マハーバーラタ · 章 3.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.137.1
एषा मधुविला नाम समङ्गा संप्रकाशते ।
एतत्कर्दमिलं नाम भरतस्याभिषेचनम् ॥ ३.१३७.१ ॥
マドゥヴィラーと呼ばれるサマンガーが輝いている。これはバラタの灌頂の地カルダミラである。
3.137.2
अलक्ष्म्या किल संयुक्तो वृत्रं हत्वा शचीपतिः ।
आप्लुतः सर्वपापेभ्यः समङ्गायां व्यमुच्यत ॥ ३.१३७.२ ॥
ヴリトラを殺した後、不運に悩まされたシャチーの主インドラはサマンガーで沐浴し、あらゆる罪から解放された。
3.137.3
एतद्विनशनं कुक्षौ मैनाकस्य नरर्षभ ।
अदितिर्यत्रपुत्रार्थं तदन्नमपचत्पुरा ॥ ३.१३७.३ ॥
人中の雄牛よ、これはマイナーカの腹の中のヴィナシャナである。往昔、アディティがそこで息子のためにその食べ物を煮たのだ。
3.137.4
एनं पर्वतराजानमारुह्य भरतर्षभाः ।
अयशस्यामसंशब्द्यामलक्ष्मीं व्यपनोत्स्यथ ॥ ३.१३७.४ ॥
バラタ族の雄牛たちよ、この山の王に登れば、悪名をもたらし口にすべきでない不運を払うであろう。
3.137.5
एते कनखला राजन्नृषीणां दयिता नगाः ।
एषा प्रकाशते गङ्गा युधिष्ठिर यशस्विनी ॥ ३.१३७.५ ॥
王よ、これらは聖仙たちに愛されたカナカラの山々である。ユディシュティラよ、ここに栄光ある母なるガンガーが輝いている。
3.137.6
सनत्कुमारो भगवानत्र सिद्धिमगात्पुरा ।
आजमीढावगाह्यैनां सर्वपापैः प्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१३७.६ ॥
昔、尊きサナトクマーラがここで成就を得た。アジャミーダの子孫よ、ここで沐浴すれば、あらゆる罪から解放されるであろう。
3.137.7
अपां ह्रदं च पुण्याख्यं भृगुतुन्दं च पर्वतम् ।
तूष्णीं गङ्गां च कौन्तेय सानुजः समुपस्पृश ॥ ३.१३७.७ ॥
クンティーの子よ、弟たちと共に、プニャと呼ばれる池、ブリグトゥンダ山、そしてガンガーで黙って沐浴し、水に触れよ。
3.137.8
आश्रमः स्थूलशिरसो रमणीयः प्रकाशते ।
अत्र मानं च कौन्तेय क्रोधं चैव विवर्जय ॥ ३.१३७.८ ॥
ここにスthūlaśirasの庵が美しく輝いている。クンティーの子よ、ここでは慢心と怒りも捨てよ。
3.137.9
एष रैभ्याश्रमः श्रीमान्पाण्डवेय प्रकाशते ।
भारद्वाजो यत्रकविर्यवक्रीतो व्यनश्यत ॥ ३.१३७.९ ॥
パーンドゥの子よ、ここに輝く壮麗なライブヤの庵がある。バーラドヴァージャ仙の子ヤヴァクリータはここで滅びた。
3.137.10
कथं युक्तोऽभवदृषिर्भरद्वाजः प्रतापवान् ।
किमर्थं च यवक्रीतः पुत्रोऽनश्यत वै मुनेः ॥ ३.१३७.१० ॥
威力ある聖者バーラドヴァージャはどのようにしてそれに適う者となったのか。そして聖者の子ヤヴァクリータは何のために滅びたのか。
3.137.11
एतत्सर्वं यथावृत्तं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
कर्मभिर्देवकल्पानां कीर्त्यमानैर्भृशं रमे ॥ ३.१३७.११ ॥
これらすべてが起きたとおりに、真実として聞きたい。神々に等しい人々の行いが語られるのを聞くと、私は大いに喜ぶ。
3.137.12
भरद्वाजश्च रैभ्यश्च सखायौ संबभूवतुः ।
तावूषतुरिहात्यन्तं प्रीयमाणौ वनान्तरे ॥ ३.१३७.१२ ॥
バーラドヴァージャとライブヤは友となった。二人はここ森の中で、互いを大いに喜ばせながら住んでいた。
3.137.13
रैभ्यस्य तु सुतावास्तामर्वावसुपरावसू ।
आसीद्यवक्रीः पुत्रस्तु भरद्वाजस्य भारत ॥ ३.१३७.१३ ॥
ライブヤには二人の息子、アルヴァーヴァスとパラーヴァスがいた。そしてバーラタよ、バラドヴァージャの息子はヤヴァクリータであった。
3.137.14
रैभ्यो विद्वान्सहापत्यस्तपस्वी चेतरोऽभवत् ।
तयोश्चाप्यतुला प्रीतिरभवद्भरतर्षभ ॥ ३.१३७.१४ ॥
ライブヤは学識ある苦行者となり、子孫とともに修行者となった。もう一人も同様であった。バラタの牡牛よ、二人の間には比類なき親愛があった。
3.137.15
यवक्रीः पितरं दृष्ट्वा तपस्विनमसत्कृतम् ।
दृष्ट्वा च सत्कृतं विप्रै रैभ्यं पुत्रैः सहानघः ॥ ३.१३७.१५ ॥
ヤヴァクリータは苦行者である父が侮辱されるのを見た。そして、無垢なる者よ、ライブヤが息子たちとともにバラモンたちに敬われるのを見た。
3.137.16
पर्यतप्यत तेजस्वी मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ।
तपस्तेपे ततो घोरं वेदज्ञानाय पाण्डव ॥ ३.१३७.१६ ॥
輝けるヤヴァクリータは怒りに満たされ苦悩した。そしてパーンダヴァよ、彼はヴェーダの知識を得るために恐ろしい苦行を行った。
3.137.17
सुसमिद्धे महत्यग्नौ शरीरमुपतापयन् ।
जनयामास संतापमिन्द्रस्य सुमहातपाः ॥ ३.१३७.१७ ॥
よく燃え上がった大火に身を焼きながら、その大苦行者はインドラに苦悩を生じさせた。
3.137.18
तत इन्द्रो यवक्रीतमुपगम्य युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्कस्य हेतोस्त्वमास्थितस्तप उत्तमम् ॥ ३.१३७.१८ ॥
そして、ユディシュティラよ、インドラはヤヴァクリータに近づいて言った。「どのような理由で、あなたはこの至上の苦行を始めたのか。」
3.137.19
द्विजानामनधीता वै वेदाः सुरगणार्चित ।
प्रतिभान्त्विति तप्येहमिदं परमकं तपः ॥ ३.१३७.१९ ॥
神々の群れに崇められし方よ。再生族のヴェーダは学ばれぬままです。「それらが顕れますように」と思い、私はこの最高の苦行を行っているのです。
3.137.20
स्वाध्यायार्थं समारम्भो ममायं पाकशासन ।
तपसा ज्ञातुमिच्छामि सर्वज्ञानानि कौशिक ॥ ३.१३७.२० ॥
パーカ討伐者よ！これは私のヴェーダ学習のための試みです。カウシカよ！私は苦行によってあらゆる知識を知りたいのです。
3.137.21
कालेन महता वेदाः शक्या गुरुमुखाद्विभो ।
प्राप्तुं तस्मादयं यत्नः परमो मे समास्थितः ॥ ३.१३७.२१ ॥
偉大な方よ！ヴェーダは師の口から、長い時を経てのみ得られるものです。だからこそ私はこの最高の努力を始めたのです。
3.137.22
अमार्ग एष विप्रर्षे येन त्वं यातुमिच्छसि ।
किं विघातेन ते विप्र गच्छाधीहि गुरोर्मुखात् ॥ ३.१३७.२२ ॥
バラモンの中の聖仙よ！あなたが進もうとするこの道は誤った道です。バラモンよ！この妨げにどんな益があるのか。行きなさい、師の口から学びなさい。
3.137.23
एवमुक्त्वा गतः शक्रो यवक्रीरपि भारत ।
भूय एवाकरोद्यत्नं तपस्यमितविक्रमः ॥ ३.१३७.२३ ॥
こう言ってインドラは去った。バーラタよ、ヤヴァクリータもまた苦行に努力を向けた。彼は無量の勇気を持つ者であった。
3.137.24
घोरेण तपसा राजंस्तप्यमानो महत्तपः ।
संतापयामास भृशं देवेन्द्रमिति नः श्रुतम् ॥ ३.१३७.२४ ॥
王よ！恐ろしい苦行によって大いなる苦行を行いながら、彼は神々の王を大いに苦しめた、と私たちは聞いています。
3.137.25
तं तथा तप्यमानं तु तपस्तीव्रं महामुनिम् ।
उपेत्य बलभिद्देवो वारयामास वै पुनः ॥ ३.१३७.२५ ॥
その厳しい苦行を行う大聖者のもとへ近づき、ヴァラを殺した神はふたたび彼を制止した。
3.137.26
अशक्योऽर्थः समारब्धो नैतद्बुद्धिकृतं तव ।
प्रतिभास्यन्ति वै वेदास्तव चैव पितुश्च ते ॥ ३.१३७.२६ ॥
あなたが始めたこの目的は不可能である。これはあなたの知恵によるものではない。ヴェーダはあなたとあなたの父に自ずと現れるだろう。
3.137.27
न चैतदेवं क्रियते देवराजसमीप्सितम् ।
महता नियमेनाहं तप्स्ये घोरतरं तपः ॥ ३.१३७.२७ ॥
そして、これは神々の王が望む形で行われていない。私は大いなる誓願をもって、最も恐ろしい苦行を行うだろう。
3.137.28
समिद्धेऽग्नावुपकृत्याङ्गमङ्गं ।
होष्यामि वा मघवंस्तन्निबोध।
यद्येतदेवं न करोषि कामं ।
ममेप्सितं देवराजेह सर्वम् ॥ ३.१३७.२८ ॥
燃え盛る火に、私は手足を一つずつ切り取って供物として捧げよう。マガヴァンよ、これを知れ。もしあなたが私の願いをこのように叶えないなら、神々の王よ、ここでの私の望みはすべて無に帰すだろう。
3.137.29
निश्चयं तमभिज्ञाय मुनेस्तस्य महात्मनः ।
प्रतिवारणहेत्वर्थं बुद्ध्या संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥ ३.१३७.२९ ॥
その大いなる心の聖者の固い決意を知った賢明なインドラは、彼を制止する方法を知恵によって思案した。
3.137.30
तत इन्द्रोऽकरोद्रूपं ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
अनेकशतवर्षस्य दुर्बलस्य सयक्ष्मणः ॥ ३.१३७.३० ॥
そこでインドラは、数百年の齢を重ね、衰弱し、肺病に苦しむ苦行の婆羅門の姿をとった。
3.137.31
यवक्रीतस्य यत्तीर्थमुचितं शैचकर्मणि ।
भागीरथ्यां तत्र सेतुं वालुकाभिश्चकार सः ॥ ३.१३७.३१ ॥
沐浴の儀礼にふさわしいヤヴァクリータの聖なる渡し場で、彼はバーギーラティー川に砂で橋を築いた。
3.137.32
यदाऽस्य वदतो वाक्यं न स चक्रे द्विजोत्तमः ।
वालुकाभिस्ततः शक्रो गङ्गां समभिपूरयन् ॥ ३.१३७.३२ ॥
その最上の再生者が彼の言葉に耳を貸さなかったとき、インドラはガンガーを砂で完全に埋め始めた。
3.137.33
वालुकामुष्टिमनिशं भागीरथ्यां व्यसर्जयत् ।
स्नातुमभ्यागतं शक्रो यवक्रीतमदर्शयत् ॥ ३.१३७.३३ ॥
インドラはバーギーラティー川へ絶え間なく砂の一掴みを投げ入れ続け、沐浴に来たヤヴァクリータにそれを見せた。
3.137.34
तं ददर्श यवक्रीतो यत्नवन्तं निबन्धने ।
प्रहसंश्चाब्रवीद्वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ ३.१३७.३४ ॥
ヤヴァクリータは彼がダムを築くのに熱心に励んでいるのを見た。そこで、その最上の聖者は笑いながらこの言葉を述べた。
3.137.35
किमिदं वर्तते ब्रह्मन्किंच ते ह चिकीर्षितम् ।
अतीव हि महान्यत्नः क्रियतेऽयं निरर्थकः ॥ ३.१३७.३५ ॥
婆羅門よ、これは何が起きているのか、そしてお前は何をするつもりなのか。非常に大きな努力がなされているが、それは無益だ。
3.137.36
बन्धिष्ये सेतुना गङ्गां सुखः पन्था भविष्यति ।
क्लिश्यते हि जनस्तात तरमाणः पुनःपुनः ॥ ३.१३७.३६ ॥
私はガンガーを橋で縛ろう、そうすれば道は楽になる。愛しい者よ、人々は渡るたびに幾度も苦しんでいるのだ。
3.137.37
नायं शक्यस्त्वया बद्धुं महानोघस्तपोधन ।
अशक्याद्विनिवर्तस्व शक्यमर्थं समारभ ॥ ३.१३७.३७ ॥
苦行の宝よ、この大きな激流はおまえには縛ることができない。不可能から身を引き、可能なことに取りかかれ。
3.137.38
यथैव भवता चेद तपो वेदार्थमुद्यतम् ।
अशक्यं तद्वदस्माभिरयं भारः समाहितः ॥ ३.१३७.३८ ॥
おまえがヴェーダの意義のために苦行を始めたように、我々もこの重荷を負った。それは我々にとっても不可能である。
3.137.39
यथा तव निरर्थोऽयमारम्भस्त्रिदशेश्वर ।
तथा यदि ममापीदं मन्यसे पाकशासन ॥ ३.१३७.३९ ॥
三十三神の主よ、おまえにとってこの企てが無益であるように、もしおまえが私のこの企てもまた同じく無益だと考えるなら、パーカシャーサナよ！
3.137.40
क्रियतां यद्भवेच्छक्यं त्वया सुरगणेश्वर ।
वरांश्च मे प्रयच्छान्यासन्यैर्विद्वान्भवितास्म्यहम् ॥ ३.१३७.४० ॥
神々の軍勢の主よ、おまえにできることをしてくれ。そして私に恩寵を授けよ。私は他の者より学識ある者となるだろう。
3.137.41
तस्मै प्रादाद्वरानिन्द्र उक्तवान्यान्महातपाः ।
प्रतिभास्यन्ति ते वेदाः पित्रा सह यथेप्सिताः ॥ ३.१३७.४१ ॥
大苦行者インドラは彼に恩寵を与え、こう言った。「おまえの父とともに、ヴェーダはおまえの望むとおりにおまえに輝き現れるだろう。」
3.137.42
यच्चान्यत्काङ्क्षसे कामं यवक्रीर्गम्यतामिति ।
स लब्धकाम पितरं समेत्याथेदमब्रवीत् ॥ ३.१३७.४२ ॥
「おまえがほかに望むものがあれば、ヤヴァクリータよ、持って行くがよい」。望みを叶えた彼は、父のもとへ行き、このように言った。
3.137.43
प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः ।
अपि चान्यान्भविष्यावो वरा लब्धास्तथा मया ॥ ३.१३७.४३ ॥
ヴェーダは私にも父にも現れるだろう。私たち二人は他のものも得るであろう。こうして私は恩恵を得た。
3.137.44
दर्पस्ते भविता तात वराँल्लब्ध्वा यथेप्सितान् ।
स दर्पपर्णः कृपणः क्षिप्रमेव विनङ्क्ष्यसि ॥ ३.१३७.४४ ॥
愛しい子よ、望みどおりの恩恵を得て、お前には驕りが生じるだろう。その驕りに満ちた哀れな者よ、お前はすぐに滅びるだろう。
3.137.45
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैरुदाहृताः ।
मुनिरासीत्पुरा पुत्र बालधिर्नाम विश्रुतः ॥ ३.१३७.४५ ॥
この件については、神々が語ったこれらの詩句も引かれている。息子よ、昔バーラディという名の高名な聖者がいた。
3.137.46
स पुत्रशोकादुद्विग्रस्तपस्तेपे सुदुष्करम् ।
भवेन्मम सुतोऽमर्त्य इतितं लब्धवांश्च सः ॥ ३.१३७.४६ ॥
息子を失った悲しみに心乱れた彼は、「わが息子が不死であるように」と願い、極めて困難な苦行を行った。そして彼はその恩恵を得た。
3.137.47
तस्य प्रसादो वै देवैः कृतो न त्वमरैः समः ।
नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर्भविष्यति ॥ ३.१३७.४७ ॥
神々は彼に恩寵を与えたが、彼は不死者と等しくはならなかった。死すべき者は不死ではない。その寿命は何らかの原因によって定められるであろう。
3.137.48
यथेमे पर्वताः शश्वत्तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः ।
तावज्जीवेन्मम् सुतो निर्वाणमुत मे मतः ॥ ३.१३७.४८ ॥
神々の中の最上の方々よ、これらの山々が永遠に立っているように、私の息子もそれほど長く生きますように。さもなくば、私の考えでは、それこそが解脱なのです。
3.137.49
तस्य पुत्रस्तदा जत्रे मेधावी क्रोधनस्तदा ।
स तु लब्धवरो दर्पादृषींश्चैवावमन्यत ॥ ३.१३७.४९ ॥
その時、彼の息子は生まれながらに聡明で怒りやすかった。恩寵を得た彼は、驕りから聖仙たちさえ侮った。
3.137.50
विकुर्वाणो मुनीनां च व्यचरत्स महीमिमाम् ।
आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम् ॥ ३.१३७.५० ॥
聖仙たちに乱暴を働きながら、彼はこの大地をさまよった。やがて彼は、大いなる力を持つ賢者ダヌシャークシャのもとに至った。
3.137.51
तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान् ।
भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत ॥ ३.१३७.५१ ॥
彼はその賢者に無礼を働いた。力ある聖仙は彼を呪って言った。「灰になれ！」しかし彼は灰にならなかった。
3.137.52
धनुषाक्षस्तु तं दृष्ट्वा मेधाविनमनामयम् ।
मुनिस्तत्कारणं ज्ञात्वा स्वयं महिषरूपधृत्।
शृङ्गेणाद्रीनचलयत्ततोऽयंभस्मसादभूत् ॥ ३.१३७.५२ ॥
その賢者が無事なのを見て、原因を知ったダヌシャークシャは、自ら水牛の姿をとった。角で山々を揺さぶると、彼は灰となった。
3.137.53
निमित्तमस्य महर्षिर्भेदयामास पर्वतान् ।
स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः ॥ ३.१३७.५३ ॥
大仙はこの原因のために山々を裂いた。その原因が滅びたとき、その子は突然死んだ。
3.137.54
तं मृतं पुत्रमादाय विललाप ततः पिता ॥ ३.१३७.५४ ॥
そこで父は死んだ息子を抱き上げ、嘆き悲しんだ。
3.137.55
लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः परमार्तवत् ।
ऊचुर्वेदविदः सर्वै गाथां यां तां निबोध मे ॥ ३.१३७.५५ ॥
嘆き悲しむ彼を見て、ヴェーダに通じた諸聖仙はみな言った。「私が語るその詩節を聞け」と。
3.137.56
न दिष्टमर्थमत्येतुमीशोऽमर्त्यः कथंचन ।
महर्षिर्भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान् ॥ ३.१३७.५६ ॥
定められた運命を、死すべき者はどうしても越えることはできない。大仙は弓の矢で山々を砕いた。
3.137.57
एवं लब्ध्वा वरान्बाला दर्पपूर्णास्तपस्विनः ।
क्षिप्रमेव विनश्यन्ति यथा न स्यात्तथा भवान् ॥ ३.१३७.५७ ॥
このように恩恵を得て傲慢に満ちた愚かな苦行者は、たちまち滅びる。あなたはそうならないように。
3.137.58
एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ ।
तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास्त्वतन्द्रितः ॥ ३.१३७.५८ ॥
この人は大力のライブヤである。その二人の息子も同様である。息子よ、怠ることなく、彼のもとへ行かないように心がけよ。
3.137.59
स हि क्रुद्धः समर्थस्त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा ।
रैभ्यश्चापि तपस्वी च कोपनश्च महानृषिः ॥ ३.१३७.५९ ॥
息子よ、彼は怒れば、怒りに任せてお前を害する力がある。ライブヤは苦行者であり、怒りっぽく、偉大な聖仙でもあるのだ。
3.137.60
एव करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन ।
यथा हि मे भवान्मान्यस्तथा रैभ्यः पिता मम ॥ ३.१३७.६० ॥
そのようにいたします。父上、決して嘆かれますな。あなたが私に尊ばれるように、ライブヤもまた私の父なのです。
3.137.61
उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्ण यवक्रीरकुतोभयः ।
विप्रकुर्वन्नृषीनन्यानतुष्यत्परया मुदा ॥ ३.१३७.६१ ॥
ヤヴァクリータは父にこのように優しく語り、どこからも恐れなく、他の聖仙たちを侮辱しながら、この上ない喜びに満ち足りた。