മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.148.1
तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचमास्थिताः ।
षड्रात्रमवसन्वीरा धनंजयदिदृक्षया ॥ ३.१४८.१ ॥
അവിടെ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാർ പരമമായ ശുചിത്വം പാലിച്ചുകൊണ്ട്, ധനഞ്ജയനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ആറു രാത്രികൾ വസിച്ചു.
3.148.2
तस्मिन्विहरमाणाश्च रममाणाश्च पाण्डवाः ।
मनोज्ञे काननवरे सर्व भूतमनोरमे ॥ ३.१४८.२ ॥
അവിടെ വിഹരിച്ചും രമിച്ചും പാണ്ഡവർ ആ മനോഹരമായ ശ്രേഷ്ഠ വനത്തിൽ, സകല ജീവികൾക്കും രമ്യമായ അതിൽ കഴിഞ്ഞു.
3.148.3
पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः ।
शोभितः पर्वतो रम्यः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः।
स्निग्धपत्रैरविरलैः शीतच्छायैर्मनोरमैः ॥ ३.१४८.३ ॥
വിരിഞ്ഞ പൂക്കളും ഫലഭാരത്താൽ കുനിഞ്ഞ മരങ്ങളും ആൺകുയിൽ കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ രമ്യ പർവതം ശോഭിച്ചു; ഇടതിങ്ങിയ, മിനുസമുള്ള ഇലകളും തണുത്ത തണലുമുള്ള മനോഹര വൃക്ഷങ്ങളാൽ അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
3.148.4
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च ।
कमलैः सोत्पलैस्तत्रभ्राजमानानि सर्वशः।
पश्यन्तश्चारुरूपाणइ रेमिरे तत्र पाण्डवाः ॥ ३.१४८.४ ॥
അവിടെ വിചിത്രവും തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ളതുമായ തടാകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; താമരകളും നീലത്താമരകളും കൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും അവ തിളങ്ങി; ആ മനോഹര രൂപങ്ങൾ കണ്ട് പാണ്ഡവർ അവിടെ രമിച്ചു.
3.148.5
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः ।
ह्लादयन्पाण्डवान्सर्बान्सकृष्णान्सद्विजर्षभान् ॥ ३.१४८.५ ॥
അവിടെ പുണ്യഗന്ധവും സുഖസ്പർശവുമുള്ള കാറ്റു വീശി; അത് കൃഷ്ണനോടൊപ്പമുള്ള സകല പാണ്ഡവരെയും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരെയും ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
3.148.6
ततः पूर्वोत्तरे वायुः प्लवमानो यदृच्छया ।
सहस्रपत्रमर्काभं दिव्यं पद्ममुपाहरत् ॥ ३.१४८.६ ॥
അപ്പോൾ വടക്കുകിഴക്കുനിന്ന് വീശിയ കാറ്റ് യദൃച്ഛയാ, സൂര്യനെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്ന ആയിരം ഇതളുകളുള്ള ദിവ്യ താമര കൊണ്ടുവന്നു.
3.148.7
तदवैक्षत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम् ।
अनिलेनाहृतंभूमौ पतितं जलजं शुचि ॥ ३.१४८.७ ॥
ദിവ്യസുഗന്ധവും മനോഹരവുമായ, കാറ്റ് കൊണ്ടുവന്ന് നിലത്ത് വീണ, പവിത്രമായ ജലജത്തെ (താമര) ദ്രൗപദി കണ്ടു.
3.148.8
तच्छुभा शुभमासाद्य सौगन्धिकमनुत्तमम् ।
अतीव मुदिता राजन्भीमसेनमथाब्रवीत् ॥ ३.१४८.८ ॥
രാജാവേ, ആ ശുഭ അതിശ്രേഷ്ഠവും ശുഭവുമായ സൗഗന്ധിക താമര ലഭിച്ച് അത്യന്തം സന്തുഷ്ടയായി ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു.
3.148.9
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पमनुत्तमम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम् ॥ ३.१४८.९ ॥
ഭീമാ, ഇതാ ദിവ്യവും അതിമനോഹരവും അത്യുത്തമവുമായ പുഷ്പം നോക്കൂ—സുഗന്ധവും രൂപവും നിറഞ്ഞ, എന്റെ മനസ്സിന്റെ ആനന്ദം.
3.148.10
इदं च धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप ।
गृह्यापराणि पुष्पाणि बहूनि पुरुषर्षभ।
हरेरिदं मे कामाय काम्यके पुनराश्रमे ॥ ३.१४८.१० ॥
ഇത് ഞാൻ ധർമ്മരാജാവിന് നൽകും. ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ഇനിയും അനേകം പുഷ്പങ്ങൾ എടുത്ത് കൊണ്ടുവരൂ—എന്റെ ആഗ്രഹത്തിനായി, ഹരി (കൃഷ്ണൻ)ക്കായി, കാമ്യകാശ്രമത്തിൽ വീണ്ടും.
3.148.11
यदि तेऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्युपाहर ।
तान्यहं नेतुमिच्छामि काम्यकं पुनराश्रमम् ॥ ३.१४८.११ ॥
ഞാൻ നിനക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളെങ്കിൽ, പാർത്ഥാ, ഇവയിൽ പലതും കൊണ്ടുവരൂ. അവയെ ഞാൻ കാമ്യകാശ്രമത്തിലേക്ക് വീണ്ടും കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.148.12
एवमुक्त्वा तु पाञ्चली भीमसेनमनिन्दिता ।
जगाम पुष्पमादाय धर्मराजाय तत्तदा ॥ ३.१४८.१२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കുറ്റമറ്റ ദ്രൗപദി ആ പുഷ്പം എടുത്ത് അപ്പോൾ ധർമ്മരാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
3.148.13
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः ।
प्रियायाः प्रियकामः स प्रायाद्भीमो महाबलः ॥ ३.१४८.१३ ॥
മഹിഷിയുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, പ്രിയയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ മഹാബലനായ ഭീമൻ പുറപ്പെട്ടു.
3.148.14
वातं तमेवाभिमुखो यतस्तत्पुष्पमागतम् ।
आजिहीर्षुर्जगामाशु सपुष्पाण्यपराण्यपि ॥ ३.१४८.१४ ॥
ആ പൂവുമായി വന്ന കാറ്റ് വീശിയ ദിക്കിനഭിമുഖമായി, ആ പൂവും മറ്റു പൂക്കളും കൊണ്ടുവരാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ വേഗം നടന്നു.
3.148.15
रुक्मपृष्ठं धनुर्गृह्य शरांश्चाशीविषोपमान् ।
मृगराडिव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः।
ददृशुः सर्वभूतानि महाबाणधनुर्धरम् ॥ ३.१४८.१५ ॥
സ്വർണ്ണപ്പുറമുള്ള വില്ലും സർപ്പവിഷം പോലുള്ള ശരങ്ങളുമെടുത്ത്, കോപിച്ച സിംഹം പോലെയും മദിച്ച ആന പോലെയും നിന്ന അവനെ, മഹാബാണധനുർധാരിയായ അവനെ, സർവഭൂതങ്ങളും കണ്ടു.
3.148.16
न ग्लानिर्न च वैक्लब्यं न भयं न च संभ्रमः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः ॥ ३.१४८.१६ ॥
മാതരിശ്വാവിന്റെ പുത്രനായ ആ പാർത്ഥനെ ഒരിക്കലും ക്ഷീണമോ, വ്യാകുലതയോ, ഭയമോ, പരിഭ്രമമോ ബാധിച്ചില്ല.
3.148.17
द्रौपद्याः प्रियमन्विच्छन्स बाहुबलमाश्रितः ।
व्यपेतभयसमोहः शैलमभ्यपतद्बली ॥ ३.१४८.१७ ॥
ദ്രൗപദിയുടെ പ്രിയം തേടി, ബാഹുബലത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഭയവും മോഹവും നീങ്ങിയ ആ ബലവാൻ പർവതത്തിലേക്ക് കുതിച്ചു.
3.148.18
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम् ।
गिरिं चचारारिहरः किन्नराचरितं शुभम् ॥ ३.१४८.१८ ॥
ശത്രുസംഹാരകനായ അവൻ, മരങ്ങളും വള്ളികളും കുറ്റിച്ചെടികളും മൂടിയ, നീലശിലാതലങ്ങളുള്ള, കിന്നരർ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ ശുഭപർവതത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
3.148.19
नानावर्णधरैश्चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः ।
सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम् ॥ ३.१४८.१९ ॥
പല വർണ്ണങ്ങൾ ധരിച്ച്, ധാതുക്കളും മരങ്ങളും മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും കൊണ്ട് വിചിത്രമായി, സകല ആഭരണങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ്, ഭൂമി ഉയർത്തിയ ഭുജം പോലെ അത് നിന്നു.
3.148.20
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु ।
सक्तचक्षुरभिप्रायान्हृदयेनानुचिन्तयन् ॥ ३.१४८.२० ॥
എല്ലാ ഋതുക്കളിലും മനോഹരമായ ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ, കണ്ണുകൾ ഉറപ്പിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.
3.148.21
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाचरितेषु च ।
बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर्जगामामितविक्रमः ॥ ३.१४८.२१ ॥
ആൺകുയിലുകളുടെ കൂജനവും വണ്ടുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലും, ചെവിയും മനസ്സും കണ്ണും ബന്ധിച്ച്, അളവറ്റ വിക്രമശാലി പോയി.
3.148.22
आजिघ्रन्स महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम् ।
गन्धमुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः ॥ ३.१४८.२२ ॥
ആ മഹാതേജസ്വി എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും പൂക്കളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന തീവ്രഗന്ധം മണത്ത്, കാട്ടിൽ മദിച്ച ആനപോലെ ഉദ്ധതനായി, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ നീങ്ങി.
3.148.23
वीज्यमानः सुपुण्येन नानाकुसुमगन्धिना ।
पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना ॥ ३.१४८.२३ ॥
അതിപുണ്യവും നാനാവിധ പൂക്കളുടെ ഗന്ധമുള്ളതും പിതാവിന്റെ സ്പർശം പോലെ തണുത്തതുമായ ഗന്ധമാദനക്കാറ്റിനാൽ അവൻ വീശപ്പെട്ടു.
3.148.24
ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहः ॥ ३.१४८.२४ ॥
പിതാവിനാൽ അവന്റെ ക്ഷീണം നീക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു, ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ ആനന്ദത്താൽ എഴുന്നുനിന്നു.
3.148.25
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम् ।
विलोकयामास तदा पुष्पहेतोररिंदमः ॥ ३.१४८.२५ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുദമനൻ പുഷ്പങ്ങൾക്കായി യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിഗണങ്ങളും സേവിച്ചിരുന്നതിനെ കണ്ടു.
3.148.26
विषमच्छदैरचितैरनुलिप्त इवाङ्गुलैः ।
विमलैर्धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः ॥ ३.१४८.२६ ॥
ക്രമരഹിതമായ ശിഖരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്, വിരൽ പോലുള്ള അഗ്രങ്ങളാൽ പൂശപ്പെട്ടതുപോലെ, നിർമ്മലമായ ധാതുരേഖകളോടെ, സ്വർണ്ണം, അഞ്ജനം, വെള്ളി നിറങ്ങളോടെ.
3.148.27
सपक्षमिव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः ।
मुक्ताहारैरिव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः ॥ ३.१४८.२७ ॥
വശങ്ങളിൽ പറ്റിച്ചേർന്ന മേഘങ്ങളാൽ ചിറകോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും, വീഴുന്ന അരുവിവെള്ളത്താൽ മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയും.
3.148.28
अभिरामदरीकुञ्जनिर्झरोदककन्दरम् ।
अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तवरबर्हिणम् ॥ ३.१४८.२८ ॥
മനോഹരമായ ഗുഹകളും കുഞ്ജങ്ങളും അരുവികളും ജലം നിറഞ്ഞ കന്ദരങ്ങളുമുള്ളത്; അപ്സരസ്സുകളുടെ നൂപുരശബ്ദത്തോടെ, ശ്രേഷ്ഠമായ മയിലുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്.
3.148.29
दिग्वारणविषाणाग्रैर्घृष्टोपलशिलातलम् ।
स्रस्तांशुकमिवाश्रोभ्यैर्निम्नगानिःसृतैर्जलैः ॥ ३.१४८.२९ ॥
ദിക്പാലകഗജങ്ങളുടെ കൊമ്പിൻതുമ്പുകളാൽ ഉരസപ്പെട്ട കല്ലുപാളികളുള്ളത്; നദികളിൽനിന്ന് ഒഴുകിയ ജലത്താൽ അഴിഞ്ഞ വസ്ത്രംപോലെ.
3.148.30
सशष्पकबलैः स्वस्थैरदूरपरिवर्तिभिः ।
भयानभिक्षज्ञैर्हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः ॥ ३.१४८.३० ॥
പുൽക്കവളങ്ങളോടെ, സ്വസ്ഥരായി, സമീപം സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഭയമറിയാത്ത മാനുകളാൽ കൗതുകത്തോടെ നോക്കപ്പെട്ടത്.
3.148.31
चालयानः स्ववेगेन लताजालान्यनेकशः ।
आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान्वायुसुतो ययौ ॥ ३.१४८.३१ ॥
സ്വവേഗത്താൽ പലവട്ടം ലതാജാലങ്ങളെ ഇളക്കി, കളിച്ചുകൊണ്ട്, ശ്രീമാനായ കൗന്തേയൻ, വായുപുത്രൻ യാത്രയായി.
3.148.32
प्रियामनोरथं कर्तुमुद्यतश्चारुलोचनः ।
प्रांशुः कनकवर्णाभः सिंहसंहननो युवा ॥ ३.१४८.३२ ॥
പ്രിയയുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ ഉദ്യമിച്ച, മനോഹരനേത്രനായ, ഉയരമുള്ള, സ്വർണവർണ്ണകാന്തിയുള്ള, സിംഹസമാനദേഹമുള്ള യുവാവ്.
3.148.33
मत्तवारणविक्रन्तो मत्तवारणवेगवान् ।
मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः ॥ ३.१४८.३३ ॥
മദയാനയെപ്പോലെ വിക്രമമുള്ളവൻ, മദയാനയെപ്പോലെ വേഗമുള്ളവൻ, മദയാനയെപ്പോലെ ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവൻ, മദയാനകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആന.
3.148.34
प्रियपार्श्वोपविष्टाभिर्वायवृत्ताभिर्विचेष्टितैः ।
यक्षगन्धर्वयोषाभिरदृश्याभिर्निरीक्षितः ॥ ३.१४८.३४ ॥
പ്രിയന്റെ അരികിൽ ഇരുന്ന, കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള, മനോഹര ചേഷ്ടകളുള്ള, യക്ഷ-ഗന്ധർവ്വ സ്ത്രീകളാൽ, അദൃശ്യരായ അവരാൽ അവൻ നോക്കപ്പെട്ടു.
3.148.35
नवावतारं रूपस् विक्रीडन्निव पाण्डवः ।
चचार रमणीयेषु गन्धमादनसानुषु ॥ ३.१४८.३५ ॥
പുതിയ അവതാരമെടുത്തതുപോലെ രൂപംകൊണ്ടു കളിച്ചുകൊണ്ട് പാണ്ഡവൻ ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ മനോഹര ചരിവുകളിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
3.148.36
संस्मरन्विविधान्क्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रियं कर्तुं समुद्यतः ॥ ३.१४८.३६ ॥
ദുര്യോധനൻ വരുത്തിയ നാനാവിധ ക്ലേശങ്ങളെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, വനവാസിനിയായ ദ്രൗപദിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ഉദ്യമിച്ചവനായി.
3.148.37
सोऽचिन्तयत्तथा पार्थे मयि त्वतिविलम्बिते ।
पुष्पहेतोः कथं त्वार्यः करिष्यति युधिष्ठिरः ॥ ३.१४८.३७ ॥
പാർത്ഥനും ഞാനും വളരെ വൈകിയാൽ, പൂക്കൾക്കായി ആര്യനായ യുധിഷ്ഠിരൻ എന്തു ചെയ്യും എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.
3.148.38
स्नेहान्नरवरो नूनमविश्वासाद्बलस्य च ।
नकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः ॥ ३.१४८.३८ ॥
സ്നേഹം കൊണ്ടും ബലനായ (ഭീമനിൽ) വിശ്വാസമില്ലായ്മ കൊണ്ടും, നരശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരൻ നകുലനെയും സഹദേവനെയും തീർച്ചയായും വിടുകയില്ല.
3.148.39
कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच्छीघ्रमिति चिन्तयन् ।
प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराडिव वेगितः ॥ ३.१४८.३९ ॥
"പൂക്കൾ വേഗം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?" എന്ന് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, നരശാർദൂലൻ പക്ഷിരാജനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
3.148.40
सज्जमानमनोदृष्टिः फुल्लेषु गिरिसानुषु ।
द्रौपदीवाक्यपाथेयो भीमः शीघ्रतरं ययौ ॥ ३.१४८.४० ॥
മനസ്സും കണ്ണും വിരിഞ്ഞ പർവതച്ചരിവുകളിൽ ഉറപ്പിച്ച്, ദ്രൗപദിയുടെ വാക്കുകളെ വഴിച്ചോറാക്കി ഭീമൻ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പോയി.
3.148.41
कम्पयन्मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसु ।
त्रासयन्गजयूथानि वातरंहा वृकोदरः ॥ ३.१४८.४१ ॥
കാലുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ കുലുക്കി, പർവങ്ങളിൽ ഇടിമുഴക്കം പോലെ, ആനക്കൂട്ടങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തി, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) പോയി.
3.148.42
सिंहव्याघ्रमृगांश्चैव मर्दयानो महाबलः ।
उन्मूलयन्महावृक्षान्पोथयंश्चोरसा बली ॥ ३.१४८.४२ ॥
സിംഹങ്ങളെയും കടുവകളെയും മാനുകളെയും ചവിട്ടിമർത്തി, മഹാബലൻ, വലിയ മരങ്ങളെ വേരോടെ പറിച്ച്, നെഞ്ചുകൊണ്ട് ഇടിച്ച്, ബലവാനായ ഭീമൻ പോയി.
3.148.43
लतावल्लीश्च वेगेन विकर्षन्पाण्डुनन्दनः ।
उपर्युपरि शैलाग्रमारुरुक्षुरिव द्विपः ॥ ३.१४८.४३ ॥
പാണ്ഡുപുത്രൻ വേഗത്തിൽ വള്ളികളും പടർപ്പുകളും വലിച്ചുകൊണ്ട്, പർവതശിഖരം കയറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആനയെപ്പോലെ മുകളിലേക്ക് മുകളിലേക്ക് പോയി.
3.148.44
जलावलम्बोऽतिभृशं सविद्युदिव तोयदः ।
व्यनदत्स महानादं भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१४८.४४ ॥
വള്ളികളിൽ തൂങ്ങി അതിശക്തനായി, മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘംപോലെ മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ മഹാനാദം മുഴക്കി.
3.148.45
तेन शब्देन महता भीमस्य प्रतिबोधिताः ।
गुहां संतत्यजुर्व्याघ्रा निलिल्युर्वनवासिनः ॥ ३.१४८.४५ ॥
ഭീമന്റെ ആ മഹാശബ്ദത്താൽ ഉണരപ്പെട്ട കടുവകൾ ഗുഹ പൂർണമായി വിട്ടു; വനവാസികൾ ഒളിച്ചു.
3.148.46
समुत्पेतुः खगास्त्रस्ता मृगयूथानि दुद्रुवुः ।
ऋक्षाश्चोत्ससृजर्वृक्षांस्तत्यजुर्हरयो गुहाम्।
व्यजृम्भन्त महासिंहा महिषाश्च वनेचराः ॥ ३.१४८.४६ ॥
ഭയന്ന പക്ഷികൾ പറന്നുയർന്നു; മാൻകൂട്ടങ്ങൾ ഓടി; കരടികൾ മരങ്ങളെ വിട്ടു; സിംഹങ്ങൾ ഗുഹ വിട്ടു. മഹാസിംഹങ്ങൾ കോട്ടുവായിട്ടു; വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എരുമകളും.
3.148.47
तेन वित्रासिता नागाः करेणुपरिवारिताः ।
तद्वनं संपरित्यज्य जग्मुरन्यन्महावनम् ॥ ३.१४८.४७ ॥
അവനാൽ ഭയപ്പെട്ട ആനകൾ, പിടിയാനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ വനം പൂർണമായി വിട്ട് മറ്റൊരു മഹാവനത്തിലേക്ക് പോയി.
3.148.48
वराहमृगसङ्घाश्च महिषाश्च वनेचराः ।
व्याघ्रगोमायुसङ्घाश्च प्रणेदुर्गवयैः सह ॥ ३.१४८.४८ ॥
കാട്ടുപന്നി, മാൻകൂട്ടങ്ങൾ, എരുമകൾ, വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവ, കടുവ, കുറുക്കൻ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഗവയങ്ങളോടൊപ്പം അലറി.
3.148.49
रथाङ्गसाह्वदात्यूहा हंसकारण्डवप्लवाः ।
शुकाः पारावताः कौञ्चा विसंज्ञा भेजिरे दिशः ॥ ३.१४८.४९ ॥
രഥാംഗം, സാഹ്വം, ദാത്യൂഹം, ഹംസം, കാരണ്ഡവം എന്നീ ജലപക്ഷികളും തത്തകളും പ്രാവുകളും ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷികളും ഭയത്താൽ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി.
3.148.50
तथाऽन्ये दर्पिता नागाः करेणुशरपीडिताः ।
सिंहव्याघ्राश्च संक्रुद्धा भीमसेनमथाद्रवन् ॥ ३.१४८.५० ॥
അതുപോലെ പിടിയാനകളുടെ അമ്പുകളേറ്റു വേദനിച്ച മദയാനകളും കോപിച്ച സിംഹങ്ങളും കടുവകളും ഭീമസേനന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.
3.148.51
शकृन्मूत्रं च मुञ्चाना भयविभ्रान्तमानसाः ।
व्यादितास्या महारौद्र व्यनदन्भीषणान्रवान् ॥ ३.१४८.५१ ॥
ഭയത്താൽ മനസ്സു കലങ്ങി, മലമൂത്രവിസർജനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, വായ് പിളർന്ന്, അതിഭയങ്കരമായ ഘോരശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി.
3.148.52
ततो वायुसुतः क्रोधात्स्वबाहुबलमाश्रितः ।
गजेनान्यान्गजान्श्रीमान्सिंहं सिंहेन वा विभुः।
तलप्रहारैरन्यांश्च व्यहनत्पाण्डवो बली ॥ ३.१४८.५२ ॥
അപ്പോൾ വായുപുത്രൻ കോപത്താൽ സ്വന്തം ബാഹുബലത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ഒരു ആനകൊണ്ട് മറ്റ് ആനകളെയും ഒരു സിംഹംകൊണ്ട് മറ്റൊരു സിംഹത്തെയും, അങ്കതലങ്ങളാൽ മറ്റുള്ളവരെയും കൊന്നു; ആ ബലവാനായ പാണ്ഡവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
3.148.53
ते वध्यमाना भीमेन सिंहव्याघ्रतरक्षवः ।
भयाद्विससृजुर्भीमं शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः ॥ ३.१४८.५३ ॥
ഭീമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ സിംഹങ്ങളും കടുവകളും കരടികളും ഭയത്താൽ ഭീമന്റെ മേൽ മലമൂത്രങ്ങൾ വിസർജിച്ചു; അവ ഒഴുകിപ്പരന്നു.
3.148.54
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महाबलः ।
वनं पाण्डुसुतः श्रीमाञ्शब्देनापूरयन्दिशः ॥ ३.१४८.५४ ॥
പിന്നെ അവരെ ദൂരെ തള്ളിമാറ്റി, മഹാബലവാനായ പാണ്ഡുപുത്രൻ ശ്രീമാൻ വേഗം വനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; തന്റെ ശബ്ദത്താൽ ദിക്കുകൾ നിറച്ചുകൊണ്ട്.
3.148.55
अथापश्यन्महाबाहुर्गनधमादनसानुषु ।
सुरम्यं कदलीषणअडं बहुयोजनविस्तृतम् ॥ ३.१४८.५५ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹു ഗന്ധമാദനത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ, പല യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന അതിസുന്ദരമായ വാഴത്തോപ്പ് കണ്ടു.
3.148.56
तमभ्यगच्छद्वेगेन क्षोभयिष्यन्महाबलः ।
महागज इवास्रावी प्रभञ्जन्विविधान्द्रुमान् ॥ ३.१४८.५६ ॥
ആ മഹാബലൻ വേഗത്തിൽ അതിനെ ഇളക്കാനായി അങ്ങോട്ട് ചെന്നു; മദം ചൊരിയുന്ന മഹാഗജം പല മരങ്ങളെ ഒടിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നതുപോലെ.
3.148.57
उत्पाट्य कदलीस्तम्भान्बहुतालसमुच्छ्रयान् ।
चिक्षेप तरसा भीमः समन्ताद्बलिनां वरः।
विमर्दन्सुमहातेजा नृसिंह इव दर्पितः ॥ ३.१४८.५७ ॥
പല പനയോളം ഉയരമുള്ള വാഴത്തടികൾ പിഴുതെടുത്ത് ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ അവയെ ചുറ്റും വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞു; അതിതേജസ്വിയായ അവൻ അഹങ്കാരിയായ നരസിംഹംപോലെ തകർത്തു.
3.148.58
ततः संन्यपतंस्तत्रसुबहूनि महान्ति च ।
रुरुवारणयूथानि महिषाश्च जलाश्रयाः ॥ ३.१४८.५८ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ വലിയ റുരു മാനുകളുടെയും ആനക്കൂട്ടങ്ങളുടെയും, എരുമകളുടെയും ജലജീവികളുടെയും വലിയ കൂട്ടങ്ങൾ ഓടിച്ചിതറി.
3.148.59
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तानपास्य महाबलः ।
वनं पाण्डुसुतः श्रीमान्नादेनापूरयन्दिशः ॥ ३.१४८.५९ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ പാണ്ഡുപുത്രൻ ശ്രീമാൻ അവരെ തള്ളിമാറ്റി വേഗത്തിൽ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; തന്റെ ഗർജ്ജനത്താൽ ദിക്കുകളെ നിറച്ചുകൊണ്ട്.
3.148.60
तेन शब्देन चैवाथ भीमसेनरवेण च ।
वनान्तरगताश्चापि वित्रेसुर्मृहपक्षिः ॥ ३.१४८.६० ॥
ആ ശബ്ദത്താലും ഭീമസേനന്റെ ഗർജ്ജനത്താലും വനത്തിനുള്ളിൽ പോയിരുന്ന മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയന്നുവിറച്ചു.
3.148.61
तस्मिननथ प्रवृत्ते तु संक्षोभे मृगपक्षिणाम् ।
जलार्द्रपक्षा विहगाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥ ३.१४८.६१ ॥
ആ ഒച്ച ഉയർന്നപ്പോൾ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഇളകി; വെള്ളത്തിൽ നനഞ്ഞ ചിറകുകളുള്ള പക്ഷികൾ ആയിരക്കണക്കിന് പറന്നുയർന്നു.
3.148.62
तानौदकान्पक्षिगणान्निरीक्ष्य भरतर्षभः ।
तानेवानुसरन्रम्यं ददर्श सुमहत्सरः ॥ ३.१४८.६२ ॥
ആ ജലപക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളെ കണ്ട ഭരതശ്രേഷ്ഠൻ അവയെ തന്നെ പിന്തുടർന്ന് വളരെ വലുതും മനോഹരവുമായ ഒരു തടാകം കണ്ടു.
3.148.63
काञ्चनैः कदलीषण्डैर्मन्दमारुतकम्पितैः ।
वीज्यमानमिवाक्षोभ्यं तीरात्तीरविसर्पिभिः ॥ ३.१४८.६३ ॥
മൃദുവായ കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള വാഴക്കൂട്ടങ്ങളാൽ, കരയിൽനിന്ന് കരയിലേക്ക് വീശപ്പെടുന്നതുപോലെ ആ ഇളകാത്ത തടാകം തോന്നി.
3.148.64
तत्सरोऽथावतीर्याशु प्रभूतनलिनोत्पलम् ।
महागज इवोद्दामश्चिक्रीड बलवद्बली ॥ ३.१४८.६४ ॥
പിന്നെ ആ തടാകത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി, താമരയും ആമ്പലും നിറഞ്ഞ അതിൽ, മഹാഗജത്തെപ്പോലെ അഴിഞ്ഞാടി ബലവാനിൽ ബലവാൻ കളിച്ചു.
3.148.65
विक्रीड्यतस्मिन्रुचिरमुत्ततारामितद्युतिः ।
क्षोभयन्सलिलं भीमः प्रभिन्न इववारणः ॥ ३.१४८.६५ ॥
ആ മനോഹര തടാകത്തിൽ വിളയാടി, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള ഭീമൻ വെള്ളത്തെ ഇളക്കി, മദം പിടിച്ച ആനപോലെ പുറത്തുവന്നു.
3.148.66
ततो जगाहे वेगेन तद्वनं बहुपादपम् ।
दध्मौ च शङ्खं स्वनवत्सर्वप्राणेन पाण्डवः।
आस्फोटयच्च बलवान्भीमः संनादयन्दिशः ॥ ३.१४८.६६ ॥
പിന്നെ അവൻ വേഗത്തിൽ ധാരാളം മരങ്ങളുള്ള ആ വനത്തിലേക്ക് കടന്നു; പാണ്ഡവൻ മുഴു ശ്വാസത്താൽ ശംഖൂതി, ബലവാനായ ഭീമൻ തോളുകളിൽ തട്ടി ദിക്കുകൾ മുഴക്കി.
3.148.67
तस्य शङ्खस्य शब्दन भीमसेनरवेण च ।
बाहुशब्दन चोग्रेण नदन्तीव गिरेर्गुहाः ॥ ३.१४८.६७ ॥
ആ ശംഖനാദത്താലും ഭീമസേനന്റെ ഗർജ്ജനത്താലും ഭയങ്കരമായ ബാഹുശബ്ദത്താലും പർവതഗുഹകൾ മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നി.
3.148.68
तं वज्रनिष्पेषसममास्फोटितमहारवम् ।
श्रुत्वा शैलगुहासुप्तैः सिंहैर्मुक्तो महास्वनः ॥ ३.१४८.६८ ॥
വജ്രപ്രഹാരംപോലെയുള്ള ആ മഹാ ആസ്ഫോടനശബ്ദം കേട്ട്, പർവതഗുഹകളിൽ ഉറങ്ങിക്കിടന്ന സിംഹങ്ങൾ മഹാഗർജ്ജനം മുഴക്കി.
3.148.69
सिंहनादभयत्रस्तैः कुञ्जरैरपि भारत ।
मुक्तो विरावः सुमहान्पर्वतो येन पूरितः ॥ ३.१४८.६९ ॥
ഭാരതാ, സിംഹഗർജ്ജനത്താൽ ഭയന്ന ആനകളും മഹാനാദം മുഴക്കി; അതിനാൽ ആ പർവതം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
3.148.70
तं तु नादं ततः श्रुत्वा सुप्तो वानरपुङ्गवः ।
भ्रातरं भीमसेनं तु विज्ञाय हनुमान्कपिः ॥ ३.१४८.७० ॥
ആ ശബ്ദം കേട്ട് ഉറങ്ങിക്കിടന്ന വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാൻ തന്റെ സഹോദരനായ ഭീമസേനനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
3.148.71
दिवंगमं रुरोधाथ मार्गं भीमस्य कारणात् ।
अनेन हि पथा मा वै गच्छेदिति विचार्य सः ॥ ३.१४८.७१ ॥
ഭീമനുവേണ്ടി ആ ആകാശഗാമിയായ വാനരൻ വഴി തടഞ്ഞു; "ഈ വഴിയിലൂടെ ആരും പോകരുത്" എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.
3.148.72
आस्त एकायने मार्गे कदलीषण्डमण्डिते ।
भ्रातुर्भीमस्य रक्षार्थं तं मार्गमवरुध्य वै ॥ ३.१४८.७२ ॥
വാഴത്തോട്ടങ്ങളാൽ അലംകൃതമായ ആ ഏകവഴിയിൽ, സഹോദരൻ ഭീമനെ സംരക്ഷിക്കാനായി ആ വഴി തടഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൻ ഇരുന്നു.
3.148.73
माऽत्र प्राप्स्यति शापं वा धर्षणां वेति पाण्डवः ।
कदलीषण्डमध्यस्थो ह्येवं संचिन्त्य वानरः ॥ ३.१४८.७३ ॥
ഇവിടെ പാണ്ഡവൻ (ഭീമൻ) ശാപമോ അപമാനമോ നേടുമോ എന്ന് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് വാഴത്തോപ്പിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന ആ വാനരൻ ഇങ്ങനെ വിചാരിച്ചു.
3.148.74
प्राजृम्भत महाकायो हनूमान्नाम वानरः ।
कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस्तदा ॥ ३.१४८.७४ ॥
മഹാകായനായ ഹനുമാൻ എന്ന വാനരൻ കോട്ടുവായിട്ടു; അപ്പോൾ വാഴത്തോപ്പിന്റെ നടുവിലിരുന്ന അവൻ ഉറക്കത്തിന് വശനായി.
3.148.75
तेन शब्देन महता व्यबुध्यत महाकपिः ।
जृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्।
आस्फोटयच्चलाङ्गूलमिन्द्राशनिसमस्वनम् ॥ ३.१४८.७५ ॥
ആ മഹാശബ്ദത്താൽ മഹാകപി ഉണർന്നു; കോട്ടുവായിട്ട്, ഇന്ദ്രധ്വജംപോലെ ഉയർന്നും വിശാലമായും നിന്ന അവൻ, ഇന്ദ്രവജ്രത്തിന്റെ ഒച്ചപോലെ മുഴങ്ങുന്ന തന്റെ ഇളകുന്ന വാൽ അടിച്ചു.
3.148.76
तस्य लाङ्गूलनिनदं पर्वतः सुगुहामुखैः ।
उद्गारमिव गौर्नर्दन्नुत्ससर्ज समन्ततः ॥ ३.१४८.७६ ॥
അവന്റെ വാലിന്റെ ശബ്ദത്താൽ പർവതം നല്ല ഗുഹാമുഖങ്ങളിലൂടെ പശുവിനെപ്പോലെ അലറുന്ന പോലെ ചുറ്റും ഒരു മുഴക്കം ഉതിർത്തു.
3.148.77
लाङ्गूलास्फोटशब्दाच्च चलितः स महागिरिः ।
विघूर्णमानशिखरः समन्तात्पर्यशीर्यत ॥ ३.१४८.७७ ॥
വാൽ അടിച്ച ശബ്ദത്താൽ ആ മഹാഗിരി ഇളകി; അതിന്റെ ശിഖരങ്ങൾ ചുറ്റും കറങ്ങി, എല്ലാ ഭാഗത്തും തകർന്നുവീണു.
3.148.78
स लाङ्गूलरवस्तस्य मत्तवारणनिस्वनम् ।
अन्तर्धायविचित्रेषु चचार गिरिसानुषु ॥ ३.१४८.७८ ॥
മദിച്ച ആനയുടെ ഘോഷംപോലെയുള്ള അവന്റെ വാലിന്റെ ശബ്ദം, വിചിത്രമായ മലച്ചരിവുകളിൽ ഒളിച്ചും സഞ്ചരിച്ചും പരന്നു.
3.148.79
स भीमसेनस्तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहः ।
शब्दप्रभवमन्विच्छंश्चचार कदलीवनम् ॥ ३.१४८.७९ ॥
ഭീമസേനൻ അത് കേട്ട് രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞ്, ശബ്ദത്തിന്റെ ഉറവിടം തേടി വാഴത്തോട്ടത്തിൽ അലഞ്ഞു.
3.148.80
कदलीवनमध्यस्थमथ पीने शिलातले ।
ददर्श सुमहाबाहुर्वानराधिपतिं तदा ॥ ३.१४८.८० ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായവൻ വാഴത്തോട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒരു വിശാലമായ പാറമേൽ വാനരാധിപനെ കണ്ടു.
3.148.81
विद्युत्संपातदुष्प्रेक्षं विद्युत्संपातपिङ्गलम् ।
विद्युत्संपातनिनदं विद्युत्संपातचञ्चलम् ॥ ३.१४८.८१ ॥
മിന്നലിന്റെ പ്രകാശം പോലെ നോക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും, മിന്നൽപിണരുപോലെ പിംഗലവർണ്ണനും, മിന്നൽ മുഴക്കം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നവനും, മിന്നൽ പോലെ ചഞ്ചലനുമായിരുന്നു അവൻ.
3.148.82
बाहुस्वस्तिकविन्यस्तपीनवृत्तशिरोधरम् ।
स्कन्धभूयिष्ठकायत्वात्तनुमध्यकटीतटम् ॥ ३.१४८.८२ ॥
കൈകൾ സ്വസ്തികമുദ്രയിൽ വെച്ചവനും, തടിച്ചുരുണ്ട കഴുത്തുള്ളവനും, തോളുകൾ കൂടുതലുള്ള ശരീരമുള്ളവനും, മെലിഞ്ഞ അരയും ഇടുപ്പുമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
3.148.83
किंचिच्चाभुग्नशीर्षेण दीर्घरोमाञ्चितेन च ।
लाङ्गूलेनोर्ध्वगतिना ध्वजेनेव विराजितम् ॥ ३.१४८.८३ ॥
തല അല്പംപോലും താഴ്ത്താതെ, നീളമുള്ള രോമങ്ങളാൽ രോമാഞ്ചിതനായി, കൊടിപോലെ ഉയർന്ന വാലോടെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
3.148.84
ह्रस्वौष्ठं ताम्रजिह्वास्यं रक्तकर्णं चलद्धुवम् ।
अपश्यद्वदनं तस्य रश्मिवन्तमिवोडुपम् ॥ ३.१४८.८४ ॥
ചെറിയ ചുണ്ടുകളും, ചെമ്പുനിറമുള്ള നാവുള്ള വായും, ചുവന്ന ചെവികളും, ചലിക്കുന്ന പുരികങ്ങളുമുള്ള അവന്റെ മുഖം അവൻ കണ്ടു; അത് രശ്മികളുള്ള ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
3.148.85
वदनाभ्यन्तरगतैः शुक्लैर्दन्तैरलंकृतम् ।
केसरोत्करसंमिश्रमशोकानामिवोत्करम् ॥ ३.१४८.८५ ॥
വായ്ക്കുള്ളിലെ വെളുത്ത പല്ലുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, കേസരക്കൂട്ടം കലർന്നതും, അശോകവൃക്ഷങ്ങളുടെ കുലപോലെയുള്ളതുമായ മുഖം.
3.148.86
हिरण्मयीनां मध्यस्थं कदलीनां महाद्युतिम् ।
दीप्यमानेन वपुषा स्वर्चिष्मन्तमिवानलम्।
निरीक्षन्तमपत्रस्तं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः ॥ ३.१४८.८६ ॥
സ്വർണ്ണവാഴകളുടെ നടുവിൽ നിന്ന, മഹാകാന്തിയുള്ള, തിളങ്ങുന്ന ശരീരത്താൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയുള്ള, ഭയമില്ലാതെ തേൻനിറമുള്ള കണ്ണുകളാൽ നോക്കുന്നവൻ.
3.148.87
तं वानरवरं धीमानतिकायं महाबलम् ।
स्वर्गपन्थानमावृत्य हिमवन्तमिव स्तितम् ॥ ३.१४८.८७ ॥
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ, ബുദ്ധിമാൻ, അതിവിശാലശരീരനും മഹാബലവാനും, സ്വർഗപാത തടഞ്ഞ് ഹിമവാനെപ്പോലെ നിന്നിരുന്നു.
3.148.88
दृष्ट्वा चैनं महाबाहुरेकं तस्मिन्महावने ।
अथोपसृत्यतरसा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ३.१४८.८८ ॥
ആ മഹാവനത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്കായ അവനെ കണ്ട്, മഹാബാഹുവായ, ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമൻ വേഗത്തിൽ അടുത്തുചെന്നു.
3.148.89
सिंहनादं चकारोग्रं वज्राशनिसमं बली ।
तेन शब्देन भीमस्य वित्रेसुर्मृगपक्षिणः ॥ ३.१४८.८९ ॥
ബലവാനായ ഭീമൻ വജ്രവും ഇടിമിന്നലും പോലെ ഭയങ്കരമായ സിംഹനാദം മുഴക്കി; ഭീമന്റെ ആ ശബ്ദത്താൽ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയന്നുവിറച്ചു.
3.148.90
हनूमांश्च महासत्व ईषदुन्मील्य लोचने ।
दृष्ट्वा तमथ सावज्ञं लोचनैर्मधुपिङ्गलैः ॥ ३.१४८.९० ॥
മഹാസത്ത്വനായ ഹനുമാൻ കണ്ണുകൾ അല്പം തുറന്ന് അവനെ നോക്കി; പിന്നെ അവജ്ഞയോടെ തേൻനിറമുള്ള കണ്ണുകളാൽ നോക്കി.
3.148.91
ततः पवनजः श्रीमानन्तिकस्थं महौजसम् ।
स्मितेन चैनमासाद्यहनूमानिदमब्रवीत् ॥ ३.१४८.९१ ॥
അപ്പോൾ വായുപുത്രനായ ശ്രീമാനായ ഹനുമാൻ, സമീപം നിന്നിരുന്ന ആ മഹാതേജസ്വിയുടെ അടുത്തെത്തി പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.148.92
किमर्थं सरुजस्तेऽहं सुखसुप्तः प्रबोधितः ।
ननु नाम त्वया कार्या दया भूतेषु जानता ॥ ३.१४८.९२ ॥
"ഞാൻ സുഖമായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു; വേദനയോടെ എന്നെ എന്തിന് ഉണർത്തി? ജീവികളോട് ദയ കാണിക്കണമെന്ന് നിനക്കറിയില്ലേ?"
3.148.93
वयं धर्मं न जानीमस्तिर्यग्योनिमुपाश्रिताः ।
नरास्तु बुद्धिसंपन्ना दयां कुर्वन्ति जन्तुषु ॥ ३.१४८.९३ ॥
"ഞങ്ങൾ ധർമ്മം അറിയുന്നില്ല; മൃഗജന്മം സ്വീകരിച്ചവരാണ് ഞങ്ങൾ. എന്നാൽ ബുദ്ധിസമ്പന്നരായ മനുഷ്യർ ജീവികളോട് ദയ കാണിക്കുന്നു."
3.148.94
क्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषु ।
धर्मघातिषु सज्जन्ते बुद्दिमन्तो भवद्विधाः ॥ ३.१४८.९४ ॥
"ശരീരം, വാക്ക്, മനസ്സ് എന്നിവയാൽ ദൂഷിതരായ, ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ക്രൂരകർമ്മങ്ങളിൽ നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള ബുദ്ധിമാന്മാർ എങ്ങനെ ആസക്തരാകും?"
3.148.95
न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास्त्वया ।
अल्पबुद्धितया बाल्यादुत्सादयसि यन्मृगान् ॥ ३.१४८.९५ ॥
"നീ ധർമ്മം അറിഞ്ഞിട്ടില്ല; മുതിർന്നവരെ നീ സേവിച്ചിട്ടില്ല. ചെറിയ ബുദ്ധികൊണ്ട്, ബാല്യത്തിൽ നീ മാനുകളെ നശിപ്പിക്കുന്നു."
3.148.96
ब्रूहि कस्त्वं किमर्थं वा किमिदं वनमागतः ।
वर्जितं मानुषैर्भावैस्तथैव पुरुषैरपि ॥ ३.१४८.९६ ॥
"പറയൂ, നീ ആരാണ്? എന്തിനാണ് ഈ കാട്ടിൽ വന്നത്? മാനുഷിക ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനായി, മനുഷ്യരെപ്പോലും വിട്ടവനായി."
3.148.97
क्व च त्वयाऽद्यगन्तव्यं प्रब्रूहि पुरुषर्षभ ।
अतः परमगम्योऽयं पर्वतः सुदुरारुहः ॥ ३.१४८.९७ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ന് നീ എവിടേക്ക് പോകണം? പറയൂ. ഇതിനപ്പുറം ഈ പർവതം പോകാൻ കഴിയാത്തതാണ്; കയറുന്നത് അതീവ ദുഷ്കരം.
3.148.98
विना सिद्धगतिं वीर गतिरत्र न विद्यते ।
देवलोकस्य मार्गोऽयमगम्यो मानुषैः सदा ॥ ३.१४८.९८ ॥
വീരാ, സിദ്ധന്മാരുടെ മാർഗമില്ലാതെ ഇവിടെ മറ്റൊരു മാർഗമില്ല. ഇത് ദേവലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴിയാണ്; മനുഷ്യർക്ക് എപ്പോഴും അഗമ്യം.
3.148.99
कारुण्यात्त्वामहं वीर वारयामि निबोध मे ।
नातः परं त्वया शक्यं गन्तुमाश्वसिहि प्रभो ॥ ३.१४८.९९ ॥
വീരാ, കരുണകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ തടയുന്നു; എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. ഇതിനപ്പുറം നിനക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല; ധൈര്യമായിരിക്കൂ, പ്രഭോ.
3.148.100
स्वागतं सर्वथैवेह तवाद्य मनुजर्षभ ।
इमान्यमृतकल्पानि मूलानि च फलानि च ॥ ३.१४८.१०० ॥
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ന് ഇവിടെ നിനക്ക് എല്ലാവിധത്തിലും സ്വാഗതം. ഇവ അമൃതതുല്യമായ വേരുകളും ഫലങ്ങളും ആണ്.
3.148.101
भक्षयित्वा निवर्तस्व मा वृथा प्राप्स्यसे वधम् ।
ग्राह्यं यदि वचो मह्यं हितं मनुजपुङ्गव ॥ ३.१४८.१०१ ॥
ഇവ ഭക്ഷിച്ച് മടങ്ങിപ്പോകൂ, വെറുതെ മരണം വരിക്കരുത്. മനുജപുംഗവാ, എന്റെ ഹിതവാക്ക് സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ.