Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.136

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.136.1

अत्रोग्रसेनसमितेषु राजन् ।
समागतेष्वप्रतिमेषु राजसु।
न मे विवित्सान्तरमस्ति वादिनां ।
महाजने हंसविवादिनामिव ॥ ३.१३६.१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ସଭାରେ, ଅତୁଳନୀୟ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଏଠାରେ, ବାଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ସୁଯୋଗ ନାହିଁ; ମହାଜନସମାଜରେ ହଂସମାନଙ୍କ ବିବାଦ ପରି।

3.136.2

न मोक्ष्यसे वै वदमानो निमज्जन् ।
जलं प्रपन्नः सरितामिवाधनः।
हुताशनस्येव समिद्धतेजसः ।
स्थिरो भवस्वेह ममाद्य वन्दिन् ॥ ३.१३६.२ ॥

ହେ ବନ୍ଦିନ୍, କହିବା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋ ଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ, ନଦୀ ଜଳରେ ଡୁବୁଥିବା ଦରିଦ୍ର ପରି। ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଜି ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ରୁହ।

3.136.3

व्याघ्रं शयानं प्रति मा प्रबोध ।
आशीविषं सृक्विणी संलिहानम्।
पदा हतस्येह शिरोभिहत्य ।
नादष्टो वै मोक्ष्यसे तन्निबोध ॥ ३.१३६.३ ॥

ଶୋଉଥିବା ବାଘକୁ ଜଗାଅ ନାହିଁ; ସେ ବିଷାକ୍ତ ସାପ, ଓଠ ଚାଟୁଛି। ଏଠାରେ ପାଦରେ ମରା ଲୋକର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାର କରି, ଦଂଶନ ନ ହୋଇ ତୁମେ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ—ତାହା ବୁଝ।

3.136.4

यो वै दर्पात्संहननोपपन्नः ।
सुदुर्बलः पर्वतमाविहन्ति।
तस्यैव पाणिः सनखो विदीर्यते ।
न चैव शैलस्य हि दृश्यते व्रणः ॥ ३.१३६.४ ॥

ଯିଏ ଅହଙ୍କାରରୁ, ସୁଦୃଢ଼ ଶରୀର ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ପର୍ବତରେ ପ୍ରହାର କରେ, ତା'ର ହାତ ନଖ ସହିତ ଫାଟିଯାଏ; ପଥରରେ କ୍ଷତ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

3.136.5

सर्वे राज्ञो मैथिलस्य मैनाकस्येव पर्वताः ।
निकृष्टभूता राजानो वत्सा ह्यनडुहो यथा ॥ ३.१३६.५ ॥

ମୈଥିଳ (ଜନକ)ଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାଜା ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି; କିନ୍ତୁ ଏହି ରାଜାମାନେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରର, ଷଣ୍ଢଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବାଛୁରି ପରି।

3.136.6

यथा महेन्द्रः प्रवरः सुराणां ।
नदीषु गङ्गा प्रवरा यथैव।
तथा नृपाणां प्रवरस्त्वमेको ।
वन्दिं समभ्यानय मत्सकाशम् ॥ ३.१३६.६ ॥

ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିପରି ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୋ ନିକଟକୁ ଆଣ।

3.136.7

एवमष्टावक्रः समितौ हि गर्ज-
ञ्जातक्रोधो वन्दिनमाह राजन्।
उक्ते वाक्ये चोत्तरं मे ब्रवीहि ।
वाक्यस्य चाप्युत्तरं ते ब्रवीमि ॥ ३.१३६.७ ॥

ଏହିପରି ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ସଭାରେ ଗର୍ଜନ କରି, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ। ଯାହା କୁହାଯାଇଛି ତାହାର ଉତ୍ତର ମୋତେ ଦିଅ; ତୁମ କଥାର ଉତ୍ତର ମୁଁ ଦେବି।

3.136.8

एक एवाग्निर्बहुधा समिध्यते ।
एकः सूर्यः सर्वमिदं विभाति।
एकोऽवीरो देवराजोऽरिहन्ता ।
यमः पितृणामीश्वरश्चैक एव ॥ ३.१३६.८ ॥

ଅଗ୍ନି ଏକ, ତଥାପି ସେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ, ସେ ଏହି ସବୁକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ। ଦେବରାଜ ଏକା, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ; ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଯମ ମଧ୍ୟ ଏକ।

3.136.9

द्वाविन्द्राग्नी चरतो वै सखायौ ।
द्वौ देवर्षी नारदपर्वतौ च।
द्वावश्विनौ द्वे रथस्यापि चक्रे ।
भार्यापती द्वौ विहितौ विधात्रा ॥ ३.१३६.९ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସଖାରୂପେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଦୁଇ। ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ଦୁଇ ଦେବର୍ଷି। ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦୁଇ, ରଥର ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ଦୁଇ। ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁଇ, ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିହିତ।

3.136.10

त्रिः सूयते कर्मणा वै प्रजेयं ।
त्रयो युक्ता वाजपेयं वहन्ति।
अध्वर्यवस्त्रिसवनानि तन्वते ।
त्रयो लोकास्त्रीणि ज्योतींषि चाहुः ॥ ३.१३६.१० ॥

ଏହି ପ୍ରଜା କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତିନିଥର ଜନ୍ମେ। ଯୁକ୍ତ ତିନି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୱର୍ଯ୍ୟୁମାନେ ତିନି ସବନ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ତିନି ଲୋକ, ତିନି ଜ୍ୟୋତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

3.136.11

चतुष्टयं ब्राह्मणानां निकेतं ।
चत्वारो वर्णा यज्ञमिमं वहन्ति।
दिशश्चतस्रो वर्णचतुष्टयं च ।
चतुष्पदा गौरपि शश्वदुक्ता ॥ ३.१३६.११ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଚତୁଷ୍ଟୟ ଆଶ୍ରୟ। ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଚାରି ଦିଗ, ବର୍ଣ୍ଣଚତୁଷ୍ଟୟ ଏବଂ ଚାରି ପାଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଈ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା (ଚାରି ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ) କୁହାଯାଇଛି।

3.136.12

पञ्चाग्नयः पञ्चपदा च पङ्क्ति-
र्यज्ञाः पञ्चैवाप्यथ पञ्चेनद्रियाणि।
दृष्ट्वा वेदे पञ्चचूडाप्सराश्च ।
लोके ख्यातं पञ्चनदं च पुण्यम् ॥ ३.१३६.१२ ॥

ପାଞ୍ଚଟି ଅଗ୍ନି, ପାଞ୍ଚ ପାଦର ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ; ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ। ବେଦରେ ପଞ୍ଚଚୂଡା ଅପ୍ସରା ଦେଖାଯାଇଛି; ଏବଂ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ପଞ୍ଚନଦ ମଧ୍ୟ।

3.136.13

षडाधाने दक्षिणामाहुरेके ।
षट् चैवेमे ऋतवः कालचक्रम्।
षडिन्द्रियाण्युत षट् कृत्तिकाश्च ।
षट् साद्यस्काः सर्ववेदेषु दृष्टाः ॥ ३.१३६.१३ ॥

ଛଅ ଆଧାନରେ କେହି କେହି ଦକ୍ଷିଣା କହନ୍ତି। ଏହି ଛଅ ଋତୁ କାଳଚକ୍ର; ଛଅ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଏବଂ ଛଅ କୃତ୍ତିକା ମଧ୍ୟ; ସମସ୍ତ ବେଦରେ ଛଅ ସଦ୍ୟସ୍କ ଦେଖାଯାଇଛି।

3.136.14

सप्त ग्राम्याः पशवः सप्त वन्याः ।
सप्त च्छन्दांसि क्रतुमेकं वहन्ति।
सप्तर्षयः सप्त चाप्यर्हणानि ।
सप्तन्त्री प्रथिता चैव वीणा ॥ ३.१३६.१४ ॥

ସାତଟି ଗ୍ରାମ୍ୟ ପଶୁ, ସାତଟି ବନ୍ୟ ପଶୁ; ସାତଟି ଛନ୍ଦ ଗୋଟିଏ କ୍ରତୁ ବହନ କରନ୍ତି। ସାତ ଋଷି, ଏବଂ ସାତଟି ପୂଜାର୍ହ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ; ସାତ ତାରର ବୀଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

3.136.15

अष्टौ शाणाः शतमानं वहन्ति ।
तथाष्टपादः शरभः सिंहघाती।
अष्टौ वसूञ्शुश्रुम देवतासु ।
यूपश्चाष्टास्रिर्विहितः सर्वयज्ञे ॥ ३.१३६.१५ ॥

ଆଠ ଶାଣ ଏକ ଶତମାନ ବହନ କରେ। ସେହିପରି ଆଠ ପାଦ ବିଶିଷ୍ଟ ଶରଭ, ସିଂହଘାତୀ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଠ ବସୁଙ୍କ କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଆଠ କୋଣ ବିଶିଷ୍ଟ ଯୂପ ବିହିତ।

3.136.16

नवैवोक्ताः सामिधेन्यः पितॄणां ।
तथा प्राहुर्नवयोगं विसर्गम्।
नवाक्षरा बृहती संप्रदिष्टा ।
नवैव योगो गणनामेति शश्वत् ॥ ३.१३६.१६ ॥

ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଅଟି ସାମିଧେନୀ ମନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଇଛି। ସେହିପରି ନଅ ଯୋଗ ଓ ବିସର୍ଗ କୁହାଯାଏ। ନଅ ଅକ୍ଷରର ବୃହତୀ ଛନ୍ଦ ଉପଦିଷ୍ଟ। ଗଣନାରେ ନଅଟି ଯୋଗ ସଦା ଆସେ।

3.136.17

दिशो दशोक्ताः पुरुषस्य लोके ।
सहस्रमाहुर्दशपूर्णं शतानि।
दशैव मासान्बिभ्रति भर्गवत्यो ।
दशैरका दशदाशा दशार्हाः ॥ ३.१३६.१७ ॥

ଜଗତରେ ପୁରୁଷର ଦଶ ଦିଗ କୁହାଯାଇଛି। ହଜାରକୁ ଦଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶହେ କୁହାଯାଏ। ଦଶ ମାସ ହିଁ ତେଜସ୍ୱିନୀମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଦଶ, ଦଶ-ଦଶ, ଦଶର ଯୋଗ୍ୟ।

3.136.18

एकादशैकादशिनः पशूना-
मेकादशैवात्र भवन्ति यूपाः।
एकादश प्राणभृतां विकारा ।
एकादशोक्ता दिवि देवेषु रुद्राः ॥ ३.१३६.१८ ॥

ପଶୁମାନଙ୍କର ଏକାଦଶ ଯୂପ ଏଠାରେ ଏକାଦଶ ହିଁ ହୁଏ। ପ୍ରାଣଧାରୀମାନଙ୍କ ବିକାର ଏକାଦଶ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର କୁହାଯାଇଛି।

3.136.19

संवत्सरं द्वादशमासमाहु-
र्जगत्याः पादो द्वादशैवाक्षराणि।
द्वादशाहः प्राकृतो यज्ञ उक्तो ।
द्वादशादित्यान्कथयन्तीह घीराः ॥ ३.१३६.१९ ॥

ସଂବତ୍ସରକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ କୁହାଯାଏ। ଜଗତୀ ଛନ୍ଦର ଏକ ପାଦ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରର। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନର ପ୍ରାକୃତ ଯଜ୍ଞ କୁହାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଧୀରମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।

3.136.20

त्रयोदशी तिथिरुक्ता महोग्रा ।
त्रयोदशद्वीपवती मही च।
एतावदुक्त्वा विरराम वन्दी ।
श्लोकस्यार्धं व्याजहाराष्टवक्रः।
त्रयोदशाहानि ससार केशी ।
त्रयोदशादीन्यतिच्छन्दांसि चाहुः ॥ ३.१३६.२० ॥

ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ଅତି ଉଗ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ପୃଥିବୀର ତେରଟି ଦ୍ୱୀପ ଅଛି। ଏତିକି କହି ବନ୍ଦୀ ନୀରବ ହେଲା; ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଶ୍ଲୋକର ଅର୍ଦ୍ଧ କହିଲେ। ତେର ଦିନ କେଶୀ ବୁଲିଲା; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତେର ଆଦି ଅତିଛନ୍ଦ କହନ୍ତି।

3.136.21

ततो महानुदतिष्ठन्निनाद-
स्तूष्णींभूतं सूतपुत्रं निशम्य।
अधोमुखं ध्यानपरं तदानी-
मष्टावक्रं चाप्युदीर्यन्तमेव ॥ ३.१३६.२१ ॥

ତା'ପରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନୀରବ, ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖି ଏକ ବଡ଼ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା; ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ମଧ୍ୟ କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

3.136.22

तस्मिंस्तथा संकुले वर्तमाने ।
स्फीते यज्ञे जनकस्योत राज्ञः।
अष्टावक्रं पूजयन्तोऽभ्युपेयु-
र्विप्राः सर्वे प्राञ्जलयः प्रतीताः ॥ ३.१३६.२२ ॥

ରାଜା ଜନକଙ୍କ ସେହି ବିରାଟ ଯଜ୍ଞରେ ଭିଡ଼ ଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରଯୋଡ଼ି ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

3.136.23

अनेनैव ब्राह्मणाः शुश्रुवांसो ।
वादे जित्वा सलिले मज्जिताः प्राक्।
तानेव धर्मानयमद्य वन्दी ।
प्राप्नोतु गृह्याशु निमज्जयैनम् ॥ ३.१३६.२३ ॥

ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଦରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପୂର୍ବରୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଣିଥିଲେ; ଆଜି ଏହି ବନ୍ଦୀ ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଧର୍ମ ପାଉ; ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଧରି ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଅ।

3.136.24

अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञ-
स्तत्रास सत्रं द्वादशवार्षिकं वै।
सत्रेण ते जनक तुल्यकालं ।
तदर्थं ते प्रहिता मे द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३६.२४ ॥

ମୁଁ ବରୁଣ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସେଠାରେ ବାର ବର୍ଷର ସତ୍ର ଚାଲିଥିଲା। ହେ ଜନକ, ତୁମ ସତ୍ରର ସମାନ କାଳର। ତଦର୍ଥେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ନିକଟକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

3.136.25

ते तु सर्वे वरुणस्योत यज्ञं ।
द्रष्टुं गता इम आयान्ति भूयः।
अष्टावक्रं पूजये पूजनीयं ।
यस्य हेतोर्जनितारं समेष्ये ॥ ३.१३६.२५ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବରୁଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଏହି ଯେ ସେମାନେ ପୁଣି ଆସୁଛନ୍ତି। ପୂଜନୀୟ ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ, ଯାହାଙ୍କ କାରଣରୁ ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଭେଟିବି।

3.136.26

विप्राः समुद्राम्भसि मज्जिता ये ।
वाचा जिता मेधया वा विदानाः।
तां मेधया वाचमथोज्जहार ।
यथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२६ ॥

ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ଯେଉଁ ବିପ୍ରମାନେ, ତର୍କରେ ପରାଜିତ ବା ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବାକ୍ୟରେ ଜିତା ଯାଇଥିବା — ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ମେଧାରେ ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଉଦ୍ଧାର କଲି; ସଜ୍ଜନମାନେ ଯେପରି ବାକ୍ୟ ଚୟନ କରି ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି।

3.136.27

अग्निर्दहञ्जातवेदाः सतां गृहान् ।
विसर्जयंस्तेजसा न स्म धाक्षीत्।
बालेषु पुत्रेषु कृपणं वदत्सु ।
तथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२७ ॥

ଜାତବେଦା ଅଗ୍ନି ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଗୃହ ଦହନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତେଜରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଦହନ କରେ ନାହିଁ; ପିଲା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ ଦୀନଭାବରେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ସଜ୍ଜନମାନେ ସେପରି ବାକ୍ୟ ଚୟନ କରନ୍ତି।

3.136.28

श्लेष्मातकी क्षीणवर्चाः शृणोषि ।
उताहो त्वां स्तुतयो मादयन्ति।
हस्तीव त्वं स्तुतयो मादयन्ति ।
न मामिकां वाचमिमां शृणोषि ॥ ३.१३६.२८ ॥

ହେ କ୍ଷୀଣ ତେଜ ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକୀ, ତୁମେ ଶୁଣୁଛ କି? କିମ୍ବା ପ୍ରଶଂସାମାନେ ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁଛନ୍ତି, ହାତୀକୁ (ପ୍ରଶଂସା ମତ୍ତ କରେ ପରି)? ମୋ ଏହି ବାକ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣୁନାହଁ।

3.136.29

शृणोमि वाचं तव दिव्यरूपा-
ममानुषीं दिव्यरूपोऽसि साक्षात्।
अजैषीर्यद्वन्द्विनं त्वं विवादे ।
निसृष्ट एष तव कामोऽद्य वन्दी ॥ ३.१३६.२९ ॥

ତୁମ ଦିବ୍ୟରୂପର, ଅମାନୁଷୀ ବାଣୀ ମୁଁ ଶୁଣୁଛି; ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦିବ୍ୟରୂପୀ। ବିବାଦରେ ତୁମେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ଜିତିଛ, ତେଣୁ ଆଜି ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା—ବନ୍ଦୀକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉଛି।

3.136.30

नानन जीवता कश्चिदर्थो मे वन्दिना नृप ।
पिता यद्यस्य वरुणो मज्जयैनं जलाशये ॥ ३.१३६.३० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଜୀବିତ ବନ୍ଦୀରେ ମୋର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ। ଏହାର ପିତା ବରୁଣ ହେଲେ, ସେ ଏହାକୁ ଜଳାଶୟରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.136.31

अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञो ।
न मे भयं विद्यते मज्जितस्य।
इमं मुहूर्तं पितरं द्रक्ष्यतेऽय-
मष्टावक्रश्चिरनष्टं कहोळम् ॥ ३.१३६.३१ ॥

ମୁଁ ବରୁଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର। ବୁଡ଼ାଯିବାକୁ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ। ଏହି କ୍ଷଣରେ ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ବହୁଦିନ ହଜିଯାଇଥିବା ନିଜ ପିତା କହୋଡକୁ ଦେଖିବେ।

3.136.32

ततस्ते पूजिता विप्रा वरुणेन महात्मना ।
उदतिष्ठंस्ततः सर्वे जनकस्य समीपतः ॥ ३.१३६.३२ ॥

ତା'ପରେ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜନକଙ୍କ ନିକଟରୁ ଉଠିଲେ।

3.136.33

इत्यर्थमिच्छन्ति सुताञ्जना जननकर्मणा ।
यदहं नाशकं कर्तुं तत्पुत्रः कृतवान्मम ॥ ३.१३६.३३ ॥

ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲୋକେ ପୁତ୍ର ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି—ଯାହା ମୁଁ କରିପାରି ନ ଥିଲି, ତାହା ମୋ ପୁତ୍ର କରିଛି।

3.136.34

उताबलस्य क्लवानुत बालस्य पण्डितः ।
उत वाऽविदुषो विद्वान्पुत्रो जनक जायते ॥ ३.१३६.३४ ॥

ହେ ଜନକ, ଦୁର୍ବଳ, ଅସମର୍ଥ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିପାରେ; ବାଳକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିପାରେ; ଅଜ୍ଞାନୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିପାରେ।

3.136.35

शितेन ते परशुना स्वयमेवान्तको नृप ।
शिरांस्यपाहरन्नाजौ रिपूणां भद्रमस्तु ते ॥ ३.१३६.३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁରାଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ଯମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କରିଥିଲେ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

3.136.36

महदैक्थ्यं गीयते साम चाग्र्यं ।
सम्यक्सोमः पीयते चात्र सत्रे।
शुचीन्भागान्प्रतिजगृहुश्च हृष्टाः ।
साक्षाद्देवा जनकस्येह राज्ञः ॥ ३.१३६.३६ ॥

ଏଠାରେ ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଏହି ସତ୍ରରେ ମହାନ ଐକ୍ଥ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଛି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାମ ଗାଯାଉଛି, ସୋମରସ ଯଥାବିଧି ପାନ କରାଯାଉଛି; ଆନନ୍ଦିତ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱୟଂ ପବିତ୍ର ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

3.136.37

समुत्थितेष्वथ सर्वेषु राजन् ।
विप्रेषु तेष्वधिकं सुप्रभेषु।
अनुज्ञातो जनकेनाथ राज्ञा ।
विवेश तोयं सागरस्योत वन्दी ॥ ३.१३६.३७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଠି ଠିଆ ହେବାରୁ, ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ବନ୍ଦୀ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

3.136.38

अष्टावक्रः पितरं पूजयित्वा ।
संपूजितो ब्राह्मणैस्तैर्यथावत्।
प्रत्याजगामाश्रममेव चाग्र्यं ।
जित्वा वन्दिं सहितो मातुलेन ॥ ३.१३६.३८ ॥

ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା; ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ବନ୍ଦୀକୁ ଜିଣି, ମାମୁଁଙ୍କ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲା।

3.136.39

ततोऽष्टावक्रं मातुरथान्तिके पिता ।
नदीं समङ्गां शीघ्रमिमां विशस्व।
प्रोवाच चैनं स तथा विवेश ।
समैरङ्गैश्चापि बभूव पुण्या ॥ ३.१३६.३९ ॥

ତା'ପରେ ପିତା ମାମୁଁଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ସମଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କର।" ସେ ସେପରି କଲା; ସେ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ତା'ର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହେଲା।

3.136.40

नदी समङ्गा च बभूव पुण्या ।
यस्यां स्नातो मुच्यते किल्बिषाद्धि।
त्वमप्येनां स्नानपानावगाहैः ।
सभ्रातृकः सहभार्यो विशश्व ॥ ३.१३६.४० ॥

ସମଙ୍ଗା ନଦୀ ପବିତ୍ର ହେଲା। ଯାହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭାଇ ଓ ପତ୍ନୀ ସହିତ ସ୍ନାନ, ପାନ ଓ ଅବଗାହନ ପାଇଁ ଏଥିରେ ପ୍ରବେଶ କର।

3.136.41

अत्र कौन्तेय सहितो भ्रातृभिस्त्वं ।
सुखोषितः सह विप्रैः प्रतीतः।
पुण्यान्यन्यानि शुचिकर्मैकभक्ति-
र्मया सार्धं चरितास्याजमीढ ॥ ३.१३६.४१ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏଠାରେ ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ସୁଖରେ ରହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛ। ହେ ଅଜମୀଢ ବଂଶଜ, ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମ ଓ ଏକନିଷ୍ଠ ଭକ୍ତିରେ ମୋ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭ୍ରମଣ କରିଛ।