มหาภารตะ · อัธยายะ 3.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.135.1
अन्धस्य पन्था बधिरस्य पन्थाः ।
स्त्रियः पन्था भारवाहस्य पन्थाः।
राज्ञः पन्था ब्राह्मणेनासमेत्य ।
समेत्य तु ब्राह्मणस्यैव पन्थाः ॥ ३.१३५.१ ॥
ทางของคนตาบอดเป็นของคนตาบอด ทางของคนหูหนวกเป็นของคนหูหนวก ทางของผู้หญิงเป็นของผู้หญิง ทางของผู้แบกของหนักเป็นของผู้แบกของหนัก ทางของกษัตริย์ก็เป็นเช่นนั้นเฉพาะจนกว่าจะยังไม่พบพราหมณ์ แต่เมื่อได้พบพราหมณ์แล้ว ทางนั้นก็เป็นของพราหมณ์เท่านั้น
3.135.2
पन्था अयं तेऽद्य मया निसृष्टो ।
येनेच्छसे तेन कामं व्रजस्व।
न पावको विद्यते वै लघीया-
निन्द्रोपि नित्यं नमते ब्राह्मणानाम् ॥ ३.१३५.२ ॥
วันนี้เราได้มอบทางนี้ให้แก่ท่าน ท่านจงไปตามทางที่ท่านปรารถนาตามที่ต้องการเถิด ไม่มีไฟใดเล็กกว่าพราหมณ์ แม้พระอินทร์ก็ก้มศีรษะต่อพราหมณ์อยู่เสมอ
3.135.3
स एवमुक्तो मातुलेनैव सार्धं ।
यथेष्टमार्गो यज्ञनिवेशनं तत्।
संप्राप्य धर्मेण निवारितः सन् ।
द्वारि द्वाःस्थं वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३.१३५.३ ॥
เมื่อลุงของเขากล่าวเช่นนั้น เขาก็ไปพร้อมกับลุงตามทางที่ตนเลือก และมาถึงเขตบริเวณพิธียัญ แต่ถูกห้ามไว้ที่ประตูตามธรรม เขาจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ยามเฝ้าประตู
3.135.4
यज्ञं द्रष्टुं प्राप्तवन्तौ स्म तात ।
कौतूहलं बलवद्वै विवृद्धम्।
आवां प्राप्तावतिथी संप्रवेशं ।
काङ्क्षावहे द्वारपते तवाज्ञाम् ॥ ३.१३५.४ ॥
ท่านผู้เป็นที่รัก พวกเรามาเพื่อดูพิธียัญ ความอยากรู้ของเราเพิ่มพูนขึ้นอย่างมาก พวกเราสองคนมาถึงในฐานะแขก ข้าแต่ยามเฝ้าประตู เราปรารถนาอนุญาตของท่านเพื่อเข้าไป
3.135.5
ऐन्द्रद्युम्नेर्यज्ञदृशाविहावां ।
विवक्षू वै जनकेन्द्रं दिदृक्षू।
न वै क्रुध्यो वन्दिना चोत्तमेन ।
संयोजय द्वारपाल क्षणेन ॥ ३.१३५.५ ॥
พวกเราสองคนมาเพื่อดูพิธียัญของไอนทรทยุมนี ปรารถนาจะสนทนากับและพบเจ้าผู้ปกครองชนกะ ข้าแต่ยามเฝ้าประตู พวกเรามิได้โกรธต่อวันทินผู้ประเสริฐ ขอท่านจงนำพวกเราเข้าไปในพริบตาเดียวเถิด
3.135.6
वन्देः समादेशकरा वयं स्म ।
निबोध वाक्यं च मयेर्यमाणम्।
न वै बालाः प्रविशन्त्यत्र विप्रा ।
वृद्धा विदग्धाः प्रविशन्ति द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३५.६ ॥
พวกเราคือผู้ปฏิบัติตามคำสั่งของวันทิน จงฟังถ้อยคำที่เรากล่าวนี้เถิด เด็กไม่เข้ามาที่นี่ มีแต่ผู้เฒ่า ผู้รอบรู้ และพราหมณ์ผู้เลิศในทวิชาติเท่านั้นที่เข้ามา
3.135.7
यद्यत्रवृद्धेषु कृतः प्रवेशो ।
युक्तं मया द्वारपाल प्रवेष्टुम्।
वयं हि वृद्धाश्चरितव्रताश्च ।
वेदप्रभावेन समन्विताश्च ॥ ३.१३५.७ ॥
หากการเข้ามาได้รับอนุญาตสำหรับผู้เฒ่าที่นี่ ข้าแต่ยามเฝ้าประตู ก็สมควรแล้วที่เราจะเข้าไป เพราะเราเป็นผู้เฒ่า ผู้รักษาวัตรปฏิบัติ และประกอบด้วยอานุภาพแห่งพระเวท
3.135.8
शुश्रूषवश्चापि जितेन्द्रियाश्च ।
ज्ञानागमे चापि गताः स्म निष्ठाम्।
न बाल इत्येव मन्तव्यमाहु-
र्बालोऽप्यग्निर्दहति स्पृश्यमानः ॥ ३.१३५.८ ॥
เราเป็นผู้ตั้งใจฟังและควบคุมอินทรีย์ได้ และได้บรรลุความมั่นคงในการได้มาซึ่งความรู้ ว่ากันว่าไม่ควรถือว่าเป็นเพียงเด็ก แม้ไฟที่เป็นเด็กก็ยังไหม้เมื่อถูกต้อง
3.135.9
सरस्वतीमीरय वेद जुष्टा-
मेकाक्षरां बहुरूपां विराजम्।
अङ्गात्मानं समवेक्षस्व बालं ।
किं श्लाघसे दुर्लभा वादसिद्धिः ॥ ३.१३५.९ ॥
จงกล่าวถึงสรัสวตี ผู้ที่พระเวทโปรดปราน ผู้มีพยางค์เดียว มีรูปหลากหลาย ผู้รุ่งโรจน์ จงพิจารณาผู้ที่มีอวัยวะเป็นตัวตน ท่านเด็กน้อย เหตุใดท่านจึงโอ้อวดความสำเร็จในการโต้วาทีที่หาได้ยาก
3.135.10
न ज्ञायते कायवृद्ध्या विवृद्धि-
र्यथाऽष्ठीला शाल्मलेः संप्रवृद्धाः।
ह्रस्वोऽल्पकायः फलितो विवृद्धो ।
यश्चाफलस्तस्य न वृद्धभावः ॥ ३.१३५.१० ॥
ความเป็นผู้ใหญ่ไม่อาจรู้ได้จากการเติบโตของร่างกาย เช่นเดียวกับเมล็ดของต้นศาลมลีที่เติบโตเต็มที่แล้วก็ยังไม่สุก ผู้ที่เตี้ย ร่างเล็ก ออกผล และเติบโตแล้ว กับผู้ที่ไม่ออกผล ต่างก็ไม่มีสภาวะแห่งความเป็นผู้ใหญ่
3.135.11
वृद्धेभ्य एवेह मतिं स्म बाला ।
गृह्णन्ति कालेन भवन्ति वृद्धाः।
न हि ज्ञातुमल्पकालेन शक्यं ।
कस्माद्बालः स्थविर इव प्रभाषसे ॥ ३.१३५.११ ॥
ที่นี่ เด็กย่อมรับความเข้าใจจากผู้ใหญ่เท่านั้น และในกาลเวลาเขาก็จะกลายเป็นผู้ใหญ่ เพราะไม่อาจรู้ได้ในเวลาอันสั้น ท่านเด็กน้อย เหตุใดท่านจึงพูดเหมือนคนแก่เช่นนี้
3.135.12
न तेन स्थविरो भवति येनास्य पलितं शिरः ।
बालोपि यः प्रजानाति तं देवाः स्थविरं विदुः ॥ ३.१३५.१२ ॥
คนหนึ่งไม่ได้เป็นผู้ใหญ่เพราะมีผมหงอกบนศีรษะ แม้เด็กที่รู้ความ เทวดาก็ยังถือว่าเป็นผู้ใหญ่
3.135.13
न हायनैर्न पलितैर्न वित्तैर्न च बन्धुभिः ।
ऋषयश्चक्रिरे धर्मं योऽनूचानः स नो महान् ॥ ३.१३५.१३ ॥
ไม่ใช่ด้วยปี ไม่ใช่ด้วยผมหงอก ไม่ใช่ด้วยทรัพย์ ไม่ใช่ด้วยญาติพี่น้อง ฤๅษีทั้งหลายประพฤติธรรม ผู้ที่ศึกษาพระเวทแล้ว ผู้นั้นแลยิ่งใหญ่สำหรับพวกเรา
3.135.14
दिदृक्षुरस्मि संप्राप्तो बन्दिनं राजसंसदि ।
निवेदयस्व मां द्वाःस्थ राज्ञे पुष्करमालिने ॥ ३.१३५.१४ ॥
ข้าพเจ้ามาด้วยความปรารถนาจะพบนักโต้วาทีในที่ประชุมของกษัตริย์ ข้าแต่ยามเฝ้าประตู จงแจ้งให้พระราชาผู้ทรงมาลัยดอกบัวทราบถึงข้าพเจ้าเถิด
3.135.15
द्रष्टास्यद्य वदतोऽस्मान्द्वारपाल मनीषिभिः ।
सह वादे विवृद्धे तु वन्दिनं चापि निर्जितम् ॥ ३.१३५.१५ ॥
ข้าแต่ยามเฝ้าประตู วันนี้ท่านจะได้เห็นพวกเราโต้วาทีกับบัณฑิตทั้งหลาย และเมื่อการโต้เถียงทวีความเข้มข้น แม้วันทินก็จะพ่ายแพ้
3.135.16
पश्यन्तु विप्राः परिपूर्णविद्याः ।
सहैव राज्ञा सपुरोधमुख्याः।
उताहो वाऽप्युच्चतां नीचतां वा ।
तूष्णींभूतेष्वेव सर्वेष्वथाद्य ॥ ३.१३५.१६ ॥
ให้พราหมณ์ผู้มีความรู้บริบูรณ์ พร้อมด้วยพระราชาและเหล่าปุโรหิตผู้เป็นประมุข จงดูเถิด ว่าจะสูงหรือต่ำ เมื่อทุกคนเงียบสงบ ในวันนี้
3.135.17
कथं यज्ञं दशवर्षो विशेस्त्वं ।
विनीतानां विदुषां संप्रवेशम्।
उपायतः प्रयतिष्ये तवाहं ।
प्रवेशने कुरु यत्नं यथावत् ॥ ३.१३५.१७ ॥
ท่านอายุเพียงสิบปี จะเข้าไปในพิธียัญ ในที่ประชุมของผู้รู้ผู้มีวินัยได้อย่างไร ข้าพเจ้าจะพยายามหาทางช่วยท่าน ท่านก็จงพยายามอย่างเหมาะสมเพื่อจะเข้าไปด้วยเถิด
3.135.18
एष राजा संश्रवणे स्थितस्ते ।
स्तुह्येनं त्वं वचसा संस्कृतेन।
स चानुज्ञां दास्यति प्रीतियुक्तः ।
प्रवेशने यच्च किंचित्तवेष्टम् ॥ ३.१३५.१८ ॥
พระราชาองค์นี้ประทับอยู่ในที่ที่ท่านจะได้ยิน จงสรรเสริญพระองค์ด้วยถ้อยคำที่ไพเราะ พระองค์เมื่อทรงพอพระทัยจะประทานอนุญาต และทุกสิ่งที่ท่านปรารถนาเพื่อการเข้าไปด้วย
3.135.19
भोभो राजञ्जनकानां वरिष्ठ ।
त्वं वै सम्राट् त्वयि सर्वं समृद्धम्।
त्वं वा कर्ता कर्मणां यज्ञियानां ।
ययातिरेको नृपतिर्वा पुरस्तात् ॥ ३.१३५.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้เลิศที่สุดในชนกะ พระองค์เป็นจักรพรรดิแท้จริง ทุกสิ่งรุ่งเรืองอยู่ในพระองค์ พระองค์เป็นผู้ประกอบพิธีกรรมบูชายัญ หรือในกาลก่อน มีเพียงยยาติผู้เป็นกษัตริย์องค์เดียว
3.135.20
विद्वान्वन्दी वादविदो निगृह्य ।
वादे भग्नानप्रतिशङ्कमानः।
त्वयाऽभिसृष्टैः पुरुषैराप्तकृद्भि-
र्जले सर्वान्मज्जयतीति नः श्रुतम् ॥ ३.१३५.२० ॥
เราได้ยินมาว่า วันทีผู้มีความรู้ ผู้รู้วิธีโต้วาที ย่อมข่มผู้ที่พ่ายแพ้ในการโต้เถียง และโดยไม่หวั่นกลัว ก็ให้คนทั้งหมดจมน้ำ ด้วยบุรุษที่พระองค์ส่งไปซึ่งเป็นผู้ที่ไว้วางใจได้
3.135.21
सोऽहं श्रुत्वा ब्राह्मणानां सकाशे ।
ब्रह्माद्य वै कथयितुमागतोस्मि।
क्वासौ वनदी यावदेनं समेत्य ।
नक्षत्राणीव सविता नाशयामि ॥ ३.१३५.२१ ॥
ข้าพเจ้าได้ยินจากพราหมณ์ทั้งหลายแล้วจึงมาวันนี้เพื่อกล่าวถึงพรหมัน ผู้เป็นนักขับกวีป่าอยู่ที่ไหน เมื่อได้พบเขาแล้ว ข้าพเจ้าจะทำลายเขาเหมือนดวงอาทิตย์ทำลายดวงดาว
3.135.22
आशंससे वन्दिनं वै विजेतु-
मविज्ञाय त्वं वाक्यबलं परस्य।
विज्ञातवीर्यैः शक्यमेवं प्रवक्तुं ।
दृष्टश्चासौ ब्राह्मणैर्वादशीलैः ॥ ३.१३५.२२ ॥
ท่านหวังจะเอาชนะนักขับกวีโดยไม่รู้กำลังถ้อยคำของอีกฝ่าย มีแต่ผู้ที่รู้กำลังของตนเท่านั้นจึงพูดเช่นนี้ได้ และพราหมณ์ผู้ชอบโต้วาทีก็ได้เห็นเขาแล้วจริง
3.135.23
आशंसमाना वन्दिनं वै बिजेतु-
मविज्ञात्वा तु बलं वन्दिनोऽस्य।
समागता ब्राह्मणास्तेन पूर्वं ।
न शोभन्ते भास्करेणेव ताराः ॥ ३.१३५.२३ ॥
พวกพราหมณ์ที่เคยมาประชุมกับเขาในกาลก่อน หวังจะเอาชนะนักขับกวีวันทินโดยไม่รู้กำลังของวันทิน ย่อมไม่รุ่งเรืองเหมือนดวงดาวต่อหน้าดวงอาทิตย์
3.135.24
आशानुबन्धो हि तवात्र यत्नः ।
स वन्दिमासाद्यतथा विनश्यति।
विज्ञानवन्तो निकृतास्तु तात ।
कथं सदस्तर्तुमिदं समर्थः ॥ ३.१३५.२४ ॥
ความพยายามของท่านที่นี่ผูกติดอยู่กับความหวัง เมื่อเข้าไปหาวันทินแล้วก็จะพินาศเช่นเดียวกัน ลูกรัก แม้ผู้มีปัญญาก็ยังพ่ายแพ้ แล้วท่านจะสามารถข้ามที่ประชุมนี้ได้อย่างไร
3.135.25
विवादितोऽसौ न हि मादृशैर्हि ।
सिंहीकृतस्तेन वदन्यभीतः।
समेत्य मां निहतः शेष्यतेऽद्य ।
मार्गे भग्नं शकटमिवाबलाक्षम् ॥ ३.१३५.२५ ॥
เขาไม่อาจถูกคนอย่างข้าโต้แย้งให้พ่ายแพ้ได้ เพราะเขาพูดโดยไม่หวั่นกลัวจนกลายเป็นราชสีห์ เมื่อพบข้าแล้ว เขาจะถูกสังหารวันนี้และถูกทิ้งไว้ เหมือนเกวียนที่เพลาอ่อนแอหักอยู่กลางทาง
3.135.26
षण्नाभेर्द्वादशाक्षस्य चतुर्विंशतिपर्वणः ।
यस्त्रिषष्टिशतारस्य वेदार्थं स परः कविः ॥ ३.१३५.२६ ॥
ผู้ใดรู้ความหมายแห่งพระเวทของล้อที่มีหกดุม สิบสองเพลา ยี่สิบสี่ข้อต่อ และสามร้อยหกสิบซี่ ผู้นั้นคือกวีผู้สูงสุด
3.135.27
चतुर्विंशतिपर्व त्वां षणअनाभि द्वादशप्रधि ।
तत्रिषष्टिशतारं वै चक्रं पातु सदागति ॥ ३.१३५.२७ ॥
ขอให้ล้อนั้น ซึ่งมียี่สิบสี่ข้อต่อ หกดุม สิบสองขอบ และสามร้อยหกสิบซี่ ซึ่งหมุนไปเป็นนิจ จงคุ้มครองท่าน
3.135.28
बडबे इव संयुक्ते श्येनपाते दिवौकसाम् ।
कस्तयोर्गर्भमाधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च कम् ॥ ३.१३५.२८ ॥
เหมือนม้าตัวเมียสองตัวที่ถูกผูกติดกันในการโฉบของเหยี่ยวสู่เทพทั้งหลาย ตัวใดในสองตัวนั้นที่ตั้งครรภ์ และตัวใดที่คลอดครรภ์นั้น
3.135.29
मा स्म भूः स्वगृहे राजञ्शात्रवाणामपि ध्रुवम् ।
वातसारथिराधत्ते गर्भं सुषुवतुश्च तम् ॥ ३.१३५.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา อย่าได้เป็นเช่นนั้นในเรือนของตนเลย แม้ต่อศัตรูก็เช่นกัน เพราะผู้ที่มีลมเป็นสารถีย่อมตั้งครรภ์อย่างแน่นอน และทั้งสองนั้นก็ให้กำเนิดสิ่งนั้น
3.135.30
किंस्वित्स्तुप्तं न निमिषति किंस्विज्जातं न चोपति ।
कस्यखिद्धृदयं नास्ति किंस्विद्वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३० ॥
อะไรเล่าที่หลับแล้วไม่กระพริบตา อะไรเล่าที่เกิดแล้วไม่เคลื่อนไหว ใครเล่าที่ไม่มีหัวใจ อะไรเล่าที่เติบโตด้วยความเร็วของตน
3.135.31
मत्स्यः सुप्तो न निमिषत्यण्डं जातं न चोपति ।
अश्मनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते ॥ ३.१३५.३१ ॥
ปลาที่หลับไม่กระพริบตา ไข่ที่ฟักออกแล้วไม่เคลื่อนไหว หินไม่มีหัวใจ แม่น้ำเติบโตด้วยกระแสของตน
3.135.32
न त्वां मन्ये मानुषं देवसत्व ।
न त्वं बालः स्थविरः संमतो मे।
न ते तुल्यो विद्यते वाक्प्रलापे ।
तस्माद्द्वारं वितराम्येष विद्वन् ॥ ३.१३५.३२ ॥
ข้าแต่ผู้มีธรรมชาติของเทพ ข้าไม่เห็นว่าท่านเป็นมนุษย์ ท่านไม่ใช่เด็ก และไม่ใช่ผู้เฒ่าที่ข้าเคารพ ในการโต้ถ้อยคำไม่มีผู้ใดเสมอท่าน เพราะฉะนั้น ข้าแต่ผู้รู้ ข้าจะเปิดประตูนี้ให้ท่าน