મહાભારત · અધ્યાય 3.146
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.146.1
ततः प्रयातमात्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
पद्भ्यामनुचिता गन्तुं द्रौपदी समुपाविशत् ॥ ३.१४६.१ ॥
ત્યારે મહાત્મા પાંડવો પ્રયાણ કરતાં જ, પગે ચાલવા ટેવાયેલી ન હોવાથી દ્રૌપદી બેસી ગઈ.
3.146.2
श्रान्ता दुःखपरीता च वातवर्षेण तेन च ।
सौकुमार्याच्च पाञ्चाली संमुमोह तपस्विनी ॥ ३.१४६.२ ॥
થાકેલી અને દુઃખથી ઘેરાયેલી તે તપસ્વિની પાંચાલી, તે વાવાઝોડા-વરસાદથી અને પોતાની સુકુમારતાને કારણે મૂર્છિત થઈ ગઈ.
3.146.3
सा कम्पमाना मोहेन बाहुभ्यामसितेक्षणा ।
रवृत्ताभ्यामनुरूपाभ्यामूरू समवलम्बत ॥ ३.१४६.३ ॥
ધ્રુજતી, મોહથી વ્યાકુળ એ કાળી આંખોવાળી સ્ત્રીએ બન્ને બાંહોથી પોતાની ગોળ, યોગ્ય જાંઘો પકડી લીધી.
3.146.4
आलम्बमाना सहितावूरू गजकरोपमौ ।
रपपात सहसा भूमौ वेपन्ती कदली यथा ॥ ३.१४६.४ ॥
હાથીની સૂંઢ જેવી એ બન્ને જાંઘો પકડીને, ધ્રુજતી તે અચાનક ભૂમિ પર પડી ગઈ, જેમ કેળનું ઝાડ પડે તેમ.
3.146.5
तां पतन्तीं वरारोहां भज्यमानां लतामिव ।
नकुलः समभिद्रुत्य परिजग्राह वीर्यवान् ॥ ३.१४६.५ ॥
તૂટતી વેલ જેવી પડતી એ સુંદર કમરવાળી સ્ત્રીને પરાક્રમી નકુલે દોડીને પકડી લીધી.
3.146.6
राजन्पाञ्चालराजस्य सुतेयमसितक्षणा ।
श्रान्ता निपतिता भूमौ तामवेक्षस्व भारत ॥ ३.१४६.६ ॥
હે રાજન! પાંચાલ રાજાની આ પુત્રી, કાળી આંખોવાળી, થાકીને ભૂમિ પર પડી ગઈ છે. હે ભારત, તેની તરફ જુઓ.
3.146.7
अदुःखार्हा परं दुःखं प्राप्तेयं मृदुगामिनी ।
आश्वासय महाराज तामिमां श्रमकर्शिताम् ॥ ३.१४६.७ ॥
દુઃખને યોગ્ય ન હોવા છતાં આ મૃદુગામિની મોટા દુઃખને પામી છે. હે મહારાજ, શ્રમથી કૃશ થયેલી આને આશ્વાસન આપો.
3.146.8
राजा तु वचनात्तस्य भृशं दुःखसमन्वितः ।
भीमश्च सहदेवश्च सहसा समुपाद्रवन् ॥ ३.१४६.८ ॥
રાજા તેના વચનથી અત્યંત દુઃખથી ભરાઈ ગયા. ભીમ અને સહદેવ પણ અચાનક દોડી આવ્યા.
3.146.9
तामवेक्ष्यतु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम् ।
अङ्कमानीय धर्मात्मा पर्यदेवयदातुरः ॥ ३.१४६.९ ॥
વિવર્ણ મુખવાળી અને કૃશ એવી તેને જોઈને કુંતીપુત્ર ધર્માત્મા તેને ખોળામાં લઈ આતુર થઈ વિલાપ કરવા લાગ્યા.
3.146.10
कथं वेश्मसु गुप्तेषु स्वास्तीर्णशयनोचिता ।
भूमौ निषतिता शेते सुखार्हा वरवर्णिनी ॥ ३.१४६.१० ॥
સુરક્ષિત મહેલોમાં સુંદર પથારીને યોગ્ય, સુખને પાત્ર આ શ્રેષ્ઠ વર્ણવાળી સ્ત્રી જમીન પર પડીને કેવી રીતે સૂતી છે?
3.146.11
सुकुमारौ कथं पादौ मुखं च कमलप्रभम् ।
मत्कृतेऽद्य वरार्हायाः श्यामतां समुपागतम् ॥ ३.१४६.११ ॥
કોમળ પગ અને કમળ જેવી કાંતિવાળું મુખ ધરાવતી આ શ્રેષ્ઠ નારી પર મારે કારણે આજે શ્યામતા આવી ગઈ છે.
3.146.12
किमिदं द्यूतकामेन मया कृतमबुद्धिना ।
आदाय कृष्णां चरता वने मृगगणाकुले ॥ ३.१४६.१२ ॥
જુગારની ઇચ્છાવાળા, મૂર્ખ એવા મેં આ શું કર્યું? મૃગોના ટોળાંથી ભરેલા વનમાં કૃષ્ણાને લઈને ફરતાં.
3.146.13
सुखं प्राप्स्यसि कल्याणि पाण्डवान्प्राप्य वै पतीन् ।
इतिद्रुवदराजेन पित्रा दत्ताऽयतेक्षणा ॥ ३.१४६.१३ ॥
હે કલ્યાણી, પાંડવોને પતિ તરીકે પામીને તું સુખ પામીશ — દ્રુપદ રાજાએ પિતા તરીકે તને આપી, હે વિશાળ નેત્રોવાળી.
3.146.14
तत्सर्वमानवाप्येयं श्रमशोकाद्विकर्शिता ।
शेते निपतिता भूमौ पापस्य मम कर्मभिः ॥ ३.१४६.१४ ॥
તે બધું મળતું નથી — શ્રમ અને શોકથી ક્ષીણ થઈને તે ભૂમિ પર પડી છે, મારાં પાપકર્મોને કારણે.
3.146.15
तथा लालप्यमाने तु धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
धौम्यप्रभृतयः सर्वे तत्राजग्मुर्द्विजोत्तमाः ॥ ३.१४६.१५ ॥
આ રીતે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર વિલાપ કરતા હતા ત્યારે ધૌમ્ય વગેરે સર્વ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો ત્યાં આવ્યા.
3.146.16
ते समाश्वासयामासुराशीर्भिश्चाप्यपूजयन् ।
राक्षोघ्नांश्च तथा मन्त्राञ्जेपुश्चक्रुश्च ते क्रियाः ॥ ३.१४६.१६ ॥
તેમણે તેમને આશ્વાસન આપ્યું, આશીર્વાદોથી સન્માન કર્યું; રાક્ષસોનો નાશ કરતા મંત્રોનો જપ કરીને ક્રિયાઓ કરી.
3.146.17
पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः ।
स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश्च मुहुर्मुहुः ॥ ३.१४६.१७ ॥
શાંતિ માટે મહર્ષિઓ મંત્રો પાઠ કરતા હતા, અને પાંડવો પોતાના શીતળ હાથોથી તેને વારંવાર સ્પર્શતા હતા.
3.146.18
सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना ।
पाञ्चाली सुखमासाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः ॥ ३.१४६.१८ ॥
પાણી ભળેલા શીતળ પવનથી સેવા પામીને પાંચાલી સુખ પામી અને ધીમે ધીમે ચેતના પાછી મેળવી.
3.146.19
परिगृह्यच तां दीनां कृष्णामजिनसंस्तरे ।
पार्था विश्रामयामासुर्लब्धसंज्ञां तपस्विनम् ॥ ३.१४६.१९ ॥
દુઃખી કૃષ્ણાને ઊંચકીને તેમણે મૃગચર્મની શય્યા પર વિશ્રામ કરાવ્યો; ભાન પાછું આવેલી એ તપસ્વિનીને પૃથાના પુત્રો એ વિશ્રામ આપ્યો.
3.146.20
तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ ।
कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः ॥ ३.१४६.२० ॥
તેના લાલ તળિયાવાળા, શુભ લક્ષણવાળા પગ એ બંને યમજોડીએ કઠણ થયેલા હાથોથી ધીમે ધીમે દબાવ્યા.
3.146.21
पर्याश्वासयदप्येनां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनमिदं वचः ॥ ३.१४६.२१ ॥
ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે પણ તેને સારી રીતે આશ્વાસન આપ્યું, અને કુરુશ્રેષ્ઠે ભીમસેનને આ વચન કહ્યું.
3.146.22
बहवः पर्वता मीम विषमा हिमदुर्गमाः ।
तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति ॥ ३.१४६.२२ ॥
હે ભીમ, હિમથી દુર્ગમ એવા ઘણા ખરબચડા પર્વતો છે; હે મહાબાહુ, તેમાં કૃષ્ણા કેવી રીતે વિચરશે?
3.146.23
त्वां राजन्राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभ ।
स्वयं नेष्यामि राजेनद्र मा विषादे मनुः कृथाः ॥ ३.१४६.२३ ॥
હે રાજન, તમને, રાજકુમારીને અને યમજોડીને, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, હું પોતે ઊંચકીને લઈ જઈશ; હે રાજેન્દ્ર, વિષાદમાં મન ન લગાવો.
3.146.24
अथवा यो मया जातो विहगो मद्बलोपमः ।
वहेदनघ सर्वान्नो वचनात्ते घटोत्कचः ॥ ३.१४६.२४ ॥
અથવા મારાથી જન્મેલો, મારા બળ સમાન તે વિહંગ — હે નિષ્પાપ — તમારા વચનથી અમને સૌને વહન કરશે; તે ઘટોત્કચ છે.