મહાભારત · અધ્યાય 3.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.143.1
भीमसेनयमौ चोभौ पाञ्चालि च निबोधत ।
नास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान्वनेचरान् ॥ ३.१४३.१ ॥
ભીમસેન, બંને યમજ ભાઈઓ અને પાંચાલી, સાંભળો. જીવનો નાશ થતો નથી; વનમાં ફરતા અમને જુઓ.
3.143.2
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद्ब्रुवामेतरेतरम् ।
अशक्येऽपि व्रजामो यद्नंजयदिदृक्षया ॥ ३.१४३.२ ॥
'અમે દુર્બળ અને કષ્ટિત છીએ' એમ અમે એકબીજાને કહીએ છીએ; છતાં અશક્ય હોવા છતાં ધનંજયને જોવાની ઇચ્છાથી અમે જઈએ છીએ.
3.143.3
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ।
यच्च वीरं न पश्यामि धनंजयमुपान्तिके ॥ ३.१४३.३ ॥
તે મારાં અંગોને રૂની ઢગલીને અગ્નિ બાળે તેમ બાળે છે; અને નજીક હોવા છતાં તે વીર ધનંજયને હું જોતો નથી.
3.143.4
तस्यादर्शनतप्तं मां सानुजं वनमास्थितम् ।
याज्ञसेन्याः परामर्शः स च वीर दहत्युत ॥ ३.१४३.४ ॥
તેને ન જોવાથી તપેલા મને, નાના ભાઈઓ સાથે વનમાં રહેલા મને; યાજ્ઞસેનીનો સ્પર્શ અને તે વીર પણ બાળે છે.
3.143.5
नकुलात्पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम् ।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.५ ॥
નકુલથી મોટા પાર્થને, અપાર તેજસ્વી, અજેય, ઉગ્ર ધનુર્ધરને હું જોતો નથી; હે વૃકોદર, તેને કારણે હું તપું છું.
3.143.6
तीर्थानि चैव रम्याणि वनानि च सरांसि च ।
चरामि सह युष्माभिस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.१४३.६ ॥
પવિત્ર તીર્થો, રમણીય વનો અને સરોવરોમાં પણ હું તમારી સાથે ફરું છું; તેને જોવાની ઇચ્છાથી.
3.143.7
पञ्चवर्षाण्यहं वीरं सत्यसन्धं धनंजयम् ।
यन्न पश्यामि बीभत्सुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.७ ॥
પાંચ વર્ષોથી વીર, સત્યસંધ ધનંજયને હું જોતો નથી; તેથી હું સંતપ્ત છું, હે વૃકોદર.
3.143.8
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम् ।
न पश्यामि महाबाहुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.८ ॥
તે શ્યામવર્ણ, ગૂંચળાંદાર વાળવાળા, સિંહ જેવી ચાલવાળા મહાબાહુને હું જોતો નથી; તેથી હું સંતપ્ત છું, હે વૃકોદર.
3.143.9
कृतास्त्रं निपुणं युद्देऽव्रतिमानं धनुष्मताम् ।
न पश्यामि कुरुश्रेष्ठ तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.९ ॥
યુદ્ધમાં નિપુણ, અસ્ત્રવિદ્યામાં કુશળ, ધનુર્ધરોમાં અવિચળ એને હું જોતો નથી, હે કુરુશ્રેષ્ઠ; તેથી હું સંતપ્ત છું, હે વૃકોદર.
3.143.10
चरन्तमरिसङ्घेषु क्रुद्धं कालमिवानघ ।
प्रभिन्नमिव मातङ्गं सिंहस्कन्धं धनंजयम् ॥ ३.१४३.१० ॥
શત્રુસમૂહોમાં વિચરતા, ક્રોધિત કાળ જેવા, હે અનઘ, મદમસ્ત હાથી જેવા, સિંહસ્કંધ ધનંજયને (હું જોતો નથી).
3.143.11
यः स शक्रादनवरो वीर्येण च बलेन च ।
यमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वोऽमितविक्रमः ॥ ३.१४३.११ ॥
જે વીર્ય અને બળમાં ઇન્દ્રથી પણ ઊતરતો નથી, યમળોથી પૂર્વે જન્મેલો પાર્થ, શ્વેત અશ્વવાળો, અમિત પરાક્રમી.
3.143.12
नारायणसमो युद्धे सत्यसन्धो दृढव्रतः ।
तं ममापश्यतो भीम न शान्तिर्हृदयस्य वै ॥ ३.१४३.१२ ॥
યુદ્ધમાં નારાયણ સમાન, સત્યસંધ, દૃઢવ્રતી — એને હું જોતો ન હોવાથી, હે ભીમ, મારા હૃદયને શાંતિ નથી.
3.143.13
दुःखेन महताऽऽविष्टश्चिन्तयामि दिवानिशम् ।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.१३ ॥
મહાન દુઃખથી ઘેરાયેલો હું દિવસ-રાત વિચાર કરું છું. તે અજેય, ઉગ્ર ધનુર્ધરને કારણે, હે વૃકોદર, હું સંતાપ પામું છું.
3.143.14
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसा ।
ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाता भयस्य च ॥ ३.१४३.१४ ॥
જે સદા ક્ષમાશીલ છે, નીચ માણસ દ્વારા નિંદાયેલો હોવા છતાં, સરળ માર્ગે ચાલનારને શાંતિ અને ભયથી મુક્તિ આપનાર.
3.143.15
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाऽभिजिघांसतः ।
अपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः ॥ ३.१४३.१५ ॥
પરંતુ કુટિલ માર્ગે ચાલનાર, માયાથી મારવા ઇચ્છનારને, વજ્રધારી ઇન્દ્રને પણ તે કાળવિષ સમાન થશે.
3.143.16
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान् ।
दाताऽभयस् बीभत्सुरमितात्मा महाहलः ॥ ३.१४३.१६ ॥
શત્રુ પણ શરણે આવે તો તે દયાળુ અને પ્રતાપી છે. અભય આપનાર બીભત્સુ — અમિત આત્મા ધરાવનાર, મહાબળવાન.
3.143.17
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिता ।
आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥ ३.१४३.१७ ॥
તે આપણા સૌનો આશ્રય છે, યુદ્ધમાં શત્રુઓનો નાશક. સર્વ રત્નો લાવનાર, આપણા સૌને સુખ આપનાર.
3.143.18
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासत्पुरा मम ।
बहूनि बहुजातीनि यानि प्राप्तः सुयोधनः ॥ ३.१४३.१८ ॥
જેના પરાક્રમથી પહેલાં મારા દિવ્ય રત્નો હતા — ઘણાં, ઘણી જાતનાં — જેને સુયોધને પ્રાપ્ત કર્યાં છે.
3.143.19
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा मम ।
सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥ ३.१४३.१९ ॥
હે વીર પાંડવ, જેના બાહુબળથી પૂર્વે મારી સભા હતી; તે સર્વરત્નમયી અને ત્રણે લોકમાં પ્રખ્યાત હતી.
3.143.20
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि ।
अजेयममितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ ३.१४३.२० ॥
પરાક્રમમાં વાસુદેવ સમાન, યુદ્ધમાં કાર્તવીર્ય સમાન, યુદ્ધમાં અજેય અને અપરિમિત — એવા તે ફાલ્ગુનને હું જોતો નથી.
3.143.21
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम् ।
अनुयातः स्ववीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा ॥ ३.१४३.२१ ॥
મહાપરાક્રમી સંકર્ષણને, તને, અપરાજિત ભીમને, અને પોતાના પરાક્રમથી વાસુદેવને અનુસરનાર શત્રુહંતાને (હું જોતો નથી).
3.143.22
यस् बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः ।
जवे वायुर्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥ ३.१४३.२२ ॥
જે બાહુબળ અને પ્રભાવમાં પુરંદર (ઇન્દ્ર) સમાન છે; વેગમાં વાયુ, વાણીમાં સોમ, ક્રોધમાં સનાતન મૃત્યુ.
3.143.23
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वेवीर दिदृक्षवः ।
प्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१४३.२३ ॥
આપણે સર્વ વીરો તે નરવ્યાઘ્રને જોવાની ઇચ્છાથી, હે મહાબાહો, ગંધમાદન પર્વતમાં પ્રવેશીશું.
3.143.24
विशाला बदरी यत्रनरनारायणाश्रमः ।
तं सदाऽध्युषितं यक्षैर्द्रक्ष्यामो गिरिसुत्तमम् ॥ ३.१४३.२४ ॥
જ્યાં વિશાળ બદરી અને નર-નારાયણનો આશ્રમ છે, યક્ષોથી સદા વસેલા તે શ્રેષ્ઠ પર્વતને આપણે જોઈશું.
3.143.25
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैरभिसेविताम् ।
पद्भिरेव गमिष्यामस्तप्यभाना महत्तपः ॥ ३.१४३.२५ ॥
કુબેરની રમણીય કમલિનીએ, રાક્ષસોથી સેવાયેલી તે જગ્યાએ, મહાન તપથી તપતા આપણે પગે ચાલીને જ જઈશું.
3.143.26
नातप्ततपसा शक्यो गन्तुं देशो वृकोदर ।
न नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत ॥ ३.१४३.२६ ॥
હે વૃકોદર, જેણે તપ તપ્યું નથી તેને એ દેશે જવું શક્ય નથી. ક્રૂર, લોભી કે અશાંત માણસને પણ નહીં, હે ભારત.
3.143.27
तत्र सर्वेगमिष्यामो भीमार्जुपदैषिणः ।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सार्धं विप्रैर्महाव्रतैः ॥ ३.१४३.२७ ॥
ત્યાં આપણે સૌ જઈશું, ભીમ-અર્જુનના પગલાં શોધતા, શસ્ત્રધારી, તલવાર બાંધીને, મહાવ્રતી બ્રાહ્મણો સાથે.
3.143.28
मक्षिकादंशमशकान्सिंहान्व्याघ्रान्सरीसृपान् ।
प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस्तान्न पश्यति ॥ ३.१४३.२८ ॥
હે પાર્થ, અનિયંત્રિત માણસને માખી, મચ્છર, સિંહ, વાઘ, સરીસૃપ મળે છે; નિયત માણસ તેમને જોતો નથી.
3.143.29
ते वयं नियतात्मानः पर्वतं गन्धमादनम् ।
प्रवेक्ष्यामो मिताहारा धनंजयदिदृक्षवः ॥ ३.१४३.२९ ॥
આપણે સંયતાત્મા, મિતાહારી, ધનંજયને જોવાની ઇચ્છાથી ગંધમાદન પર્વતમાં પ્રવેશીશું.