ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.137.1
एषा मधुविला नाम समङ्गा संप्रकाशते ।
एतत्कर्दमिलं नाम भरतस्याभिषेचनम् ॥ ३.१३७.१ ॥
ଏହା ମଧୁବିଲା ନାମକ ସମଙ୍ଗା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି। ଏହା କର୍ଦମିଳ ନାମକ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସ୍ଥାନ।
3.137.2
अलक्ष्म्या किल संयुक्तो वृत्रं हत्वा शचीपतिः ।
आप्लुतः सर्वपापेभ्यः समङ्गायां व्यमुच्यत ॥ ३.१३७.२ ॥
ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଗ୍ରସ୍ତ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ସମଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
3.137.3
एतद्विनशनं कुक्षौ मैनाकस्य नरर्षभ ।
अदितिर्यत्रपुत्रार्थं तदन्नमपचत्पुरा ॥ ३.१३७.३ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ମୈନାକଙ୍କ କୁକ୍ଷିରେ ବିନଶନ; ପୂର୍ବେ ଅଦିତି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସେହି ଅନ୍ନ ରାନ୍ଧିଥିଲେ।
3.137.4
एनं पर्वतराजानमारुह्य भरतर्षभाः ।
अयशस्यामसंशब्द्यामलक्ष्मीं व्यपनोत्स्यथ ॥ ३.१३७.४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଏହି ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଉପରେ ଆରୋହଣ କରି ଅପଯଶକାରୀ ଓ ନିନ୍ଦିତ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ତୁମେମାନେ ଦୂର କରିବ।
3.137.5
एते कनखला राजन्नृषीणां दयिता नगाः ।
एषा प्रकाशते गङ्गा युधिष्ठिर यशस्विनी ॥ ३.१३७.५ ॥
ହେ ରାଜନ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଋଷିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନଖଳ ପର୍ବତ; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ଯଶସ୍ବିନୀ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି।
3.137.6
सनत्कुमारो भगवानत्र सिद्धिमगात्पुरा ।
आजमीढावगाह्यैनां सर्वपापैः प्रमोक्ष्यसे ॥ ३.१३७.६ ॥
ପୂର୍ବରେ ଭଗବାନ ସନତ୍କୁମାର ଏଠାରେ ହିଁ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ; ହେ ଅଜମୀଢ ବଂଶଜ, ଏଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
3.137.7
अपां ह्रदं च पुण्याख्यं भृगुतुन्दं च पर्वतम् ।
तूष्णीं गङ्गां च कौन्तेय सानुजः समुपस्पृश ॥ ३.१३७.७ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଅନୁଜମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁଣ୍ୟ ନାମକ ହ୍ରଦ, ଭୃଗୁତୁଣ୍ଡ ପର୍ବତ ଓ ଗଙ୍ଗାରେ ମୌନରେ ସ୍ନାନ କର ଏବଂ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କର।
3.137.8
आश्रमः स्थूलशिरसो रमणीयः प्रकाशते ।
अत्र मानं च कौन्तेय क्रोधं चैव विवर्जय ॥ ३.१३७.८ ॥
ସ୍ଥୂଳଶିରାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏଠାରେ ରମଣୀୟ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏଠାରେ ଅଭିମାନ ଓ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କର।
3.137.9
एष रैभ्याश्रमः श्रीमान्पाण्डवेय प्रकाशते ।
भारद्वाजो यत्रकविर्यवक्रीतो व्यनश्यत ॥ ३.१३७.९ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବେୟ, ଏହି ଶ୍ରୀମାନ ରୈଭ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରକାଶିତ, ଯେଉଁଠି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯବକ୍ରୀତ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
3.137.10
कथं युक्तोऽभवदृषिर्भरद्वाजः प्रतापवान् ।
किमर्थं च यवक्रीतः पुत्रोऽनश्यत वै मुनेः ॥ ३.१३७.१० ॥
ପ୍ରତାପୀ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ କିପରି (ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ) ଯୁକ୍ତ ହେଲେ? ମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯବକ୍ରୀତ କି କାରଣରୁ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ?
3.137.11
एतत्सर्वं यथावृत्तं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
कर्मभिर्देवकल्पानां कीर्त्यमानैर्भृशं रमे ॥ ३.१३७.११ ॥
ଏସବୁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେହିପରି ଯଥାର୍ଥରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଦେବତୁଲ୍ୟମାନଙ୍କ କର୍ମର କୀର୍ତ୍ତନ ଶୁଣି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି।
3.137.12
भरद्वाजश्च रैभ्यश्च सखायौ संबभूवतुः ।
तावूषतुरिहात्यन्तं प्रीयमाणौ वनान्तरे ॥ ३.१३७.१२ ॥
ଭରଦ୍ୱାଜ ଓ ରୈଭ୍ୟ ଉଭୟ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଏଠାରେ ବନ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ବାସ କଲେ।
3.137.13
रैभ्यस्य तु सुतावास्तामर्वावसुपरावसू ।
आसीद्यवक्रीः पुत्रस्तु भरद्वाजस्य भारत ॥ ३.१३७.१३ ॥
ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ଅର୍ବାବସୁ ଓ ପରାବସୁ ନାମକ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ହେ ଭାରତ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କର ପୁତ୍ର ଯବକ୍ରୀତ ଥିଲେ।
3.137.14
रैभ्यो विद्वान्सहापत्यस्तपस्वी चेतरोऽभवत् ।
तयोश्चाप्यतुला प्रीतिरभवद्भरतर्षभ ॥ ३.१३७.१४ ॥
ରୈଭ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନ ଓ ସନ୍ତାନ ସହିତ ତପସ୍ୱୀ ହେଲେ; ଅନ୍ୟଜଣେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ହେଲେ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତୁଳ ପ୍ରୀତି ଥିଲା।
3.137.15
यवक्रीः पितरं दृष्ट्वा तपस्विनमसत्कृतम् ।
दृष्ट्वा च सत्कृतं विप्रै रैभ्यं पुत्रैः सहानघः ॥ ३.१३७.१५ ॥
ଯବକ୍ରୀତ ନିଜ ପିତା ସେହି ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଅପମାନିତ ହେବାର ଦେଖିଲେ; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ରୈଭ୍ୟ ସତ୍କୃତ ହେବାର ଦେଖିଲେ।
3.137.16
पर्यतप्यत तेजस्वी मन्युनाऽभिपरिप्लुतः ।
तपस्तेपे ततो घोरं वेदज्ञानाय पाण्डव ॥ ३.१३७.१६ ॥
ତେଜସ୍ୱୀ ଯବକ୍ରୀତ କ୍ରୋଧରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ବେଦଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କଲେ।
3.137.17
सुसमिद्धे महत्यग्नौ शरीरमुपतापयन् ।
जनयामास संतापमिन्द्रस्य सुमहातपाः ॥ ३.१३७.१७ ॥
ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ମହା ଅଗ୍ନିରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସନ୍ତପ୍ତ କରି, ସେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
3.137.18
तत इन्द्रो यवक्रीतमुपगम्य युधिष्ठिर ।
अब्रवीत्कस्य हेतोस्त्वमास्थितस्तप उत्तमम् ॥ ३.१३७.१८ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଇନ୍ଦ୍ର ଯବକ୍ରୀତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ: 'କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମେ ଏହି ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛ?'
3.137.19
द्विजानामनधीता वै वेदाः सुरगणार्चित ।
प्रतिभान्त्विति तप्येहमिदं परमकं तपः ॥ ३.१३७.१९ ॥
ହେ ଦେବଗଣପୂଜିତ! ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ବେଦ ଅଧୀତ ନ ହୋଇ ରହିଛି। 'ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ' ଏହି ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଏହି ପରମ ତପସ୍ୟା କରୁଛି।
3.137.20
स्वाध्यायार्थं समारम्भो ममायं पाकशासन ।
तपसा ज्ञातुमिच्छामि सर्वज्ञानानि कौशिक ॥ ३.१३७.२० ॥
ହେ ପାକଶାସନ! ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ପାଇଁ ମୋର ଏହି ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ହେ କୌଶିକ! ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
3.137.21
कालेन महता वेदाः शक्या गुरुमुखाद्विभो ।
प्राप्तुं तस्मादयं यत्नः परमो मे समास्थितः ॥ ३.१३७.२१ ॥
ହେ ବିଭୋ! ବେଦ ଗୁରୁମୁଖରୁ ଦୀର୍ଘକାଳରେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ମୋର ଏହି ପରମ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
3.137.22
अमार्ग एष विप्रर्षे येन त्वं यातुमिच्छसि ।
किं विघातेन ते विप्र गच्छाधीहि गुरोर्मुखात् ॥ ३.१३७.२२ ॥
ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି! ତୁମେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ତାହା ଭୁଲ ପଥ। ହେ ବିପ୍ର! ଏହି ବାଧାରେ ତୁମର କି ଲାଭ? ଯାଅ, ଗୁରୁମୁଖରୁ ଅଧ୍ୟୟନ କର।
3.137.23
एवमुक्त्वा गतः शक्रो यवक्रीरपि भारत ।
भूय एवाकरोद्यत्नं तपस्यमितविक्रमः ॥ ३.१३७.२३ ॥
ଏପରି କହି ଶକ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ହେ ଭାରତ! ଯବକ୍ରୀତ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ପ୍ରୟାସ କଲେ; ସେ ଅପରିମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।
3.137.24
घोरेण तपसा राजंस्तप्यमानो महत्तपः ।
संतापयामास भृशं देवेन्द्रमिति नः श्रुतम् ॥ ३.१३७.२४ ॥
ହେ ରାଜନ! ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ମହାନ୍ ତପସ୍ୟା କରି ସେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ କଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
3.137.25
तं तथा तप्यमानं तु तपस्तीव्रं महामुनिम् ।
उपेत्य बलभिद्देवो वारयामास वै पुनः ॥ ३.१३७.२५ ॥
ସେହିପରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବଳାସୁରହନ୍ତା ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
3.137.26
अशक्योऽर्थः समारब्धो नैतद्बुद्धिकृतं तव ।
प्रतिभास्यन्ति वै वेदास्तव चैव पितुश्च ते ॥ ३.१३७.२६ ॥
ତୁମେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ; ଏହା ତୁମ ବୁଦ୍ଧିରେ କରାଯାଇଥିବା ନୁହେଁ। ତୁମ ଓ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦସମୂହ ନିଜେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବେ।
3.137.27
न चैतदेवं क्रियते देवराजसमीप्सितम् ।
महता नियमेनाहं तप्स्ये घोरतरं तपः ॥ ३.१३७.२७ ॥
ଦେବରାଜଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହା ଏହିପରି କରାଯାଉନାହିଁ। ମହାନ ନିୟମ ସହିତ ମୁଁ ଅତି ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିବି।
3.137.28
समिद्धेऽग्नावुपकृत्याङ्गमङ्गं ।
होष्यामि वा मघवंस्तन्निबोध।
यद्येतदेवं न करोषि कामं ।
ममेप्सितं देवराजेह सर्वम् ॥ ३.१३७.२८ ॥
ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ମୁଁ ମୋର ପ୍ରତି ଅଙ୍ଗ କାଟି ଆହୁତି ଦେବି; ହେ ମଘବନ୍, ତାହା ଜାଣି ରଖ। ଯଦି ତୁମେ ଏହିପରି ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ନ କର, ହେ ଦେବରାଜ, ତେବେ ଏଠାରେ ମୋର ସମସ୍ତ କାମନା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ।
3.137.29
निश्चयं तमभिज्ञाय मुनेस्तस्य महात्मनः ।
प्रतिवारणहेत्वर्थं बुद्ध्या संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥ ३.१३७.२९ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଜାଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
3.137.30
तत इन्द्रोऽकरोद्रूपं ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
अनेकशतवर्षस्य दुर्बलस्य सयक्ष्मणः ॥ ३.१३७.३० ॥
ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ବୟସ ଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଏକ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
3.137.31
यवक्रीतस्य यत्तीर्थमुचितं शैचकर्मणि ।
भागीरथ्यां तत्र सेतुं वालुकाभिश्चकार सः ॥ ३.१३७.३१ ॥
ଯବକ୍ରୀତଙ୍କର ଯେଉଁ ତୀର୍ଥ ଶୌଚକର୍ମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ସେଠାରେ ଭାଗୀରଥୀ ଉପରେ ସେ ବାଲୁକାରେ ଏକ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
3.137.32
यदाऽस्य वदतो वाक्यं न स चक्रे द्विजोत्तमः ।
वालुकाभिस्ततः शक्रो गङ्गां समभिपूरयन् ॥ ३.१३७.३२ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ କାନ ଦେଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ବାଲୁକାରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
3.137.33
वालुकामुष्टिमनिशं भागीरथ्यां व्यसर्जयत् ।
स्नातुमभ्यागतं शक्रो यवक्रीतमदर्शयत् ॥ ३.१३७.३३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଅବିରତ ଭାଗୀରଥୀରେ ବାଲୁକା-ମୁଷ୍ଟି ଢାଳୁଥିଲେ; ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଯବକ୍ରୀତଙ୍କୁ ସେ ତାହା ଦେଖାଇଲେ।
3.137.34
तं ददर्श यवक्रीतो यत्नवन्तं निबन्धने ।
प्रहसंश्चाब्रवीद्वाक्यमिदं स मुनिपुङ्गवः ॥ ३.१३७.३४ ॥
ଯବକ୍ରୀତ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରୟାସରେ ଲାଗିଥିବା ଦେଖିଲେ; ହସି ହସି ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.137.35
किमिदं वर्तते ब्रह्मन्किंच ते ह चिकीर्षितम् ।
अतीव हि महान्यत्नः क्रियतेऽयं निरर्थकः ॥ ३.१३७.३५ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏ କଣ ଘଟୁଛି, ଏବଂ ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଏହା ଅତି ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ, କିନ୍ତୁ ଏହା ନିରର୍ଥକ।
3.137.36
बन्धिष्ये सेतुना गङ्गां सुखः पन्था भविष्यति ।
क्लिश्यते हि जनस्तात तरमाणः पुनःपुनः ॥ ३.१३७.३६ ॥
ମୁଁ ଗଙ୍ଗାକୁ ସେତୁରେ ବାନ୍ଧିବି; ପଥ ସୁଖକର ହେବ। ପ୍ରିୟ, ଲୋକମାନେ ପାର ହେବା ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର କ୍ଳେଶ ପାଆନ୍ତି।
3.137.37
नायं शक्यस्त्वया बद्धुं महानोघस्तपोधन ।
अशक्याद्विनिवर्तस्व शक्यमर्थं समारभ ॥ ३.१३७.३७ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ଏହି ମହାନ ସ୍ରୋତକୁ ତୁମେ ବାନ୍ଧି ପାରିବ ନାହିଁ। ଅସମ୍ଭବରୁ ଫେରି ସମ୍ଭବ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର।
3.137.38
यथैव भवता चेद तपो वेदार्थमुद्यतम् ।
अशक्यं तद्वदस्माभिरयं भारः समाहितः ॥ ३.१३७.३८ ॥
ତୁମେ ଯେପରି ବେଦାର୍ଥ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛ, ସେପରି ଆମେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାର ଉଠାଇଛୁ; ତାହା ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ।
3.137.39
यथा तव निरर्थोऽयमारम्भस्त्रिदशेश्वर ।
तथा यदि ममापीदं मन्यसे पाकशासन ॥ ३.१३७.३९ ॥
ହେ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱର, ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଉଦ୍ୟମ ନିରର୍ଥକ ଯେପରି, ମୋ ଉଦ୍ୟମକୁ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତୁମେ ସେପରି ମନେ କର, ହେ ପାକଶାସନ!
3.137.40
क्रियतां यद्भवेच्छक्यं त्वया सुरगणेश्वर ।
वरांश्च मे प्रयच्छान्यासन्यैर्विद्वान्भवितास्म्यहम् ॥ ३.१३७.४० ॥
ହେ ସୁରଗଣେଶ୍ୱର, ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ସମ୍ଭବ ତାହା କର; ମୋତେ ବରଦାନ ଦିଅ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ବିଦ୍ୱାନ ହେବି।
3.137.41
तस्मै प्रादाद्वरानिन्द्र उक्तवान्यान्महातपाः ।
प्रतिभास्यन्ति ते वेदाः पित्रा सह यथेप्सिताः ॥ ३.१३७.४१ ॥
ମହାତପସ୍ୱୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବରଦାନ ଦେଲେ ଓ କହିଲେ, "ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ବେଦସମୂହ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିବା ପରି ତୁମ ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବେ।"
3.137.42
यच्चान्यत्काङ्क्षसे कामं यवक्रीर्गम्यतामिति ।
स लब्धकाम पितरं समेत्याथेदमब्रवीत् ॥ ३.१३७.४२ ॥
"ତୁମେ ଆଉ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ହେ ଯବକ୍ରୀତ, ତାହା ନେଇ ଯାଅ" ଏହିପରି କୁହାଯିବାରେ, ମନୋରଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ପିତା ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହା କହିଲା।
3.137.43
प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः ।
अपि चान्यान्भविष्यावो वरा लब्धास्तथा मया ॥ ३.१३७.४३ ॥
ମୋ ପିତା ଓ ମୋ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦ ସ୍ଫୁରିତ ହେବେ; ଆମେ ଦୁହେଁ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ହେବୁ; ଏହିପରି ମୁଁ ବରସବୁ ପାଇଛି।
3.137.44
दर्पस्ते भविता तात वराँल्लब्ध्वा यथेप्सितान् ।
स दर्पपर्णः कृपणः क्षिप्रमेव विनङ्क्ष्यसि ॥ ३.१३७.४४ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଇଚ୍ଛିତ ବରସବୁ ପାଇ ତୁମର ଦର୍ପ ହେବ; ସେହି ଦର୍ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୀନ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହେବ।
3.137.45
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैरुदाहृताः ।
मुनिरासीत्पुरा पुत्र बालधिर्नाम विश्रुतः ॥ ३.१३७.४५ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏହି ଗାଥାସବୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ହେ ପୁତ୍ର, ପୂର୍ବେ ବାଳଧି ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁନି ଥିଲେ।
3.137.46
स पुत्रशोकादुद्विग्रस्तपस्तेपे सुदुष्करम् ।
भवेन्मम सुतोऽमर्त्य इतितं लब्धवांश्च सः ॥ ३.१३७.४६ ॥
ପୁତ୍ର ଶୋକରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ସେ 'ମୋ ପୁତ୍ର ଅମର ହେଉ' ବୋଲି ଅତି କଠିନ ତପ କଲେ; ଏବଂ ସେ ସେହି ବର ପାଇଲେ।
3.137.47
तस्य प्रसादो वै देवैः कृतो न त्वमरैः समः ।
नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर्भविष्यति ॥ ३.१३७.४७ ॥
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅମରମାନଙ୍କ ସମାନ ହେଲେ ନାହିଁ; ମରଣଶୀଳ ଅମର ହୁଏ ନାହିଁ, ତାର ଆୟୁ କୌଣସି ନିମିତ୍ତରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ।
3.137.48
यथेमे पर्वताः शश्वत्तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः ।
तावज्जीवेन्मम् सुतो निर्वाणमुत मे मतः ॥ ३.१३७.४८ ॥
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଏହି ପର୍ବତସବୁ ଯେପରି ସଦା ଠିଆ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ସେପରି ମୋ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେତେ କାଳ ଜୀବିତ ରହୁ; ଅଥବା ମୋ ମତରେ ତାହା ହିଁ ନିର୍ବାଣ।
3.137.49
तस्य पुत्रस्तदा जत्रे मेधावी क्रोधनस्तदा ।
स तु लब्धवरो दर्पादृषींश्चैवावमन्यत ॥ ३.१३७.४९ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ କ୍ରୋଧୀ ଥିଲା। ବର ପାଇ ସେ ଅହଙ୍କାରରେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କଲା।
3.137.50
विकुर्वाणो मुनीनां च व्यचरत्स महीमिमाम् ।
आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम् ॥ ३.१३७.५० ॥
ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରି ସେ ଏ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲା। ପରେ ସେ ମହାପରାକ୍ରମୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧନୁଷାକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।
3.137.51
तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान् ।
भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत ॥ ३.१३७.५१ ॥
ସେ ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କଲା। ତେବେ ପରାକ୍ରମୀ ଋଷି ତାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ, 'ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଅ!' କିନ୍ତୁ ସେ ଭସ୍ମ ହେଲା ନାହିଁ।
3.137.52
धनुषाक्षस्तु तं दृष्ट्वा मेधाविनमनामयम् ।
मुनिस्तत्कारणं ज्ञात्वा स्वयं महिषरूपधृत्।
शृङ्गेणाद्रीनचलयत्ततोऽयंभस्मसादभूत् ॥ ३.१३७.५२ ॥
ଧନୁଷାକ୍ଷ ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷତ ଦେଖି, ତାର କାରଣ ଜାଣି, ନିଜେ ମଇଁଷିର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଶୃଙ୍ଗରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ହଲାଇଲେ; ତେବେ ସେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା।
3.137.53
निमित्तमस्य महर्षिर्भेदयामास पर्वतान् ।
स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः ॥ ३.१३७.५३ ॥
ଏହାର କାରଣରୁ ମହର୍ଷି ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେହି କାରଣ ବିନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ସେ ଶିଶୁ ହଠାତ୍ ମରିଗଲା।
3.137.54
तं मृतं पुत्रमादाय विललाप ततः पिता ॥ ३.१३७.५४ ॥
ତେବେ ପିତା ସେହି ମୃତ ପୁତ୍ରକୁ ଧରି ବିଳାପ କଲେ।
3.137.55
लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः परमार्तवत् ।
ऊचुर्वेदविदः सर्वै गाथां यां तां निबोध मे ॥ ३.१३७.५५ ॥
ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବେଦଜ୍ଞ ସମସ୍ତ ମୁନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ; ମୋ ସେହି ଗାଥା ଶୁଣ।
3.137.56
न दिष्टमर्थमत्येतुमीशोऽमर्त्यः कथंचन ।
महर्षिर्भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान् ॥ ३.१३७.५६ ॥
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଗ୍ୟକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟ ମଣିଷର ନାହିଁ; ମହର୍ଷି ଧନୁର ବାଣରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଭେଦ କଲେ।
3.137.57
एवं लब्ध्वा वरान्बाला दर्पपूर्णास्तपस्विनः ।
क्षिप्रमेव विनश्यन्ति यथा न स्यात्तथा भवान् ॥ ३.१३७.५७ ॥
ଏହିପରି ବର ପାଇ ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ଖ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କର ସେପରି ନ ହେଉ।
3.137.58
एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ ।
तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास्त्वतन्द्रितः ॥ ३.१३७.५८ ॥
ଏ ରୈଭ୍ୟ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅଳସ ନ କରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନ ଯିବା ପରି କର।
3.137.59
स हि क्रुद्धः समर्थस्त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा ।
रैभ्यश्चापि तपस्वी च कोपनश्च महानृषिः ॥ ३.१३७.५९ ॥
ପୁତ୍ର, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରୋଷରେ ତୁମକୁ ପୀଡ଼ା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ; ରୈଭ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ, କ୍ରୋଧୀ ଓ ମହାନ ଋଷି ମଧ୍ୟ।
3.137.60
एव करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन ।
यथा हि मे भवान्मान्यस्तथा रैभ्यः पिता मम ॥ ३.१३७.६० ॥
ସେମିତି କରିବି; ପିତା, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଯେପରି ମାନ୍ୟ, ରୈଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେପରି ମୋ ପିତା।
3.137.61
उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्ण यवक्रीरकुतोभयः ।
विप्रकुर्वन्नृषीनन्यानतुष्यत्परया मुदा ॥ ३.१३७.६१ ॥
ଯବକ୍ରୀତ ପିତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ ଏହିପରି କହି, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା।