Mahābhārata · Adhyāya 3.136
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.136.1
अत्रोग्रसेनसमितेषु राजन् ।
समागतेष्वप्रतिमेषु राजसु।
न मे विवित्सान्तरमस्ति वादिनां ।
महाजने हंसविवादिनामिव ॥ ३.१३६.१ ॥
Oh rey, aquí en la asamblea de Ugrasena, reunidos reyes incomparables, entre los contendientes no veo ocasión para mí, como la disputa de los cisnes ante una gran asamblea.
3.136.2
न मोक्ष्यसे वै वदमानो निमज्जन् ।
जलं प्रपन्नः सरितामिवाधनः।
हुताशनस्येव समिद्धतेजसः ।
स्थिरो भवस्वेह ममाद्य वन्दिन् ॥ ३.१३६.२ ॥
Oh Vandin, mientras hablas no escaparás de mí, como un pobre que se hunde en las aguas de los ríos. Permanece firme aquí ante mí hoy, resplandeciente como el fuego encendido.
3.136.3
व्याघ्रं शयानं प्रति मा प्रबोध ।
आशीविषं सृक्विणी संलिहानम्।
पदा हतस्येह शिरोभिहत्य ।
नादष्टो वै मोक्ष्यसे तन्निबोध ॥ ३.१३६.३ ॥
No despiertes al tigre que duerme, la serpiente venenosa que se lame los labios. Aquí, habiendo golpeado la cabeza del que fue derribado por el pie, no escaparás sin ser mordido; compréndelo.
3.136.4
यो वै दर्पात्संहननोपपन्नः ।
सुदुर्बलः पर्वतमाविहन्ति।
तस्यैव पाणिः सनखो विदीर्यते ।
न चैव शैलस्य हि दृश्यते व्रणः ॥ ३.१३६.४ ॥
Quien, por orgullo, aunque dotado de un cuerpo robusto pero muy débil, golpea una montaña, ve partirse su propia mano con todo y uñas; y ni siquiera se ve una herida en la roca.
3.136.5
सर्वे राज्ञो मैथिलस्य मैनाकस्येव पर्वताः ।
निकृष्टभूता राजानो वत्सा ह्यनडुहो यथा ॥ ३.१३६.५ ॥
Todos los reyes del Maithila (Janaka) son como la montaña Mainaka; pero estos reyes son de la clase más baja, como terneros ante bueyes.
3.136.6
यथा महेन्द्रः प्रवरः सुराणां ।
नदीषु गङ्गा प्रवरा यथैव।
तथा नृपाणां प्रवरस्त्वमेको ।
वन्दिं समभ्यानय मत्सकाशम् ॥ ३.१३६.६ ॥
Así como Mahendra es el primero entre los dioses y el Gaṅgā el primero entre los ríos, así tú solo eres el primero entre los reyes. Trae ante mí al bardo Vandin.
3.136.7
एवमष्टावक्रः समितौ हि गर्ज-
ञ्जातक्रोधो वन्दिनमाह राजन्।
उक्ते वाक्ये चोत्तरं मे ब्रवीहि ।
वाक्यस्य चाप्युत्तरं ते ब्रवीमि ॥ ३.१३६.७ ॥
Así Aṣṭāvakra, rugiendo en la asamblea y lleno de ira, habló a Vandin, oh rey: «Responde a las palabras que se me han dirigido; y yo responderé a tus palabras».
3.136.8
एक एवाग्निर्बहुधा समिध्यते ।
एकः सूर्यः सर्वमिदं विभाति।
एकोऽवीरो देवराजोऽरिहन्ता ।
यमः पितृणामीश्वरश्चैक एव ॥ ३.१३६.८ ॥
El fuego es uno, aunque se enciende de muchas maneras. El sol es uno; él ilumina todo esto. El rey de los dioses es uno, el matador de enemigos sin igual; y Yama, señor de los antepasados, es también uno.
3.136.9
द्वाविन्द्राग्नी चरतो वै सखायौ ।
द्वौ देवर्षी नारदपर्वतौ च।
द्वावश्विनौ द्वे रथस्यापि चक्रे ।
भार्यापती द्वौ विहितौ विधात्रा ॥ ३.१३६.९ ॥
Indra y Agni, que vagan como amigos, son dos; Nārada y Parvata, los dos sabios divinos, son dos; los dos Aśvin son dos, y un carro tiene dos ruedas; marido y mujer son dos, ordenados por el Creador.
3.136.10
त्रिः सूयते कर्मणा वै प्रजेयं ।
त्रयो युक्ता वाजपेयं वहन्ति।
अध्वर्यवस्त्रिसवनानि तन्वते ।
त्रयो लोकास्त्रीणि ज्योतींषि चाहुः ॥ ३.१३६.१० ॥
Esta creación nace tres veces por la acción. Tres uncidos llevan el sacrificio Vājapeya; los sacerdotes adhvaryu extienden las tres libaciones; dicen que hay tres mundos y tres luces.
3.136.11
चतुष्टयं ब्राह्मणानां निकेतं ।
चत्वारो वर्णा यज्ञमिमं वहन्ति।
दिशश्चतस्रो वर्णचतुष्टयं च ।
चतुष्पदा गौरपि शश्वदुक्ता ॥ ३.१३६.११ ॥
El grupo de cuatro es la morada de los brāhmaṇas. Los cuatro varṇas portan este sacrificio. Las cuatro direcciones, el grupo de cuatro varṇas y la vaca de cuatro patas también son siempre mencionados (como relacionados con el cuatro).
3.136.12
पञ्चाग्नयः पञ्चपदा च पङ्क्ति-
र्यज्ञाः पञ्चैवाप्यथ पञ्चेनद्रियाणि।
दृष्ट्वा वेदे पञ्चचूडाप्सराश्च ।
लोके ख्यातं पञ्चनदं च पुण्यम् ॥ ३.१३६.१२ ॥
Cinco fuegos, el metro paṅkti de cinco pies, y también cinco sacrificios; luego cinco sentidos. En el Veda se ha visto a la apsarā de cinco crestas, y en el mundo el famoso y sagrado Pañcanada, la tierra de los cinco ríos.
3.136.13
षडाधाने दक्षिणामाहुरेके ।
षट् चैवेमे ऋतवः कालचक्रम्।
षडिन्द्रियाण्युत षट् कृत्तिकाश्च ।
षट् साद्यस्काः सर्ववेदेषु दृष्टाः ॥ ३.१३६.१३ ॥
En la encendida de los seis fuegos algunos llaman a esto la dakṣiṇā. Y estas seis estaciones son la rueda del tiempo; seis sentidos, y también las seis Kṛttikās; y en todos los Vedas se ven seis sadyaskra.
3.136.14
सप्त ग्राम्याः पशवः सप्त वन्याः ।
सप्त च्छन्दांसि क्रतुमेकं वहन्ति।
सप्तर्षयः सप्त चाप्यर्हणानि ।
सप्तन्त्री प्रथिता चैव वीणा ॥ ३.१३६.१४ ॥
Siete animales domésticos y siete salvajes; siete metros portan un solo sacrificio. Siete sabios, y también siete objetos de veneración; y la vīṇā de siete cuerdas es famosa.
3.136.15
अष्टौ शाणाः शतमानं वहन्ति ।
तथाष्टपादः शरभः सिंहघाती।
अष्टौ वसूञ्शुश्रुम देवतासु ।
यूपश्चाष्टास्रिर्विहितः सर्वयज्ञे ॥ ३.१३६.१५ ॥
Ocho śāṇas forman un śatamāna. Asimismo el Śarabha de ocho patas, matador de leones. Entre los dioses hemos oído de los ocho Vasus. Y en todo sacrificio se prescribe un poste sacrificial de ocho aristas.
3.136.16
नवैवोक्ताः सामिधेन्यः पितॄणां ।
तथा प्राहुर्नवयोगं विसर्गम्।
नवाक्षरा बृहती संप्रदिष्टा ।
नवैव योगो गणनामेति शश्वत् ॥ ३.१३६.१६ ॥
Solo nueve versos samidhenī se declaran para los antepasados. Asimismo hablan de una unión y ofrenda de nueve partes. Se enseña el metro bṛhatī de nueve sílabas. En el cómputo, solo el nueve siempre resulta ser una unión.
3.136.17
दिशो दशोक्ताः पुरुषस्य लोके ।
सहस्रमाहुर्दशपूर्णं शतानि।
दशैव मासान्बिभ्रति भर्गवत्यो ।
दशैरका दशदाशा दशार्हाः ॥ ३.१३६.१७ ॥
En el mundo se declaran diez direcciones para la persona. Dicen que mil son cientos completados con diez. Solo diez meses llevan las radiantes. Diez, diez por diez, diez solamente, dignos de diez.
3.136.18
एकादशैकादशिनः पशूना-
मेकादशैवात्र भवन्ति यूपाः।
एकादश प्राणभृतां विकारा ।
एकादशोक्ता दिवि देवेषु रुद्राः ॥ ३.१३६.१८ ॥
Los once postes sacrificiales para los animales son aquí once. Las modificaciones de los seres vivos son once. En el cielo, entre los dioses, se declaran los once Rudras.
3.136.19
संवत्सरं द्वादशमासमाहु-
र्जगत्याः पादो द्वादशैवाक्षराणि।
द्वादशाहः प्राकृतो यज्ञ उक्तो ।
द्वादशादित्यान्कथयन्तीह घीराः ॥ ३.१३६.१९ ॥
Llaman al año doce meses. Un cuarto del metro jagatī son doce sílabas. Se declara el sacrificio natural de doce días. Aquí los sabios nombran a los doce Ādityas.
3.136.20
त्रयोदशी तिथिरुक्ता महोग्रा ।
त्रयोदशद्वीपवती मही च।
एतावदुक्त्वा विरराम वन्दी ।
श्लोकस्यार्धं व्याजहाराष्टवक्रः।
त्रयोदशाहानि ससार केशी ।
त्रयोदशादीन्यतिच्छन्दांसि चाहुः ॥ ३.१३६.२० ॥
Se dice que el decimotercer día lunar es muy feroz, y que la tierra tiene trece islas. Habiendo dicho esto, el bardo calló, y Aṣṭāvakra pronunció la mitad de un verso. Durante trece días Keśī anduvo errante; y los sabios hablan del trece y de los demás atichandas.
3.136.21
ततो महानुदतिष्ठन्निनाद-
स्तूष्णींभूतं सूतपुत्रं निशम्य।
अधोमुखं ध्यानपरं तदानी-
मष्टावक्रं चाप्युदीर्यन्तमेव ॥ ३.१३६.२१ ॥
Entonces surgió un gran alboroto, al ver al hijo del auriga callado, con el rostro inclinado y absorto en la meditación; y también Aṣṭāvakra se disponía a hablar.
3.136.22
तस्मिंस्तथा संकुले वर्तमाने ।
स्फीते यज्ञे जनकस्योत राज्ञः।
अष्टावक्रं पूजयन्तोऽभ्युपेयु-
र्विप्राः सर्वे प्राञ्जलयः प्रतीताः ॥ ३.१३६.२२ ॥
Mientras aquel gran sacrificio del rey Janaka estaba abarrotado, todos los brahmanes ilustres se acercaron a Aṣṭāvakra con las palmas unidas, honrándolo.
3.136.23
अनेनैव ब्राह्मणाः शुश्रुवांसो ।
वादे जित्वा सलिले मज्जिताः प्राक्।
तानेव धर्मानयमद्य वन्दी ।
प्राप्नोतु गृह्याशु निमज्जयैनम् ॥ ३.१३६.२३ ॥
Aquellos brahmanes que, vencidos en debate por este mismo, fueron antes hundidos en el agua, eran oyentes; que hoy este vandin alcance esos mismos dharmas. Agárrenlo pronto y háganlo hundirse en el agua.
3.136.24
अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञ-
स्तत्रास सत्रं द्वादशवार्षिकं वै।
सत्रेण ते जनक तुल्यकालं ।
तदर्थं ते प्रहिता मे द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३६.२४ ॥
Soy hijo del rey Varuṇa. Allí se celebraba una sesión sacrificial de doce años. Oh Janaka, de duración igual a la tuya; para ese fin te he enviado a los mejores brahmanes.
3.136.25
ते तु सर्वे वरुणस्योत यज्ञं ।
द्रष्टुं गता इम आयान्ति भूयः।
अष्टावक्रं पूजये पूजनीयं ।
यस्य हेतोर्जनितारं समेष्ये ॥ ३.१३६.२५ ॥
Todos ellos habían ido a ver el sacrificio de Varuṇa, y ahora vuelven de nuevo. Honro a Aṣṭāvakra, digno de honra, por cuya causa me reuniré con mi padre.
3.136.26
विप्राः समुद्राम्भसि मज्जिता ये ।
वाचा जिता मेधया वा विदानाः।
तां मेधया वाचमथोज्जहार ।
यथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२६ ॥
A los brahmanes que fueron hundidos en las aguas del océano, vencidos en el debate o que, aun sabiendo, fueron vencidos por la palabra, los saqué de nuevo con mi sabiduría mediante la palabra, como los buenos recogen las palabras.
3.136.27
अग्निर्दहञ्जातवेदाः सतां गृहान् ।
विसर्जयंस्तेजसा न स्म धाक्षीत्।
बालेषु पुत्रेषु कृपणं वदत्सु ।
तथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२७ ॥
Agni, el conocedor de todo nacimiento, al quemar las casas de los buenos, las deja por su esplendor y no las quema; así también, aun cuando los niños y los hijos hablan con lástima, los buenos recogen sus palabras.
3.136.28
श्लेष्मातकी क्षीणवर्चाः शृणोषि ।
उताहो त्वां स्तुतयो मादयन्ति।
हस्तीव त्वं स्तुतयो मादयन्ति ।
न मामिकां वाचमिमां शृणोषि ॥ ३.१३६.२८ ॥
¡Oh Ślesmātakī, de brillo debilitado! ¿Oyes? ¿O te embriagan las alabanzas, como embriagan al elefante? No escuchas esta mía palabra.
3.136.29
शृणोमि वाचं तव दिव्यरूपा-
ममानुषीं दिव्यरूपोऽसि साक्षात्।
अजैषीर्यद्वन्द्विनं त्वं विवादे ।
निसृष्ट एष तव कामोऽद्य वन्दी ॥ ३.१३६.२९ ॥
Oigo tu palabra de forma divina, no humana; tú mismo eres de forma divina. Como venciste a tu contrincante en el debate, hoy se cumple tu deseo: el bardo Vandin queda liberado.
3.136.30
नानन जीवता कश्चिदर्थो मे वन्दिना नृप ।
पिता यद्यस्य वरुणो मज्जयैनं जलाशये ॥ ३.१३६.३० ॥
Oh rey, no tengo ningún interés en el bardo Vandin mientras viva. Si su padre es Varuṇa, que lo ahogue en el agua.
3.136.31
अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञो ।
न मे भयं विद्यते मज्जितस्य।
इमं मुहूर्तं पितरं द्रक्ष्यतेऽय-
मष्टावक्रश्चिरनष्टं कहोळम् ॥ ३.१३६.३१ ॥
Yo soy hijo de Varuṇa y también del rey. No temo ser ahogado. En este momento Aṣṭāvakra verá a su padre Kahoḍa, que lo había perdido hacía mucho tiempo.
3.136.32
ततस्ते पूजिता विप्रा वरुणेन महात्मना ।
उदतिष्ठंस्ततः सर्वे जनकस्य समीपतः ॥ ३.१३६.३२ ॥
Entonces aquellos brahmanes, honrados por el magnánimo Varuṇa, se levantaron todos desde junto a Janaka.
3.136.33
इत्यर्थमिच्छन्ति सुताञ्जना जननकर्मणा ।
यदहं नाशकं कर्तुं तत्पुत्रः कृतवान्मम ॥ ३.१३६.३३ ॥
Con este fin desean los hombres tener hijos: lo que yo no pude hacer, mi hijo lo ha hecho.
3.136.34
उताबलस्य क्लवानुत बालस्य पण्डितः ।
उत वाऽविदुषो विद्वान्पुत्रो जनक जायते ॥ ३.१३६.३४ ॥
Oh Janaka, de un padre débil e impotente, de un niño o de quien no es sabio puede nacer un hijo sabio.
3.136.35
शितेन ते परशुना स्वयमेवान्तको नृप ।
शिरांस्यपाहरन्नाजौ रिपूणां भद्रमस्तु ते ॥ ३.१३६.३५ ॥
¡Oh rey! Con tu afilada hacha, el mismo Antaka arrancó en batalla las cabezas de tus enemigos. Que la fortuna te acompañe.
3.136.36
महदैक्थ्यं गीयते साम चाग्र्यं ।
सम्यक्सोमः पीयते चात्र सत्रे।
शुचीन्भागान्प्रतिजगृहुश्च हृष्टाः ।
साक्षाद्देवा जनकस्येह राज्ञः ॥ ३.१३६.३६ ॥
Aquí, en la sesión sacrificial del rey Janaka, se celebra el gran rito Aikthya: se canta el excelso Sāman, se bebe debidamente el Soma y los propios dioses, complacidos, han aceptado las porciones puras.
3.136.37
समुत्थितेष्वथ सर्वेषु राजन् ।
विप्रेषु तेष्वधिकं सुप्रभेषु।
अनुज्ञातो जनकेनाथ राज्ञा ।
विवेश तोयं सागरस्योत वन्दी ॥ ३.१३६.३७ ॥
Oh rey, cuando todos aquellos brahmanes resplandecientes se hubieron puesto en pie, Vandin, con permiso del rey Janaka, entró en las aguas del océano.
3.136.38
अष्टावक्रः पितरं पूजयित्वा ।
संपूजितो ब्राह्मणैस्तैर्यथावत्।
प्रत्याजगामाश्रममेव चाग्र्यं ।
जित्वा वन्दिं सहितो मातुलेन ॥ ३.१३६.३८ ॥
Aṣṭāvakra honró a su padre; debidamente honrado por aquellos brahmanes, tras vencer a Vandin, regresó junto a su tío materno al mejor de los ermitaños.
3.136.39
ततोऽष्टावक्रं मातुरथान्तिके पिता ।
नदीं समङ्गां शीघ्रमिमां विशस्व।
प्रोवाच चैनं स तथा विवेश ।
समैरङ्गैश्चापि बभूव पुण्या ॥ ३.१३६.३९ ॥
Entonces su padre, junto al tío materno, dijo a Aṣṭāvakra: "Entra pronto en este río Samaṅgā." Así lo hizo; entró en él, y también sus miembros se purificaron.
3.136.40
नदी समङ्गा च बभूव पुण्या ।
यस्यां स्नातो मुच्यते किल्बिषाद्धि।
त्वमप्येनां स्नानपानावगाहैः ।
सभ्रातृकः सहभार्यो विशश्व ॥ ३.१३६.४० ॥
El río Samaṅgā se volvió sagrado; quien se baña en él queda libre del pecado. Tú también, con tus hermanos y tu esposa, entra en él bañándote, bebiendo y sumergiéndote.
3.136.41
अत्र कौन्तेय सहितो भ्रातृभिस्त्वं ।
सुखोषितः सह विप्रैः प्रतीतः।
पुण्यान्यन्यानि शुचिकर्मैकभक्ति-
र्मया सार्धं चरितास्याजमीढ ॥ ३.१३६.४१ ॥
Aquí, hijo de Kuntī, viviste cómodamente con tus hermanos y con los brahmanes, y te hiciste famoso. Oh descendiente de Ajamīḍha, con conducta pura y devoción única también has recorrido conmigo los demás lugares sagrados.