ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.149.1
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वानरेन्द्रस्य धीमतः ।
भीमसेनस्तदा वीरः प्रोवाचामितविक्रमः ॥ ३.१४९.१ ॥
ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାନରରାଜଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ବୀର ଭୀମସେନ ତଦା କହିଲେ।
3.149.2
को भवान्किंनिमित्तं वा वानरं वपुराश्रितः ।
ब्राह्मणानन्तरो वर्णः क्षत्रियस्त्वाऽनुपृच्छति ॥ ३.१४९.२ ॥
ଆପଣ କିଏ? କେଉଁ କାରଣରୁ ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି।
3.149.3
कौरवः सोमवंशीयः कुन्त्या गर्भेण धारितः ।
पाण्डवो वायुतनयो भीमसेन इति श्रुतः ॥ ३.१४९.३ ॥
ମୁଁ କୌରବ, ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀୟ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଧାରିତ; ବାୟୁପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।
3.149.4
स वाक्यं भीमसेनस्य स्मितेन प्रतिगृह्य तत् ।
हनुमान्वायुतनयो वायुपुत्रमभाषत ॥ ३.१४९.४ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ସେହି କଥା ହସି ଗ୍ରହଣ କରି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.149.5
वानरोऽहं न ते मार्गं प्रदास्यामि यथोप्सितम् ।
साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम् ॥ ३.१४९.५ ॥
ମୁଁ ଏକ ବାନର; ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ପଥ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେବି ନାହିଁ। ଭଲରେ ଯାଆନ୍ତୁ, ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ; ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
3.149.6
वैशसं वाऽस्तु यद्वान्यन्न त्वां रपृच्चामि वानर ।
प्रयच्छ मार्गमुत्तिष्ठ मा मत्तः प्राप्स्यसे व्यथाम् ॥ ३.१४९.६ ॥
ବିନାଶ ହେଉ ବା ଅନ୍ୟ ଯାହା ହେଉ, ହେ ବାନର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁ ନାହିଁ। ପଥ ଦିଅ, ଉଠ; ମୋଠାରୁ ଦୁଃଖ ପାଅ ନାହିଁ।
3.149.7
नास्ति शक्तिर्ममोत्थातुं जरया क्लेशितो ह्यहम् ।
यद्यवश्यं प्रयातव्यं लङ्घयित्वा प्रयाहि माम् ॥ ३.१४९.७ ॥
ମୋର ଉଠିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ମୁଁ କ୍ଳିଷ୍ଟ। ଯଦି ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ଯିବାକୁ ହିଁ ଥାଏ, ତେବେ ମୋତେ ଡେଇଁ ଚାଲିଯାଅ।
3.149.8
निर्गुणः परमात्मा तु देहं ते व्याप्य तिष्ठते ।
तमहं ज्ञानविज्ञेयं नावमन्ये न लङ्घये ॥ ३.१४९.८ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ପରମାତ୍ମା ତୁମ ଦେହରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନରେ ଜାଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ସେଇ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ଅବମାନନା କରେ ନାହିଁ କି ଡେଇଁ ଯାଏ ନାହିଁ।
3.149.9
यद्यागमैर्न विद्यां च तमहं भूतभावनम् ।
क्रमेयं त्वां गिरिं चैव हनीमानिव सागरम् ॥ ३.१४९.९ ॥
ଆଗମ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ମୁଁ ଭୂତଭାବନ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନ ଜାଣେ, ତେବେ ହନୁମାନ ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଡେଇଁଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ଏହି ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଡେଇଁ ଯିବି।
3.149.10
क एष हनुमान्नाम सागरो येन लङ्घितः ।
पृच्चामि त्वां नरश्रेष्ठ कथ्यतां यदि शक्यते ॥ ३.१४९.१० ॥
ହନୁମାନ ନାମକ ଏ କିଏ ଥିଲେ, ଯିଏ ସମୁଦ୍ର ଡେଇଁଥିଲେ? ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି; ସମ୍ଭବ ହେଲେ କୁହ।
3.149.11
भ्राता मम गुणश्लाघ्यो बुद्धिसत्वबलान्वितः ।
रामायणेऽतिविख्यातः श्रीमान्वानरपुङ्गवः ॥ ३.१४९.११ ॥
ମୋ ଭାଇ — ଗୁଣରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ବୁଦ୍ଧି, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ; ରାମାୟଣରେ ଅତିବିଖ୍ୟାତ ସେ ଶ୍ରୀମାନ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.149.12
रामपत्नीकृते येन शतयोजनविस्तृतः ।
सागरः प्लवगेन्द्रेण क्रमेणैकेन लङ्घितः ॥ ३.१४९.१२ ॥
ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଲମ୍ଫଦାତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଗୋଟିଏ ପାହୁଣ୍ଡରେ ଡେଇଁଥିଲେ।
3.149.13
स मे भ्राता महावीर्यस्तुल्योऽहं तस् तेजसा ।
बले पराक्रमे युद्धे शक्तोऽहं तव निग्रहे ॥ ३.१४९.१३ ॥
ସେ ମୋ ଭାଇ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍। ତାଙ୍କ ତେଜରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ। ବଳ, ପରାକ୍ରମ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ।
3.149.14
इमं देशमनुप्राप्तः कारणेनास्मि केनचित् ।
उत्तिष्ठ देहि मे मार्गं पश्य मे चाद्य पौरुषम्।
मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम् ॥ ३.१४९.१४ ॥
କୌଣସି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛି। ଉଠ, ମୋତେ ପଥ ଦେ; ଆଜି ମୋର ପୌରୁଷ ଦେଖ। ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ନ କଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇବି।
3.149.15
विज्ञाय तं बलोन्मत्तं बाहुवीर्येण दर्पितम् ।
हृदयेनावहस्यैनं हनूमान्वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१४९.१५ ॥
ବଳରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଓ ବାହୁବଳର ଗର୍ବୀ ତାଙ୍କୁ ଜାଣି, ହନୁମାନ ହୃଦୟରେ ହସି ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.149.16
प्रसीद नास्ति मे शक्तिरुत्थातुं जरयाऽनघ ।
ममानुकम्पया त्वेतत्पुच्छमुत्सार्य गम्यताम् ॥ ३.१४९.१६ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଦୟା କର। ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରୁ ମୋର ଉଠିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କରି ଏହି ଲାଞ୍ଜ ସରାଇ ଚାଲିଯାଅ।
3.149.17
एवमुक्ते हनुमता हीनवीर्यपराक्रमम् ।
मनसाऽचिनतयद्भीमः स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ३.१४९.१७ ॥
ହନୁମାନ ଏପରି କହିବାରୁ, ତାଙ୍କୁ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମହୀନ ଭାବି, ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଗର୍ବୀ ଭୀମ ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
3.149.18
पुच्छे प्रगृह्य तरसा हीनवीर्यपराक्रमम् ।
सालोक्यमन्तकस्यैनं नयाम्यद्येह वानरम् ॥ ३.१४९.१८ ॥
ଲାଞ୍ଜ ଧରି ବଳପୂର୍ବକ, ବୀର୍ଯ୍ୟ-ପରାକ୍ରମହୀନ ଏହି ବାନରକୁ ଆଜି ଏଠାରୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଯିବି।
3.149.19
सावज्ञमथ वामेन स्मयञ्जग्राह पाणिना ।
न चाशकच्चालयितुं भीमः पुच्छं महाकपेः ॥ ३.१४९.१९ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମ ତିରସ୍କାରଭାବେ, ହସି ହସି ବାମ ହାତରେ ତାହାକୁ ଧରିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ମହାକପିର ଲାଞ୍ଜ ହଲାଇବାରେ ବି ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।
3.149.20
उच्चिक्षेप पुनर्दोर्भ्यामिन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम् ।
नोद्धर्तुमशकद्भीमो दोर्भ्यामपि महाबलः ॥ ३.१४९.२० ॥
ପୁଣି ଦୁଇ ବାହୁରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ମହାବଳୀ ଭୀମ ଦୁଇ ବାହୁରେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଉଠାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
3.149.21
उत्क्षिप्तभ्रूर्विवृत्ताक्षः संहतभ्रकुटीमुखः ।
स्विन्नगात्रोऽभवद्भीमो न चोद्धर्तुंशशाक तम् ॥ ३.१४९.२१ ॥
ଭୂ ଉଠାଇ, ଆଖି ଘୂରାଇ, ଭୃକୁଟିରେ ମୁଖ କଠିନ କରି ଭୀମଙ୍କ ଶରୀର ଘାମରେ ଭିଜିଗଲା; ସେ ତାହାକୁ ଉଠାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
3.149.22
यत्नवानपि तु श्रीमाँल्लाङ्गूलोद्धरणे ततः ।
कपेः पार्श्वगतो भीमस्तस्थौ व्रीडडानताननः ॥ ३.१४९.२२ ॥
ଯତ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ଭୀମ ଲାଞ୍ଜ ଉଠାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇ, କପିର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଖ ନତ କରି ଠିଆ ହେଲେ।
3.149.23
प्रणिपत्य च कौन्तेयः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ।
प्रसीद कपिशार्दूल दुरुक्तं क्षम्यतां मम ॥ ३.१४९.२३ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ହେ କପିଶାର୍ଦୂଳ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ; ମୋର କଠୋର କଥା କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।'
3.149.24
सिद्धो वा यदि वा देवो गन्धर्वो वाऽथ गुह्यकः ।
पृष्टः सन्को मया ब्रूहि कस्त्वं वानररूपधृत् ॥ ३.१४९.२४ ॥
'ତୁମେ ସିଦ୍ଧ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ନା ଗୁହ୍ୟକ? ମୁଁ ପଚାରୁଛି, କୁହ; ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମେ କିଏ?'
3.149.25
न चेद्गुह्यं महाबाहो श्रोतव्यं चेद्भवेन्मम ।
शिष्यवत्त्वां तु पृच्छामि उपपन्नोऽस्मि तेऽनघ ॥ ३.१४९.२५ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଯଦି ଏହା ଗୋପନୀୟ ନ ହୁଏ ଏବଂ ମୋ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଶିଷ୍ୟ ପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଗ୍ରଛି; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
3.149.26
यत्ते मम परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
तत्सर्वमखिलेन त्वं शृणु पाण्डवनन्दन ॥ ३.१४९.२६ ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ମୋ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କର ଯାହା କୌତୂହଳ ଅଛି, ହେ ପାଣ୍ଡବନନ୍ଦନ, ତାହା ସମସ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
3.149.27
अहं केसरिणः क्षेत्रे वायुना जगदायुषा ।
जातः कमलपत्राक्ष हनूमान्नाम वानरः ॥ ३.१४९.२७ ॥
ହେ କମଳପତ୍ରାକ୍ଷ, କେସରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଗତର ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜନ୍ମିଛି; ମୋ ନାମ ହନୁମାନ, ମୁଁ ଏକ ବାନର।
3.149.28
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ।
सर्ववानरराजानौ सर्ववानरयूथपाः ॥ ३.१४९.२८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଳୀ, ଉଭୟେ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ରାଜା; ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାନର-ଯୂଥପତିମାନେ।
3.149.29
उपतस्थुर्महावीर्या मम चामित्रकर्शन ।
सुग्रीवेणाभवत्प्रीतिरनिलस्याग्निना यथा ॥ ३.१४९.२९ ॥
ହେ ଅମିତ୍ରକର୍ଶନ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ବାନରମାନେ ମୋ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁଥିଲେ; ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ମୋର ପ୍ରୀତି ହେଲା, ଯେପରି ବାୟୁର ଅଗ୍ନି ସହିତ ପ୍ରୀତି।
3.149.30
निकृतः स ततो भ्रात्रा कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
ऋश्यमूके मया सार्धं सुग्रीवो न्यवसच्चिरम् ॥ ३.१४९.३० ॥
ତା'ପରେ ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ ଋଶ୍ୟମୂକରେ ମୋ ସହିତ ବହୁ ସମୟ ବାସ କଲା।
3.149.31
अथ दाशरथिर्वीरो रामो नाम महाबलः ।
विष्णुर्मानुषरूपेण चचार वसुधातलम् ॥ ३.१४९.३१ ॥
ତା'ପରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀର ରାମ ନାମକ ମହାବଳୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ମନୁଷ୍ୟରୂପରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
3.149.32
स पितुः प्रियमन्विच्छन्सहभार्यः सहानुजः ।
सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठो दण्डकारण्यमाश्रितः ॥ ३.१४९.३२ ॥
ପିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ପତ୍ନୀ ଓ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ସହିତ, ଧନୁ ଧରି, ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
3.149.33
तस्य भार्या जनस्थानाच्छलेनापहृता बलात् ।
राक्षसेन्द्रेण बलिना रावणेन दुरात्मना ॥ ३.१४९.३३ ॥
ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଜନସ୍ଥାନରୁ ଛଳରେ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ବଳବାନ ରାକ୍ଷସରାଜ ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣ ଦ୍ୱାରା।
3.149.34
सुवर्णरत्नचित्रेण मृगरूपेण रक्षसा ।
वञ्चयित्वा नरव्याघ्रं मारीचेन तदाऽनघ ॥ ३.१४९.३४ ॥
ସୁନା ଓ ରତ୍ନରେ ଚିତ୍ରିତ ମୃଗରୂପୀ ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ ସେଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ଠକି, ହେ ନିଷ୍ପାପ।