మహాభారతం · అధ్యాయం 3.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.148.1
तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचमास्थिताः ।
षड्रात्रमवसन्वीरा धनंजयदिदृक्षया ॥ ३.१४८.१ ॥
అక్కడ ఆ పురుషవ్యాఘ్రులు పరమ శుచిత్వాన్ని పాటిస్తూ, ధనంజయుడిని చూడాలనే కోరికతో ఆరు రాత్రులు నివసించారు.
3.148.2
तस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः ।
मनोज्ञे काननवरे सर्व भूतमनोरमे ॥ ३.१४८.२ ॥
అక్కడ విహరిస్తూ, ఆనందిస్తూ పాండవులు ఆ మనోహరమైన, శ్రేష్ఠమైన అరణ్యంలో, సర్వ ప్రాణులకు ఆహ్లాదకరమైన దానిలో ఉన్నారు.
3.148.3
पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः ।
शोभितः पर्वतो रम्यः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः।
स्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः ॥ ३.१४८.३ ॥
పూలతో వికసించిన, పండ్ల భారంతో వంగిన చెట్లతో, మగ కోకిలల గుంపులతో నిండిన ఆ రమణీయ పర్వతం శోభిల్లింది; దట్టమైన, నునుపైన ఆకులతో, చల్లని నీడనిచ్చే మనోహర చెట్లతో అది అలంకృతమైంది.
3.148.4
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च ।
कमलैः सोत्पलैस्तत्रभ्राजमानानि सर्वशः।
पश्यन्तश्चारुरूपाणइ रेमिरे तत्र पाण्डवाः ॥ ३.१४८.४ ॥
అక్కడ విచిత్రమైన, స్వచ్ఛమైన నీరున్న సరస్సులు ఉన్నాయి; తామరలు, నల్ల కలువలతో అన్నివైపులా ప్రకాశిస్తున్నాయి; ఆ సుందర రూపాలను చూస్తూ పాండవులు అక్కడ ఆనందించారు.
3.148.5
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः ।
ह्लादयन्पाण्डवान्सर्बान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान् ॥ ३.१४८.५ ॥
అక్కడ పవిత్ర సుగంధంతో, సుఖమైన స్పర్శతో గాలి వీచింది; అది కృష్ణునితో, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులతో ఉన్న పాండవులందరినీ ఆనందింపజేసింది.
3.148.6
ततः पूर्वोत्तरे वायुः प्लवमानो यदृच्छया ।
सहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुपाहरत् ॥ ३.१४८.६ ॥
అప్పుడు ఈశాన్యం నుండి వీచిన గాలి యాదృచ్ఛికంగా, సూర్యుని వంటి కాంతితో ఉన్న వేయి రేకుల దివ్య పద్మాన్ని తీసుకువచ్చింది.
3.148.7
तदवैक्षत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम् ।
अनिलेनाहृतंभूमौ पतितं जलजं शुचि ॥ ३.१४८.७ ॥
ద్రౌపది ఆ దివ్య సుగంధం కలిగిన, మనసును ఆకర్షించే, గాలి తెచ్చి నేలపై పడిన పవిత్ర జలజ (కమలం)ను చూసింది.
3.148.8
तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम् ।
अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाब्रवीत् ॥ ३.१४८.८ ॥
రాజా, ఆ శుభవతి ఆ శుభమైన, అత్యుత్తమమైన సౌగంధిక కమలాన్ని పొంది అత్యంత సంతోషంతో భీమసేనునితో ఇలా అన్నది.
3.148.9
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम् ॥ ३.१४८.९ ॥
భీమా, చూడు, దివ్యమైన, అత్యంత సుందరమైన, ఉత్తమమైన పుష్పం ఇది—సుగంధం, రూపం కలిగినది, నా మనసుకు ఆనందం.
3.148.10
इदं च धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप ।
गृह्यापराणि पुष्पाणि बहूनि पुरुषर्षभ।
हरेरिदं मे कामाय काम्यके पुनराश्रमे ॥ ३.१४८.१० ॥
ఇది నేను ధర్మరాజుకు ఇస్తాను. శత్రుసంహారీ, పురుషశ్రేష్ఠా, ఇంకా అనేక పుష్పాలను తీసుకుని—నా కోరిక కోసం, హరి (కృష్ణు)ని కోసం, కామ్యక ఆశ్రమంలో మళ్ళీ.
3.148.11
यदि तेऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहर ।
तान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम् ॥ ३.१४८.११ ॥
నేను నీకు ప్రియురాలినైతే, పార్థా, వీటిలో అనేకం తీసుకురా. వాటిని నేను కామ్యక ఆశ్రమానికి మళ్ళీ తీసుకువెళ్లాలనుకుంటున్నాను.
3.148.12
एवमुक्त्वा तु पाञ्चली भीमसेनमनिन्दिता ।
जगाम पुष्पमादाय धर्मराजाय तत्तदा ॥ ३.१४८.१२ ॥
ఇలా చెప్పి, నిర్దోషురాలైన ద్రౌపది ఆ పుష్పాన్ని తీసుకుని అప్పుడు ధర్మరాజు వద్దకు వెళ్ళింది.
3.148.13
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः ।
प्रियायाः प्रियकामः स प्रायाद्भीमो महाबलः ॥ ३.१४८.१३ ॥
మహిషి అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకొని, ప్రియురాలిని సంతోషపెట్టగోరిన ఆ పురుషోత్తముడు, మహాబలుడు భీముడు వెళ్ళాడు.
3.148.14
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम् ।
आजिहीर्षुर्जगामाशु सपुष्पाण्यपराण्यपि ॥ ३.१४८.१४ ॥
ఆ పువ్వును మోసుకొచ్చిన గాలి వీచిన దిక్కుకు ముఖం తిప్పి, ఆ పువ్వును మరియు ఇతర పువ్వులను తెచ్చుకోవాలనే కోరికతో అతడు వేగంగా వెళ్ళాడు.
3.148.15
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान् ।
मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः।
ददृशुः सर्वभूतानि महाबाणधनुर्धरम् ॥ ३.१४८.१५ ॥
బంగారు వెన్నుగల విల్లును, విషసర్పాల వంటి బాణాలను చేపట్టి, కోపించిన సింహంలా, మదించిన ఏనుగులా ఉన్న అతడిని, మహాబాణాలు ధనువు ధరించిన వానిగా సర్వప్రాణులు చూశాయి.
3.148.16
न ग्लानिर्न च वैक्लब्यं न भयं न च संभ्रमः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१४८.१६ ॥
మాతరిశ్వ పుత్రుడైన ఆ పార్థుడిని ఎప్పుడూ అలసట, దిగులు, భయం, కంగారు ఆవహించలేదు.
3.148.17
द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स बाहुबलमाश्रितः ।
व्यपेतभयसमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१४८.१७ ॥
ద్రౌపదికి ఇష్టమైనదాన్ని కోరి, తన బాహుబలాన్ని నమ్ముకొని, భయమోహాలు లేనివాడై ఆ బలవంతుడు పర్వతం మీదికి దూకాడు.
3.148.18
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम् ।
गिरिं चचारारिहरः किन्नराचरितं शुभम् ॥ ३.१४८.१८ ॥
శత్రునాశకుడైన అతడు, వృక్షలతాగుల్మాలతో కప్పబడి, నీలిరాతి తలాలు కలిగి, కిన్నరులు సంచరించే ఆ శుభ పర్వతంపై తిరిగాడు.
3.148.19
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः ।
सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम् ॥ ३.१४८.१९ ॥
అనేక వర్ణాలను ధరించి, ధాతువులు, వృక్షాలు, మృగాలు, పక్షులతో విచిత్రంగా, సర్వ భూషణాలతో నిండి, భూమి పైకెత్తిన బాహువులా ఉన్నది.
3.148.20
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु ।
सक्तचक्षुरभिप्रायान्हृदयेनानुचिन्तयन् ॥ ३.१४८.२० ॥
అన్ని ఋతువులలోనూ రమణీయమైన గంధమాదన శిఖరాలపై, కన్నులు నిలిపి, హృదయంలో తన అభిప్రాయాలను ధ్యానిస్తూ.
3.148.21
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाचरितेषु च ।
बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः ॥ ३.१४८.२१ ॥
మగ కోయిలల కూతలు, తుమ్మెదలు తిరుగాడే చోట్లలో, చెవి, మనసు, కన్నులు బంధించి, అపార పరాక్రముడు వెళ్ళాడు.
3.148.22
आजिघ्रन्स महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम् ।
गन्धमुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः ॥ ३.१४८.२२ ॥
ఆ మహా తేజస్వి అన్ని ఋతువుల పుష్పాల నుండి వెలువడిన తీవ్ర సుగంధాన్ని ఆఘ్రాణిస్తూ, అడవిలో మదపుటేనుగులా ఉద్ధతంగా, స్వేచ్ఛగా సాగాడు.
3.148.23
वीज्यमानः सुपुण्येन नानाकुसुमगन्धिना ।
पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना ॥ ३.१४८.२३ ॥
అతి పవిత్రమైన, అనేక పుష్పాల సుగంధంతో కూడిన, తండ్రి స్పర్శలా చల్లనైన గంధమాదన వాయువుతో అతడు విసరబడ్డాడు.
3.148.24
ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहः ॥ ३.१४८.२४ ॥
తండ్రి చేత అతని అలసట తొలగింపబడుతుండగా, శరీర రోమాలు ఆనందంతో నిక్కబొడుచుకున్నాయి.
3.148.25
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम् ।
विलोकयामास तदा पुष्पहेतोररिंदमः ॥ ३.१४८.२५ ॥
అప్పుడు శత్రువులను అణచువాడు (అర్జునుడు) పుష్పాల కోసం యక్షులు, గంధర్వులు, దేవతలు, బ్రహ్మర్షుల సమూహాలు సేవించిన ఆ (పర్వతాన్ని) చూశాడు.
3.148.26
विषमच्छदैरचितैरनुलिप्त इवाङ्गुलैः ।
विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः ॥ ३.१४८.२६ ॥
అసమాన శిఖరాలతో నిండి, వేళ్ల వంటి అంచులతో పూసినట్లు, స్వచ్ఛమైన ధాతు రేఖలతో, బంగారం, కాటుక, వెండి (రంగులతో).
3.148.27
सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः ।
मुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः ॥ ३.१४८.२७ ॥
ప్రక్కలకు అతుక్కున్న మేఘాలతో రెక్కలతో నాట్యం చేస్తున్నట్లు, జారిపడే జలపాతాల నీటితో ముత్యాల హారాలతో అలంకరించినట్లు.
3.148.28
अभिरामदरीकुञ्जनिर्झरोदककन्दरम् ।
अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तवरबर्हिणम् ॥ ३.१४८.२८ ॥
అందమైన గుహలు, పొదలు, జలపాతాలు, నీటితో నిండిన లోయలు కలిగినది; అప్సరసల అందియల ధ్వనితో, శ్రేష్ఠమైన నెమళ్లు నాట్యం చేస్తున్నవి.
3.148.29
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम् ।
स्रस्तांशुकमिवाश्रोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः ॥ ३.१४८.२९ ॥
దిగ్గజ ఏనుగుల దంతాగ్రాలతో రుద్దబడిన రాతి పలకలు కలిగినది; నదుల నుండి ప్రవహించే జలాలతో జారిన వస్త్రంలా ఉన్నట్లు.
3.148.30
सशष्पकबलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिः ।
भयानभिक्षज्ञैर्हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः ॥ ३.१४८.३० ॥
గడ్డి ముద్దలతో, ప్రశాంతంగా, దగ్గరగా తిరుగుతూ, భయమెరుగని లేళ్లచేత కుతూహలంతో చూడబడినది.
3.148.31
चालयानः स्ववेगेन लताजालान्यनेकशः ।
आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ ॥ ३.१४८.३१ ॥
తన వేగంతో అనేకసార్లు లతాజాలాలను కదిలిస్తూ, ఆడుకుంటూ, శ్రీమంతుడైన కౌంతేయుడు, వాయుపుత్రుడు వెళ్లాడు.
3.148.32
प्रियामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनः ।
प्रांशुः कनकवर्णाभः सिंहसंहननो युवा ॥ ३.१४८.३२ ॥
ప్రియురాలి కోరికను తీర్చడానికి సిద్ధమైన, అందమైన కన్నులుగల, ఎత్తైన, బంగారు వర్ణపు కాంతిగల, సింహ శరీరసంపన్నుడైన యువకుడు.
3.148.33
मत्तवारणविक्रन्तो मत्तवारणवेगवान् ।
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः ॥ ३.१४८.३३ ॥
మదపుటేనుగులా పరాక్రమశాలి, మదపుటేనుగులా వేగవంతుడు, మదపుటేనుగులా ఎర్రని కన్నులవాడు, మదపుటేనుగులలో శ్రేష్ఠమైన ఏనుగు.
3.148.34
प्रियपार्श्वोपविष्टाभिर्वायवृत्ताभिर्विचेष्टितैः ।
यक्षगन्धर्वयोषाभिरदृश्याभिर्निरीक्षितः ॥ ३.१४८.३४ ॥
ప్రియుని పక్కన కూర్చున్న, వాయువేగంగల, సుందర చేష్టలు గల, యక్ష గంధర్వ స్త్రీలచే, అదృశ్యులైన వారిచే ఆయన వీక్షించబడ్డాడు.
3.148.35
नवावतारं रूपस् विक्रीडन्निव पाण्डवः ।
चचार रमणीयेषु गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१४८.३५ ॥
కొత్త అవతారం ధరించినట్లు రూపంతో ఆడుకుంటూ పాండవుడు గంధమాదన శిఖరాల రమణీయ ప్రదేశాలలో సంచరించాడు.
3.148.36
संस्मरन्विविधान्क्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रियं कर्तुं समुद्यतः ॥ ३.१४८.३६ ॥
దుర్యోధనుడు కలిగించిన అనేక రకాల కష్టాలను స్మరిస్తూ, వనవాసినియైన ద్రౌపదికి ప్రియం చేయడానికి సిద్ధమై.
3.148.37
सोऽचिन्तयत्तथा पार्थे मयि त्वतिविलम्बिते ।
पुष्पहेतोः कथं त्वार्यः करिष्यति युधिष्ठिरः ॥ ३.१४८.३७ ॥
పార్థుడు (అర్జునుడు), నేను చాలా ఆలస్యం చేస్తే, పూల కోసం ఆర్యుడు యుధిష్ఠిరుడు ఏమి చేస్తాడు? అని అతడు ఆలోచించాడు.
3.148.38
स्नेहान्नरवरो नूनमविश्वासाद्बलस्य च ।
नकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः ॥ ३.१४८.३८ ॥
స్నేహం వల్ల, బలుడు (భీముడు) పై అవిశ్వాసం వల్ల, నరశ్రేష్ఠుడు యుధిష్ఠిరుడు నకులుని, సహదేవుని ఖచ్చితంగా విడిచిపెట్టడు.
3.148.39
कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच्छीघ्रमिति चिन्तयन् ।
प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराडिव वेगितः ॥ ३.१४८.३९ ॥
"పూలను త్వరగా ఎలా పొందాలి?" అని ఆలోచిస్తూ, నరశార్దూలుడు పక్షిరాజులా వేగంగా బయలుదేరాడు.
3.148.40
सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु ।
द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमः शीघ्रतरं ययौ ॥ ३.१४८.४० ॥
మనస్సు, దృష్టి వికసించిన పర్వత శిఖరాలపై నిలిపి, ద్రౌపది మాటలనే దారి ఆహారంగా తీసుకుని భీముడు మరింత వేగంగా వెళ్ళాడు.
3.148.41
कम्पयन्मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसु ।
त्रासयन्गजयूथानि वातरंहा वृकोदरः ॥ ३.१४८.४१ ॥
కాళ్ళతో భూమిని కంపింపజేస్తూ, పర్వాల వద్ద పిడుగు ధ్వనిలా, ఏనుగుల గుంపులను భయపెడుతూ, గాలి వేగంతో వృకోదరుడు (భీముడు) వెళ్ళాడు.
3.148.42
सिंहव्याघ्रमृगांश्चैव मर्दयानो महाबलः ।
उन्मूलयन्महावृक्षान्पोथयंश्चोरसा बली ॥ ३.१४८.४२ ॥
సింహాలు, పులులు, జింకలను అణచివేస్తూ, మహాబలుడు, పెద్ద వృక్షాలను వేళ్ళతో పెకిలిస్తూ, ఛాతీతో తాకిడి చేస్తూ, బలవంతుడు వెళ్ళాడు.
3.148.43
लतावल्लीश्च वेगेन विकर्षन्पाण्डुनन्दनः ।
उपर्युपरि शैलाग्रमारुरुक्षुरिव द्विपः ॥ ३.१४८.४३ ॥
పాండు కుమారుడు వేగంగా లతలను, తీగలను లాగుతూ, పర్వత శిఖరం ఎక్కాలనుకునే ఏనుగులా పైకి పైకి వెళ్ళాడు.
3.148.44
जलावलम्बोऽतिभृशं सविद्युदिव तोयदः ।
व्यनदत्स महानादं भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१४८.४४ ॥
తీగలను పట్టుకుని అత్యంత బలంగా, మెరుపులతో కూడిన మేఘంలా, మహాబలుడైన భీమసేనుడు గొప్ప గర్జన చేశాడు.
3.148.45
तेन शब्देन महता भीमस्य प्रतिबोधिताः ।
गुहां संतत्यजुर्व्याघ्रा निलिल्युर्वनवासिनः ॥ ३.१४८.४५ ॥
భీముని ఆ మహా శబ్దంతో మేల్కొలపబడిన పులులు గుహను పూర్తిగా వదిలిపెట్టాయి; అడవిలో నివసించేవి దాగుకున్నాయి.
3.148.46
समुत्पेतुः खगास्त्रस्ता मृगयूथानि दुद्रुवुः ।
ऋक्षाश्चोत्ससृजर्वृक्षांस्तत्यजुर्हरयो गुहाम्।
व्यजृम्भन्त महासिंहा महिषाश्च वनेचराः ॥ ३.१४८.४६ ॥
భయపడిన పక్షులు ఎగిరిపోయాయి; లేళ్ల గుంపులు పారిపోయాయి; ఎలుగుబంట్లు చెట్లను విడిచాయి; సింహాలు గుహను వదిలాయి. మహాసింహాలు ఆవులించాయి; అడవిలో తిరిగే దున్నలు కూడా.
3.148.47
तेन वित्रासिता नागाः करेणुपरिवारिताः ।
तद्वनं संपरित्यज्य जग्मुरन्यन्महावनम् ॥ ३.१४८.४७ ॥
అతని వల్ల భయపడిన ఏనుగులు, ఆడ ఏనుగులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ అడవిని పూర్తిగా వదిలి మరొక మహా అరణ్యానికి వెళ్ళాయి.
3.148.48
वराहमृगसङ्घाश्च महिषाश्च वनेचराः ।
व्याघ्रगोमायुसङ्घाश्च प्रणेदुर्गवयैः सह ॥ ३.१४८.४८ ॥
అడవిపందులు, జింకల గుంపులు, దున్నలు, అడవిలో తిరిగేవి, పులులు, నక్కల గుంపులు, గవయలతో కలిసి అరిచాయి.
3.148.49
रथाङ्गसाह्वदात्यूहा हंसकारण्डवप्लवाः ।
शुकाः पारावताः कौञ्चा विसंज्ञा भेजिरे दिशः ॥ ३.१४८.४९ ॥
రథాంగ, సాహ్వ, దాత్యూహ, హంస, కారండవ మొదలైన జలపక్షులు, చిలుకలు, పావురాలు, క్రౌంచ పక్షులు భయంతో స్పృహ కోల్పోయి నాలుగు దిక్కులకు పారిపోయాయి.
3.148.50
तथाऽन्ये दर्पिता नागाः करेणुशरपीडिताः ।
सिंहव्याघ्राश्च संक्रुद्धा भीमसेनमथाद्रवन् ॥ ३.१४८.५० ॥
అలాగే, ఆడ ఏనుగుల బాణాలతో బాధింపబడిన మదించిన ఇతర ఏనుగులు, కోపించిన సింహాలు, పులులు భీమసేనుని మీద దూకాయి.
3.148.51
शकृन्मूत्रं च मुञ्चाना भयविभ्रान्तमानसाः ।
व्यादितास्या महारौद्र व्यनदन्भीषणान्रवान् ॥ ३.१४८.५१ ॥
భయంతో మనస్సు గందరగోళంగా మారి, మలమూత్రాలు విసర్జిస్తూ, నోళ్లు తెరిచి, మహా భయంకరమైన అరుపులు అరిచాయి.
3.148.52
ततो वायुसुतः क्रोधात्स्वबाहुबलमाश्रितः ।
गजेनान्यान्गजान्श्रीमान्सिंहं सिंहेन वा विभुः।
तलप्रहारैरन्यांश्च व्यहनत्पाण्डवो बली ॥ ३.१४८.५२ ॥
అప్పుడు వాయుపుత్రుడు కోపంతో తన బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించి, ఒక ఏనుగుతో ఇతర ఏనుగులను, ఒక సింహంతో మరో సింహాన్ని, అరచేతి దెబ్బలతో ఇతరులను కూడా చంపాడు; ఆ బలశాలి పాండవుడు అలా చేశాడు.
3.148.53
ते वध्यमाना भीमेन सिंहव्याघ्रतरक्षवः ।
भयाद्विससृजुर्भीमं शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ३.१४८.५३ ॥
భీముడు చంపుతుండగా ఆ సింహాలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు భయంతో భీముని మీద మలమూత్రాలు విడిచాయి; అవి కారుతూ ప్రవహించాయి.
3.148.54
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महाबलः ।
वनं पाण्डुसुतः श्रीमाञ्शब्देनापूरयन्दिशः ॥ ३.१४८.५४ ॥
తరువాత వారిని పక్కకు తోసి, మహాబలుడైన పాండుపుత్రుడు శ్రీమంతుడు శీఘ్రంగా అడవిలోకి ప్రవేశించాడు; తన శబ్దంతో దిక్కులను నింపుతూ.
3.148.55
अथापश्यन्महाबाहुर्गनधमादनसानुषु ।
सुरम्यं कदलीषणअडं बहुयोजनविस्तृतम् ॥ ३.१४८.५५ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు గంధమాదన పర్వత శిఖరాలపై అనేక యోజనాలు వ్యాపించిన అతి సుందరమైన అరటితోటను చూశాడు.
3.148.56
तमभ्यगच्छद्वेगेन क्षोभयिष्यन्महाबलः ।
महागज इवास्रावी प्रभञ्जन्विविधान्द्रुमान् ॥ ३.१४८.५६ ॥
ఆ మహాబలుడు వేగంగా అక్కడికి వెళ్ళి దానిని కలతపెట్టాడు; మదజలం కారే గొప్ప ఏనుగు అనేక చెట్లను విరుస్తూ వెళ్లినట్లు.
3.148.57
उत्पाट्य कदलीस्तम्भान्बहुतालसमुच्छ्रयान् ।
चिक्षेप तरसा भीमः समन्ताद्बलिनां वरः।
विमर्दन्सुमहातेजा नृसिंह इव दर्पितः ॥ ३.१४८.५७ ॥
అనేక తాడిచెట్ల ఎత్తుగల అరటి కాండాలను పెకలించి, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు వాటిని నలువైపులా వేగంగా విసిరాడు; మహాతేజస్వి అయిన అతడు గర్వించిన నరసింహునిలా మర్దించాడు.
3.148.58
ततः संन्यपतंस्तत्रसुबहूनि महान्ति च ।
रुरुवारणयूथानि महिषाश्च जलाश्रयाः ॥ ३.१४८.५८ ॥
అప్పుడు అక్కడ రురు జింకల, ఏనుగుల గుంపులు, దున్నపోతులు, నీటిజీవులు అనేకం పరుగెత్తాయి.
3.148.59
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महाबलः ।
वनं पाण्डुसुतः श्रीमान्नादेनापूरयन्दिशः ॥ ३.१४८.५९ ॥
అప్పుడు మహాబలుడు పాండుపుత్రుడు శ్రీమంతుడు వారిని తొలగించి వేగంగా అడవిలో ప్రవేశించాడు; తన గర్జనతో దిక్కులను నింపుతూ.
3.148.60
तेन शब्देन चैवाथ भीमसेनरवेण च ।
वनान्तरगताश्चापि वित्रेसुर्मृहपक्षिः ॥ ३.१४८.६० ॥
ఆ శబ్దం వల్ల, భీమసేనుని గర్జన వల్ల అడవి లోపలికి వెళ్లిన జింకలు, పక్షులు కూడా భయపడ్డాయి.
3.148.61
तस्मिननथ प्रवृत्ते तु संक्षोभे मृगपक्षिणाम् ।
जलार्द्रपक्षा विहगाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥ ३.१४८.६१ ॥
ఆ కల్లోలం చెలరేగగా మృగాలు, పక్షులు కలత చెందాయి; నీటితో తడిసిన రెక్కల పక్షులు వేలాదిగా ఎగిరిపోయాయి.
3.148.62
तानौदकान्पक्षिगणान्निरीक्ष्य भरतर्षभः ।
तानेवानुसरन्रम्यं ददर्श सुमहत्सरः ॥ ३.१४८.६२ ॥
ఆ జలపక్షుల గుంపులను చూసి భరతశ్రేష్ఠుడు వాటినే అనుసరిస్తూ అత్యంత విశాలమైన, రమణీయమైన సరస్సును చూశాడు.
3.148.63
काञ्चनैः कदलीषण्डैर्मन्दमारुतकम्पितैः ।
वीज्यमानमिवाक्षोभ्यं तीरात्तीरविसर्पिभिः ॥ ३.१४८.६३ ॥
మెల్లని గాలికి కంపిస్తున్న బంగారు అరటి తోటల వల్ల ఆ నిశ్చలమైన సరస్సు ఒడ్డు నుండి ఒడ్డు వరకు విసరబడుతున్నట్లుగా ఉంది.
3.148.64
तत्सरोऽथावतीर्याशु प्रभूतनलिनोत्पलम् ।
महागज इवोद्दामश्चिक्रीड बलवद्बली ॥ ३.१४८.६४ ॥
అప్పుడు ఆ సరస్సులో వేగంగా దిగి, కమలాలు, కలువలు విస్తారంగా ఉన్న దానిలో, మహా గజంలా ఉద్దామంగా బలవంతులలో బలవంతుడు ఆడాడు.
3.148.65
विक्रीड्यतस्मिन्रुचिरमुत्ततारामितद्युतिः ।
क्षोभयन्सलिलं भीमः प्रभिन्न इववारणः ॥ ३.१४८.६५ ॥
ఆ రమణీయ సరస్సులో ఆడి, అమిత తేజస్సు గల భీముడు నీటిని కలచివేస్తూ, మదించిన ఏనుగులా బయటకు వచ్చాడు.
3.148.66
ततो जगाहे वेगेन तद्वनं बहुपादपम् ।
दध्मौ च शङ्खं स्वनवत्सर्वप्राणेन पाण्डवः।
आस्फोटयच्च बलवान्भीमः संनादयन्दिशः ॥ ३.१४८.६६ ॥
తర్వాత అతడు వేగంగా ఎన్నో వృక్షాలున్న ఆ అడవిలో ప్రవేశించాడు; పాండవుడు తన ప్రాణంతో శంఖం ఊదాడు, బలవంతుడైన భీముడు భుజాలను చరచి దిక్కులను మోగించాడు.
3.148.67
तस्य शङ्खस्य शब्दन भीमसेनरवेण च ।
बाहुशब्दन चोग्रेण नदन्तीव गिरेर्गुहाः ॥ ३.१४८.६७ ॥
ఆ శంఖధ్వనితో, భీమసేనుని గర్జనతో, భయంకరమైన బాహుధ్వనితో పర్వత గుహలు గర్జిస్తున్నట్లు మారుమోగాయి.
3.148.68
तं वज्रनिष्पेषसममास्फोटितमहारवम् ।
श्रुत्वा शैलगुहासुप्तैः सिंहैर्मुक्तो महास्वनः ॥ ३.१४८.६८ ॥
వజ్రపాతంలా ఉన్న ఆ గొప్ప చప్పుడును విని, పర్వతగుహలలో నిద్రిస్తున్న సింహాలు గొప్ప గర్జన చేశాయి.
3.148.69
सिंहनादभयत्रस्तैः कुञ्जरैरपि भारत ।
मुक्तो विरावः सुमहान्पर्वतो येन पूरितः ॥ ३.१४८.६९ ॥
ఓ భారతా, సింహ గర్జనకు భయపడిన ఏనుగులు కూడా గొప్ప ఘీంకారం చేయగా, ఆ శబ్దంతో పర్వతం నిండిపోయింది.
3.148.70
तं तु नादं ततः श्रुत्वा सुप्तो वानरपुङ्गवः ।
भ्रातरं भीमसेनं तु विज्ञाय हनुमान्कपिः ॥ ३.१४८.७० ॥
ఆ శబ్దం విని, నిద్రిస్తున్న వానరశ్రేష్ఠుడు హనుమంతుడు తన సోదరుడు భీమసేనుణ్ణి గుర్తించాడు.
3.148.71
दिवंगमं रुरोधाथ मार्गं भीमस्य कारणात् ।
अनेन हि पथा मा वै गच्छेदिति विचार्य सः ॥ ३.१४८.७१ ॥
భీముని కోసం ఆ ఆకాశగామి వానరుడు మార్గాన్ని అడ్డుకున్నాడు; "ఈ దారిలో ఎవరూ వెళ్లకూడదు" అని అతడు ఆలోచించాడు.
3.148.72
आस्त एकायने मार्गे कदलीषण्डमण्डिते ।
भ्रातुर्भीमस्य रक्षार्थं तं मार्गमवरुध्य वै ॥ ३.१४८.७२ ॥
అరటి తోటలతో అలంకరించబడిన ఆ ఏకైక మార్గంలో, తన సోదరుడు భీముని రక్షణ కోసం ఆ దారిని అడ్డుకుని అతడు కూర్చున్నాడు.
3.148.73
माऽत्र प्राप्स्यति शापं वा धर्षणां वेति पाण्डवः ।
कदलीषण्डमध्यस्थो ह्येवं संचिन्त्य वानरः ॥ ३.१४८.७३ ॥
ఇక్కడ పాండవుడు (భీముడు) శాపాన్ని లేదా అవమానాన్ని పొందుతాడా అని ఆలోచించి, అరటితోట మధ్యలో ఉన్న వానరుడు ఇలా తలచాడు.
3.148.74
प्राजृम्भत महाकायो हनूमान्नाम वानरः ।
कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस्तदा ॥ ३.१४८.७४ ॥
మహాకాయుడైన హనుమంతుడు అనే వానరుడు ఆవులించాడు; అప్పుడు అరటితోట మధ్యలో ఉన్న అతడు నిద్రవశమయ్యాడు.
3.148.75
तेन शब्देन महता व्यबुध्यत महाकपिः ।
जृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्।
आस्फोटयच्चलाङ्गूलमिन्द्राशनिसमस्वनम् ॥ ३.१४८.७५ ॥
ఆ మహా శబ్దంతో మహావానరుడు మేల్కొన్నాడు; ఆవులిస్తూ, ఇంద్రధ్వజంలా విశాలంగా ఎత్తుగా ఉన్న అతడు, ఇంద్రవజ్రంలా ధ్వనించేలా తన కదులుతున్న తోకను విదిలించాడు.
3.148.76
तस्य लाङ्गूलनिनदं पर्वतः सुगुहामुखैः ।
उद्गारमिव गौर्नर्दन्नुत्ससर्ज समन्ततः ॥ ३.१४८.७६ ॥
అతని తోక ధ్వనికి పర్వతం తన మంచి గుహల ముఖాల ద్వారా, ఆవు అరిచినట్లు, నలుదిక్కులా గర్జనలాంటి ధ్వనిని వెలువరించింది.
3.148.77
लाङ्गूलास्फोटशब्दाच्च चलितः स महागिरिः ।
विघूर्णमानशिखरः समन्तात्पर्यशीर्यत ॥ ३.१४८.७७ ॥
తోక తట్టిన శబ్దంతో ఆ మహాపర్వతం కదిలింది; దాని శిఖరాలు తిరుగుతూ అన్ని వైపులా విరిగిపడ్డాయి.
3.148.78
स लाङ्गूलरवस्तस्य मत्तवारणनिस्वनम् ।
अन्तर्धायविचित्रेषु चचार गिरिसानुषु ॥ ३.१४८.७८ ॥
మదపుటేనుగు ఘీంకారంలా ఉన్న అతని తోక ధ్వని, రంగురంగుల పర్వత వాలులలో దాగి తిరుగుతూ వ్యాపించింది.
3.148.79
स भीमसेनस्तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहः ।
शब्दप्रभवमन्विच्छंश्चचार कदलीवनम् ॥ ३.१४८.७९ ॥
భీమసేనుడు ఆ ధ్వనిని విని పులకితుడై, శబ్దపు మూలాన్ని వెదుకుతూ అరటి తోటలో సంచరించాడు.
3.148.80
कदलीवनमध्यस्थमथ पीने शिलातले ।
ददर्श सुमहाबाहुर्वानराधिपतिं तदा ॥ ३.१४८.८० ॥
అప్పుడు ఆ మహాబాహువు అరటి తోట మధ్యలో ఒక విశాలమైన శిలాతలంపై వానరాధిపతిని చూశాడు.
3.148.81
विद्युत्संपातदुष्प्रेक्षं विद्युत्संपातपिङ्गलम् ।
विद्युत्संपातनिनदं विद्युत्संपातचञ्चलम् ॥ ३.१४८.८१ ॥
మెరుపు మెరిసినట్టు చూడ శక్యం కానివాడు, మెరుపులా పసుపు వన్నె కలవాడు, మెరుపు మెరుపులా గర్జించేవాడు, మెరుపు వలె చంచలుడు.
3.148.82
बाहुस्वस्तिकविन्यस्तपीनवृत्तशिरोधरम् ।
स्कन्धभूयिष्ठकायत्वात्तनुमध्यकटीतटम् ॥ ३.१४८.८२ ॥
బాహువులను స్వస్తిక ముద్రలో ఉంచినవాడు, బలిసిన గుండ్రని మెడ కలవాడు, భుజాలే ఎక్కువగా ఉన్న శరీరం కలవాడు, సన్నని నడుము, పిరుదులు కలవాడు.
3.148.83
किंचिच्चाभुग्नशीर्षेण दीर्घरोमाञ्चितेन च ।
लाङ्गूलेनोर्ध्वगतिना ध्वजेनेव विराजितम् ॥ ३.१४८.८३ ॥
కొంచెం కూడా తల వంచని వాడు, పొడవైన వెంట్రుకలతో పులకించినవాడు, ధ్వజంలా పైకి లేచిన తోకతో ప్రకాశించేవాడు.
3.148.84
ह्रस्वौष्ठं ताम्रजिह्वास्यं रक्तकर्णं चलद्धुवम् ।
अपश्यद्वदनं तस्य रश्मिवन्तमिवोडुपम् ॥ ३.१४८.८४ ॥
చిన్న పెదవులు, రాగి వన్నె నాలుక కలిగిన ముఖం, ఎర్రని చెవులు, కదులుతున్న కనుబొమ్మలు కలిగిన అతని ముఖాన్ని చూశాడు; అది కిరణాలతో కూడిన చంద్రుడిలా ఉంది.
3.148.85
वदनाभ्यन्तरगतैः शुक्लैर्दन्तैरलंकृतम् ।
केसरोत्करसंमिश्रमशोकानामिवोत्करम् ॥ ३.१४८.८५ ॥
నోటి లోపల ఉన్న తెల్లని పళ్లతో అలంకరించబడినది, కేసరాల సమూహంతో కలిసినది, అశోక వృక్షాల గుత్తిలా ఉన్నది.
3.148.86
हिरण्मयीनां मध्यस्थं कदलीनां महाद्युतिम् ।
दीप्यमानेन वपुषा स्वर्चिष्मन्तमिवानलम्।
निरीक्षन्तमपत्रस्तं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः ॥ ३.१४८.८६ ॥
బంగారు అరటి చెట్ల మధ్య నిలిచిన, గొప్ప కాంతిగల, ప్రకాశించే శరీరంతో మండే అగ్నిలా ఉన్న, భయం లేక తేనెరంగు కళ్లతో చూస్తున్నవాడు.
3.148.87
तं वानरवरं धीमानतिकायं महाबलम् ।
स्वर्गपन्थानमावृत्य हिमवन्तमिव स्तितम् ॥ ३.१४८.८७ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ వానరుడు, బుద్ధిమంతుడు, అతి విశాల శరీరం గలవాడు, గొప్ప బలం గలవాడు, స్వర్గమార్గాన్ని అడ్డగిస్తూ హిమాలయంలా నిలిచి ఉన్నాడు.
3.148.88
दृष्ट्वा चैनं महाबाहुरेकं तस्मिन्महावने ।
अथोपसृत्यतरसा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.१४८.८८ ॥
ఆ మహారణ్యంలో ఒంటరిగా ఉన్న అతడిని చూసి, మహాబాహువు, భయంకర పరాక్రమం గల భీముడు వేగంగా సమీపించాడు.
3.148.89
सिंहनादं चकारोग्रं वज्राशनिसमं बली ।
तेन शब्देन भीमस्य वित्रेसुर्मृगपक्षिणः ॥ ३.१४८.८९ ॥
బలవంతుడైన భీముడు వజ్రం, పిడుగుల్లా భయంకరమైన సింహనాదం చేశాడు; ఆ భీముని శబ్దానికి మృగాలు, పక్షులు భయపడ్డాయి.
3.148.90
हनूमांश्च महासत्व ईषदुन्मील्य लोचने ।
दृष्ट्वा तमथ सावज्ञं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः ॥ ३.१४८.९० ॥
మహాసత్త్వుడైన హనుమంతుడు కొంచెం కళ్లు తెరిచి అతడిని చూశాడు; తర్వాత అవజ్ఞతో తేనెరంగు కళ్లతో చూశాడు.
3.148.91
ततः पवनजः श्रीमानन्तिकस्थं महौजसम् ।
स्मितेन चैनमासाद्यहनूमानिदमब्रवीत् ॥ ३.१४८.९१ ॥
అప్పుడు వాయుపుత్రుడైన శ్రీమాన్ హనుమంతుడు, దగ్గర నిలబడి ఉన్న ఆ మహాతేజస్వి వద్దకు వెళ్లి, చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.
3.148.92
किमर्थं सरुजस्तेऽहं सुखसुप्तः प्रबोधितः ।
ननु नाम त्वया कार्या दया भूतेषु जानता ॥ ३.१४८.९२ ॥
"నేను సుఖంగా నిద్రపోతుంటే నన్ను బాధతో ఎందుకు లేపావు? ప్రాణులపై దయ చూపాలని నీకు తెలియదా?"
3.148.93
वयं धर्मं न जानीमस्तिर्यग्योनिमुपाश्रिताः ।
नरास्तु बुद्धिसंपन्ना दयां कुर्वन्ति जन्तुषु ॥ ३.१४८.९३ ॥
"మేము ధర్మాన్ని తెలుసుకోము; పశుజన్మను పొందినవారము. కానీ బుద్ధిమంతులైన మానవులు ప్రాణులపై దయ చూపుతారు."
3.148.94
क्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषु ।
धर्मघातिषु सज्जन्ते बुद्दिमन्तो भवद्विधाः ॥ ३.१४८.९४ ॥
"శరీరం, వాక్కు, మనస్సులతో దూషితులైన, ధర్మాన్ని నాశనం చేసే క్రూర కర్మలలో మీలాంటి బుద్ధిమంతులు ఎలా ఆసక్తి చూపగలరు?"
3.148.95
न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास्त्वया ।
अल्पबुद्धितया बाल्यादुत्सादयसि यन्मृगान् ॥ ३.१४८.९५ ॥
"నీవు ధర్మాన్ని తెలుసుకోలేదు; పెద్దలను సేవించలేదు. అల్పబుద్ధితో, బాల్యంనుంచే, నీవు జింకలను నాశనం చేస్తున్నావు."
3.148.96
ब्रूहि कस्त्वं किमर्थं वा किमिदं वनमागतः ।
वर्जितं मानुषैर्भावैस्तथैव पुरुषैरपि ॥ ३.१४८.९६ ॥
"చెప్పు, నీవు ఎవరు? ఏ కారణంతో ఈ అడవికి వచ్చావు? మానవ లక్షణాలు లేనివాడిగా, మనుషులకు కూడా దూరంగా ఉన్నవాడిగా."
3.148.97
क्व च त्वयाऽद्यगन्तव्यं प्रब्रूहि पुरुषर्षभ ।
अतः परमगम्योऽयं पर्वतः सुदुरारुहः ॥ ३.१४८.९७ ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, నీవు ఈ రోజు ఎక్కడికి వెళ్లాలనుకుంటున్నావో చెప్పు. ఇంతకు మించి ఈ పర్వతం వెళ్లడానికి వీలుకానిది, ఎక్కడం అత్యంత కష్టం.
3.148.98
विना सिद्धगतिं वीर गतिरत्र न विद्यते ।
देवलोकस्य मार्गोऽयमगम्यो मानुषैः सदा ॥ ३.१४८.९८ ॥
వీరుడా, సిద్ధుల మార్గం లేకుండా ఇక్కడ మరో మార్గం లేదు. ఇది దేవలోకానికి మార్గం; మనుషులకు ఎల్లప్పుడూ అగమ్యం.
3.148.99
कारुण्यात्त्वामहं वीर वारयामि निबोध मे ।
नातः परं त्वया शक्यं गन्तुमाश्वसिहि प्रभो ॥ ३.१४८.९९ ॥
వీరుడా, కరుణతో నిన్ను వారిస్తున్నాను, నా మాట వినుము. ఇంతకు మించి నీవు వెళ్లడం సాధ్యం కాదు; ధైర్యంగా ఉండు, ప్రభూ.
3.148.100
स्वागतं सर्वथैवेह तवाद्य मनुजर्षभ ।
इमान्यमृतकल्पानि मूलानि च फलानि च ॥ ३.१४८.१०० ॥
మనుజశ్రేష్ఠా, ఈ రోజు ఇక్కడ నీకు అన్ని విధాలుగా స్వాగతం. ఇవి అమృతంలాంటి వేర్లు, పండ్లు.
3.148.101
भक्षयित्वा निवर्तस्व मा वृथा प्राप्स्यसे वधम् ।
ग्राह्यं यदि वचो मह्यं हितं मनुजपुङ्गव ॥ ३.१४८.१०१ ॥
వీటిని తిని తిరిగి వెళ్లు, వృథాగా మరణాన్ని పొందకు. మనుజపుంగవా, నా హితవచనాన్ని స్వీకరిస్తే.