ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.143.1
भीमसेनयमौ चोभौ पाञ्चालि च निबोधत ।
नास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान्वनेचरान् ॥ ३.१४३.१ ॥
ਭੀਮਸੇਨ, ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਸੁਣੋ। ਜੀਵ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਵੇਖੋ।
3.143.2
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद्ब्रुवामेतरेतरम् ।
अशक्येऽपि व्रजामो यद्नंजयदिदृक्षया ॥ ३.१४३.२ ॥
'ਅਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ' ਇਹ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਰਦੇ ਹਾਂ।
3.143.3
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ।
यच्च वीरं न पश्यामि धनंजयमुपान्तिके ॥ ३.१४३.३ ॥
ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਕਪਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਵੀਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
3.143.4
तस्यादर्शनतप्तं मां सानुजं वनमास्थितम् ।
याज्ञसेन्याः परामर्शः स च वीर दहत्युत ॥ ३.१४३.४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ, ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਮੈਨੂੰ; ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਦਾ ਛੋਹ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀਰ ਵੀ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।
3.143.5
नकुलात्पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम् ।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.५ ॥
ਨਕੁਲ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ, ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਅਜਿੱਤ, ਉਗਰ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਉਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤਪਦਾ ਹਾਂ।
3.143.6
तीर्थानि चैव रम्याणि वनानि च सरांसि च ।
चरामि सह युष्माभिस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया ॥ ३.१४३.६ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਵਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
3.143.7
पञ्चवर्षाण्यहं वीरं सत्यसन्धं धनंजयम् ।
यन्न पश्यामि बीभत्सुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.७ ॥
ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵੀਰ, ਸਤਿਅਸੰਧ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ।
3.143.8
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम् ।
न पश्यामि महाबाहुं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.८ ॥
ਉਸ ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ, ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ।
3.143.9
कृतास्त्रं निपुणं युद्देऽव्रतिमानं धनुष्मताम् ।
न पश्यामि कुरुश्रेष्ठ तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ।
3.143.10
चरन्तमरिसङ्घेषु क्रुद्धं कालमिवानघ ।
प्रभिन्नमिव मातङ्गं सिंहस्कन्धं धनंजयम् ॥ ३.१४३.१० ॥
ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਾਲ ਵਰਗੇ, ਹੇ ਅਨਘ, ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ, ਸ਼ੇਰ-ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ (ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ).
3.143.11
यः स शक्रादनवरो वीर्येण च बलेन च ।
यमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वोऽमितविक्रमः ॥ ३.१४३.११ ॥
ਜੋ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਯਮਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਰਥ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਅਸੀਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ।
3.143.12
नारायणसमो युद्धे सत्यसन्धो दृढव्रतः ।
तं ममापश्यतो भीम न शान्तिर्हृदयस्य वै ॥ ३.१४३.१२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਸਮਾਨ, ਸਤਿਅਸੰਧ, ਦ੍ਰਿੜ ਵਰਤ ਵਾਲਾ — ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਖਣ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭੀਮ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ।
3.143.13
दुःखेन महताऽऽविष्टश्चिन्तयामि दिवानिशम् ।
अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर ॥ ३.१४३.१३ ॥
ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਮੈਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਅਜੇਯ, ਉਗਰ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਮੈਂ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
3.143.14
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसा ।
ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाता भयस्य च ॥ ३.१४३.१४ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਖਿਮਾਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਨੀਚ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
3.143.15
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाऽभिजिघांसतः ।
अपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः ॥ ३.१४३.१५ ॥
ਪਰ ਟੇਢੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵੀ ਉਹ ਕਾਲ-ਵਿਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
3.143.16
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान् ।
दाताऽभयस् बीभत्सुरमितात्मा महाहलः ॥ ३.१४३.१६ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੈ। ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੀਭਤਸੂ — ਅਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ।
3.143.17
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिता ।
आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥ ३.१४३.१७ ॥
ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ। ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
3.143.18
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासत्पुरा मम ।
बहूनि बहुजातीनि यानि प्राप्तः सुयोधनः ॥ ३.१४३.१८ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨ ਸਨ — ਬਹੁਤ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
3.143.19
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा मम ।
सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥ ३.१४३.१९ ॥
ਹੇ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਸਭਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਰਵਰਤਨਮਈ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
3.143.20
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि ।
अजेयममितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ ३.१४३.२० ॥
ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਅਤੇ ਅਪਾਰ — ਉਸ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
3.143.21
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम् ।
अनुयातः स्ववीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा ॥ ३.१४३.२१ ॥
ਮਹਾਵੀਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਭੀਮ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ ਨੂੰ (ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ)।
3.143.22
यस् बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः ।
जवे वायुर्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥ ३.१४३.२२ ॥
ਜੋ ਬਾਹੂਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ; ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ, ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਸੋਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਮੌਤ।
3.143.23
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वेवीर दिदृक्षवः ।
प्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१४३.२३ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।
3.143.24
विशाला बदरी यत्रनरनारायणाश्रमः ।
तं सदाऽध्युषितं यक्षैर्द्रक्ष्यामो गिरिसुत्तमम् ॥ ३.१४३.२४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਦਰੀ ਅਤੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਵਸਾਏ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਾਂਗੇ।
3.143.25
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैरभिसेविताम् ।
पद्भिरेव गमिष्यामस्तप्यभाना महत्तपः ॥ ३.१४३.२५ ॥
ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਿਨੀ ਵੱਲ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ, ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ।
3.143.26
नातप्ततपसा शक्यो गन्तुं देशो वृकोदर ।
न नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत ॥ ३.१४३.२६ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਨਹੀਂ ਤਪਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਦਈ, ਲਾਲਚੀ, ਅਸ਼ਾਂਤ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
3.143.27
तत्र सर्वेगमिष्यामो भीमार्जुपदैषिणः ।
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सार्धं विप्रैर्महाव्रतैः ॥ ३.१४३.२७ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦੇ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ, ਤਲਵਾਰ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ।
3.143.28
मक्षिकादंशमशकान्सिंहान्व्याघ्रान्सरीसृपान् ।
प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस्तान्न पश्यति ॥ ३.१४३.२८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਮਨੁੱਖ ਮੱਖੀਆਂ, ਮੱਛਰਾਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ, ਬਾਘਾਂ, ਰੀਂਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸੰਜਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ।
3.143.29
ते वयं नियतात्मानः पर्वतं गन्धमादनम् ।
प्रवेक्ष्यामो मिताहारा धनंजयदिदृक्षवः ॥ ३.१४३.२९ ॥
ਅਸੀਂ ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮਿਤਾਹਾਰੀ, ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵਾਂਗੇ।