Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.144

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.144.1

द्रष्टारः पर्वताः सर्वे नद्यः सपुरकाननाः ।
तीर्थानि चैव श्रीमन्ति स्पृष्टं च सलिलं करैः ॥ ३.१४४.१ ॥

ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ନଗର ଓ ବନ ସହିତ ନଦୀ, ଏବଂ ଶୋଭନ ତୀର୍ଥସମୂହ ଦର୍ଶନୀୟ; ହାତରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ।

3.144.2

पर्वतं मन्दरं दिव्यमेष पन्थाः प्रयास्यति ।
समाहीता निरुद्विग्नाः सर्वे भवत पाण्डवाः ॥ ३.१४४.२ ॥

ଏହି ପଥ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଯିବ। ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଗ୍ର ଓ ନିର୍ଭୟ ହୁଅ।

3.144.3

अयं देवनिवासो वै गन्तव्यो वो भविष्यति ।
ऋषीणां चैव दिव्यानां निवासः पुण्यकर्मणां ॥ ३.१४४.३ ॥

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ; ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କର ନିବାସ ମଧ୍ୟ।

3.144.4

एषा शिवजला पुण्या याति सौम्य महानदी ।
बदरीप्रभवा राजन्देवर्षिगणसेविता ॥ ३.१४४.४ ॥

ଶିବ ସମାନ ଜଳଯୁକ୍ତ ଏହି ପବିତ୍ର ମହାନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ହେ ସୌମ୍ୟ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ବଦରୀରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏବଂ ଦେବର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

3.144.5

एषा वैहायसैर्नित्यं वालखिल्यैर्महात्मभिः ।
अर्चिता चोपयाता च गन्धर्वैश्च महात्मभिः ॥ ३.१४४.५ ॥

ଆକାଶଚାରୀ ଓ ମହାତ୍ମା ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ସର୍ବଦା ଏହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ମହାତ୍ମା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରି ଏହା ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି।

3.144.6

अत्रसाम स्म गायन्ति सामगाः पुण्यनिःस्वनाः ।
मरीचिः पुलहश्चैव भृगुश्चैवाङ्गिरास्तथा ॥ ३.१४४.६ ॥

ଏଠାରେ ସାମଗାୟକମାନେ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ୱରରେ ସାମ ଗାଆନ୍ତି; ମରୀଚି, ପୁଲହ, ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗାଆନ୍ତି।

3.144.7

अत्राह्निकं सुरश्रेष्ठो जपते समरुद्गणः ।
साध्याश्चैवाश्विनौ चैव परिधावन्ति तं तदा ॥ ३.१४४.७ ॥

ଏଠାରେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମରୁଦ୍‌ଗଣଙ୍କ ସହିତ ଦୈନିକ ଜପ କରନ୍ତି; ସେତେବେଳେ ସାଧ୍ୟ ଓ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଶେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି।

3.144.8

चन्द्रमाः सह सूर्येण ज्योतीषि च ग्रहैः सह ।
अहोरात्रविभागेन नदीमेनामनुव्रजन् ॥ ३.१४४.८ ॥

ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନେ, ଦିନ ଓ ରାତ୍ରିର ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ଏହି ନଦୀକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲନ୍ତି।

3.144.9

एतस्याः सलिलं मूर्ध्नि वृषाङ्कः पर्यधारयत् ।
गङ्गाद्वारे महाभाग येन लोकस्थितिर्भवेत् ॥ ३.१४४.९ ॥

ଏହି ନଦୀର ଜଳ ବୃଷାଙ୍କ (ଶିବ) ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କଲେ; ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ, ହେ ମହାଭାଗ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ହୁଏ।

3.144.10

एतां भगवतीं देवीं भवन्तः सर्व एव हि ।
प्रयतेनात्मना तात प्रतिगम्याभिवादत ॥ ३.१४४.१० ॥

ଆପଣ ସମସ୍ତେ ଏହି ପୂଜନୀୟ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ବତ୍ସ, ସଂଯମୀ ମନରେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ।

3.144.11

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लोमशस्य महात्मनः ।
आकाशगङ्गां प्रयताः पाण्डवास्तेऽभ्यवादयन् ॥ ३.१४४.११ ॥

ମହାତ୍ମା ଲୋମଶଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସଂଯମୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆକାଶଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

3.144.12

अभिवाद्य च ते सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
पुनः प्रयाताः संहृष्टाः सर्वैर्ऋषिगणैः सह ॥ ३.१४४.१२ ॥

ଧର୍ମାଚାରୀ ସେହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରଣାମ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଋଷିଗଣଙ୍କ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

3.144.13

ततो दूरात्प्रकाशन्तं पाण्डुरं मेरुसंनिभम् ।
ददृशुस्ते नरश्रेष्ठा विकीर्णं सर्वतोदिशम् ॥ ३.१४४.१३ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦୂରରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧଳା, ମେରୁ ସଦୃଶ, ସବୁ ଦିଗରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

3.144.14

तान्प्रष्टुकामान्विज्ञाय पाण्डवान्स तु लोमशः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः शृणुध्वं पाण्डुनन्दनाः ॥ ३.१४४.१४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ବାକ୍ୟଜ୍ଞ ସେହି ଲୋମଶ କହିଲେ — 'ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଗଣ, ଶୁଣନ୍ତୁ।'

3.144.15

एतद्विकीर्णं सुश्रीमत्कैलासशिखरोपमम् ।
यत्पश्यसि नरश्रेष्ठ पर्वतप्रतिमं स्थितम् ॥ ३.१४४.१५ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଏହି ଅତି ଶୋଭାମୟ କୈଳାସ-ଶିଖର ସଦୃଶ; ତୁମେ ଦେଖୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ଠିଆ ହୋଇଛି।

3.144.16

एतान्यस्थीनि दैत्यस्य नरकस्य महात्मनः ।
पर्वतप्रतिमं भाति पर्वतप्रस्तराश्रितम् ॥ ३.१४४.१६ ॥

ଏଗୁଡ଼ିକ ମହାତ୍ମା ନରକ ନାମକ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ହାଡ; ପର୍ବତ-ଶିଳା ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ ଏହା ପର୍ବତ ପରି ଦିଶୁଛି।

3.144.17

पुरातनेन देवेन विष्णुना परमात्मना ।
रदैत्यो विनिहतस्तेन सुरराजहितैषिणा ॥ ३.१४४.१७ ॥

ପୁରାତନ ପରମାତ୍ମା ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା, ଦେବରାଜଙ୍କ ହିତ କାମନାକାରୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ରଦ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହେଲା।

3.144.18

दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्यन्महामनाः ।
ऐनद्रं प्रार्थयते स्थानं तपःस्वाध्यायविक्रमात् ॥ ३.१४४.१८ ॥

ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସେହି ମହାମନା, ତପ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟର ବଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।

3.144.19

तपोबलेन महता बाहुवेगबलेन च ।
नित्यमेव दुराधर्षो धर्षयन्स दितेः सुतः ॥ ३.१४४.१९ ॥

ମହାନ ତପୋବଳ ଓ ବାହୁର ବେଗ-ବଳରେ ଦିତିଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର ସର୍ବଦା ଅଜେୟ ରହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲା।

3.144.20

स तु तस्य बलं ज्ञात्वा धर्मे च चरितव्रतम् ।
भयाभिभूतः संविग्नः शक्र आसीत्तदाऽनघ ॥ ३.१४४.२० ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ! ତାର ବଳ ଓ ଧର୍ମରେ ତାର ବ୍ରତପାଳନ ଜାଣି ସେତେବେଳେ ଶକ୍ର ଭୟରେ ଅଭିଭୂତ ଓ ବିଚଳିତ ହେଲେ।

3.144.21

तेन संचिन्तितो देवो मनसा विष्णुरव्ययः ।
सर्वत्रगः प्रभुः श्रीमानागतश्च स्थितो बभौ ॥ ३.१४४.२१ ॥

ସେ ମନରେ ସ୍ମରଣ କରିଥିବା ଅବ୍ୟୟ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ, ଶ୍ରୀମାନ, ଆସି ଠିଆ ହୋଇ ଶୋଭିଲେ।

3.144.22

ऋषयश्चापि तं सर्वे तुष्टुवुश्च दिवौकसः ॥ ३.१४४.२२ ॥

ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କଲେ।

3.144.23

तं दृष्ट्वा ज्वलमानश्रीर्भगवान्हव्यवाहनः ।
नष्टतेजाः समभवत्तस्य तेजोभिभर्त्सितः ॥ ३.१४४.२३ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଳନ୍ତ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଭଗବାନ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ତେଜ ହରାଇଲେ; ତାଙ୍କ ତେଜରେ ତିରସ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ନିସ୍ତେଜ ହେଲେ।

3.144.24

तं दृष्ट्वा वरदं देवं विष्णुं देवगणेश्वरम् ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य च वज्रभृत्।
प्राह वाक्यं ततस्तत्त्वं यतस्तस्य भयं भवेत् ॥ ३.१४४.२४ ॥

ବରଦାତା ଦେବ, ଦେବଗଣର ଈଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ବଜ୍ରଧାରୀ (ଇନ୍ଦ୍ର) କରଯୋଡ଼ି, ପ୍ରଣତ ହୋଇ, ନମସ୍କାର କରି, ତା'ପରେ ଯେଉଁଥିରୁ ତାଙ୍କର ଭୟ ହୋଇଥିଲା ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.144.25

जानामि ते भयं शक्र दैत्येन्द्रान्नरकात्ततः ।
ऐन्द्रं रप्रार्थयते स्थानं तपःसिद्धेन कर्मणा ॥ ३.१४४.२५ ॥

ହେ ଶକ୍ର, ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସେହି ନରକଙ୍କ ଠାରୁ ତୁମ୍ଭର ଭୟ ମୁଁ ଜାଣେ। ତପସ୍ୟାସିଦ୍ଧ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

3.144.26

सोहमेनं तव प्रीत्या तपःसिद्धमपि ध्रुवम् ।
वियुनज्मि देहाद्देवेनद्र मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ ३.१४४.२६ ॥

ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ହେତୁ, ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତାକୁ ଶରୀରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବି। ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର।

3.144.27

तस्य विष्णुर्महातेजाः पाणिना चेतनां हरत् ।
स पपात ततो भूमौ गिरिराज इवाहतः।
तस्यैतदस्थिसंघातं मायाविनिहतस्य वै ॥ ३.१४४.२७ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁ ହାତରେ ତାର ଚେତନା ହରଣ କଲେ। ତା'ପରେ ସେ ପର୍ବତରାଜ ପରି ଆଘାତ ପାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ମାୟାବୀ ଦ୍ୱାରା ହତ ତାରିରି ଏହି ଅସ୍ଥିସମୂହ।

3.144.28

इदं द्वितीयमपरं विष्णो कर्म प्रकाशते ॥ ३.१४४.२८ ॥

ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଆଉ ଏକ କର୍ମ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।

3.144.29

नष्टा वसुमती कृत्स्ना पाताले चैव मज्जिता ।
पुनरुद्धरिता तेन वाराहेणैकशृङ्गिणा ॥ ३.१४४.२९ ॥

ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ପାତାଳରେ ବୁଡ଼ିଗଲା। ସେ ଏକଶୃଙ୍ଗୀ ବରାହ ତାହାକୁ ପୁନର୍ବାର ଉଦ୍ଧାର କଲେ।

3.144.30

मगवन्विस्तरेणेमां कथां कथय तत्त्वतः ॥ ३.१४४.३० ॥

ହେ ଭଗବନ୍, ଏହି କଥାକୁ ବିସ୍ତାର ଓ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କୁହନ୍ତୁ।

3.144.31

कथं तेन सुरेशेन नष्टा वसुमती तदा ।
योजनानां शतं ब्रह्मन्पुनरुद्धरिता तदा ॥ ३.१४४.३१ ॥

ସେହି ଦେବରାଜ ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀକୁ କିପରି ନଷ୍ଟ କଲେ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାହା ଶହେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିପରି ପୁଣି ଉଠାଯାଇଥିଲା?

3.144.32

केन चैव प्रकारेण जगतो धरणी ध्रुवा ।
शिवा देवी महाभागा सर्वसस्यप्ररोहिणी।
कस्य चैव प्रभावाद्धि योजनानां शतं गता ॥ ३.१४४.३२ ॥

କେଉଁ ପ୍ରକାରରେ ଜଗତର ସ୍ଥିର ପୃଥିବୀ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ ମହାଦେବୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଅଙ୍କୁରିତ କରେ, ଏବଂ କାହାର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଶହେ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଗଲେ?

3.144.33

श्रोतुं विस्तरशः सर्वं त्वं हि तस्य प्रतिश्रयः ॥ ३.१४४.३३ ॥

ତାହା ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ, କାରଣ ଆପଣ ହିଁ ତାହାର ଆଶ୍ରୟ।

3.144.34

यत्तेऽहं परिपृष्टोऽस्मि कथामेतां युधिष्ठिर ।
तत्सर्वमखिलेनेह श्रूयतां मम भाषतः ॥ ३.१४४.३४ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି କଥା ବିଷୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ମୋ କହିବା ଅନୁସାରେ ତାହା ସବୁ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣ।

3.144.35

पुरा कृतयुगे तात वर्तमाने भयंकरे ।
यमत्वं कारयामास आदिदेवः पुरातनः ॥ ३.१४४.३५ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ, ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ, ଆଦିଦେବ, ପୁରାତନ ଦେବ ଯମତ୍ୱ କରାଇଥିଲେ।

3.144.36

यमत्वं कुर्वतस्तस्य देवदेवस्य धीमतः ।
न तत्र म्रियते कश्चिज्जायते वा तथाऽच्युत ॥ ३.१४४.३६ ॥

ଯମତ୍ୱ କରୁଥିବା ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେବଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ସେଠାରେ କେହି ମରୁ ନଥିଲେ, କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ହେଉ ନଥିଲେ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।

3.144.37

वर्धन्ते पक्षिसङ्घाश्च तथा पशुगवेडकम् ।
गवाश्वं च मृगाश्चैव सर्वे ते पिशिताशनाः ॥ ३.१४४.३७ ॥

ପକ୍ଷୀଦଳ, ପଶୁ, ଗାଈ, ମେଷ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା, ହରିଣ — ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାଂସାହାରୀ — ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।

3.144.38

तथा पुरुषशार्दूल मानुपाश्च परंतप ।
सहस्रशो ह्ययुतशो वर्धन्ते सलिलं यथा ॥ ३.१४४.३८ ॥

ସେହିପରି, ହେ ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର, ଦଶ ହଜାର ହଜାର ଜଳ ପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି।

3.144.39

एतस्मिन्संकुले तात वर्तमाने भयंकरे ।
अतिभाराद्वसुमती योजनानां शतं गता ॥ ३.१४४.३९ ॥

ହେ ତାତ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂକୁଳ ଅବସ୍ଥାରେ, ଅତି ଭାରରୁ ବସୁମତୀ ଶହେ ଯୋଜନ ତଳକୁ ଗଲେ।

3.144.40

सा वै व्यथितसर्वाङ्गी भारेणाक्रान्तचेतना ।
नारायणं वरं देवं प्रपन्ना शरणं गता ॥ ३.१४४.४० ॥

ସର୍ବାଙ୍ଗ ବ୍ୟଥିତ, ଭାରରେ ଚେତନା ଆକ୍ରାନ୍ତ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

3.144.41

भगवंस्त्वत्प्रसादाद्धि तिष्ठेयं सुचिरं त्विह ।
भारेणास्मि समाक्रान्ता न शक्नोस्मि स्म वर्तितुम् ॥ ३.१४४.४१ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ତୁମ୍ଭ କୃପାରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ବହୁକାଳ ରହିପାରିଥାନ୍ତି — କିନ୍ତୁ ଭାରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ରହିପାରୁନାହିଁ।

3.144.42

ममेमं भगवन्भारं व्यपनेतुं त्वमर्हसि ।
शरणागताऽस्मि ते देव प्रसादं कुरु मे विभो ॥ ३.१४४.४२ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ମୋର ଏହି ଭାର ଅପସାରଣ କରିବା ତୁମ୍ଭର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ହେ ଦେବ, ମୁଁ ତୁମ୍ଭ ଶରଣାଗତ; ହେ ବିଭୋ, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କର।

3.144.43

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा भगवानक्षरः प्रभुः ।
प्रोवाच वचनं हृष्टः श्राव्यारसमीरितम् ॥ ३.१४४.४३ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଅକ୍ଷର, ପ୍ରଭୁ ଭଗବାନ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶୁଣିବାକୁ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.144.44

न ते महि भयं कार्यं भारार्ते वसुधारिणि ।
अयमेवं तथा कुर्मि यथा लध्वी भविष्यसि ॥ ३.१४४.४४ ॥

ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତା, ପୃଥିବୀ ଧାରଣକାରିଣୀ, ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ହାଲୁକା ହେବା ପରି ମୁଁ ଏହିପରି କରିବି।

3.144.45

स तां विसर्जयित्वा तु वसुधां शैलकुण्डलाम् ।
ततो वराहः संवृत्त एकशृङ्गो महाद्युतिः ॥ ३.१४४.४५ ॥

ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପର୍ବତରୂପ କୁଣ୍ଡଳବିଶିଷ୍ଟା ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡ଼ି, ତା'ପରେ ସେ ମହାଦ୍ୟୁତି ବରାହ ଏକଶୃଙ୍ଗ ହେଲେ।

3.144.46

रक्ताभ्यां नयनाभ्यां तु भयमुत्पादयन्निव ।
धूमं च ज्वलयँल्लक्ष्म्या तत्र देशे व्यवर्धत ॥ ३.१४४.४६ ॥

ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଯେପରି ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଧୂଆଁ ଜାଳି ସେ ସେଠାରେ ବଢ଼ିଗଲେ।

3.144.47

स गृहीत्वा वसुमतीं शृङ्गेणैकेन भास्वता ।
योजनानां शतं वीर समुद्धरति सोऽक्षरः ॥ ३.१४४.४७ ॥

ହେ ବୀର, ସେହି ଅକ୍ଷର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୃଙ୍ଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ଧରି ଶହେ ଯୋଜନ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।

3.144.48

तस्यां चोद्धार्यमाणायां संक्षोभः समजायत ।
देवाः संक्षुभिताः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.१४४.४८ ॥

ତାଙ୍କୁ ଉଠାଯାଉଥିବା ବେଳେ କ୍ଷୋଭ ଜନ୍ମିଲା। ସମସ୍ତ ଦେବତା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ।

3.144.49

हाहाभूतमभूत्सर्वं त्रिदिवं व्योम भूस्तथा ।
न पर्यवस्थितः कश्चिद्देवो वा मानुषोपि वा ॥ ३.१४४.४९ ॥

ସ୍ୱର୍ଗ, ଆକାଶ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସବୁ ହାହାକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଦେବତା ବା ମନୁଷ୍ୟ କେହି ସ୍ଥିର ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ।

3.144.50

ततो ब्रह्माणमासीनं ज्वलमानमिव श्रिया ।
देवाः सर्षिगणाश्चैव उपतस्थुरनेकशः ॥ ३.१४४.५० ॥

ତାପରେ ତେଜରେ ଝଲସୁଥିବା ବସିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ଅନେକ ଦଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

3.144.51

उपसर्प्य च देवेशं ब्रह्माणं लोकसाक्षिकम् ।
भूत्वा प्राञ्जलयः सर्वे वाक्यमुच्चारयंस्तदा ॥ ३.१४४.५१ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି, ଲୋକସାକ୍ଷୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତେ ହାତଯୋଡ଼ି ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.144.52

लोकाः संक्षुभिताः सर्वे व्याकुलं च चराचरम् ।
समुद्राणां च संक्षोभस्त्रिदशेश प्रकाशते ॥ ३.१४४.५२ ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକ କ୍ଷୁବ୍ଧ, ଚରାଚର ବ୍ୟାକୁଳ; ହେ ତ୍ରିଦଶେଶ, ସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଡ଼ନ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।

3.144.53

सैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता ।
किमेतत्किंप्रभावेण येनेदं रव्याकुलं जगत्। ॥ ३.१४४.५३ ॥

ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଶହେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଏ କ'ଣ? କେଉଁ ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ଜଗତ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଛି?

3.144.54

आख्यातु नो भवाञ्शीघ्रं विसंज्ञाः स्मेह सर्वशः ।
असुरेभ्यो भयं नास्ति युष्माकं कुत्रचित्क्वचित्।
श्रूयतां यत्कृते त्वेष संक्षोभो जायतेऽमराः ॥ ३.१४४.५४ ॥

ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କୁହନ୍ତୁ; ଆମେ ଏଠାରେ ସବୁଆଡ଼େ ବିଚଳିତ। ଅସୁରଙ୍କଠାରୁ ଆପଣଙ୍କୁ କୋଉଠି କେବେ ଭୟ ନାହିଁ। ଶୁଣନ୍ତୁ, କାହା କାରଣରୁ ଏହି କ୍ଷୋଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି, ହେ ଅମରଗଣ!

3.144.55

योसौ सर्वत्रगः श्रीमानक्षरात्मा व्यवस्थितः ।
तस्य प्रभावात्संक्षोभस्त्रिदिवस्य प्रकाशते ॥ ३.१४४.५५ ॥

ଯିଏ ସର୍ବତ୍ରଗାମୀ, ଶ୍ରୀମାନ, ଅକ୍ଷରସ୍ୱରୂପେ ସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ତ୍ରିଦିବରେ ଏହି ସଂକ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ।

3.144.56

यैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता ।
समुद्धृता पुनस्तेन विष्णुना परमात्मना ॥ ३.१४४.५६ ॥

ଶହେ ଯୋଜନ ତଳକୁ ଯାଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ବସୁମତୀକୁ ପରମାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ପୁଣି ଉଦ୍ଧାର କଲେ ।

3.144.57

तस्यामुद्धार्यमाणायां संक्षोभः समजायत ।
एवं भवन्तो जानन्तु च्छिद्यतां संशयश्च वः ॥ ३.१४४.५७ ॥

ତାଙ୍କୁ ଉଠାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ସଂକ୍ଷୋଭ ଉପୁଜିଲା । ଏହିପରି ଆପଣମାନେ ଜାଣନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଛିଡ଼ୁ ।

3.144.58

क्व तद्भूतं वसुमतीं समुद्धरति हृष्टवत् ।
तं देशं भगवन्ब्रूहि तत्र यास्यामहे वयम् ॥ ३.१४४.५८ ॥

ଆନନ୍ଦରେ ବସୁମତୀଙ୍କୁ ଉଠାଉଥିବା ସେହି ଭୂତ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? ହେ ଭଗବାନ, ସେହି ସ୍ଥାନ କୁହନ୍ତୁ; ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ।

3.144.59

हन्त गच्छत भद्रं वो नन्दने पशय्त स्थितम् ।
एषोत्र भगवाञ्श्रीमान्मुपर्णः संप्रकाशते ॥ ३.१४४.५९ ॥

ଭଲ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ନନ୍ଦନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ । ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମାନ ଭଗବାନ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛନ୍ତି ।

3.144.60

वारादेणैव रूपेण भगवाँल्लोकभावनः ।
कालानल इवाभाति पृथिवीतलमुद्धरन् ॥ ३.१४४.६० ॥

ବରାହ ରୂପରେ ଲୋକପାଳକ ଭଗବାନ ପୃଥିବୀତଳ ଉଠାଇ କାଳାଗ୍ନି ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି ।

3.144.61

एतस्योरसि सुव्यक्तं श्रीवत्समभिराजते ।
पश्यध्वं विबुधाः सर्वे भूतमेतदनामयम् ॥ ३.१४४.६१ ॥

ଏହାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ହେ ଦେବଗଣ, ସମସ୍ତେ ଦେଖ; ଏହି ପ୍ରାଣୀ ଦୋଷରହିତ।

3.144.62

ततो दृष्ट्वा महात्मानं श्रुत्वा चामन्त्र्य चामराः ।
पितामहं पुरस्कृत्य जग्मुर्देवा यथागतम् ॥ ३.१४४.६२ ॥

ଏଥର ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଦାୟ ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ।

3.144.63

श्रुत्वा तु तां कथां सर्वे पाण्डवा जनमेजय ।
लोमशादेशितेनाशु यथा जग्मुः प्रहृष्टवत् ॥ ३.१४४.६३ ॥

ହେ ଜନମେଜୟ, ସେହି କଥା ଶୁଣି ଲୋମଶଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଶୀଘ୍ର ହର୍ଷିତ ମନରେ ଚାଲିଗଲେ।