ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.135.1
अन्धस्य पन्था बधिरस्य पन्थाः ।
स्त्रियः पन्था भारवाहस्य पन्थाः।
राज्ञः पन्था ब्राह्मणेनासमेत्य ।
समेत्य तु ब्राह्मणस्यैव पन्थाः ॥ ३.१३५.१ ॥
ਅੰਨ੍ਹੇ ਦਾ ਰਾਹ, ਬੋਲੇ ਦਾ ਰਾਹ; ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰਾਹ, ਬੋਝ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰਾਹ; ਰਾਜੇ ਦਾ ਰਾਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ; ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੀ ਰਾਹ।
3.135.2
पन्था अयं तेऽद्य मया निसृष्टो ।
येनेच्छसे तेन कामं व्रजस्व।
न पावको विद्यते वै लघीया-
निन्द्रोपि नित्यं नमते ब्राह्मणानाम् ॥ ३.१३५.२ ॥
ਇਹ ਰਾਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਚਲਾ ਜਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਕੋਈ ਅਗਨੀ ਨਹੀਂ; ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦਾ ਹੈ।
3.135.3
स एवमुक्तो मातुलेनैव सार्धं ।
यथेष्टमार्गो यज्ञनिवेशनं तत्।
संप्राप्य धर्मेण निवारितः सन् ।
द्वारि द्वाःस्थं वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१३५.३ ॥
ਮਾਮੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾਲ ਯੱਗ-ਮੰਡਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਪਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
3.135.4
यज्ञं द्रष्टुं प्राप्तवन्तौ स्म तात ।
कौतूहलं बलवद्वै विवृद्धम्।
आवां प्राप्तावतिथी संप्रवेशं ।
काङ्क्षावहे द्वारपते तवाज्ञाम् ॥ ३.१३५.४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਯੱਗ ਵੇਖਣ ਲਈ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ; ਸਾਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
3.135.5
ऐन्द्रद्युम्नेर्यज्ञदृशाविहावां ।
विवक्षू वै जनकेन्द्रं दिदृक्षू।
न वै क्रुध्यो वन्दिना चोत्तमेन ।
संयोजय द्वारपाल क्षणेन ॥ ३.१३५.५ ॥
ਐਂਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਿ ਦਾ ਯੱਗ ਵੇਖਣ ਆਏ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਂ। ਜਨਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੰਦੀ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਓ।
3.135.6
वन्देः समादेशकरा वयं स्म ।
निबोध वाक्यं च मयेर्यमाणम्।
न वै बालाः प्रविशन्त्यत्र विप्रा ।
वृद्धा विदग्धाः प्रविशन्ति द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३५.६ ॥
ਅਸੀਂ ਵੰਦੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਬਾਲਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਬਜ਼ੁਰਗ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.135.7
यद्यत्रवृद्धेषु कृतः प्रवेशो ।
युक्तं मया द्वारपाल प्रवेष्टुम्।
वयं हि वृद्धाश्चरितव्रताश्च ।
वेदप्रभावेन समन्विताश्च ॥ ३.१३५.७ ॥
ਜੇ ਇੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਮੇਰਾ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਵ੍ਰਤ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ।
3.135.8
शुश्रूषवश्चापि जितेन्द्रियाश्च ।
ज्ञानागमे चापि गताः स्म निष्ठाम्।
न बाल इत्येव मन्तव्यमाहु-
र्बालोऽप्यग्निर्दहति स्पृश्यमानः ॥ ३.१३५.८ ॥
ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵੀ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ 'ਬਾਲਕ' ਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਛੂਹਣ ਤੇ ਬਾਲਕ ਅੱਗ ਵੀ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
3.135.9
सरस्वतीमीरय वेद जुष्टा-
मेकाक्षरां बहुरूपां विराजम्।
अङ्गात्मानं समवेक्षस्व बालं ।
किं श्लाघसे दुर्लभा वादसिद्धिः ॥ ३.१३५.९ ॥
ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ, ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਰੂਪੀ, ਚਮਕਦੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰ; ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਬਾਲਕਾ, ਦੁਰਲੱਭ ਵਾਦ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ?
3.135.10
न ज्ञायते कायवृद्ध्या विवृद्धि-
र्यथाऽष्ठीला शाल्मलेः संप्रवृद्धाः।
ह्रस्वोऽल्पकायः फलितो विवृद्धो ।
यश्चाफलस्तस्य न वृद्धभावः ॥ ३.१३५.१० ॥
ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਪੂਰੇ ਵਧ ਕੇ ਵੀ। ਛੋਟਾ, ਅਲਪਕਾਇਆ ਜੋ ਫਲਿਆ ਅਤੇ ਵਧਿਆ; ਜੋ ਫਲਹੀਣ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾਪਣ ਨਹੀਂ।
3.135.11
वृद्धेभ्य एवेह मतिं स्म बाला ।
गृह्णन्ति कालेन भवन्ति वृद्धाः।
न हि ज्ञातुमल्पकालेन शक्यं ।
कस्माद्बालः स्थविर इव प्रभाषसे ॥ ३.१३५.११ ॥
ਇੱਥੇ ਬਾਲਕ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਝ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਬਾਲਕਾ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ?
3.135.12
न तेन स्थविरो भवति येनास्य पलितं शिरः ।
बालोपि यः प्रजानाति तं देवाः स्थविरं विदुः ॥ ३.१३५.१२ ॥
ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਬਾਲਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
3.135.13
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ ३.१३५.१३ ॥
ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਧਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਹੈ।
3.135.14
दिदृक्षुरस्मि संप्राप्तो बन्दिनं राजसंसदि ।
निवेदयस्व मां द्वाःस्थ राज्ञे पुष्करमालिने ॥ ३.१३५.१४ ॥
ਮੈਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਜਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਨੂੰ। ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਕਮਲ-ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ।
3.135.15
द्रष्टास्यद्य वदतोऽस्मान्द्वारपाल मनीषिभिः ।
सह वादे विवृद्धे तु वन्दिनं चापि निर्जितम् ॥ ३.१३५.१५ ॥
ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਾਂਗੇ, ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬੰਦੀ ਦੀ ਹਾਰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
3.135.16
पश्यन्तु विप्राः परिपूर्णविद्याः ।
सहैव राज्ञा सपुरोधमुख्याः।
उताहो वाऽप्युच्चतां नीचतां वा ।
तूष्णींभूतेष्वेव सर्वेष्वथाद्य ॥ ३.१३५.१६ ॥
ਪੂਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਖਣ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ; ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨੀਵੇਂ, ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤਾਂ, ਅੱਜ।
3.135.17
कथं यज्ञं दशवर्षो विशेस्त्वं ।
विनीतानां विदुषां संप्रवेशम्।
उपायतः प्रयतिष्ये तवाहं ।
प्रवेशने कुरु यत्नं यथावत् ॥ ३.१३५.१७ ॥
ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਤੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਨੀਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵੇਂਗਾ? ਮੈਂ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਠੀਕ ਯਤਨ ਕਰ।
3.135.18
एष राजा संश्रवणे स्थितस्ते ।
स्तुह्येनं त्वं वचसा संस्कृतेन।
स चानुज्ञां दास्यति प्रीतियुक्तः ।
प्रवेशने यच्च किंचित्तवेष्टम् ॥ ३.१३५.१८ ॥
ਇਹ ਰਾਜਾ ਤੇਰੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ; ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗਾ, ਦਾਖ਼ਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ਼ਟ ਹੈ ਉਹ ਵੀ।
3.135.19
भोभो राजञ्जनकानां वरिष्ठ ।
त्वं वै सम्राट् त्वयि सर्वं समृद्धम्।
त्वं वा कर्ता कर्मणां यज्ञियानां ।
ययातिरेको नृपतिर्वा पुरस्तात् ॥ ३.१३५.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਨਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਮ੍ਰਾਟ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੈ। ਯਗਿਆ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਵਲ ਯਯਾਤੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
3.135.20
विद्वान्वन्दी वादविदो निगृह्य ।
वादे भग्नानप्रतिशङ्कमानः।
त्वयाऽभिसृष्टैः पुरुषैराप्तकृद्भि-
र्जले सर्वान्मज्जयतीति नः श्रुतम् ॥ ३.१३५.२० ॥
ਵਾਦ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਦਵਾਨ ਵੰਦੀ, ਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਜੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
3.135.21
सोऽहं श्रुत्वा ब्राह्मणानां सकाशे ।
ब्रह्माद्य वै कथयितुमागतोस्मि।
क्वासौ वनदी यावदेनं समेत्य ।
नक्षत्राणीव सविता नाशयामि ॥ ३.१३५.२१ ॥
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਜ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਵਨਦੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
3.135.22
आशंससे वन्दिनं वै विजेतु-
मविज्ञाय त्वं वाक्यबलं परस्य।
विज्ञातवीर्यैः शक्यमेवं प्रवक्तुं ।
दृष्टश्चासौ ब्राह्मणैर्वादशीलैः ॥ ३.१३५.२२ ॥
ਉਸਦੀ ਵਾਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਵੰਦੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਵਾਦਸ਼ੀਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਵੀ ਹੈ।
3.135.23
आशंसमाना वन्दिनं वै बिजेतु-
मविज्ञात्वा तु बलं वन्दिनोऽस्य।
समागता ब्राह्मणास्तेन पूर्वं ।
न शोभन्ते भास्करेणेव ताराः ॥ ३.१३५.२३ ॥
ਵੰਦੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੰਦੀ ਦਾ ਬਲ ਨਾ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦੇ ਨਹੀਂ।
3.135.24
आशानुबन्धो हि तवात्र यत्नः ।
स वन्दिमासाद्यतथा विनश्यति।
विज्ञानवन्तो निकृतास्तु तात ।
कथं सदस्तर्तुमिदं समर्थः ॥ ३.१३५.२४ ॥
ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਯਤਨ ਆਸ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਵੰਦੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਹਾਰੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਇਹ ਸਭਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕੇਂਗਾ?
3.135.25
विवादितोऽसौ न हि मादृशैर्हि ।
सिंहीकृतस्तेन वदन्यभीतः।
समेत्य मां निहतः शेष्यतेऽद्य ।
मार्गे भग्नं शकटमिवाबलाक्षम् ॥ ३.१३५.२५ ॥
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰਦਾ; ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਜ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਧੁਰੇ ਵਾਂਗ।
3.135.26
षण्नाभेर्द्वादशाक्षस्य चतुर्विंशतिपर्वणः ।
यस्त्रिषष्टिशतारस्य वेदार्थं स परः कविः ॥ ३.१३५.२६ ॥
ਛੇ ਨਾਭੀਆਂ, ਬਾਰਾਂ ਧੁਰਿਆਂ, ਚੌਬੀ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਆਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਵੇਦਾਰਥ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਵੀ ਹੈ।
3.135.27
चतुर्विंशतिपर्व त्वां षणअनाभि द्वादशप्रधि ।
तत्रिषष्टिशतारं वै चक्रं पातु सदागति ॥ ३.१३५.२७ ॥
ਚੌਬੀ ਜੋੜਾਂ, ਛੇ ਨਾਭੀਆਂ, ਬਾਰਾਂ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਆਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
3.135.28
बडबे इव संयुक्ते श्येनपाते दिवौकसाम् ।
कस्तयोर्गर्भमाधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च कम् ॥ ३.१३५.२८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਆਨ-ਪਾਤ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਦੋ ਘੋੜੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਗਰਭ ਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਗਰਭ ਜਨਮਦਾ ਹੈ?
3.135.29
मा स्म भूः स्वगृहे राजञ्शात्रवाणामपि ध्रुवम् ।
वातसारथिराधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च तम् ॥ ३.१३५.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੋ; ਜਿਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹਵਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
3.135.30
किंस्वित्स्तुप्तं न निमिषति किंस्विज्जातं न चोपति ।
कस्यखिद्धृदयं नास्ति किंस्विद्वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३० ॥
ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਕੀ ਪਲਕ ਨਹੀਂ ਝਪਕਾਉਂਦਾ? ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ? ਕਿਸਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਕੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ?
3.135.31
मत्स्यः सुप्तो न निमिषत्यण्डं जातं न चोपति ।
अश्मनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३१ ॥
ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਮੱਛੀ ਪਲਕ ਨਹੀਂ ਝਪਕਾਉਂਦੀ; ਜਨਮਿਆ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਨਦੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।
3.135.32
न त्वां मन्ये मानुषं देवसत्व ।
न त्वं बालः स्थविरः संमतो मे।
न ते तुल्यो विद्यते वाक्प्रलापे ।
तस्माद्द्वारं वितराम्येष विद्वन् ॥ ३.१३५.३२ ॥
ਹੇ ਦੇਵ-ਸੁਭਾਅ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਤੂੰ ਬੱਚਾ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਿਆ ਨਹੀਂ; ਬੋਲ-ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।