ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.137.1
एषा मधुविला नाम समङ्गा संप्रकाशते ।
एतत्कर्दमिलं नाम भरतस्याभिषेचनम् ॥ ३.१३७.१ ॥
ಇದು ಮಧುವಿಲಾ ಎಂಬ ಸಮಂಗಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ದಮಿಲ ಎಂಬ ಭರತನ ಅಭಿಷೇಕ ಸ್ಥಳ.
3.137.2
अलक्ष्म्या किल संयुक्तो वृत्रं हत्वा शचीपतिः ।
आप्लुतः सर्वपापेभ्यः समङ्गायां व्यमुच्यत ॥ ३.१३७.२ ॥
ವೃತ್ರನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರ ಸಮಂಗಾದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ.
3.137.3
एतद्विनशनं कुक्षौ मैनाकस्य नरर्षभ ।
अदितिर्यत्रपुत्रार्थं तदन्नमपचत्पुरा ॥ ३.१३७.३ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಮೈನಾಕನ ಕುಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿನಶನ; ಹಿಂದೆ ಅದಿತಿ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಸ್ಥಳ.
3.137.4
एनं पर्वतराजानमारुह्य भरतर्षभाः ।
अयशस्यामसंशब्द्यामलक्ष्मीं व्यपनोत्स्यथ ॥ ३.१३७.४ ॥
ಭರತ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಏರಿ ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ನೀವು ತೊಲಗಿಸುವಿರಿ.
3.137.5
एते कनखला राजन्नृषीणां दयिता नगाः ।
एषा प्रकाशते गङ्गा युधिष्ठिर यशस्विनी ॥ ३.१३७.५ ॥
ರಾಜನೇ, ಇವು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕನಖಲ ಪರ್ವತಗಳು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಇಗೋ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಂಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.
3.137.6
सनत्कुमारो भगवानत्र सिद्धिमगात्पुरा ।
आजमीढावगाह्यैनां सर्वपापैः प्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१३७.६ ॥
ಹಿಂದೆ ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅಜಮೀಢನ ವಂಶಜನೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.
3.137.7
अपां ह्रदं च पुण्याख्यं भृगुतुन्दं च पर्वतम् ।
तूष्णीं गङ्गां च कौन्तेय सानुजः समुपस्पृश ॥ ३.१३७.७ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ನಿನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಪುಣ್ಯವೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ, ಭೃಗುತುಂಡ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸು.
3.137.8
आश्रमः स्थूलशिरसो रमणीयः प्रकाशते ।
अत्र मानं च कौन्तेय क्रोधं चैव विवर्जय ॥ ३.१३७.८ ॥
ಸ್ಥೂಲಶಿರಸ್ಸಿನ ಆಶ್ರಮವು ಇಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೌಂತೇಯ, ಇಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಸಹ ತ್ಯಜಿಸು.
3.137.9
एष रैभ्याश्रमः श्रीमान्पाण्डवेय प्रकाशते ।
भारद्वाजो यत्रकविर्यवक्रीतो व्यनश्यत ॥ ३.१३७.९ ॥
ಪಾಂಡವೇಯ, ಇದು ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ರೈಭ್ಯನ ಆಶ್ರಮ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಪುತ್ರ ಯವಕ್ರೀತನು ನಾಶವಾದನು.
3.137.10
कथं युक्तोऽभवदृषिर्भरद्वाजः प्रतापवान् ।
किमर्थं च यवक्रीतः पुत्रोऽनश्यत वै मुनेः ॥ ३.१३७.१० ॥
ಪ್ರತಾಪವಂತ ಋಷಿ ಭಾರದ್ವಾಜ ಹೇಗೆ (ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ) ಯುಕ್ತನಾದನು? ಮುನಿಯ ಪುತ್ರ ಯವಕ್ರೀತನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾಶವಾದನು?
3.137.11
एतत्सर्वं यथावृत्तं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
कर्मभिर्देवकल्पानां कीर्त्यमानैर्भृशं रमे ॥ ३.१३७.११ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆದಂತೆಯೇ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವಸಮಾನರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತೇನೆ.
3.137.12
भरद्वाजश्च रैभ्यश्च सखायौ संबभूवतुः ।
तावूषतुरिहात्यन्तं प्रीयमाणौ वनान्तरे ॥ ३.१३७.१२ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ರೈಭ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಒಳಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ವಾಸಿಸಿದರು.
3.137.13
रैभ्यस्य तु सुतावास्तामर्वावसुपरावसू ।
आसीद्यवक्रीः पुत्रस्तु भरद्वाजस्य भारत ॥ ३.१३७.१३ ॥
ರೈಭ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ವಾವಸು ಮತ್ತು ಪರಾವಸು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರು. ಓ ಭಾರತ, ಭರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಯವಕ್ರೀತನೆಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು.
3.137.14
रैभ्यो विद्वान्सहापत्यस्तपस्वी चेतरोऽभवत् ।
तयोश्चाप्यतुला प्रीतिरभवद्भरतर्षभ ॥ ३.१३७.१४ ॥
ರೈಭ್ಯನು ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ತನ್ನ ಸಂತತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ವಿಯೂ ಆದನು; ಇನ್ನೊಬ್ಬನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆದನು. ಓ ಭರತರ್ಷಭ, ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು.
3.137.15
यवक्रीः पितरं दृष्ट्वा तपस्विनमसत्कृतम् ।
दृष्ट्वा च सत्कृतं विप्रै रैभ्यं पुत्रैः सहानघः ॥ ३.१३७.१५ ॥
ಯವಕ್ರೀತನು ತನ್ನ ತಂದೆ, ಆ ತಪಸ್ವಿ, ಅವಮಾನಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ರೈಭ್ಯನು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
3.137.16
पर्यतप्यत तेजस्वी मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ।
तपस्तेपे ततो घोरं वेदज्ञानाय पाण्डव ॥ ३.१३७.१६ ॥
ತೇಜಸ್ವಿ ಯವಕ್ರೀತನು ಕೋಪದಿಂದ ಸಂಕಟಪಟ್ಟನು. ಓ ಪಾಂಡವ, ನಂತರ ವೇದಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
3.137.17
सुसमिद्धे महत्यग्नौ शरीरमुपतापयन् ।
जनयामास संतापमिन्द्रस्य सुमहातपाः ॥ ३.१३७.१७ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಸಂತಾಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.
3.137.18
तत इन्द्रो यवक्रीतमुपगम्य युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्कस्य हेतोस्त्वमास्थितस्तप उत्तमम् ॥ ३.१३७.१८ ॥
ನಂತರ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಇಂದ್ರನು ಯವಕ್ರೀತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಈ ಉತ್ತಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವೆ?'
3.137.19
द्विजानामनधीता वै वेदाः सुरगणार्चित ।
प्रतिभान्त्विति तप्येहमिदं परमकं तपः ॥ ३.१३७.१९ ॥
ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನೇ! ದ್ವಿಜರಿಗೆ ವೇದಗಳು ಅಧ್ಯಯನವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದಿವೆ. 'ಅವು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಈ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.137.20
स्वाध्यायार्थं समारम्भो ममायं पाकशासन ।
तपसा ज्ञातुमिच्छामि सर्वज्ञानानि कौशिक ॥ ३.१३७.२० ॥
ಪಾಕಶಾಸನನೇ! ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕೌಶಿಕನೇ! ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.137.21
कालेन महता वेदाः शक्या गुरुमुखाद्विभो ।
प्राप्तुं तस्मादयं यत्नः परमो मे समास्थितः ॥ ३.१३७.२१ ॥
ವಿಭುವೇ! ವೇದಗಳು ಗುರುಮುಖದಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಈ ಪರಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
3.137.22
अमार्ग एष विप्रर्षे येन त्वं यातुमिच्छसि ।
किं विघातेन ते विप्र गच्छाधीहि गुरोर्मुखात् ॥ ३.१३७.२२ ॥
ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ! ನೀನು ಹೋಗಲು ಬಯಸುವ ಈ ದಾರಿ ತಪ್ಪಾದದ್ದು. ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ಅಡ್ಡಿಯಿಂದ ನಿನಗೇನು ಲಾಭ? ಹೋಗು, ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡು.
3.137.23
एवमुक्त्वा गतः शक्रो यवक्रीरपि भारत ।
भूय एवाकरोद्यत्नं तपस्यमितविक्रमः ॥ ३.१३७.२३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಇಂದ್ರ ಹೋದನು. ಭಾರತ! ಯವಕ್ರೀತನೂ ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿದ್ದನು.
3.137.24
घोरेण तपसा राजंस्तप्यमानो महत्तपः ।
संतापयामास भृशं देवेन्द्रमिति नः श्रुतम् ॥ ३.१३७.२४ ॥
ರಾಜನೇ! ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವನು ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸಂತಾಪಗೊಳಿಸಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
3.137.25
तं तथा तप्यमानं तु तपस्तीव्रं महामुनिम् ।
उपेत्य बलभिद्देवो वारयामास वै पुनः ॥ ३.१३७.२५ ॥
ಹಾಗೆ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಬಲನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದೇವ ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು.
3.137.26
अशक्योऽर्थः समारब्धो नैतद्बुद्धिकृतं तव ।
प्रतिभास्यन्ति वै वेदास्तव चैव पितुश्च ते ॥ ३.१३७.२६ ॥
ನೀನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಈ ಕಾರ್ಯ ಅಸಾಧ್ಯ; ಇದು ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆದದ್ದಲ್ಲ. ನಿನಗೂ ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೂ ವೇದಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
3.137.27
न चैतदेवं क्रियते देवराजसमीप्सितम् ।
महता नियमेनाहं तप्स्ये घोरतरं तपः ॥ ३.१३७.२७ ॥
ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಇದು ಈ ರೀತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮಹಾ ನಿಯಮದೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
3.137.28
समिद्धेऽग्नावुपकृत्याङ्गमङ्गं ।
होष्यामि वा मघवंस्तन्निबोध।
यद्येतदेवं न करोषि कामं ।
ममेप्सितं देवराजेह सर्वम् ॥ ३.१३७.२८ ॥
ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಂಗ ಅಂಗವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ಆಹುತಿ ನೀಡುವೆನು; ಓ ಮಘವನ್, ಇದನ್ನು ತಿಳಿ. ನೀನು ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ದೇವರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.
3.137.29
निश्चयं तमभिज्ञाय मुनेस्तस्य महात्मनः ।
प्रतिवारणहेत्वर्थं बुद्ध्या संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥ ३.१३७.२९ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿಯ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಇಂದ್ರನು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದನು.
3.137.30
तत इन्द्रोऽकरोद्रूपं ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
अनेकशतवर्षस्य दुर्बलस्य सयक्ष्मणः ॥ ३.१३७.३० ॥
ನಂತರ ಇಂದ್ರನು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ, ದುರ್ಬಲನಾದ, ಕ್ಷಯರೋಗ ಪೀಡಿತನಾದ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
3.137.31
यवक्रीतस्य यत्तीर्थमुचितं शैचकर्मणि ।
भागीरथ्यां तत्र सेतुं वालुकाभिश्चकार सः ॥ ३.१३७.३१ ॥
ಯವಕ್ರೀತನಿಗೆ ಶೌಚಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಭಾಗೀರಥಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮರಳಿನಿಂದ ಒಂದು ಸೇತುವೆ ಮಾಡಿದನು.
3.137.32
यदाऽस्य वदतो वाक्यं न स चक्रे द्विजोत्तमः ।
वालुकाभिस्ततः शक्रो गङ्गां समभिपूरयन् ॥ ३.१३७.३२ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ಮರಳಿನಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
3.137.33
वालुकामुष्टिमनिशं भागीरथ्यां व्यसर्जयत् ।
स्नातुमभ्यागतं शक्रो यवक्रीतमदर्शयत् ॥ ३.१३७.३३ ॥
ಇಂದ್ರನು ಅನವರತವಾಗಿ ಭಾಗೀರಥಿಗೆ ಮರಳಿನ ಹಿಡಿಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಯವಕ್ರೀತನಿಗೆ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
3.137.34
तं ददर्श यवक्रीतो यत्नवन्तं निबन्धने ।
प्रहसंश्चाब्रवीद्वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ ३.१३७.३४ ॥
ಯವಕ್ರೀತನು ಅವನು ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ನಗುತ್ತಾ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.137.35
किमिदं वर्तते ब्रह्मन्किंच ते ह चिकीर्षितम् ।
अतीव हि महान्यत्नः क्रियतेऽयं निरर्थकः ॥ ३.१३७.३५ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದೇನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? ನೀನು ಏನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದೀಯ? ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ನಿರರ್ಥಕ.
3.137.36
बन्धिष्ये सेतुना गङ्गां सुखः पन्था भविष्यति ।
क्लिश्यते हि जनस्तात तरमाणः पुनःपुनः ॥ ३.१३७.३६ ॥
ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇತುವಿನಿಂದ ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ; ದಾರಿ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯನೇ, ಜನರು ದಾಟುವಾಗ ಪದೇ ಪದೇ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.
3.137.37
नायं शक्यस्त्वया बद्धुं महानोघस्तपोधन ।
अशक्याद्विनिवर्तस्व शक्यमर्थं समारभ ॥ ३.१३७.३७ ॥
ತಪೋಧನ, ಈ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನೀನು ಬಂಧಿಸಲಾರೆ. ಅಸಾಧ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸು.
3.137.38
यथैव भवता चेद तपो वेदार्थमुद्यतम् ।
अशक्यं तद्वदस्माभिरयं भारः समाहितः ॥ ३.१३७.३८ ॥
ನೀನು ವೇದಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ನಾವೂ ಈ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಅದು ನಮಗೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
3.137.39
यथा तव निरर्थोऽयमारम्भस्त्रिदशेश्वर ।
तथा यदि ममापीदं मन्यसे पाकशासन ॥ ३.१३७.३९ ॥
ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿರರ್ಥಕವಾದಂತೆ, ನನ್ನ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಿರರ್ಥಕವೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಓ ಪಾಕಶಾಸನ!
3.137.40
क्रियतां यद्भवेच्छक्यं त्वया सुरगणेश्वर ।
वरांश्च मे प्रयच्छान्यासन्यैर्विद्वान्भवितास्म्यहम् ॥ ३.१३७.४० ॥
ಸುರಗಣೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು; ನನಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡು; ಇತರರಿಗಿಂತ ನಾನು ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗುತ್ತೇನೆ.
3.137.41
तस्मै प्रादाद्वरानिन्द्र उक्तवान्यान्महातपाः ।
प्रतिभास्यन्ति ते वेदाः पित्रा सह यथेप्सिताः ॥ ३.१३७.४१ ॥
ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, "ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳು ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದನು.
3.137.42
यच्चान्यत्काङ्क्षसे कामं यवक्रीर्गम्यतामिति ।
स लब्धकाम पितरं समेत्याथेदमब्रवीत् ॥ ३.१३७.४२ ॥
"ನೀನು ಬಯಸುವ ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಯವಕ್ರೀತನೇ, ಹೋಗು" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿ, ಆಸೆ ಈಡೇರಿದ ಅವನು ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.137.43
प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः ।
अपि चान्यान्भविष्यावो वरा लब्धास्तथा मया ॥ ३.१३७.४३ ॥
ನನ್ನ ತಂದೆಗೂ ನನಗೂ ವೇದಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಇನ್ನೂ ಇತರವು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರದಾಗುವವು; ಹೀಗೆ ನಾನು ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
3.137.44
दर्पस्ते भविता तात वराँल्लब्ध्वा यथेप्सितान् ।
स दर्पपर्णः कृपणः क्षिप्रमेव विनङ्क्ष्यसि ॥ ३.१३७.४४ ॥
ಮಗನೇ, ಬಯಸಿದ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ನಿನಗೆ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೀನನು ಶೀಘ್ರವೇ ನಾಶವಾಗುವೆ.
3.137.45
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैरुदाहृताः ।
मुनिरासीत्पुरा पुत्र बालधिर्नाम विश्रुतः ॥ ३.१३७.४५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದ ಈ ಗಾಥೆಗಳನ್ನೂ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗನೇ, ಹಿಂದೆ ಬಾಲಧಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುನಿಯಿದ್ದನು.
3.137.46
स पुत्रशोकादुद्विग्रस्तपस्तेपे सुदुष्करम् ।
भवेन्मम सुतोऽमर्त्य इतितं लब्धवांश्च सः ॥ ३.१३७.४६ ॥
ಅವನು ಮಗನ ಶೋಕದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು, 'ನನ್ನ ಮಗ ಅಮರನಾಗಲಿ' ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು.
3.137.47
तस्य प्रसादो वै देवैः कृतो न त्वमरैः समः ।
नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर्भविष्यति ॥ ३.१३७.४७ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವನು ಅಮರರಂತೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಮರ್ತ್ಯನು ಅಮರನಲ್ಲ, ಅವನ ಆಯುಸ್ಸು ಯಾವುದೋ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು.
3.137.48
यथेमे पर्वताः शश्वत्तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः ।
तावज्जीवेन्मम् सुतो निर्वाणमुत मे मतः ॥ ३.१३७.४८ ॥
ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಸದಾ ನಿಂತಿರುವಂತೆ, ನನ್ನ ಮಗನೂ ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಬದುಕಲಿ; ಅಥವಾ ಅದೇ ನನಗೆ ನಿರ್ವಾಣವೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
3.137.49
तस्य पुत्रस्तदा जत्रे मेधावी क्रोधनस्तदा ।
स तु लब्धवरो दर्पादृषींश्चैवावमन्यत ॥ ३.१३७.४९ ॥
ಆಗ ಅವನ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಕೋಪಿಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ವರ ಪಡೆದ ಅವನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಿದನು.
3.137.50
विकुर्वाणो मुनीनां च व्यचरत्स महीमिमाम् ।
आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम् ॥ ३.१३७.५० ॥
ಋಷಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಾ ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧನುಷಾಕ್ಷನ ಬಳಿ ಬಂದನು.
3.137.51
तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान् ।
भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत ॥ ३.१३७.५१ ॥
ಅವನು ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ ಅಪಚಾರ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು, 'ಭಸ್ಮವಾಗು!' ಆದರೆ ಅವನು ಭಸ್ಮವಾಗಲಿಲ್ಲ.
3.137.52
धनुषाक्षस्तु तं दृष्ट्वा मेधाविनमनामयम् ।
मुनिस्तत्कारणं ज्ञात्वा स्वयं महिषरूपधृत्।
शृङ्गेणाद्रीनचलयत्ततोऽयंभस्मसादभूत् ॥ ३.१३७.५२ ॥
ಧನುಷಾಕ್ಷನು ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ಕಾರಣ ತಿಳಿದು, ತಾನೇ ಎಮ್ಮೆಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿದನು. ಕೊಂಬಿನಿಂದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದನು; ಆಗ ಅವನು ಭಸ್ಮವಾದನು.
3.137.53
निमित्तमस्य महर्षिर्भेदयामास पर्वतान् ।
स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः ॥ ३.१३७.५३ ॥
ಇದರ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಯು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಒಡೆದನು. ಆ ನಿಮಿತ್ತ ನಾಶವಾದಾಗ ಆ ಶಿಶು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮರಣಹೊಂದಿತು.
3.137.54
तं मृतं पुत्रमादाय विललाप ततः पिता ॥ ३.१३७.५४ ॥
ಆಗ ತಂದೆ ಆ ಮೃತ ಮಗನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಗೋಳಾಡಿದನು.
3.137.55
लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः परमार्तवत् ।
ऊचुर्वेदविदः सर्वै गाथां यां तां निबोध मे ॥ ३.१३७.५५ ॥
ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ವೇದಜ್ಞರಾದ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಹೇಳಿದರು; ನಾನು ಹೇಳುವ ಆ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
3.137.56
न दिष्टमर्थमत्येतुमीशोऽमर्त्यः कथंचन ।
महर्षिर्भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान् ॥ ३.१३७.५६ ॥
ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೀರಲು ಮರ್ತ್ಯನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮಹರ್ಷಿ ಬಿಲ್ಲಿನ ಬಾಣದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರು.
3.137.57
एवं लब्ध्वा वरान्बाला दर्पपूर्णास्तपस्विनः ।
क्षिप्रमेव विनश्यन्ति यथा न स्यात्तथा भवान् ॥ ३.१३७.५७ ॥
ಹೀಗೆ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೂಢ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಿಮಗೂ ಹಾಗಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
3.137.58
एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ ।
तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास्त्वतन्द्रितः ॥ ३.१३७.५८ ॥
ಇವನು ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ರೈಭ್ಯ; ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಮಗನೇ, ನೀನು ಅಲಸತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೋ.
3.137.59
स हि क्रुद्धः समर्थस्त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा ।
रैभ्यश्चापि तपस्वी च कोपनश्च महानृषिः ॥ ३.१३७.५९ ॥
ಮಗನೇ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು; ರೈಭ್ಯನು ತಪಸ್ವಿ, ಕೋಪಿಷ್ಠ, ಮಹಾ ಋಷಿ ಕೂಡ.
3.137.60
एव करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन ।
यथा हि मे भवान्मान्यस्तथा रैभ्यः पिता मम ॥ ३.१३७.६० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ತಂದೆಯೇ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದುಃಖಿಸಬೇಡಿ; ನೀವು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಗೌರವಾರ್ಹರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರೈಭ್ಯನು ನನ್ನ ತಂದೆ.
3.137.61
उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्ण यवक्रीरकुतोभयः ।
विप्रकुर्वन्नृषीनन्यानतुष्यत्परया मुदा ॥ ३.१३७.६१ ॥
ಯವಕ್ರೀತನು ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ, ಇತರ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.