134.11
उपालब्धः शिष्यमध्ये महर्षिः ।
स तं कोपादुदरस्थं शशाप।
यस्माद्वक्रं वर्तमानो ब्रवीषि ।
तस्माद्वक्रो भवितास्यष्टधैव ॥ ३.१३४.११ ॥
శిష్యుల మధ్య ఆ మహర్షి (కుమారుని మాటలతో) అవమానించబడి, కోపంతో తన ఉదరంలో ఉన్న ఆ శిశువుకు శాపమిచ్చాడు: "గర్భంలో ఉండగానే వంకరగా మాట్లాడావు కాబట్టి, నీవు ఎనిమిది చోట్ల వంకరగా (అంగవికలంగా) ఉంటావు."
3.134.12
स वै तथा वक्र एवाभ्यजाय-
दष्टावक्रः प्रथितो मानवेषु।
अस्यासीद्वै मातुलः श्वेतकेतुः ।
स तेन तुल्यो वयसा बभूव ॥ ३.१३४.१२ ॥
అతడు అలా వంకరగానే జన్మించాడు; మానవులలో అష్టావక్రుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతనికి మేనమామ శ్వేతకేతువు ఉండేవాడు; అతడు వయసులో ఇతనితో సమానంగా ఉన్నాడు.
3.134.13
संपीड्यमाना तु तदा सुजाता ।
विवर्धमानेन सुतेन कुक्षौ।
उवाच भर्तारमिदं रहोगता ।
प्रसाद्य हीना वसुना धनार्थिनी ॥ ३.१३४.१३ ॥
అప్పుడు గర్భంలో పెరుగుతున్న కుమారుని వలన బాధపడిన సుజాత, ఏకాంతంలోకి వెళ్ళి తన భర్తతో ఇలా అన్నది; ధనం లేనిదై, ధనాన్ని కోరుకుంటూ ఆమె అతన్ని ప్రసన్నం చేసుకుంది.
3.134.14
कथं करिष्याम्यधुना महर्षे ।
मासश्चायं दशमो वर्तते मे।
नैवास्ति मे वसु किंचित्प्रदाता ।
येंनाहमेतामापदं निस्तरेयम् ॥ ३.१३४.१४ ॥
ఓ మహర్షీ, ఇప్పుడు నేనేం చేయాలి? ఇది నాకు పదవ నెల నడుస్తోంది. ఇచ్చేందుకు నా దగ్గర ఏ ధనమూ లేదు; దీనివల్ల నేను ఈ ఆపద నుండి గట్టెక్కగలనా?
3.134.15
उक्तस्त्वेवं भार्यया वै कहोळो ।
वित्तस्यार्थे जनकमथाभ्यगच्छत्।
स वै तदा वादविदा निगृह्य ।
निमज्जितो वन्दिनेहाप्सु विप्रः ॥ ३.१३४.१५ ॥
భార్య ఇలా చెప్పగా, కహోడుడు ధనం కోసం తన తండ్రి దగ్గరకు వెళ్ళాడు. అప్పుడు వాదవిద్యలో నిపుణుడైన వందిని అతన్ని పట్టుకొని ఇక్కడ నీటిలో ముంచివేశాడు.
3.134.16
उद्दालकस्तं तु तदा निशम्य ।
सूतेन वादेऽप्सु निमज्जितं तथा।
उवाच तां तत्रततः सुजात-
मष्टवक्रे गूहितव्योऽयमर्थः ॥ ३.१३४.१६ ॥
అప్పుడు ఉద్దాలకుడు సూతుని ద్వారా వాదంలో నీటిలో ముంచబడినవాని గురించి విని, అక్కడ సుజాతతో ఇలా అన్నాడు: అష్టావక్రుని గురించిన ఈ విషయం రహస్యంగా ఉంచాలి.
3.134.17
ररक्ष सा चापि तमस् मन्त्रं ।
जातोऽप्यसौ नैव शुश्राव विप्रः।
उद्दालकं पितरं सोऽभिमेने ।
तथाऽष्टावक्रो भ्रातरं श्वेतकेतुम् ॥ ३.१३४.१७ ॥
ఆమె కూడా ఆ మంత్రాన్ని కాపాడింది. పుట్టినా ఆ బ్రాహ్మణుడు దాన్ని వినలేదు; అతడు ఉద్దాలకుని తండ్రిగా భావించాడు, అష్టావక్రుడు కూడా సోదరుడు శ్వేతకేతువును సోదరునిగా భావించాడు.
3.134.18
ततो वर्षे द्वादशे श्वेतकेतु-
रष्टावक्रं पितुरङ्के निषण्णम्।
अपाकर्षद्गृह्यपाणौ रुदन्तं ।
नायं तवाङ्कः पितुरित्युक्तवांश्च ॥ ३.१३४.१८ ॥
తరువాత పన్నెండవ సంవత్సరంలో శ్వేతకేతువు తండ్రి ఒడిలో కూర్చున్న అష్టావక్రుడిని చేయి పట్టుకుని లాగాడు. ఏడుస్తున్న అతనితో, "ఇది నీ తండ్రి ఒడి కాదు" అన్నాడు.
3.134.19
यत्तेनोकतं दुरुक्तं तत्तदानीं ।
हृदि स्थितं तस्य सुदुःखमासीत्।
गृहं गत्वा मातरं सोऽथ विग्रः ।
पप्रच्छेदं क्व नु तातो ममेति ॥ ३.१३४.१९ ॥
అతడు పలికిన కఠిన వాక్యం అప్పుడు అతని హృదయంలో నిలిచిపోయింది; అతనికి ఎంతో దుఃఖం కలిగింది. ఇంటికి వెళ్ళి ఆ బ్రాహ్మణుడు తల్లిని అడిగాడు, "నా తండ్రి ఎక్కడ?"
3.134.20
ततः सुजाता परमार्तरूपा ।
शापाद्भीता तत्त्वमस्याचचक्षे।
तद्वै तत्त्वंसर्वमाज्ञाय रात्रा-
वित्यब्रवीच्छ्वेतकेतुं स विप्रः ॥ ३.१३४.२० ॥
అప్పుడు అత్యంత దుఃఖితురాలైన సుజాత శాపానికి భయపడి అతనికి నిజం చెప్పింది. ఆ బ్రాహ్మణుడు మొత్తం నిజాన్ని తెలుసుకుని రాత్రివేళ శ్వేతకేతువుతో ఇలా అన్నాడు.
3.134.21
गच्छाव यज्ञं जनकस्य राज्ञो ।
बह्वाश्चर्यः श्रूयते तस्य यज्ञः।
श्रोष्यावोऽत्र ब्राह्मणानां विवाद-
मन्नं चाग्र्यं तत्रभोक्ष्यावहे च ॥ ३.१३४.२१ ॥
జనక రాజు యజ్ఞానికి వెళ్దాం. అతని యజ్ఞం ఎంతో అద్భుతమైనదని వింటున్నాం. అక్కడ బ్రాహ్మణుల వాదాన్ని వింటాం, అక్కడ శ్రేష్ఠమైన అన్నాన్ని కూడా భుజిస్తాం.
3.134.22
विचक्षणत्वं च भविष्यते नौ ।
शिवश्च सौम्यश्च हि ब्रह्मघोषः ॥ ३.१३४.२२ ॥
మనకు విచక్షణ కలుగుతుంది. శుభకరమైన, సౌమ్యమైన బ్రహ్మఘోష కూడా ఉంటుంది.
3.134.23
तौ जग्मतुर्मातुलभागिनेयौ ।
यज्ञं समृद्धं जमकस्य राज्ञः।
अष्टावक्रः पथि राज्ञा समेत्य ।
प्रोत्सार्यमाणो वाक्यमिदं जगाद ॥ ३.१३४.२३ ॥
ఆ మేనమామ, మేనల్లుడు జనక రాజు సమృద్ధమైన యజ్ఞానికి వెళ్లారు. దారిలో రాజును కలిసినప్పుడు, పక్కకు తోసివేయబడిన అష్టావక్రుడు ఈ మాటలు పలికాడు.