મહાભારત · અધ્યાય 3.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.147.1
धर्मज्ञो बलवाञ्शूरः सद्यो राक्षसपुङ्गवः ।
भक्तोऽस्मानौरसः पुत्रो नेतुमर्हति मातरम् ॥ ३.१४७.१ ॥
ધર્મજ્ઞ, બળવાન અને શૂર, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ એવો તે, અમારો ભક્ત અને અમારો પોતાનો પુત્ર છે; માતાને લઈ જવા માટે તે તરત સમર્થ છે.
3.147.2
तव भीम सुतेनाहं नीतो भीमपराक्रम ।
अक्षतः सह पाञ्चाल्या गच्छेयं गन्धमादनम् ॥ ३.१४७.२ ॥
હે ભીમ, હે ભીમપરાક્રમ, તારા પુત્ર દ્વારા વહન કરાયેલો હું, પાંચાલી સાથે અક્ષત રહીને ગંધમાદન જાઉં.
3.147.3
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय भीमसेनो घटोत्कचम् ।
चिन्तयामास बलवान्महाबलपराक्रमम् ॥ ३.१४७.३ ॥
ભાઈનું વચન સમજીને બળવાન ભીમસેને મહાબળ અને પરાક્રમવાળા ઘટોત્કચનું ચિંતન કર્યું.
3.147.4
घटोत्कचश्च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस्तदा ।
कृताञ्जलिरुषातिष्ठदभिवाद्याथ पाण्डवान्।
ब्राह्मणांश्च महाबाहुः स च तैरमिनन्दितः ॥ ३.१४७.४ ॥
ધર્માત્મા ઘટોત્કચ, પિતાએ સ્મરણ કરતાં જ હાથ જોડીને ઊભો રહ્યો; પાંડવોને અને બ્રાહ્મણોને અભિવાદન કર્યું; તે મહાબાહુ તેમના દ્વારા અભિનંદિત થયો.
3.147.5
उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः ॥ ३.१४७.५ ॥
સત્યપરાક્રમી તે પિતા ભીમસેનને બોલ્યો.
3.147.6
स्मृतोऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुरहमागतः ।
आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्ताऽस्म्यसंशयम् ॥ ३.१४७.६ ॥
તમે મને સ્મરણ કર્યો; સેવા કરવાની ઇચ્છાથી હું તરત આવ્યો છું. હે મહાબાહો, આજ્ઞા કરો; બધું નિઃસંશય કરીશ.
3.147.7
तच्छ्रुत्वा भीमसेनस्तु राक्षसं परिषस्वजे ।
चिन्ताया समनप्राप्तमित्युवाच वृकोदरः ॥ ३.१४७.७ ॥
આ સાંભળીને ભીમસેને તે રાક્ષસને આલિંગન આપ્યું; ચિંતાથી ઘેરાયેલો વૃકોદર આમ બોલ્યો.
3.147.8
हैडिम्बेय परिश्रान्ता तव माताऽपराजिता ।
त्वं कच कामगमस्तात बलवान्वह तां खग ॥ ३.१४७.८ ॥
હૈડિમ્બેય, તારી માતા એ અપરાજિતા થાકી ગઈ છે; વત્સ, તું ઇચ્છા પ્રમાણે જઈ શકે છે અને બળવાન છે; ખગ, તેને ઉપાડી લે.
3.147.9
स्कन्धमारोप्य भद्रं ते मध्येऽस्माकं विहायसा ।
गच्छ नीचिकया गत्या यथा चैनां न पीडयेः ॥ ३.१४७.९ ॥
ખભે બેસાડીને તારું કલ્યાણ થાઓ; અમારી વચ્ચેથી આકાશમાર્ગે જા; તેને પીડા ન થાય તેમ ધીમી ગતિએ જા.
3.147.10
धर्मराजं च धौम्यं च कृष्णां च यमजौ तथा ।
एकोप्यहमलं वोढुं किमुताद्य सहायवान् ॥ ३.१४७.१० ॥
ધર્મરાજ, ધૌમ્ય, કૃષ્ણા અને યમજોને પણ હું એકલો ઉપાડવા સમર્થ છું; આજે સહાયકો સાથે હોઉં તો કહેવાનું શું?
3.147.11
अन्ये च शतशः शूरा विहङ्गाः कामरूपिणः ।
सर्वान्वो ब्राह्मणैः सार्धं वक्ष्यन्ति सहिताऽनघ।
मन्दंमन्दं गमिष्यामि वहन्द्रुपदनन्दिनीम् ॥ ३.१४७.११ ॥
બીજા સેંકડો શૂરવીરો, ઇચ્છા પ્રમાણે રૂપ ધારણ કરનારા પક્ષી જેવા જીવો બ્રાહ્મણો સાથે મળીને તમને બધાને વહન કરશે; હે નિષ્પાપ, ધીમે ધીમે દ્રુપદની પુત્રીને વહન કરીને હું જઈશ.
3.147.12
एवमुक्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कचः ।
पाण्डूनां मध्यगो वीरः पाण्डवानपि चापरे ॥ ३.१४७.१२ ॥
આમ કહીને પછી ઘટોત્કચે કૃષ્ણાને ઉપાડી લીધી; પાંડવોની વચ્ચે રહેલો તે વીર, અને બીજાઓએ પણ પાંડવોને ઉપાડ્યા.
3.147.13
लोमशः सिद्धमार्गेण जगामानुपमद्युतिः ।
स्वेनैव स प्रभावेण द्वीतीय इव भास्करः ॥ ३.१४७.१३ ॥
અનુપમ તેજવાળા લોમશ સિદ્ધોના માર્ગે ચાલ્યા. પોતાના જ પ્રભાવથી તેઓ જાણે બીજા સૂર્ય સમાન ઝળહળતા હતા.
3.147.14
ब्राह्मणांश्चापि तान्सर्वान्समुपादाय राक्षसाः ।
नियोगाद्राक्षसेनद्रस्य जग्मुर्भीमपराक्रमाः ॥ ३.१४७.१४ ॥
તે બધા બ્રાહ્મણોને પણ ઉપાડીને, રાક્ષસરાજની આજ્ઞાથી ભયંકર પરાક્રમી રાક્ષસો ચાલ્યા.
3.147.15
एवं सुरमणीयानि वनान्युपवनानि च ।
आलोकयन्तस्ते जग्मुर्विशालां बदरीमनु ॥ ३.१४७.१५ ॥
આ રીતે દેવોદ્યાન સમાન સુંદર વનો અને ઉપવનો જોતાં તેઓ વિશાલા બદરી તરફ ગયા.
3.147.16
ते त्वाशुगतिभिर्वीरा राक्षसैस्तैर्महाजवैः ।
उह्यमाना ययुः शीघ्रं महदध्वानमल्पवत् ॥ ३.१४७.१६ ॥
તે વીરો તે મહાવેગી રાક્ષસો દ્વારા ઊંચકાઈને, તે લાંબા માર્ગને જાણે નાનો ગણીને ઝડપથી ચાલ્યા.
3.147.17
देशान्म्लेच्छजनाकीर्णान्नानारत्नाकरायुतान् ।
ददृशुर्गिरिपादांश्च नानाधातुसमाचितान् ॥ ३.१४७.१७ ॥
મ્લેચ્છ લોકોથી ભરેલા, અનેક રત્નખાણોથી સમૃદ્ધ દેશો, અને વિવિધ ધાતુઓથી ભરેલી પર્વતતળેટીઓ તેમણે જોયા.
3.147.18
विद्याघरमाकीर्णआन्युतान्वानरकिन्नरैः ।
तथा किंपुरुषैश्चैव गन्धर्वैश्चसमन्ततः ॥ ३.१४७.१८ ॥
ચારેબાજુ વિદ્યાધરો, વાનરો, કિન્નરો, કિંપુરુષો અને ગંધર્વોથી ભરેલા પ્રદેશો તેમણે જોયા.
3.147.19
मयूरैश्चभरैश्चैव हरिणै रुरुभिस्तथा ।
वराहैर्गवयैश्चैव महिषैश्च समावृतान् ॥ ३.१४७.१९ ॥
મોર, ભર, હરણ, રુરુ, ભૂંડ, ગવય અને ભેંસોથી ચારેબાજુ ઘેરાયેલાં.
3.147.20
नदीजालसमाकीर्णान्नानापक्षियुतान्बहून् ।
नानाविधमृगैर्जुष्टांश्चारणैश्चोपशोभितान्।
समदैश्च्यशि विहगैः उपैरन्वितांस्तथा ॥ ३.१४७.२० ॥
નદીઓના જાળાથી ભરેલાં, અનેક પક્ષીઓથી યુક્ત, નાનાવિધ મૃગોથી સેવિત, ચારણોથી શોભિત, મદમસ્ત પક્ષીઓ અને …થી યુક્ત.
3.147.21
तेऽवतीर्य बहून्देशानुत्तरांश्च कुरूनपि ।
ददृशुर्विविधाश्चर्यं कैलासं पर्वतोत्तमम् ॥ ३.१४७.२१ ॥
તેઓ ઘણા દેશો અને ઉત્તર કુરુઓમાં ઊતરીને વિવિધ આશ્ચર્યોથી ભરેલા પર્વતોત્તમ કૈલાસને જોવા લાગ્યા.
3.147.22
तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम् ।
उपेतं पादपैर्दिव्यैः सदापुष्पफलोपगैः ॥ ३.१४७.२२ ॥
તેની નજીક તેમણે નર-નારાયણનો આશ્રમ જોયો; તે સદા ફૂલ-ફળ આપતા દિવ્ય વૃક્ષોથી યુક્ત હતો.
3.147.23
ददृशुस्तां च बदरीं वृत्तस्कन्धां मनोरमाम् ।
स्निग्धामविरलच्छायां श्रिया परमया युताम् ॥ ३.१४७.२३ ॥
તેમણે તે બદરી વૃક્ષ પણ જોયું; તેનું થડ ગોળ, મનોહર, લીસું, ઘટ્ટ છાયાવાળું અને પરમ શોભાયુક્ત હતું.
3.147.24
पत्रैः स्निग्धैरविरलैरुपेतां मृदुभिः शुभाम् ।
विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम् ॥ ३.१४७.२४ ॥
તે ચીકણાં, ઘટ્ટ, કોમળ પાંદડાંથી યુક્ત, શુભ, વિશાળ ડાળીઓવાળું, વિસ્તરેલું અને અતિ કાંતિવાળું હતું.
3.147.25
फलैरुपचितैर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भृशम् ।
मधुस्रवैः सदा दिव्यां महर्षिगणसेविताम्।
मदप्रमुदितैर्नित्यं नानाद्विजगणैर्युताम् ॥ ३.१४७.२५ ॥
તે દિવ્ય, અત્યંત મધુર ફળોથી ભરેલું, સદા મધ ઝરતું, મહર્ષિગણોથી સેવિત હતું; આનંદથી પ્રફુલ્લિત વિવિધ પક્ષીસમૂહોથી નિત્ય યુક્ત હતું.
3.147.26
अदंशमशके देशे बहुमूलफलोदके ।
नीलशाद्वलसंछन्ने देवगन्धर्वसेविते ॥ ३.१४७.२६ ॥
તે સ્થાન ડાંસ અને મચ્છરોથી રહિત, પુષ્કળ મૂળ, ફળ અને પાણીવાળું, નીલ ઘાસથી ઢંકાયેલું, દેવ-ગંધર્વોથી સેવિત હતું.
3.147.27
सुभूमिभागविशदे स्वभावविदिते शुभे ।
जातां हिममृदुस्पर्शे देशेऽपहतकण्टके ॥ ३.१४७.२७ ॥
સુંદર ભૂમિભાગોથી સ્વચ્છ, સ્વભાવથી જ પ્રસિદ્ધ, શુભ, હિમ જેવા મૃદુ સ્પર્શવાળા, કાંટા દૂર કરાયેલા તે પ્રદેશમાં.
3.147.28
तामुपेत्य महात्मानः सह तैर्ब्राह्मणर्षभैः ।
अवतेरुस्ततः सर्वे राक्षसस्कन्धतः शनैः ॥ ३.१४७.२८ ॥
તે સ્થળે પહોંચીને તે સર્વ મહાત્માઓ તે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠો સાથે રાક્ષસના ખભા પરથી ધીમે ધીમે ઉતર્યા.
3.147.29
ततस्तमाश्रमं पुण्यं नरनारायणाश्रितम् ।
ददृशुः पाण्डवा राजन्सहिता द्विजपुङ्गवैः ॥ ३.१४७.२९ ॥
ત્યારે હે રાજન્, પાંડવોએ તે દ્વિજશ્રેષ્ઠો સાથે નર-નારાયણે આશ્રિત કરેલા તે પવિત્ર આશ્રમને જોયો.
3.147.30
तमसा रहितं पुण्यमनामृष्टं रवेः करैः ।
क्षुत्तृट्शीतोष्णदोषैश्च वर्जितं शोकनाशनम् ॥ ३.१४७.३० ॥
તે આશ્રમ અંધકારરહિત, પવિત્ર, સૂર્યકિરણોથી અસ્પર્શ્ય, ભૂખ, તરસ, ઠંડી અને ગરમીના દોષોથી રહિત અને શોકનાશક હતો.
3.147.31
महर्षिगणसंबाधं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितम् ।
दुष्प्रवेशं महाराज नरैर्धर्मबहिष्कृतैः ॥ ३.१४७.३१ ॥
હે મહારાજ, આ આશ્રમ મહર્ષિઓના સમૂહોથી ભરેલો છે, બ્રાહ્મ તેજની શોભાથી યુક્ત છે. ધર્મથી બહિષ્કૃત માણસોને અહીં પ્રવેશ કઠિન છે.
3.147.32
बलिहोमार्चितं दिव्यं सुसंमृष्टानुलेपनम् ।
दिव्यपुष्पोपहारैश्च सर्वतोऽभिविराजितम् ॥ ३.१४७.३२ ॥
બલિ અને હોમથી પૂજિત, દિવ્ય, સારી રીતે વાળીઝૂડીને લીંપેલું, દિવ્ય પુષ્પ-અર્પણોથી ચારે તરફ શોભતું.
3.147.33
विशालैरग्निशरणैः स्रुग्भाण्डैराचितं शुभैः ।
महद्भिस्तोयकलशैः कठिनैश्चोपशोभितम् ॥ ३.१४७.३३ ॥
વિશાળ અગ્નિશાળાઓ, સ્રુક્ અને પાત્રોથી ભરેલું, શુભ, મોટા જળકળશો અને મજબૂત પાત્રોથી શોભિત.
3.147.34
शरण्यं सर्वभूतानां ब्रह्मघोपनिनादितम् ।
दिव्यमाश्रयणीयं तमाश्रमं श्रमनाशनम्।
श्रिया युतमनिर्देश्यं देववर्योपशोभितम् ॥ ३.१४७.३४ ॥
સર્વ જીવોનું શરણ, બ્રહ્મઘોષથી ગુંજતું, દિવ્ય, આશ્રય લેવા યોગ્ય, શ્રમ હરનારો એ આશ્રમ. શોભાથી યુક્ત, અવર્ણનીય, શ્રેષ્ઠ દેવોથી શોભિત.
3.147.35
फलमूलाशनैर्दान्तैश्चारुकृष्णाजिनाम्बरैः ।
सूर्यवैश्वानरसमैस्तपसा भावितात्मभिः ॥ ३.१४७.३५ ॥
ફળ અને મૂળ ખાનારા, સંયમી, સુંદર કાળા મૃગચર્મનાં વસ્ત્રો પહેરેલા, સૂર્ય અને અગ્નિ સમાન, તપથી જેમના આત્મા શુદ્ધ થયા છે એવા.
3.147.36
महर्षिभिर्मोक्षपरैर्यतिभिर्नियतेन्द्रियैः ।
ब्रह्मभूतैर्महाभागैरुपेतं ब्रह्मवादिभिः ॥ ३.१४७.३६ ॥
મહર્ષિઓ, મોક્ષપરાયણ યતિઓ, નિયંત્રિત ઇન્દ્રિયોવાળા, બ્રહ્મસ્વરૂપ બનેલા, મહાભાગ્યવાન અને બ્રહ્મવાદીઓથી એ આશ્રમ યુક્ત છે.
3.147.37
सोऽभ्यगच्छन्महातेजास्तानृषीन्नियतः शुचिः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ३.१४७.३७ ॥
મહાતેજસ્વી, સંયમી અને શુદ્ધ એવો બુદ્ધિમાન ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર ભાઈઓ સાથે તે ઋષિઓ પાસે ગયો.
3.147.38
दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते दृष्ट्वा प्राप्तं युधिष्ठिरम् ।
अभ्यगच्छन्त सुप्रीता दिव्या देवमहर्षयः। ॥ ३.१४७.३८ ॥
દિવ્ય જ્ઞાનથી સંપન્ન તે દેવમહર્ષિઓ યુધિષ્ઠિરને આવતો જોઈ અત્યંત પ્રસન્ન થઈ તેની તરફ ગયા.
3.147.39
प्रीतास्ते तस्य सत्कारं विधिना पावकापमाः ।
उपाजह्रुश्च सलिलं पुष्पमूलफलं शुचि ॥ ३.१४७.३९ ॥
પ્રસન્ન થયેલા અગ્નિ જેવા તેજસ્વી તેમણે વિધિપૂર્વક તેનો સત્કાર કર્યો અને શુદ્ધ જળ, પુષ્પ, મૂળ તથા ફળ અર્પ્યાં.
3.147.40
स तैः प्रीत्याऽथ सत्कारमुपनीतं महर्षिभिः ।
प्रयतः प्रतिगृह्याथ धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१४७.४० ॥
મહર્ષિઓએ પ્રેમથી આપેલો તે સત્કાર ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે વિનયપૂર્વક સ્વીકાર્યો.
3.147.41
तं शक्रसदनप्रख्यं दिव्यगन्धं मनोरमम् ।
प्रीतः स्वर्गोपमं पुण्यं पाण्डवः सह कृष्णया ॥ ३.१४७.४१ ॥
ઇન્દ્રભવન જેવા, દિવ્ય સુગંધથી મનોહર, સ્વર્ગ સમાન તે પવિત્ર સ્થાનમાં પાંડવ કૃષ્ણા સહિત પ્રસન્નતાથી રહ્યા.
3.147.42
रविवेश शोभया युक्तं भ्रातृभिश्च सहानघ ।
ब्राह्मणैर्वेदवेदाङ्गपारगैश्च सहार्चितः ॥ ३.१४७.४२ ॥
હે નિષ્પાપ! તે ભાઈઓ સાથે તે શોભાયુક્ત સ્થાનમાં પ્રવેશ્યા અને વેદ-વેદાંગમાં પારંગત બ્રાહ્મણોએ તેમનું સન્માન કર્યું.
3.147.43
तत्रापश्यत्स धर्मात्मा देवदेवर्पिपूजितम् ।
नरनारायणस्थानं भागीरथ्योपशोभितम् ॥ ३.१४७.४३ ॥
ત્યાં તે ધર્માત્માએ દેવો અને દેવર્ષિઓ દ્વારા પૂજિત, ભાગીરથીથી શોભિત નર-નારાયણનું સ્થાન જોયું.
3.147.44
तस्मिन्मधृस्रवफलां ब्रह्मर्षिगणभाविनीम् ।
वदरीं तामुपाश्रित्य पाण्डवो भ्रातृभिः सह ॥ ३.१४७.४४ ॥
ત્યાં મધ ટપકાવતાં ફળવાળા, બ્રહ્મર્ષિઓથી ભરેલા તે બદરી વનનો આશ્રય લઈ પાંડવ ભાઈઓ સાથે રહ્યા.
3.147.45
मुदा युक्ता महात्मानो रेमिरे तत्र ते तदा ।
आलोकयन्तो मैनाकं नानाद्विजगणायुतम्।
हिरण्यशिखरं चैव मध्ये विन्दुसरः शिवम् ॥ ३.१४७.४५ ॥
આનંદથી યુક્ત તે મહાત્માઓ ત્યાં રમ્યા; અનેક પક્ષીસમૂહોથી ભરેલો મૈનાક, સુવર્ણશિખર અને મધ્યમાં શુભ બિંદુસરોવર જોતાં.
3.147.46
भागीरथीं सुतीर्थां च शीतामलजलां शिवाम् ।
मणिप्रवालप्रस्तारां पादपैरुषशोभिताम् ॥ ३.१४७.४६ ॥
સુંદર તીર્થોવાળી, શીતળ અને નિર્મળ જળવાળી, કલ્યાણકારી ભાગીરથી; મણિ અને પરવાળાથી પાથરેલી, વૃક્ષોથી શોભિત.
3.147.47
दिव्यपुष्पसमाकीर्णां मनःप्रीतिविवर्धनीम् ।
वीक्षमाणा महात्मानो विजह्रुस्तत्र पाण्डवाः ॥ ३.१४७.४७ ॥
દિવ્ય પુષ્પોથી છવાયેલી, મનની પ્રીતિ વધારનારી તે જગ્યા જોતાં મહાત્મા પાંડવો ત્યાં વિહર્યા.
3.147.48
तस्मिन्देवर्षिचरिते देशे परमदुर्गमे ।
भागीरथीपुण्यजलेतर्पयांचक्रिरे पितॄन्।
देवानृषींश्च कौन्तेयाः परमं शौचमास्थिताः ॥ ३.१४७.४८ ॥
દેવો અને ઋષિઓ વિચરતા, અત્યંત દુર્ગમ તે પ્રદેશમાં, ભાગીરથીના પુણ્ય જળમાં, કૌંતેયોએ પરમ શુચિતા પાળીને પિતૃઓ, દેવો અને ઋષિઓને તર્પણ કર્યું.
3.147.49
तत्र ते तर्पयन्तश्च जपन्तश्च कुरूद्वहाः ।
ब्राह्मणैः सहिता वीरा ह्यवसन्पुरुपर्षभाः ॥ ३.१४७.४९ ॥
ત્યાં કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ વીરો, બ્રાહ્મણો સાથે તર્પણ અને જપ કરતાં, મનુષ્યોમાં વૃષભ સમાન તેઓ રહ્યા.
3.147.50
कृष्णायास्तत्रपशय्न्तः क्रीडितान्यमरप्रभाः ।
विचित्राणि नरव्याघ्रा रेमिरे तत्र पाण्डवाः ॥ ३.१४७.५० ॥
ત્યાં કૃષ્ણા (દ્રૌપદી)ની વિચિત્ર ક્રીડાઓ જોતાં, દેવો સમાન તેજસ્વી, નરવ્યાઘ્ર પાંડવો ત્યાં આનંદ માણવા લાગ્યા.