ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.144.1
द्रष्टारः पर्वताः सर्वे नद्यः सपुरकाननाः ।
तीर्थानि चैव श्रीमन्ति स्पृष्टं च सलिलं करैः ॥ ३.१४४.१ ॥
ਸਾਰੇ ਪਰਬਤ, ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਤੀਰਥ ਦਰਸ਼ਨੀਯ ਹਨ; ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਜਲ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.144.2
पर्वतं मन्दरं दिव्यमेष पन्थाः प्रयास्यति ।
समाहीता निरुद्विग्नाः सर्वे भवत पाण्डवाः ॥ ३.१४४.२ ॥
ਇਹ ਰਾਹ ਦਿਵਿਆ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਪਾਂਡਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕਾਗਰ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਰਹੋ।
3.144.3
अयं देवनिवासो वै गन्तव्यो वो भविष्यति ।
ऋषीणां चैव दिव्यानां निवासः पुण्यकर्मणां ॥ ३.१४४.३ ॥
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਹੈ।
3.144.4
एषा शिवजला पुण्या याति सौम्य महानदी ।
बदरीप्रभवा राजन्देवर्षिगणसेविता ॥ ३.१४४.४ ॥
ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੌਮਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਬਦਰੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਤ ਹੈ।
3.144.5
एषा वैहायसैर्नित्यं वालखिल्यैर्महात्मभिः ।
अर्चिता चोपयाता च गन्धर्वैश्च महात्मभिः ॥ ३.१४४.५ ॥
ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਲਖਿਲਯ ਸਦਾ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਤਮਾ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
3.144.6
अत्रसाम स्म गायन्ति सामगाः पुण्यनिःस्वनाः ।
मरीचिः पुलहश्चैव भृगुश्चैवाङ्गिरास्तथा ॥ ३.१४४.६ ॥
ਇੱਥੇ ਸਾਮਗਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਮ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਰੀਚੀ, ਪੁਲਹ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3.144.7
अत्राह्निकं सुरश्रेष्ठो जपते समरुद्गणः ।
साध्याश्चैवाश्विनौ चैव परिधावन्ति तं तदा ॥ ३.१४४.७ ॥
ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤਦ ਸਾਧਯ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
3.144.8
चन्द्रमाः सह सूर्येण ज्योतीषि च ग्रहैः सह ।
अहोरात्रविभागेन नदीमेनामनुव्रजन् ॥ ३.१४४.८ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨਾਲ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਸ਼ ਪਿੰਡ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।
3.144.9
एतस्याः सलिलं मूर्ध्नि वृषाङ्कः पर्यधारयत् ।
गङ्गाद्वारे महाभाग येन लोकस्थितिर्भवेत् ॥ ३.१४४.९ ॥
ਇਸ ਨਦੀ ਦਾ ਜਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਂਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਧਾਰਿਆ; ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
3.144.10
एतां भगवतीं देवीं भवन्तः सर्व एव हि ।
प्रयतेनात्मना तात प्रतिगम्याभिवादत ॥ ३.१४४.१० ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਪੂਜਨੀਕ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ।
3.144.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लोमशस्य महात्मनः ।
आकाशगङ्गां प्रयताः पाण्डवास्तेऽभ्यवादयन् ॥ ३.१४४.११ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਲੋਮਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
3.144.12
अभिवाद्य च ते सर्वे पाण्डवा धर्मचारिणः ।
पुनः प्रयाताः संहृष्टाः सर्वैर्ऋषिगणैः सह ॥ ३.१४४.१२ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਗਣਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
3.144.13
ततो दूरात्प्रकाशन्तं पाण्डुरं मेरुसंनिभम् ।
ददृशुस्ते नरश्रेष्ठा विकीर्णं सर्वतोदिशम् ॥ ३.१४४.१३ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦਾ, ਚਿੱਟਾ, ਮੇਰੂ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
3.144.14
तान्प्रष्टुकामान्विज्ञाय पाण्डवान्स तु लोमशः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः शृणुध्वं पाण्डुनन्दनाः ॥ ३.१४४.१४ ॥
ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਸੁਣੋ।'
3.144.15
एतद्विकीर्णं सुश्रीमत्कैलासशिखरोपमम् ।
यत्पश्यसि नरश्रेष्ठ पर्वतप्रतिमं स्थितम् ॥ ३.१४४.१५ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਖਿੱਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾਯੁਕਤ ਕੈਲਾਸ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
3.144.16
एतान्यस्थीनि दैत्यस्य नरकस्य महात्मनः ।
पर्वतप्रतिमं भाति पर्वतप्रस्तराश्रितम् ॥ ३.१४४.१६ ॥
ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨਰਕ ਨਾਮੀ ਦੈਂਤ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਹਨ; ਪਰਬਤੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਇਹ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
3.144.17
पुरातनेन देवेन विष्णुना परमात्मना ।
रदैत्यो विनिहतस्तेन सुरराजहितैषिणा ॥ ३.१४४.१७ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੁਆਰਾ, ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ, ਰਦ ਦੈਂਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
3.144.18
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्यन्महामनाः ।
ऐनद्रं प्रार्थयते स्थानं तपःस्वाध्यायविक्रमात् ॥ ३.१४४.१८ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਉਹ ਮਹਾਮਨਾ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
3.144.19
तपोबलेन महता बाहुवेगबलेन च ।
नित्यमेव दुराधर्षो धर्षयन्स दितेः सुतः ॥ ३.१४४.१९ ॥
ਮਹਾਨ ਤਪੋਬਲ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਦਿਤੀ ਦਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਅਜੇਯ ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਸੀ।
3.144.20
स तु तस्य बलं ज्ञात्वा धर्मे च चरितव्रतम् ।
भयाभिभूतः संविग्नः शक्र आसीत्तदाऽनघ ॥ ३.१४४.२० ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ-ਪਾਲਨ ਜਾਣ ਕੇ ਉਦੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
3.144.21
तेन संचिन्तितो देवो मनसा विष्णुरव्ययः ।
सर्वत्रगः प्रभुः श्रीमानागतश्च स्थितो बभौ ॥ ३.१४४.२१ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਏ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।
3.144.22
ऋषयश्चापि तं सर्वे तुष्टुवुश्च दिवौकसः ॥ ३.१४४.२२ ॥
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
3.144.23
तं दृष्ट्वा ज्वलमानश्रीर्भगवान्हव्यवाहनः ।
नष्टतेजाः समभवत्तस्य तेजोभिभर्त्सितः ॥ ३.१४४.२३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ (ਅਗਨੀ) ਤੇਜ ਗੁਆ ਬੈਠੇ; ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਿਰਾਦਰੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸਤੇਜ ਹੋ ਗਏ।
3.144.24
तं दृष्ट्वा वरदं देवं विष्णुं देवगणेश्वरम् ।
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य च वज्रभृत्।
प्राह वाक्यं ततस्तत्त्वं यतस्तस्य भयं भवेत् ॥ ३.१४४.२४ ॥
ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ (ਇੰਦਰ) ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਤੱਤ ਵਾਕ ਬੋਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ।
3.144.25
जानामि ते भयं शक्र दैत्येन्द्रान्नरकात्ततः ।
ऐन्द्रं रप्रार्थयते स्थानं तपःसिद्धेन कर्मणा ॥ ३.१४४.२५ ॥
ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨਰਕ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਭੈ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.144.26
सोहमेनं तव प्रीत्या तपःसिद्धमपि ध्रुवम् ।
वियुनज्मि देहाद्देवेनद्र मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ ३.१४४.२६ ॥
ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰਨ, ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਉਡੀਕ ਕਰ।
3.144.27
तस्य विष्णुर्महातेजाः पाणिना चेतनां हरत् ।
स पपात ततो भूमौ गिरिराज इवाहतः।
तस्यैतदस्थिसंघातं मायाविनिहतस्य वै ॥ ३.१४४.२७ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਇਆਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸੇ ਦਾ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ।
3.144.28
इदं द्वितीयमपरं विष्णो कर्म प्रकाशते ॥ ३.१४४.२८ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਹ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਕਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.144.29
नष्टा वसुमती कृत्स्ना पाताले चैव मज्जिता ।
पुनरुद्धरिता तेन वाराहेणैकशृङ्गिणा ॥ ३.१४४.२९ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਏਕਸ਼ਰੰਗੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
3.144.30
मगवन्विस्तरेणेमां कथां कथय तत्त्वतः ॥ ३.१४४.३० ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
3.144.31
कथं तेन सुरेशेन नष्टा वसुमती तदा ।
योजनानां शतं ब्रह्मन्पुनरुद्धरिता तदा ॥ ३.१४४.३१ ॥
ਉਸ ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀ ਗਈ?
3.144.32
केन चैव प्रकारेण जगतो धरणी ध्रुवा ।
शिवा देवी महाभागा सर्वसस्यप्ररोहिणी।
कस्य चैव प्रभावाद्धि योजनानां शतं गता ॥ ३.१४४.३२ ॥
ਕਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਿਰ ਧਰਤੀ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਹਟ ਗਈ?
3.144.33
श्रोतुं विस्तरशः सर्वं त्वं हि तस्य प्रतिश्रयः ॥ ३.१४४.३३ ॥
ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ।
3.144.34
यत्तेऽहं परिपृष्टोऽस्मि कथामेतां युधिष्ठिर ।
तत्सर्वमखिलेनेह श्रूयतां मम भाषतः ॥ ३.१४४.३४ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਸ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ।
3.144.35
पुरा कृतयुगे तात वर्तमाने भयंकरे ।
यमत्वं कारयामास आदिदेवः पुरातनः ॥ ३.१४४.३५ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਸਮਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਦਿਦੇਵ, ਪੁਰਾਤਨ ਦੇਵ ਨੇ ਯਮਤਵ ਕਰਵਾਇਆ।
3.144.36
यमत्वं कुर्वतस्तस्य देवदेवस्य धीमतः ।
न तत्र म्रियते कश्चिज्जायते वा तथाऽच्युत ॥ ३.१४४.३६ ॥
ਯਮਤਵ ਕਰਦੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਜੰਮਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਅਚਯੁਤ।
3.144.37
वर्धन्ते पक्षिसङ्घाश्च तथा पशुगवेडकम् ।
गवाश्वं च मृगाश्चैव सर्वे ते पिशिताशनाः ॥ ३.१४४.३७ ॥
ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਪਸ਼ੂ, ਗਾਵਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜੇ, ਹਿਰਨ — ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ — ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
3.144.38
तथा पुरुषशार्दूल मानुपाश्च परंतप ।
सहस्रशो ह्ययुतशो वर्धन्ते सलिलं यथा ॥ ३.१४४.३८ ॥
ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
3.144.39
एतस्मिन्संकुले तात वर्तमाने भयंकरे ।
अतिभाराद्वसुमती योजनानां शतं गता ॥ ३.१४४.३९ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਭੀੜ ਵਿੱਚ, ਅਤਿ ਭਾਰ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਸੌ ਯੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਧੱਸ ਗਈ।
3.144.40
सा वै व्यथितसर्वाङ्गी भारेणाक्रान्तचेतना ।
नारायणं वरं देवं प्रपन्ना शरणं गता ॥ ३.१४४.४० ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਪੀੜਤ, ਭਾਰ ਨਾਲ ਚੇਤਨਾ ਦਬੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਈ।
3.144.41
भगवंस्त्वत्प्रसादाद्धि तिष्ठेयं सुचिरं त्विह ।
भारेणास्मि समाक्रान्ता न शक्नोस्मि स्म वर्तितुम् ॥ ३.१४४.४१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕ ਸਕਦੀ — ਪਰ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
3.144.42
ममेमं भगवन्भारं व्यपनेतुं त्वमर्हसि ।
शरणागताऽस्मि ते देव प्रसादं कुरु मे विभो ॥ ३.१४४.४२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਭਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
3.144.43
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा भगवानक्षरः प्रभुः ।
प्रोवाच वचनं हृष्टः श्राव्यारसमीरितम् ॥ ३.१४४.४३ ॥
ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਕਸ਼ਰ, ਸਮਰੱਥ ਭਗਵਾਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
3.144.44
न ते महि भयं कार्यं भारार्ते वसुधारिणि ।
अयमेवं तथा कुर्मि यथा लध्वी भविष्यसि ॥ ३.१४४.४४ ॥
ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹਲਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।
3.144.45
स तां विसर्जयित्वा तु वसुधां शैलकुण्डलाम् ।
ततो वराहः संवृत्त एकशृङ्गो महाद्युतिः ॥ ३.१४४.४५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਰ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਰਾਹ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
3.144.46
रक्ताभ्यां नयनाभ्यां तु भयमुत्पादयन्निव ।
धूमं च ज्वलयँल्लक्ष्म्या तत्र देशे व्यवर्धत ॥ ३.१४४.४६ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਧੂੰਆਂ ਬਾਲਦਾ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
3.144.47
स गृहीत्वा वसुमतीं शृङ्गेणैकेन भास्वता ।
योजनानां शतं वीर समुद्धरति सोऽक्षरः ॥ ३.१४४.४७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਅਕਸ਼ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
3.144.48
तस्यां चोद्धार्यमाणायां संक्षोभः समजायत ।
देवाः संक्षुभिताः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.१४४.४८ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹਲਚਲ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਏ।
3.144.49
हाहाभूतमभूत्सर्वं त्रिदिवं व्योम भूस्तथा ।
न पर्यवस्थितः कश्चिद्देवो वा मानुषोपि वा ॥ ३.१४४.४९ ॥
ਸਵਰਗ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਸਭ ਹਾਹਾਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕੋਈ ਵੀ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਿਆ।
3.144.50
ततो ब्रह्माणमासीनं ज्वलमानमिव श्रिया ।
देवाः सर्षिगणाश्चैव उपतस्थुरनेकशः ॥ ३.१४४.५० ॥
ਫਿਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹ ਕਈ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।
3.144.51
उपसर्प्य च देवेशं ब्रह्माणं लोकसाक्षिकम् ।
भूत्वा प्राञ्जलयः सर्वे वाक्यमुच्चारयंस्तदा ॥ ३.१४४.५१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.144.52
लोकाः संक्षुभिताः सर्वे व्याकुलं च चराचरम् ।
समुद्राणां च संक्षोभस्त्रिदशेश प्रकाशते ॥ ३.१४४.५२ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਚਰ-ਅਚਰ ਸਭ ਵਿਆਕੁਲ ਹਨ; ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਲਚਲ ਦਿਸ ਰਹੀ ਹੈ।
3.144.53
सैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता ।
किमेतत्किंप्रभावेण येनेदं रव्याकुलं जगत्। ॥ ३.१४४.५३ ॥
ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਇਆ ਹੈ?
3.144.54
आख्यातु नो भवाञ्शीघ्रं विसंज्ञाः स्मेह सर्वशः ।
असुरेभ्यो भयं नास्ति युष्माकं कुत्रचित्क्वचित्।
श्रूयतां यत्कृते त्वेष संक्षोभो जायतेऽमराः ॥ ३.१४४.५४ ॥
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖਲਬਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਅਮਰੋ!
3.144.55
योसौ सर्वत्रगः श्रीमानक्षरात्मा व्यवस्थितः ।
तस्य प्रभावात्संक्षोभस्त्रिदिवस्य प्रकाशते ॥ ३.१४४.५५ ॥
ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਸ਼ਰੀਮਾਨ, ਅਕਸ਼ਰ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਲਬਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
3.144.56
यैषा वसुमती कृत्स्ना योजनानां शतं गता ।
समुद्धृता पुनस्तेन विष्णुना परमात्मना ॥ ३.१४४.५६ ॥
ਸੌ ਯੋਜਨ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਇਸ ਸਾਰੀ ਵਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮੁੜ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
3.144.57
तस्यामुद्धार्यमाणायां संक्षोभः समजायत ।
एवं भवन्तो जानन्तु च्छिद्यतां संशयश्च वः ॥ ३.१४४.५७ ॥
ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਸਮੇਂ ਖਲਬਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਲਵੋ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸੰਸ਼ਯ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ।
3.144.58
क्व तद्भूतं वसुमतीं समुद्धरति हृष्टवत् ।
तं देशं भगवन्ब्रूहि तत्र यास्यामहे वयम् ॥ ३.१४४.५८ ॥
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਭੂਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
3.144.59
हन्त गच्छत भद्रं वो नन्दने पशय्त स्थितम् ।
एषोत्र भगवाञ्श्रीमान्मुपर्णः संप्रकाशते ॥ ३.१४४.५९ ॥
ਚੰਗਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਜਾਓ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਰੀਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸੁਪਰਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
3.144.60
वारादेणैव रूपेण भगवाँल्लोकभावनः ।
कालानल इवाभाति पृथिवीतलमुद्धरन् ॥ ३.१४४.६० ॥
ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ।
3.144.61
एतस्योरसि सुव्यक्तं श्रीवत्समभिराजते ।
पश्यध्वं विबुधाः सर्वे भूतमेतदनामयम् ॥ ३.१४४.६१ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਾਫ਼ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਸਾਰੇ ਵੇਖੋ; ਇਹ ਜੀਵ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ।
3.144.62
ततो दृष्ट्वा महात्मानं श्रुत्वा चामन्त्र्य चामराः ।
पितामहं पुरस्कृत्य जग्मुर्देवा यथागतम् ॥ ३.१४४.६२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੁੜ ਗਏ।
3.144.63
श्रुत्वा तु तां कथां सर्वे पाण्डवा जनमेजय ।
लोमशादेशितेनाशु यथा जग्मुः प्रहृष्टवत् ॥ ३.१४४.६३ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਮਸ਼ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਝਟਪਟ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ।