महाभारत · अध्याय 3.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.145.1
ते शूरा सज्जधन्वानस्तूणवन्तः समार्गणाः ।
बद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खङ्गवन्तोऽमितौजसः ॥ ३.१४५.१ ॥
वे शूर, धनुष चढ़ाए हुए, तरकश और बाणों से युक्त, गोह के चमड़े के अंगुलित्राण बाँधे, तलवारें लिए, अमित तेज वाले थे।
3.145.2
परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ्ज्येष्ठाः सर्वधनुष्मताम् ।
पञ्चालीसहिता राजन्प्रययुर्गन्धमादनम् ॥ ३.१४५.२ ॥
हे राजन्, द्विजश्रेष्ठों को साथ लेकर, सब धनुर्धरों में ज्येष्ठ वे पांचाली के साथ गन्धमादन की ओर चले गए।
3.145.3
सरांसि सरितश्चैव पर्वतांश्च वनानि च ।
वृक्षांश्च बहुलच्छायान्ददृशुर्गिरिमूर्धनि ॥ ३.१४५.३ ॥
उन्होंने पर्वत की चोटी पर सरोवर, नदियाँ, पर्वत, वन और घनी छाया वाले वृक्ष देखे।
3.145.4
नित्यपुष्पफलान्देशान्देवर्षिगणसेवितान् ।
आत्मन्यात्मानमाधाय वीरा मूलफलाशिनः ॥ ३.१४५.४ ॥
वे ऐसे प्रदेशों में पहुँचे जहाँ सदा फूल और फल रहते थे और देवताओं तथा ऋषियों के समूह सेवन करते थे; वीर लोग आत्मा में आत्मा को स्थापित कर मूल और फल खाकर रहते थे।
3.145.5
चेरुरुच्चावचाकारान्देशान्विषमसंकटान् ।
पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च ॥ ३.१४५.५ ॥
वे ऊँचे-नीचे आकार वाले, विषम और संकटमय प्रदेशों में विचरते रहे, अनेक प्रकार के बहुत से मृगों के झुंड देखते हुए।
3.145.6
ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम् ।
विविशुस्ते महात्मानः किन्नराचरितं गिरिम् ॥ ३.१४५.६ ॥
ऋषि, सिद्ध और अमरों से भरे, गन्धर्वों और अप्सराओं के प्रिय, किन्नरों से सेवित उस पर्वत में वे महात्मा प्रविष्ट हुए।
3.145.7
प्रविशत्स्वथ वीरेषु पर्वतं गन्धमादनम् ।
चणअडवातं महद्वर्षं प्रादुरासीद्विशांपते ॥ ३.१४५.७ ॥
जब वीर लोग गन्धमादन पर्वत में प्रवेश कर रहे थे, तभी हे राजन, प्रचण्ड वायु और भारी वर्षा प्रकट हुई।
3.145.8
ततो रेणुः समुद्भूतः सपत्रबहुलो महान् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव सहसाऽवृणोत् ॥ ३.१४५.८ ॥
तब पत्तों से भरी एक बड़ी धूल उठी और उसने सहसा पृथ्वी, अन्तरिक्ष और स्वर्ग को ढक लिया।
3.145.9
न स्म प्रज्ञायते किंचिदावृते व्योम्नि रेणुना ।
न चापि शेकुस्तत्कर्तुमन्योन्यस्याभिभाषणम् ॥ ३.१४५.९ ॥
आकाश धूल से ढक जाने के कारण कुछ भी दिखाई नहीं देता था, और वे एक-दूसरे से बात भी नहीं कर पा रहे थे।
3.145.10
न चापश्यंस्ततोऽन्योन्यं तमसाऽऽवृतचक्षुषः ।
आकृष्यमाणा वातेन साश्मचूर्णेन भारत ॥ ३.१४५.१० ॥
हे भारत, उनकी आँखें अंधकार से ढक गई थीं, इसलिए वे एक-दूसरे को देख नहीं पाए; वायु पत्थर के चूर्ण के साथ उन्हें खींच रही थी।
3.145.11
द्रुमाणां वातरुग्णआनां पततां भूतलेऽनिशम् ।
अन्येषां च महीजानां शब्दः समभवन्महान् ॥ ३.१४५.११ ॥
वायु से टूटे हुए वृक्षों और धरती पर निरन्तर गिरते हुए अन्य पृथ्वी-जात वस्तुओं का महान शब्द उठने लगा।
3.145.12
द्यौः स्वित्पतति किं भूमिर्दीर्यते पर्वतोनु किम् ।
इति ते मेनिरे सर्वेपवनेन विमोहिताः ॥ ३.१४५.१२ ॥
"क्या आकाश गिर रहा है, या पृथ्वी फट रही है, या पर्वत टूट रहा है?" — पवन से मोहित होकर वे सब ऐसा ही सोचने लगे।
3.145.13
ते पथाऽनन्तरांन्वृक्षान्वल्मीकान्विषमाणि च ।
पाणिभिः परिमार्गन्तो भीता वायोर्निलिल्यिरे ॥ ३.१४५.१३ ॥
वे भयभीत होकर मार्ग पर, पास के वृक्षों, बाँबियों और ऊबड़-खाबड़ स्थानों में हाथों से टटोलते हुए वायु से छिप गए।
3.145.14
ततः कार्मुकमादाय भीमसेनो महाबलः ।
कृष्णामादाय संगम्य तस्थावाश्रित्य पादपम् ॥ ३.१४५.१४ ॥
तब महाबली भीमसेन धनुष लेकर, कृष्णा (द्रौपदी) को साथ लेकर, एक वृक्ष का सहारा लेकर खड़े रहे।
3.145.15
धर्मराजश्च धौम्यश् निलिल्याते महावने ।
अग्निहोत्राण्युपादाय सहदेवस्तु पर्वते ॥ ३.१४५.१५ ॥
धर्मराज और धौम्य महान वन में छिप गए; अग्निहोत्र के पात्र लेकर सहदेव पर्वत पर (छिपे)।
3.145.16
नकुलो ब्राह्मणाश्चान्ये लोमशश्च महातपाः ।
वृक्षानासाद्य संत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे ॥ ३.१४५.१६ ॥
नकुल, अन्य ब्राह्मण और महातपस्वी लोमश भी भयभीत होकर वृक्षों तक पहुँचकर जगह-जगह छिप गए।
3.145.17
मन्दीभूते तु पवने तस्मिन्रजसि शाम्यति ।
महद्भिर्जलधारौर्घर्वर्षमभ्याजगाम ह ॥ ३.१४५.१७ ॥
जब वायु मंद पड़ गई और धूल शांत हो गई, तब बड़ी-बड़ी जलधाराओं वाली घनघोर वर्षा आ पहुँची।
3.145.18
भृशं चटचटाशब्दो वज्राणां क्षिप्यतामिव ।
ततस्ताश्चञ्चलाभासश्चेरुरभ्रेषु विद्युतः ॥ ३.१४५.१८ ॥
वज्र फेंके जाने जैसी भयंकर चटचट ध्वनि हुई; तब चंचल प्रकाश वाली बिजलियाँ बादलों में चमकने लगीं।
3.145.19
ततोऽश्मसहिता धाराः संवृण्वन्त्यः समन्ततः ।
प्रपेतुरनिशं तत्र शीघ्रवातसमीरिताः ॥ ३.१४५.१९ ॥
तब पत्थरों के साथ मिली हुई धाराएँ चारों ओर से ढकती हुई, तेज़ हवा से प्रेरित होकर वहाँ लगातार गिरती रहीं।
3.145.20
तत्र सागरगा ह्यापः कीर्यमाणाः समन्ततः ।
प्रादुरासन्सकलुषाः फेनवत्यो विशांपते ॥ ३.१४५.२० ॥
वहाँ समुद्र की ओर जाने वाले जल चारों ओर बिखरते हुए गंदले और झागदार होकर प्रकट हुए, हे प्रजापति।
3.145.21
वहन्त्यो वारि बहुलं फेनोडुपपरिप्लुतम् ।
परिसमस्रुर्महाशब्दाः प्रकर्षन्त्यो महीरुहान् ॥ ३.१४५.२१ ॥
बहुत सारा जल और झाग-बुलबुलों से ढका हुआ बहाते हुए, ज़ोरदार गर्जन करते हुए, वे पेड़ों को उखाड़ते हुए बह निकलीं।
3.145.22
तस्मिन्नुपरते शब्देबाते च समतां गते ।
गते ह्यम्भसि निम्नानि प्रादुर्भूते दिवाकरे ॥ ३.१४५.२२ ॥
जब वह शब्द थम गया और हवा शांत हो गई, जल नीचे चला गया और सूर्य उदय हुआ, तब निचली भूमि प्रकट हुई।
3.145.23
निर्जग्मुस्ते शनैः सर्वे समाजग्मुश्च भारत ।
प्रतस्थिरे पुनर्वीराः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१४५.२३ ॥
वे सब धीरे-धीरे बाहर निकले और एकत्र हुए, हे भरतवंशी, फिर वे वीर गंधमादन पर्वत की ओर प्रस्थान कर गए।