മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.135.1
अन्धस्य पन्था बधिरस्य पन्थाः ।
स्त्रियः पन्था भारवाहस्य पन्थाः।
राज्ञः पन्था ब्राह्मणेनासमेत्य ।
समेत्य तु ब्राह्मणस्यैव पन्थाः ॥ ३.१३५.१ ॥
അന്ധന് വഴി, ബധിരന് വഴി; സ്ത്രീക്ക് വഴി, ഭാരം ചുമക്കുന്നവന് വഴി; രാജാവിന് വഴി ബ്രാഹ്മണനെ കാണാത്തിടത്തോളം; ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടാലോ ബ്രാഹ്മണന്റെ വഴി മാത്രം.
3.135.2
पन्था अयं तेऽद्य मया निसृष्टो ।
येनेच्छसे तेन कामं व्रजस्व।
न पावको विद्यते वै लघीया-
निन्द्रोपि नित्यं नमते ब्राह्मणानाम् ॥ ३.१३५.२ ॥
ഈ വഴി ഇന്ന് ഞാൻ നിനക്ക് വിട്ടുതന്നിരിക്കുന്നു; നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വഴിയിൽ ഇഷ്ടം പോലെ പോകൂ. ബ്രാഹ്മണരെക്കാൾ ചെറിയ അഗ്നിയില്ല; ഇന്ദ്രൻ പോലും എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണർക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു.
3.135.3
स एवमुक्तो मातुलेनैव सार्धं ।
यथेष्टमार्गो यज्ञनिवेशनं तत्।
संप्राप्य धर्मेण निवारितः सन् ।
द्वारि द्वाःस्थं वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१३५.३ ॥
മാതുലൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ അവനോടൊപ്പം തനിക്കിഷ്ടമുള്ള വഴിയിലൂടെ യാഗമണ്ഡപത്തിലെത്തി; എന്നാൽ ധർമ്മപ്രകാരം വാതിൽക്കൽ തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ കാവൽക്കാരനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.135.4
यज्ञं द्रष्टुं प्राप्तवन्तौ स्म तात ।
कौतूहलं बलवद्वै विवृद्धम्।
आवां प्राप्तावतिथी संप्रवेशं ।
काङ्क्षावहे द्वारपते तवाज्ञाम् ॥ ३.१३५.४ ॥
മകനേ! യാഗം കാണാനാണ് ഞങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നത്; ഞങ്ങളുടെ ജിജ്ഞാസ വളരെ ശക്തമായി വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അതിഥികളായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; വാതിൽകാവൽക്കാരാ, നിന്റെ അനുവാദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.135.5
ऐन्द्रद्युम्नेर्यज्ञदृशाविहावां ।
विवक्षू वै जनकेन्द्रं दिदृक्षू।
न वै क्रुध्यो वन्दिना चोत्तमेन ।
संयोजय द्वारपाल क्षणेन ॥ ३.१३५.५ ॥
ഐന്ദ്രദ്യുമ്നിയുടെ യജ്ഞം കാണാൻ വന്ന ഞങ്ങൾ ഇരുവരാണ്. ജനകന്മാരുടെ നാഥനോട് സംസാരിക്കാനും അദ്ദേഹത്തെ കാണാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ശ്രേഷ്ഠനായ വന്ദിയോട് ഞങ്ങൾക്ക് കോപമില്ല. കാവൽക്കാരാ, ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ ഞങ്ങളെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.
3.135.6
वन्देः समादेशकरा वयं स्म ।
निबोध वाक्यं च मयेर्यमाणम्।
न वै बालाः प्रविशन्त्यत्र विप्रा ।
वृद्धा विदग्धाः प्रविशन्ति द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३५.६ ॥
ഞങ്ങൾ വന്ദിയുടെ കല്പന അനുസരിക്കുന്നവരാണ്. ഞാൻ പറയുന്ന വാക്ക് കേൾക്കുക. ഇവിടെ കുട്ടികൾ പ്രവേശിക്കാറില്ല; വൃദ്ധരും വിദ്വാന്മാരുമായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണരാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
3.135.7
यद्यत्रवृद्धेषु कृतः प्रवेशो ।
युक्तं मया द्वारपाल प्रवेष्टुम्।
वयं हि वृद्धाश्चरितव्रताश्च ।
वेदप्रभावेन समन्विताश्च ॥ ३.१३५.७ ॥
ഇവിടെ വൃദ്ധന്മാർക്ക് പ്രവേശനം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കാവൽക്കാരാ, ഞാൻ പ്രവേശിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്. ഞങ്ങൾ വൃദ്ധരും വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചവരും വേദപ്രഭാവത്താൽ സമ്പന്നരുമാണ്.
3.135.8
शुश्रूषवश्चापि जितेन्द्रियाश्च ।
ज्ञानागमे चापि गताः स्म निष्ठाम्।
न बाल इत्येव मन्तव्यमाहु-
र्बालोऽप्यग्निर्दहति स्पृश्यमानः ॥ ३.१३५.८ ॥
ഞങ്ങൾ ശുശ്രൂഷാതത്പരരും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ളവരുമാണ്; ജ്ഞാനസമ്പാദനത്തിൽ നിഷ്ഠ നേടിയവരുമാണ്. ഒരാളെ 'ബാലൻ' എന്നു മാത്രം കരുതണമെന്ന് പറയപ്പെട്ടിട്ടില്ല; സ്പർശിച്ചാൽ ബാലനായ അഗ്നിയും ദഹിപ്പിക്കും.
3.135.9
सरस्वतीमीरय वेद जुष्टा-
मेकाक्षरां बहुरूपां विराजम्।
अङ्गात्मानं समवेक्षस्व बालं ।
किं श्लाघसे दुर्लभा वादसिद्धिः ॥ ३.१३५.९ ॥
വേദങ്ങളാൽ പ്രിയമായ, ഏകാക്ഷരിയും ബഹുരൂപിണിയും തേജസ്വിനിയുമായ സരസ്വതിയെ ഉച്ചരിക്കൂ; അംഗങ്ങളെ തന്റെ ആത്മാവാക്കിയവനെ നോക്കൂ. ബാലാ, ദുർലഭമായ വാദസിദ്ധിയെ നീ എന്തിന് പുകഴ്ത്തുന്നു?
3.135.10
न ज्ञायते कायवृद्ध्या विवृद्धि-
र्यथाऽष्ठीला शाल्मलेः संप्रवृद्धाः।
ह्रस्वोऽल्पकायः फलितो विवृद्धो ।
यश्चाफलस्तस्य न वृद्धभावः ॥ ३.१३५.१० ॥
ശരീരവളർച്ചകൊണ്ട് വാർദ്ധക്യം അറിയപ്പെടുന്നില്ല; ശാൽമലിവൃക്ഷത്തിന്റെ കുരുക്കൾ പൂർണമായി വളർന്നാലും അങ്ങനെതന്നെ. ചെറുതും അല്പദേഹവുമായത് ഫലിച്ചു വളർന്നു; ഫലമില്ലാത്തതിന് വൃദ്ധഭാവമില്ല.
3.135.11
वृद्धेभ्य एवेह मतिं स्म बाला ।
गृह्णन्ति कालेन भवन्ति वृद्धाः।
न हि ज्ञातुमल्पकालेन शक्यं ।
कस्माद्बालः स्थविर इव प्रभाषसे ॥ ३.१३५.११ ॥
ഇവിടെ ബാലന്മാർ വൃദ്ധരിൽനിന്നുതന്നെയാണ് ബുദ്ധി സ്വീകരിക്കുന്നത്; കാലക്രമത്തിൽ അവർ വൃദ്ധരാകുന്നു. ചെറിയ കാലത്തിൽ അറിയുക സാധ്യമല്ല. ബാലാ, എന്തിന് വൃദ്ധനെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു?
3.135.12
न तेन स्थविरो भवति येनास्य पलितं शिरः ।
बालोपि यः प्रजानाति तं देवाः स्थविरं विदुः ॥ ३.१३५.१२ ॥
നരച്ച തലകൊണ്ട് ആരും വൃദ്ധനാകുന്നില്ല; ബാലനായാലും അറിയുന്നവനെ ദേവന്മാർ വൃദ്ധനായി കരുതുന്നു.
3.135.13
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ ३.१३५.१३ ॥
വർഷങ്ങളാലോ നരച്ച മുടിയാലോ സമ്പത്താലോ ബന്ധുക്കളാലോ അല്ല; ഋഷിമാർ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു. വേദജ്ഞനാണ് ഞങ്ങൾക്ക് മഹാൻ.
3.135.14
दिदृक्षुरस्मि संप्राप्तो बन्दिनं राजसंसदि ।
निवेदयस्व मां द्वाःस्थ राज्ञे पुष्करमालिने ॥ ३.१३५.१४ ॥
ഞാൻ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്, രാജസഭയിലെ ബന്ദിയെ. വാതിൽകാവൽക്കാരാ, താമരമാല ധരിച്ച രാജാവിനോട് എന്നെ അറിയിക്കൂ.
3.135.15
द्रष्टास्यद्य वदतोऽस्मान्द्वारपाल मनीषिभिः ।
सह वादे विवृद्धे तु वन्दिनं चापि निर्जितम् ॥ ३.१३५.१५ ॥
വാതിൽകാവൽക്കാരാ, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ ജ്ഞാനികളോടൊപ്പം വാദിക്കുമ്പോൾ, വാദം കടുത്തപ്പോൾ ബന്ദി പരാജയപ്പെടുന്നത് നീ കാണും.
3.135.16
पश्यन्तु विप्राः परिपूर्णविद्याः ।
सहैव राज्ञा सपुरोधमुख्याः।
उताहो वाऽप्युच्चतां नीचतां वा ।
तूष्णींभूतेष्वेव सर्वेष्वथाद्य ॥ ३.१३५.१६ ॥
പൂർണ്ണ വിദ്യയുള്ള ബ്രാഹ്മണർ കാണട്ടെ, രാജാവിനോടും മുഖ്യപുരോഹിതരോടുമൊപ്പം; ഉയർന്നവരോ താഴ്ന്നവരോ, എല്ലാവരും മൗനമാകുമ്പോൾ, ഇന്ന്.
3.135.17
कथं यज्ञं दशवर्षो विशेस्त्वं ।
विनीतानां विदुषां संप्रवेशम्।
उपायतः प्रयतिष्ये तवाहं ।
प्रवेशने कुरु यत्नं यथावत् ॥ ३.१३५.१७ ॥
പത്തു വയസ്സുള്ള നീ യജ്ഞത്തിലും വിനീതരായ വിദ്വാന്മാരുടെ സഭയിലും എങ്ങനെ പ്രവേശിക്കും? ഞാൻ ഉപായത്താൽ ശ്രമിക്കാം; നീയും പ്രവേശനത്തിനായി ശരിയായ ശ്രമം ചെയ്യൂ.
3.135.18
एष राजा संश्रवणे स्थितस्ते ।
स्तुह्येनं त्वं वचसा संस्कृतेन।
स चानुज्ञां दास्यति प्रीतियुक्तः ।
प्रवेशने यच्च किंचित्तवेष्टम् ॥ ३.१३५.१८ ॥
ഇതാ രാജാവ് നിന്റെ കേൾവിദൂരത്ത് നിൽക്കുന്നു. സംസ്കൃത വാക്കുകളാൽ അവനെ സ്തുതിക്കൂ; അവൻ സന്തോഷത്തോടെ അനുവാദം നൽകും, പ്രവേശനത്തിൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതും.
3.135.19
भोभो राजञ्जनकानां वरिष्ठ ।
त्वं वै सम्राट् त्वयि सर्वं समृद्धम्।
त्वं वा कर्ता कर्मणां यज्ञियानां ।
ययातिरेको नृपतिर्वा पुरस्तात् ॥ ३.१३५.१९ ॥
ഹേ രാജാവേ! ജനകന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! നീയാണ് സമ്രാട്ട്; നിന്നിൽ സർവ്വവും സമൃദ്ധമാണ്. യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ നീയാണ്; അല്ലെങ്കിൽ മുൻപ് യയാതി മാത്രമായിരുന്നു രാജാവ്.
3.135.20
विद्वान्वन्दी वादविदो निगृह्य ।
वादे भग्नानप्रतिशङ्कमानः।
त्वयाऽभिसृष्टैः पुरुषैराप्तकृद्भि-
र्जले सर्वान्मज्जयतीति नः श्रुतम् ॥ ३.१३५.२० ॥
വാദമറിയുന്ന പണ്ഡിതനായ വന്ദി, വാദത്തിൽ തോറ്റവരെ നിഗ്രഹിച്ച്, ഭയമില്ലാതെ, നീ അയച്ച വിശ്വസ്തരായ ആളുകളാൽ എല്ലാവരെയും വെള്ളത്തിൽ മുക്കുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
3.135.21
सोऽहं श्रुत्वा ब्राह्मणानां सकाशे ।
ब्रह्माद्य वै कथयितुमागतोस्मि।
क्वासौ वनदी यावदेनं समेत्य ।
नक्षत्राणीव सविता नाशयामि ॥ ३.१३५.२१ ॥
ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിൽ കേട്ട്, ഇന്ന് ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. ആ വനദി എവിടെ? അവനെ കണ്ടുമുട്ടി, സൂര്യൻ നക്ഷത്രങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ അവനെ നശിപ്പിക്കും.
3.135.22
आशंससे वन्दिनं वै विजेतु-
मविज्ञाय त्वं वाक्यबलं परस्य।
विज्ञातवीर्यैः शक्यमेवं प्रवक्तुं ।
दृष्टश्चासौ ब्राह्मणैर्वादशीलैः ॥ ३.१३५.२२ ॥
അവന്റെ വാക്കിന്റെ ശക്തി അറിയാതെ വന്ദിയെ ജയിക്കാമെന്ന് നീ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ശക്തി അറിഞ്ഞവർക്കേ ഇങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയൂ. വാദശീലരായ ബ്രാഹ്മണർ അവനെ കണ്ടിട്ടുമുണ്ട്.
3.135.23
आशंसमाना वन्दिनं वै बिजेतु-
मविज्ञात्वा तु बलं वन्दिनोऽस्य।
समागता ब्राह्मणास्तेन पूर्वं ।
न शोभन्ते भास्करेणेव ताराः ॥ ३.१३५.२३ ॥
വന്ദിയെ ജയിക്കാൻ ആശിച്ച്, വന്ദിയുടെ ബലം അറിയാതെ, മുൻപ് അവനോടൊപ്പം കൂടിയ ബ്രാഹ്മണർ സൂര്യന്റെ മുന്നിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്നില്ല.
3.135.24
आशानुबन्धो हि तवात्र यत्नः ।
स वन्दिमासाद्यतथा विनश्यति।
विज्ञानवन्तो निकृतास्तु तात ।
कथं सदस्तर्तुमिदं समर्थः ॥ ३.१३५.२४ ॥
ഇവിടെ നിന്റെ പരിശ്രമം ആശയാൽ ബന്ധിതമാണ്; അത് വന്ദിയെ സമീപിച്ച് അതുപോലെ നശിക്കും. പ്രിയനേ, വിദ്വാന്മാരും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഈ സദസ്സ് എങ്ങനെ കടക്കാൻ നിനക്ക് കഴിയും?
3.135.25
विवादितोऽसौ न हि मादृशैर्हि ।
सिंहीकृतस्तेन वदन्यभीतः।
समेत्य मां निहतः शेष्यतेऽद्य ।
मार्गे भग्नं शकटमिवाबलाक्षम् ॥ ३.१३५.२५ ॥
അവൻ എന്നെപ്പോലുള്ളവരാൽ വാദത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെടുകയില്ല; നിർഭയനായി സംസാരിച്ച് അവൻ സിംഹമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്നെ എതിരിട്ട് ഇന്ന് അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് ശേഷിക്കും, വഴിയിൽ ഒടിഞ്ഞ വണ്ടിയുടെ ദുർബലമായ അച്ചുപോലെ.
3.135.26
षण्नाभेर्द्वादशाक्षस्य चतुर्विंशतिपर्वणः ।
यस्त्रिषष्टिशतारस्य वेदार्थं स परः कविः ॥ ३.१३५.२६ ॥
ആറ് നാഭികളും പന്ത്രണ്ട് അച്ചുകളും ഇരുപത്തിനാല് സന്ധികളും മുന്നൂറ്റി അറുപത് ആരകളുമുള്ള ചക്രത്തിന്റെ വേദാർത്ഥം അറിയുന്നവനാണ് ശ്രേഷ്ഠ കവി.
3.135.27
चतुर्विंशतिपर्व त्वां षणअनाभि द्वादशप्रधि ।
तत्रिषष्टिशतारं वै चक्रं पातु सदागति ॥ ३.१३५.२७ ॥
ഇരുപത്തിനാല് സന്ധികളും ആറ് നാഭികളും പന്ത്രണ്ട് വക്കുകളും മുന്നൂറ്റി അറുപത് ആരകളുമുള്ള ആ ചക്രം, എപ്പോഴും ചലിക്കുന്നത്, നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
3.135.28
बडबे इव संयुक्ते श्येनपाते दिवौकसाम् ।
कस्तयोर्गर्भमाधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च कम् ॥ ३.१३५.२८ ॥
ദേവന്മാരുടെ ശ്യേനപാതത്തിൽ കെട്ടിയ രണ്ട് പെൺകുതിരകൾ പോലെ, അവരിൽ ആര് ഗർഭം ധരിക്കുന്നു, ആര് ഗർഭം പ്രസവിക്കുന്നു?
3.135.29
मा स्म भूः स्वगृहे राजञ्शात्रवाणामपि ध्रुवम् ।
वातसारथिराधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च तम् ॥ ३.१३५.२९ ॥
ഓ രാജാവേ, നിന്റെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽത്തന്നെ, ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിലും തീർച്ചയായും അങ്ങനെ ആകരുത്; കാറ്റിനെ സാരഥിയാക്കിയവൻ ഗർഭം ധരിക്കുന്നു; ആ ഇരുവരും അതിനെ പ്രസവിച്ചു.
3.135.30
किंस्वित्स्तुप्तं न निमिषति किंस्विज्जातं न चोपति ।
कस्यखिद्धृदयं नास्ति किंस्विद्वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३० ॥
ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഏതു കണ്ണടയ്ക്കുന്നില്ല? ജനിച്ചിട്ടും ഏതു ചലിക്കുന്നില്ല? ആർക്കു ഹൃദയമില്ല? ഏതു വേഗത്താൽ വളരുന്നു?
3.135.31
मत्स्यः सुप्तो न निमिषत्यण्डं जातं न चोपति ।
अश्मनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३१ ॥
ഉറങ്ങുന്ന മത്സ്യം കണ്ണടയ്ക്കുന്നില്ല; വിരിഞ്ഞ മുട്ട ചലിക്കുന്നില്ല; കല്ലിന് ഹൃദയമില്ല; നദി വേഗത്താൽ വളരുന്നു.
3.135.32
न त्वां मन्ये मानुषं देवसत्व ।
न त्वं बालः स्थविरः संमतो मे।
न ते तुल्यो विद्यते वाक्प्रलापे ।
तस्माद्द्वारं वितराम्येष विद्वन् ॥ ३.१३५.३२ ॥
ദേവസ്വഭാവനേ, ഞാൻ നിന്നെ മനുഷ്യനായി കരുതുന്നില്ല; നീ ബാലനുമല്ല, വൃദ്ധനായി എന്നാൽ ഞാൻ അംഗീകരിച്ചവനുമല്ല; വാക്കുതർക്കത്തിൽ നിനക്കു തുല്യനായി ആരുമില്ല; അതിനാൽ പണ്ഡിതനേ, ഈ വാതിൽ ഞാൻ തുറന്നുതരുന്നു.