ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.146
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.146.1
ततः प्रयातमात्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
पद्भ्यामनुचिता गन्तुं द्रौपदी समुपाविशत् ॥ ३.१४६.१ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਤੁਰਦਿਆਂ ਹੀ, ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਬੈਠ ਗਈ।
3.146.2
श्रान्ता दुःखपरीता च वातवर्षेण तेन च ।
सौकुमार्याच्च पाञ्चाली संमुमोह तपस्विनी ॥ ३.१४६.२ ॥
ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਉਸ ਹਨੇਰੀ-ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕੋਮਲਤਾ ਕਾਰਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
3.146.3
सा कम्पमाना मोहेन बाहुभ्यामसितेक्षणा ।
रवृत्ताभ्यामनुरूपाभ्यामूरू समवलम्बत ॥ ३.१४६.३ ॥
ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਮੋਹ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਉਸ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਗੋਲ ਤੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
3.146.4
आलम्बमाना सहितावूरू गजकरोपमौ ।
रपपात सहसा भूमौ वेपन्ती कदली यथा ॥ ३.१४६.४ ॥
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪੱਟਾਂ ਨੂੰ ਫੜੀ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੇਲਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
3.146.5
तां पतन्तीं वरारोहां भज्यमानां लतामिव ।
नकुलः समभिद्रुत्य परिजग्राह वीर्यवान् ॥ ३.१४६.५ ॥
ਟੁੱਟਦੀ ਵੇਲ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਨਕੁਲ ਨੇ ਦੌੜ ਕੇ ਫੜ ਲਿਆ।
3.146.6
राजन्पाञ्चालराजस्य सुतेयमसितक्षणा ।
श्रान्ता निपतिता भूमौ तामवेक्षस्व भारत ॥ ३.१४६.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਹ ਧੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਥੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖੋ।
3.146.7
अदुःखार्हा परं दुःखं प्राप्तेयं मृदुगामिनी ।
आश्वासय महाराज तामिमां श्रमकर्शिताम् ॥ ३.१४६.७ ॥
ਦੁੱਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕੁਮਲਾਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਓ।
3.146.8
राजा तु वचनात्तस्य भृशं दुःखसमन्वितः ।
भीमश्च सहदेवश्च सहसा समुपाद्रवन् ॥ ३.१४६.८ ॥
ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਭੀਮ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਦੌੜ ਕੇ ਆਏ।
3.146.9
तामवेक्ष्यतु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम् ।
अङ्कमानीय धर्मात्मा पर्यदेवयदातुरः ॥ ३.१४६.९ ॥
ਪੀਲੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ।
3.146.10
कथं वेश्मसु गुप्तेषु स्वास्तीर्णशयनोचिता ।
भूमौ निषतिता शेते सुखार्हा वरवर्णिनी ॥ ३.१४६.१० ॥
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਵਿਛੌਣੇ ਦੇ ਯੋਗ, ਸੁਖ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਇਹ ਸੁੰਦਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਲੇਟੀ ਹੈ?
3.146.11
सुकुमारौ कथं पादौ मुखं च कमलप्रभम् ।
मत्कृतेऽद्य वरार्हायाः श्यामतां समुपागतम् ॥ ३.१४६.११ ॥
ਕੋਮਲ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨਾਰੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਸਾਂਵਲਾਪਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
3.146.12
किमिदं द्यूतकामेन मया कृतमबुद्धिना ।
आदाय कृष्णां चरता वने मृगगणाकुले ॥ ३.१४६.१२ ॥
ਜੂਏ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਟਕਦਿਆਂ।
3.146.13
सुखं प्राप्स्यसि कल्याणि पाण्डवान्प्राप्य वै पतीन् ।
इतिद्रुवदराजेन पित्रा दत्ताऽयतेक्षणा ॥ ३.१४६.१३ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ ਤੂੰ ਸੁਖ ਪਾਵੇਂਗੀ — ਦ੍ਰੁਪਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ।
3.146.14
तत्सर्वमानवाप्येयं श्रमशोकाद्विकर्शिता ।
शेते निपतिता भूमौ पापस्य मम कर्मभिः ॥ ३.१४६.१४ ॥
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ ਪਈ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ-ਕਰਮਾਂ ਕਾਰਨ।
3.146.15
तथा लालप्यमाने तु धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
धौम्यप्रभृतयः सर्वे तत्राजग्मुर्द्विजोत्तमाः ॥ ३.१४६.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਧੌਮਿਆ ਆਦਿ ਸਭ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
3.146.16
ते समाश्वासयामासुराशीर्भिश्चाप्यपूजयन् ।
राक्षोघ्नांश्च तथा मन्त्राञ्जेपुश्चक्रुश्च ते क्रियाः ॥ ३.१४६.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ; ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਜਪੇ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
3.146.17
पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः ।
स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश्च मुहुर्मुहुः ॥ ३.१४६.१७ ॥
ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਠੰਡੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਸਨ।
3.146.18
सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना ।
पाञ्चाली सुखमासाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः ॥ ३.१४६.१८ ॥
ਪਾਣੀ ਮਿਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਪਾ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੇ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
3.146.19
परिगृह्यच तां दीनां कृष्णामजिनसंस्तरे ।
पार्था विश्रामयामासुर्लब्धसंज्ञां तपस्विनम् ॥ ३.१४६.१९ ॥
ਦੁਖੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ; ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਰਾਮ ਦਿੱਤਾ।
3.146.20
तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ ।
कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः ॥ ३.१४६.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਲਾਲ ਤਲਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਯਮਜ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਘਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਾਇਆ।
3.146.21
पर्याश्वासयदप्येनां धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनमिदं वचः ॥ ३.१४६.२१ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਾਰਸ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.146.22
बहवः पर्वता मीम विषमा हिमदुर्गमाः ।
तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति ॥ ३.१४६.२२ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਦੁਰਗਮ ਐਸੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਪਰਬਤ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਿਵੇਂ ਵਿਚਰੇਗੀ?
3.146.23
त्वां राजन्राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभ ।
स्वयं नेष्यामि राजेनद्र मा विषादे मनुः कृथाः ॥ ३.१४६.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਯਮਜ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਓ।
3.146.24
अथवा यो मया जातो विहगो मद्बलोपमः ।
वहेदनघ सर्वान्नो वचनात्ते घटोत्कचः ॥ ३.१४६.२४ ॥
ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮੇਰੇ ਬਲ ਵਰਗਾ ਉਹ ਪੰਛੀ — ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ — ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਵੇ; ਉਹ ਘਟੋਤਕਚ ਹੈ।