മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.136
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.136.1
अत्रोग्रसेनसमितेषु राजन् ।
समागतेष्वप्रतिमेषु राजसु।
न मे विवित्सान्तरमस्ति वादिनां ।
महाजने हंसविवादिनामिव ॥ ३.१३६.१ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഉഗ്രസേനന്റെ സഭയിൽ, തുല്യരില്ലാത്ത രാജാക്കന്മാർ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്ന ഇവിടെ, വാദിക്കുന്നവർക്കിടയിൽ എനിക്ക് അവസരമില്ല; മഹാജനസമൂഹത്തിൽ ഹംസങ്ങളുടെ വിവാദം പോലെ.
3.136.2
न मोक्ष्यसे वै वदमानो निमज्जन् ।
जलं प्रपन्नः सरितामिवाधनः।
हुताशनस्येव समिद्धतेजसः ।
स्थिरो भवस्वेह ममाद्य वन्दिन् ॥ ३.१३६.२ ॥
ഹേ വന്ദിൻ, സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്നിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടില്ല; നദികളിലെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ദരിദ്രനെപ്പോലെ. ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ തേജസ്വിയായ എന്റെ മുന്നിൽ ഇന്ന് ഇവിടെ സ്ഥിരനായി നിൽക്കൂ.
3.136.3
व्याघ्रं शयानं प्रति मा प्रबोध ।
आशीविषं सृक्विणी संलिहानम्।
पदा हतस्येह शिरोभिहत्य ।
नादष्टो वै मोक्ष्यसे तन्निबोध ॥ ३.१३६.३ ॥
ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കടുവയെ ഉണർത്തരുത്; അത് വിഷസർപ്പമാണ്, ചുണ്ടുകൾ നക്കുന്നു. ഇവിടെ കാലുകൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ടവന്റെ തലയിൽ അടിച്ച് കടിയേൽക്കാതെ നീ രക്ഷപ്പെടില്ല—അത് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
3.136.4
यो वै दर्पात्संहननोपपन्नः ।
सुदुर्बलः पर्वतमाविहन्ति।
तस्यैव पाणिः सनखो विदीर्यते ।
न चैव शैलस्य हि दृश्यते व्रणः ॥ ३.१३६.४ ॥
അഹങ്കാരത്താൽ, ബലമുള്ള ശരീരമുണ്ടായിട്ടും അത്യന്തം ദുർബലനായി പർവതത്തെ അടിക്കുന്നവന്റെ കൈ നഖങ്ങളോടെ പിളരുന്നു; പാറയിൽ മുറിവുപോലും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
3.136.5
सर्वे राज्ञो मैथिलस्य मैनाकस्येव पर्वताः ।
निकृष्टभूता राजानो वत्सा ह्यनडुहो यथा ॥ ३.१३६.५ ॥
മൈഥിലന്റെ (ജനകന്റെ) രാജാക്കന്മാരെല്ലാം മൈനാക പർവതം പോലെയാണ്; എന്നാൽ ഈ രാജാക്കന്മാർ താഴ്ന്നവരാണ്, കാളകൾക്കു മുന്നിലെ കിടാങ്ങളെപ്പോലെ.
3.136.6
यथा महेन्द्रः प्रवरः सुराणां ।
नदीषु गङ्गा प्रवरा यथैव।
तथा नृपाणां प्रवरस्त्वमेको ।
वन्दिं समभ्यानय मत्सकाशम् ॥ ३.१३६.६ ॥
ദേവന്മാരിൽ മഹേന്ദ്രൻ ശ്രേഷ്ഠനെപ്പോലെയും നദികളിൽ ഗംഗ ശ്രേഷ്ഠയെപ്പോലെയും, രാജാക്കന്മാരിൽ നീ മാത്രമാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ. വന്ദിയെ എന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
3.136.7
एवमष्टावक्रः समितौ हि गर्ज-
ञ्जातक्रोधो वन्दिनमाह राजन्।
उक्ते वाक्ये चोत्तरं मे ब्रवीहि ।
वाक्यस्य चाप्युत्तरं ते ब्रवीमि ॥ ३.१३६.७ ॥
ഇങ്ങനെ അഷ്ടാവക്രൻ സദസ്സിൽ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, കോപം ജനിച്ചവനായി, രാജാവേ, വന്ദിയോട് പറഞ്ഞു. പറഞ്ഞ വാക്കിന് എനിക്ക് മറുപടി പറയൂ; നിന്റെ വാക്കിന് ഞാൻ മറുപടി പറയാം.
3.136.8
एक एवाग्निर्बहुधा समिध्यते ।
एकः सूर्यः सर्वमिदं विभाति।
एकोऽवीरो देवराजोऽरिहन्ता ।
यमः पितृणामीश्वरश्चैक एव ॥ ३.१३६.८ ॥
അഗ്നി ഒന്നുതന്നെ, എങ്കിലും അത് പല വിധത്തിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സൂര്യൻ ഒന്നുതന്നെ, അവൻ ഇതെല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ദേവരാജൻ ഒരുവൻ മാത്രം, ശത്രുഘാതകൻ; പിതൃക്കളുടെ ഈശ്വരനായ യമനും ഒരുവൻ തന്നെ.
3.136.9
द्वाविन्द्राग्नी चरतो वै सखायौ ।
द्वौ देवर्षी नारदपर्वतौ च।
द्वावश्विनौ द्वे रथस्यापि चक्रे ।
भार्यापती द्वौ विहितौ विधात्रा ॥ ३.१३६.९ ॥
ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും സുഹൃത്തുക്കളായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവർ രണ്ടുപേർ. നാരദനും പർവതനും രണ്ടു ദേവർഷികൾ. അശ്വിനിമാർ രണ്ടുപേർ; രഥത്തിന്റെ ചക്രങ്ങളും രണ്ട്. ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാർ രണ്ടുപേർ, വിധാതാവ് നിശ്ചയിച്ചവർ.
3.136.10
त्रिः सूयते कर्मणा वै प्रजेयं ।
त्रयो युक्ता वाजपेयं वहन्ति।
अध्वर्यवस्त्रिसवनानि तन्वते ।
त्रयो लोकास्त्रीणि ज्योतींषि चाहुः ॥ ३.१३६.१० ॥
ഈ പ്രജ കർമ്മത്താൽ മൂന്നു തവണ ജനിക്കുന്നു. കെട്ടപ്പെട്ട മൂവർ വാജപേയ യജ്ഞത്തെ വഹിക്കുന്നു. അധ്വര്യുക്കൾ മൂന്നു സവനങ്ങളെ വിസ്തരിക്കുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങൾ, മൂന്നു ജ്യോതിസ്സുകൾ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
3.136.11
चतुष्टयं ब्राह्मणानां निकेतं ।
चत्वारो वर्णा यज्ञमिमं वहन्ति।
दिशश्चतस्रो वर्णचतुष्टयं च ।
चतुष्पदा गौरपि शश्वदुक्ता ॥ ३.१३६.११ ॥
ബ്രാഹ്മണരുടെ ചതുഷ്ടയം ആശ്രയമാണ്. നാല് വർണങ്ങൾ ഈ യജ്ഞത്തെ വഹിക്കുന്നു. നാല് ദിശകളും വർണ ചതുഷ്ടയവും നാല് കാലുള്ള പശുവും എപ്പോഴും (നാലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയെന്ന്) പറയപ്പെടുന്നു.
3.136.12
पञ्चाग्नयः पञ्चपदा च पङ्क्ति-
र्यज्ञाः पञ्चैवाप्यथ पञ्चेनद्रियाणि।
दृष्ट्वा वेदे पञ्चचूडाप्सराश्च ।
लोके ख्यातं पञ्चनदं च पुण्यम् ॥ ३.१३६.१२ ॥
അഞ്ച് അഗ്നികൾ, അഞ്ച് പാദങ്ങളുള്ള പങ്തി ഛന്ദസ്സ്, അഞ്ച് യജ്ഞങ്ങളും; പിന്നെ അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും. വേദത്തിൽ പഞ്ചചൂഡ എന്ന അപ്സരസ് കാണപ്പെട്ടു; ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധവും പുണ്യവുമായ പഞ്ചനദവും.
3.136.13
षडाधाने दक्षिणामाहुरेके ।
षट् चैवेमे ऋतवः कालचक्रम्।
षडिन्द्रियाण्युत षट् कृत्तिकाश्च ।
षट् साद्यस्काः सर्ववेदेषु दृष्टाः ॥ ३.१३६.१३ ॥
ആറ് ആധാനത്തിൽ ചിലർ ദക്ഷിണ എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ആറ് ഋതുക്കൾ കാലചക്രമാണ്; ആറ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും, ആറ് കൃത്തികകളും; എല്ലാ വേദങ്ങളിലും ആറ് സദ്യസ്കങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.
3.136.14
सप्त ग्राम्याः पशवः सप्त वन्याः ।
सप्त च्छन्दांसि क्रतुमेकं वहन्ति।
सप्तर्षयः सप्त चाप्यर्हणानि ।
सप्तन्त्री प्रथिता चैव वीणा ॥ ३.१३६.१४ ॥
ഏഴ് ഗ്രാമ്യ പശുക്കൾ, ഏഴ് വന്യ മൃഗങ്ങൾ; ഏഴ് ഛന്ദസ്സുകൾ ഒരു ക്രതുവിനെ വഹിക്കുന്നു. ഏഴ് ഋഷിമാരും, ഏഴ് പൂജാർഹങ്ങളും; ഏഴ് തന്ത്രികളുള്ള വീണയും പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.136.15
अष्टौ शाणाः शतमानं वहन्ति ।
तथाष्टपादः शरभः सिंहघाती।
अष्टौ वसूञ्शुश्रुम देवतासु ।
यूपश्चाष्टास्रिर्विहितः सर्वयज्ञे ॥ ३.१३६.१५ ॥
എട്ട് ശാണങ്ങൾ ഒരു ശതമാനം ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതുപോലെ എട്ട് കാലുകളുള്ള ശരഭം, സിംഹഹന്താവ്. ദേവന്മാരിൽ എട്ട് വസുക്കളെ നാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും എട്ട് മൂലകളുള്ള യൂപം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.136.16
नवैवोक्ताः सामिधेन्यः पितॄणां ।
तथा प्राहुर्नवयोगं विसर्गम्।
नवाक्षरा बृहती संप्रदिष्टा ।
नवैव योगो गणनामेति शश्वत् ॥ ३.१३६.१६ ॥
പിതൃക്കൾക്ക് ഒമ്പത് സാമിധേനീ മന്ത്രങ്ങൾ മാത്രമേ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ. അതുപോലെ ഒമ്പത് സംയോഗവും വിസർഗവും എന്ന് പറയുന്നു. ഒമ്പത് അക്ഷരമുള്ള ബൃഹതി ഛന്ദസ്സ് ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എണ്ണലിൽ ഒമ്പത് തന്നെ സംയോഗമായി എപ്പോഴും വരുന്നു.
3.136.17
दिशो दशोक्ताः पुरुषस्य लोके ।
सहस्रमाहुर्दशपूर्णं शतानि।
दशैव मासान्बिभ्रति भर्गवत्यो ।
दशैरका दशदाशा दशार्हाः ॥ ३.१३६.१७ ॥
ലോകത്തിൽ പുരുഷന് പത്ത് ദിശകൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആയിരത്തെ പത്തുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ നൂറുകളെന്ന് പറയുന്നു. പത്ത് മാസങ്ങളെ തേജസ്വിനികൾ വഹിക്കുന്നു. പത്ത്, പത്തുകൾ, പത്തിന് യോഗ്യമായവ.
3.136.18
एकादशैकादशिनः पशूना-
मेकादशैवात्र भवन्ति यूपाः।
एकादश प्राणभृतां विकारा ।
एकादशोक्ता दिवि देवेषु रुद्राः ॥ ३.१३६.१८ ॥
പശുക്കൾക്കുള്ള പതിനൊന്ന് യൂപങ്ങൾ ഇവിടെ പതിനൊന്നേ ആകുന്നു. പ്രാണികളുടെ വികാരങ്ങൾ പതിനൊന്ന്. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരിൽ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.136.19
संवत्सरं द्वादशमासमाहु-
र्जगत्याः पादो द्वादशैवाक्षराणि।
द्वादशाहः प्राकृतो यज्ञ उक्तो ।
द्वादशादित्यान्कथयन्तीह घीराः ॥ ३.१३६.१९ ॥
സംവത്സരത്തെ പന്ത്രണ്ട് മാസങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു. ജഗതീ ഛന്ദസ്സിന്റെ ഒരു പാദം പന്ത്രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ. പന്ത്രണ്ട് ദിവസത്തെ പ്രാകൃത യജ്ഞം പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ധീരന്മാർ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരെ പറയുന്നു.
3.136.20
त्रयोदशी तिथिरुक्ता महोग्रा ।
त्रयोदशद्वीपवती मही च।
एतावदुक्त्वा विरराम वन्दी ।
श्लोकस्यार्धं व्याजहाराष्टवक्रः।
त्रयोदशाहानि ससार केशी ।
त्रयोदशादीन्यतिच्छन्दांसि चाहुः ॥ ३.१३६.२० ॥
പതിമൂന്നാം തിഥി അതിഭയങ്കരമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഭൂമിക്ക് പതിമൂന്നു ദ്വീപുകളുണ്ട്. ഇത്രയും പറഞ്ഞ് വന്ദി മൗനമായി; അഷ്ടാവക്രൻ ശ്ലോകത്തിന്റെ പകുതി ഉച്ചരിച്ചു. പതിമൂന്നു ദിവസം കേശി അലഞ്ഞു; പതിമൂന്ന് മുതലായ അതിച്ഛന്ദസ്സുകളെ ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
3.136.21
ततो महानुदतिष्ठन्निनाद-
स्तूष्णींभूतं सूतपुत्रं निशम्य।
अधोमुखं ध्यानपरं तदानी-
मष्टावक्रं चाप्युदीर्यन्तमेव ॥ ३.१३६.२१ ॥
അപ്പോൾ സൂതപുത്രൻ മൗനമായി, മുഖം താഴ്ത്തി ധ്യാനത്തിലിരിക്കുന്നു എന്നു കേട്ട് ഒരു വലിയ ആരവം ഉയർന്നു; അഷ്ടാവക്രനും സംസാരിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.
3.136.22
तस्मिंस्तथा संकुले वर्तमाने ।
स्फीते यज्ञे जनकस्योत राज्ञः।
अष्टावक्रं पूजयन्तोऽभ्युपेयु-
र्विप्राः सर्वे प्राञ्जलयः प्रतीताः ॥ ३.१३६.२२ ॥
ജനകരാജാവിന്റെ ആ മഹായജ്ഞത്തിൽ തിരക്കേറിയിരുന്നപ്പോൾ, പ്രസിദ്ധരായ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാം കൈകൂപ്പി അഷ്ടാവക്രനെ ബഹുമാനിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചു.
3.136.23
अनेनैव ब्राह्मणाः शुश्रुवांसो ।
वादे जित्वा सलिले मज्जिताः प्राक्।
तानेव धर्मानयमद्य वन्दी ।
प्राप्नोतु गृह्याशु निमज्जयैनम् ॥ ३.१३६.२३ ॥
ഇവനാൽ വാദത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട് മുമ്പ് വെള്ളത്തിൽ മുക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണർ തന്നെയാണ് ഇവർ; ഇന്ന് ഈ വന്ദി അവരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ തന്നെ പ്രാപിക്കട്ടെ; ഇവനെ വേഗം പിടിച്ച് വെള്ളത്തിൽ മുക്കുക.
3.136.24
अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञ-
स्तत्रास सत्रं द्वादशवार्षिकं वै।
सत्रेण ते जनक तुल्यकालं ।
तदर्थं ते प्रहिता मे द्विजाग्र्याः ॥ ३.१३६.२४ ॥
ഞാൻ വരുണരാജാവിന്റെ പുത്രനാണ്. അവിടെ പന്ത്രണ്ടു വർഷം നീളുന്ന സത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു. ജനകാ, നിന്റെ സത്രത്തിന് തുല്യകാലമുള്ളത്. അതിനായി ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ അയച്ചിരിക്കുന്നു.
3.136.25
ते तु सर्वे वरुणस्योत यज्ञं ।
द्रष्टुं गता इम आयान्ति भूयः।
अष्टावक्रं पूजये पूजनीयं ।
यस्य हेतोर्जनितारं समेष्ये ॥ ३.१३६.२५ ॥
അവരെല്ലാം വരുണന്റെ യജ്ഞം കാണാൻ പോയിരുന്നു; ഇതാ അവർ വീണ്ടും വരുന്നു. പൂജനീയനായ അഷ്ടാവക്രനെ ഞാൻ പൂജിക്കുന്നു; അവന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ എന്റെ പിതാവിനെ കാണും.
3.136.26
विप्राः समुद्राम्भसि मज्जिता ये ।
वाचा जिता मेधया वा विदानाः।
तां मेधया वाचमथोज्जहार ।
यथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२६ ॥
സമുദ്രജലത്തിൽ മുക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണർ, വാദത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവർ, അറിവുള്ളവരായിരുന്നിട്ടും വാക്കിനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവർ — അവരെ ഞാൻ എന്റെ ബുദ്ധികൊണ്ട് വാക്കിലൂടെ വീണ്ടും പുറത്തെടുത്തു; സജ്ജനങ്ങൾ വാക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുപോലെ.
3.136.27
अग्निर्दहञ्जातवेदाः सतां गृहान् ।
विसर्जयंस्तेजसा न स्म धाक्षीत्।
बालेषु पुत्रेषु कृपणं वदत्सु ।
तथा वाचमवचिन्वन्ति सन्तः ॥ ३.१३६.२७ ॥
ജാതവേദനായ അഗ്നി സജ്ജനങ്ങളുടെ വീടുകൾ ദഹിപ്പിക്കുമ്പോഴും തേജസ്സോടെ അവയെ വിട്ടുകളഞ്ഞ് ദഹിപ്പിക്കുന്നില്ല; കുട്ടികളും പുത്രന്മാരും ദീനമായി സംസാരിക്കുമ്പോഴും സജ്ജനങ്ങൾ അതുപോലെ വാക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
3.136.28
श्लेष्मातकी क्षीणवर्चाः शृणोषि ।
उताहो त्वां स्तुतयो मादयन्ति।
हस्तीव त्वं स्तुतयो मादयन्ति ।
न मामिकां वाचमिमां शृणोषि ॥ ३.१३६.२८ ॥
ക്ഷയിച്ച തേജസ്സുള്ള ശ്ലേഷ്മാതകീ, നീ കേൾക്കുന്നുണ്ടോ? അതോ സ്തുതികൾ നിന്നെ മദിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ, ആനയെ (സ്തുതി മദിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ)? എന്റെ ഈ വാക്ക് നീ കേൾക്കുന്നില്ല.
3.136.29
शृणोमि वाचं तव दिव्यरूपा-
ममानुषीं दिव्यरूपोऽसि साक्षात्।
अजैषीर्यद्वन्द्विनं त्वं विवादे ।
निसृष्ट एष तव कामोऽद्य वन्दी ॥ ३.१३६.२९ ॥
നിന്റെ ദിവ്യരൂപമുള്ള, മാനുഷികമല്ലാത്ത വാക്ക് ഞാൻ കേൾക്കുന്നു; നീ നേരിട്ട് ദിവ്യരൂപനാണ്. വാദത്തിൽ എതിരാളിയെ നീ ജയിച്ചു; അതിനാൽ ഇന്ന് നിന്റെ ആഗ്രഹം സാധിച്ചു—വന്ദിയെ മോചിപ്പിക്കുന്നു.
3.136.30
नानन जीवता कश्चिदर्थो मे वन्दिना नृप ।
पिता यद्यस्य वरुणो मज्जयैनं जलाशये ॥ ३.१३६.३० ॥
രാജാവേ, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വന്ദിയെക്കൊണ്ട് എനിക്ക് ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല. ഇവന്റെ പിതാവ് വരുണനാണെങ്കിൽ, അവൻ ഇവനെ ജലാശയത്തിൽ മുക്കട്ടെ.
3.136.31
अहं पुत्रो वरुणस्योत राज्ञो ।
न मे भयं विद्यते मज्जितस्य।
इमं मुहूर्तं पितरं द्रक्ष्यतेऽय-
मष्टावक्रश्चिरनष्टं कहोळम् ॥ ३.१३६.३१ ॥
ഞാൻ വരുണന്റെ പുത്രനാണ്; രാജാവിന്റെ പുത്രനുമാണ്. മുക്കപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് ഭയമില്ല. ഈ നിമിഷം അഷ്ടാവക്രൻ വളരെക്കാലമായി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന തന്റെ പിതാവ് കഹോളനെ കാണും.
3.136.32
ततस्ते पूजिता विप्रा वरुणेन महात्मना ।
उदतिष्ठंस्ततः सर्वे जनकस्य समीपतः ॥ ३.१३६.३२ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ വരുണനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ആ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാവരും ജനകന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
3.136.33
इत्यर्थमिच्छन्ति सुताञ्जना जननकर्मणा ।
यदहं नाशकं कर्तुं तत्पुत्रः कृतवान्मम ॥ ३.१३६.३३ ॥
ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായാണ് ആളുകൾ പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്—ഞാൻ ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത് എന്റെ പുത്രൻ ചെയ്തു.
3.136.34
उताबलस्य क्लवानुत बालस्य पण्डितः ।
उत वाऽविदुषो विद्वान्पुत्रो जनक जायते ॥ ३.१३६.३४ ॥
ജനകാ, ദുർബലനും ശേഷിയില്ലാത്തവനുമായ പിതാവിനും പുത്രൻ ജനിക്കാം; ബാലനിൽനിന്നും പണ്ഡിതനായ പുത്രൻ ജനിക്കാം; അറിവില്ലാത്തവനും വിദ്വാനായ പുത്രൻ ജനിക്കാം.
3.136.35
शितेन ते परशुना स्वयमेवान्तको नृप ।
शिरांस्यपाहरन्नाजौ रिपूणां भद्रमस्तु ते ॥ ३.१३६.३५ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ മൂർച്ചയുള്ള മഴുവിനാൽ സ്വയം യമൻതന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ തലകൾ അറുത്തെടുത്തു. നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ.
3.136.36
महदैक्थ्यं गीयते साम चाग्र्यं ।
सम्यक्सोमः पीयते चात्र सत्रे।
शुचीन्भागान्प्रतिजगृहुश्च हृष्टाः ।
साक्षाद्देवा जनकस्येह राज्ञः ॥ ३.१३६.३६ ॥
ഇവിടെ ജനക രാജാവിന്റെ ഈ സത്രത്തിൽ മഹത്തായ ഐക്ഥ്യയാഗം നടക്കുന്നു; ശ്രേഷ്ഠമായ സാമഗാനം പാടുന്നു, സോമരസം യഥാവിധി പാനം ചെയ്യുന്നു; സന്തുഷ്ടരായ ദേവന്മാർ നേരിട്ടു തന്നെ പവിത്രമായ ഭാഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
3.136.37
समुत्थितेष्वथ सर्वेषु राजन् ।
विप्रेषु तेष्वधिकं सुप्रभेषु।
अनुज्ञातो जनकेनाथ राज्ञा ।
विवेश तोयं सागरस्योत वन्दी ॥ ३.१३६.३७ ॥
രാജാവേ, ആ പ്രകാശമാനരായ ബ്രാഹ്മണരെല്ലാം എഴുന്നേറ്റു നിന്നപ്പോൾ, ജനക രാജാവിന്റെ അനുമതി നേടി വന്ദി സമുദ്രജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.136.38
अष्टावक्रः पितरं पूजयित्वा ।
संपूजितो ब्राह्मणैस्तैर्यथावत्।
प्रत्याजगामाश्रममेव चाग्र्यं ।
जित्वा वन्दिं सहितो मातुलेन ॥ ३.१३६.३८ ॥
അഷ്ടാവക്രൻ പിതാവിനെ പൂജിച്ചു; ആ ബ്രാഹ്മണരാൽ യഥാവിധി ആദരിക്കപ്പെട്ട്, വന്ദിയെ ജയിച്ച്, മാതുലനോടൊപ്പം ശ്രേഷ്ഠമായ ആശ്രമത്തിലേക്കു മടങ്ങി.
3.136.39
ततोऽष्टावक्रं मातुरथान्तिके पिता ।
नदीं समङ्गां शीघ्रमिमां विशस्व।
प्रोवाच चैनं स तथा विवेश ।
समैरङ्गैश्चापि बभूव पुण्या ॥ ३.१३६.३९ ॥
പിന്നെ പിതാവ് മാതുലസമീപത്തുവെച്ച് അഷ്ടാവക്രനോട്, "ഈ സമംഗാ നദിയിൽ വേഗം പ്രവേശിക്കുക" എന്നു പറഞ്ഞു; അവൻ അങ്ങനെതന്നെ പ്രവേശിച്ചു; അവന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും പവിത്രമായി.
3.136.40
नदी समङ्गा च बभूव पुण्या ।
यस्यां स्नातो मुच्यते किल्बिषाद्धि।
त्वमप्येनां स्नानपानावगाहैः ।
सभ्रातृकः सहभार्यो विशश्व ॥ ३.१३६.४० ॥
സമംഗാ നദി പുണ്യമായി. അതിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. നീയും സഹോദരന്മാരോടും ഭാര്യയോടും കൂടി സ്നാനം, പാനം, മുങ്ങൽ എന്നിവയാൽ ഇതിൽ പ്രവേശിക്കുക.
3.136.41
अत्र कौन्तेय सहितो भ्रातृभिस्त्वं ।
सुखोषितः सह विप्रैः प्रतीतः।
पुण्यान्यन्यानि शुचिकर्मैकभक्ति-
र्मया सार्धं चरितास्याजमीढ ॥ ३.१३६.४१ ॥
കൗന്തേയാ, ഇവിടെ സഹോദരന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണരോടും കൂടി നീ സുഖമായി വസിച്ച് പ്രസിദ്ധനായി. അജമീഢ വംശജാ, ശുദ്ധകർമ്മവും ഏകാഗ്രഭക്തിയുമായി എന്നോടൊപ്പം മറ്റു പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.